III SA/Kr 158/20
WyrokWSA w Krakowie2020-06-30
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Janusz Bociąga, Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie celne do procedury wywozu może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów, jeżeli organy celne stwierdzą, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty, pomimo wygenerowania w systemie ECS komunikatu potwierdzającego wywóz?Ratio decidendi
Zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów, jeżeli urząd celny wywozu uzna, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty, co wynika z art. 251 ust. 2 lit. b RWKC. Komunikat potwierdzający wywóz (IE 599) nie ma przesądzającego znaczenia, gdy istnieją wiarygodne dowody wskazujące na brak faktycznego opuszczenia terytorium UE. W takiej sytuacji ciężar dowodu spoczywa na eksporterze, który musi przedstawić wystarczające dowody alternatywne.Stan faktyczny
Spółka A Sp. J. zgłosiła do procedury wywozu towar (cutter tnący) o wartości 60 000 euro. W trakcie procedury doszło do zmiany urzędu wyprowadzenia na węgierski, a następnie węgierski urząd celny zwrócił się o dane zgłoszenia wywozowego, generując komunikat o drobnych nieprawidłowościach. W późniejszym czasie, na podstawie informacji od administracji celnej Węgier i Bułgarii, ustalono, że w wyniku ingerencji zewnętrznej w systemy informatyczne, procedury tranzytowe nie zostały prawidłowo zakończone i towar prawdopodobnie nie opuścił terytorium UE. Polski urząd celno-skarbowy unieważnił zgłoszenie celne, a decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia faktyczne i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi A Spółka Jawna z siedzibą w N na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 18 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego skargę oddala
Naczelnik [...] Urzędu Celno – Skarbowego w K decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 5 pkt 39, art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny na podstawie art. 59, art. 66 ust. 2, art. 161 ust. 1, art. 162 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, art. 251 pkt 2 lit. b, art. 796da ust. 4, art. 796 e ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, art. 73 ust. 1 i art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne unieważnił zgłoszenie celne do procedury wywozu MRN [...] z dnia 13 maja 2015 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 13 maja 2015 r. A Spółka Jawna z siedziba w N reprezentowana przez Agencję Celną S z siedzibą w N zgłosiła do procedury celnej wywozu, na podstawie zgłoszenia celnego [...] dokonanego z zastosowaniem techniki przetwarzania danych towar unijny o wartości 60 000,00 euro – ujęty w fakturze nr [...] z dnia 13 maja 2015 r. – cutter tnący Zund L3 C-56, nr- [...].
Zgodnie z analizowanymi dokumentami, towar należało przedstawić w polskim urzędzie celnym wyprowadzenia- Oddziale Celnym Drogowym D (nr referencyjny [...]), w terminie do dnia 10.08.2015 roku, celem wyprowadzenia poza obszar celny Wspólnoty Europejskiej. Towar powinien zostać dostarczony do odbiorcy na Ukrainie - A, ul. M, Ż. W trakcie procedury wywozu polski urząd celny wyprowadzenia nr ref. PL3 02060 został zmieniony na węgierski urząd celny wyprowadzenia nr ref. [...] - N P M A M Rt. SZH w miejscowości D. W systemie Kontroli Eksportu ECS, w dniu 19.05.2015 r. odnotowano "zmiana trasy". Równocześnie w dniu 19.05.2018 r. za pośrednictwem systemu ECS węgierski urząd celny ([...]) zwrócił się z wnioskiem (komunikat IE502) do urzędu celnego wywozu -Oddziału Celnego w N ([...]), o przesłanie danych zgłoszenia celnego wywozowego. Tego samego dnia węgierski urząd celny [...] wygenerował komunikat [...] (informacje o wyniku kontroli), z kodem A4 -" drobne nieprawidłowości" i przesłał go do urzędu celnego wywozu - Oddziału Celnego w N. W konsekwencji wygenerowania komunikatu IE518 z kodem A4 w dniu 19.05.2015 r. o godzinie 13:13:11 system ECS wygenerował komunikat [...] - potwierdzenie wywozu towarów.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 27.07.2017 roku Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego otrzymał informację z Izby Administracji Skarbowej we W - Dział Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej w Sprawach Celnych (pismo z dnia 25.05.2017 roku) o nieprawidłowościach w zamykaniu procedur wywozu w węgierskim urzędzie celnym [...]. Powyższym pismem przekazano informację spontaniczną- pismo Administracji Celnej Węgier nr [...] (załącznik do pisma [...] z dnia 16.05.2017 roku). W piśmie nr [...] Administracja Celna Węgier informuje, że na wniosek bułgarskiej administracji celnej prowadzi kontrolę celną dotyczącą zamknięcia procedury tranzytu. W trakcie tej kontroli ustalono, że wg. dokumentów tranzytowych Tl, 42 różne przesyłki zostały dostarczone z Węgier, z oddziału Punkt l Odpraw Celnych M D ([...]), do bułgarskiego Urzędu Celnego MP K. A. Zgodnie z posiadanymi danymi, w przypadku ww. przesyłek, procedury tranzytu faktycznie zostały zakończone w bułgarskim Urzędzie Celnym K ([...])- czyli nie w urzędzie deklarowanym jako urząd przeznaczenia w systemie NCTS (tj. w Urzędzie Celnym MP K. A.). Bułgarska administracja celna poinformowała węgierską administrację celną, o fakcie ingerencji zewnętrznej w systemy informatyczne. W związku z ingerencją zewnętrzną w bułgarskie systemy informatyczne nieprawidłowo zostały zakończone procedury Tl będące przedmiotem kontroli. Komunikaty elektroniczne dotyczące zmiany zadeklarowanego urzędu przeznaczenia (komunikat IE002), przedstawienia towarów w urzędzie przeznaczenia (IE006), przeprowadzonej kontroli i zakończonej operacji (IE018), zostały przesłane do urzędu celnego [...] bez jakiejkolwiek ingerencji funkcjonariuszy celnych. Mając na uwadze powyższe, węgierska służba celna po przeprowadzeniu przeglądu historii procedur tranzytowych, ustaliła, że w przypadku 31 przesyłek, środki transportu zawierały takie towary, w których historiach występowały różne procedury wywozowe. Między innymi w przypadku MRN [...], gdzie towary zostały objęte procedurą wywozu w Polsce. Jak wynika z przekazanych przez administrację węgierską informacji, w analizowanym przypadku, po zamknięciu procedury wywozu w M. D. C. C. Point 1- [...] (komunikat IE599), towar został przeładowany na turecki środek transportu, a przedstawiciel ukraińskiej firmy, mający prawo do dysponowania towarem, zawnioskował o procedurę tranzytu do Turcji- tranzyt [...].
Przedmiotowy tranzyt obejmował 19 zgłoszeń do procedury wywozu, w tym zgłoszenie [...]. Procedura tranzytu została zakończona w bułgarskim Urzędzie Celnym K ([...]). Węgierska administracja celna, na podstawie informacji przekazanej przez stronę bułgarską, ustaliła końcowo, że towary objęte m.in. MRN [...] nie opuściły terytorium Unii Europejskiej, tym samym wycofała potwierdzenie wyprowadzenia towarów i nie potwierdziła końcowego wywozu towarów z obszaru Unii Europejskiej. Dodatkowo należy podkreślić, że węgierski urząd celny [...] wysłał powiadomienie IE518 do polskiego urzędu celnego wywozu przy wyprowadzeniu towarów, ale w momencie ujawnienia nieprawidłowości nie było już możliwości wycofania wyprowadzenia towarów w systemie ECN (wszczynania postępowania). Anulowanie wywozów może zostać przeprowadzone poprzez unieważnienie procedur wywozu, które mogą być zrealizowane tylko przez urząd celny dokonujący procedur eksportowych (w tym przypadku polski urząd celny).
Biorąc pod uwagę ustalenia urzędowe poczynione przez bułgarską i węgierską administrację celną, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i po zebraniu dodatkowego materiału dowodowego przedstawionego przez Stronę postępowania, m.in.: w dniu 17.10.2018 r. drogą elektroniczną (e-mail) eksporter nadesłał skan faktury VAT nr [...] z dnia 13.05.2015 oraz skan potwierdzenia wywozu towarów (komunikat IE599); w dniu 05.11.2018 r., eksporter nadesłał oryginał faktury VAT nr [...] oraz dokument z dnia 13.05.2015 r. "Potwierdzenie wywozu towarów środkiem transportu nabywcy" z dnia 13.05.2015, powiadomieniem z dnia 30.01.2019 roku, poinformował eksportera towaru o zamiarze wydania decyzji niekorzystnej, unieważniającej zgłoszenie celne do procedury wywozu MRN [...] z dnia 13.05.2015 roku i poinformował równocześnie o prawie strony do bycia wysłuchanym przed wydaniem przez organ decyzji. Powiadomienie zostało skutecznie doręczone w dniu 06.02.2019 r. Odpowiadając na ww. powiadomienie, pismem z dnia 04.03.2019 r. J. S. stwierdził, że podatnik dokonał wszelkich czynności, które wymagane są przez normy ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania prawidłowej stawki VAT i dokonania należytej staranności. Ponadto wyjaśnił, że wywóz towaru na wystawionej przez podatnika fakturze został potwierdzony komunikatem "Potwierdzenie wywozu" (IE 599), o którym mowa w art. 796e Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/63 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92, ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K podjął próbę uzupełnienia materiału dowodowego o dowody uzyskane od kontrahenta ukraińskiego i pismem z dnia 13.11.2018 r. wezwał firmę A, Z, do nadesłania pisemnych wyjaśnień oraz dokumentów. Kontrahent ukraiński został zobligowany do nadesłania wyjaśnień w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania. Przesyłka polecona wysłana za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego Poczty Polskiej S.A. na adres importera ukraińskiego, wskazany zarówno w fakturze eksportowej jak i zgłoszeniu celnym do procedury wywozu, nie została przez niego podjęta i w dniu 28.01.2019 r. wróciła do urzędu niedoręczona.
Po przeanalizowaniu całości zebranego w sprawie materiału dowodowego Naczelnik [...] Urzędu Celno – Skarbowego w K wydał w dniu [...] 2019 r. powyższą decyzję.
Na tą decyzję Spółka Jawna A, Sp.J. wniosła odwołanie zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuzasadnionym, sprzecznym z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie przyjęciu, że cutter tnący Zund [...], nr [...] nie opuścił UE, pomimo tego, że zgodnie z wiedzą skarżącej urządzenie to znajduje się na Ukrainie. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 18 listopada 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie informacji spontanicznej nr [...] uzyskanej od Administracji Celnej Węgier, ustalono, że towar nie opuścił granic Unii Europejskiej. Informacja spontaniczna została sporządzona przez uprawniony organ. Stanowi zatem dowód, w rozumieniu art. 86 Prawa celnego i art. 194 Ordynacji podatkowej, potwierdzający zasadnicze dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ustalenia faktyczne. W postępowaniu administracyjnym dokumentom urzędowym przypisuje się większą moc dowodową w zakresie tego co zostało w nich stwierdzone. Aby obalić moc dowodową dokumentu urzędowego koniecznym byłoby przeprowadzenie przeciwdowodu, czyli w tym przypadku przedłożenie innego dokumentu urzędowego dokumentu potwierdzonego przez instytucie państwowe kraju, do którego towar został wprowadzony). Zdaniem organu odwoławczego przedłożone w trakcie postępowania dowodowego dokumenty wskazują jedynie na przeprowadzenie przez odwołującą się Spółkę transakcji handlowej, nie stanowią dowodu na okoliczność wywiezienia towaru poza obszar celny unii Europejskiej. Faktura eksportowa potwierdza, w ocenie organu odwoławczego, jedynie fakt przeznaczenia towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem na eksport.
Organ stwierdził, że spółka nie przedstawiła żadnych dowodów, które mogłyby być skuteczną alternatywą dla urzędowych dokumentów stwierdzających, że towar nie opuścił terytorium Unii Europejskiej. Ocena zebranych dowodów wskazuje, że dowody przedstawione przez eksportera nie dają rękojmi wiarygodności jako wydane przez nieuprawnione organy.
W ocenie organu drugiej instancji przedstawione przez eksportera dowody, są niewystarczające aby potwierdzić wywóz towaru poza granicę Unii Europejskiej. Także dowody uzupełnione w trakcie postępowania odwoławczego, nie są dowodami ukraińskich władz celnych, potwierdzających dokonaną odprawę celną przywozową. Zgłoszenie reklamacyjne - mail z 26.09.2018 roku- nie jest potwierdzone dokumentem księgowym ani żadnym dokumentem urzędowym. Naprawa i przywóz części powinna bowiem być potwierdzona dokumentem celnym w ramach właściwej procedury celnej. Należy podkreślić, iż do odwołania strona postępowania przedstawiła dowód w postaci zaświadczenia wydanego przez kapitana Policji [...] Oddziału Policji Głównego Urzędu Narodowej Policji Ukrainy S. N. Dowód w postaci "zaświadczenia" kapitana policji S. N. nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisów celnego prawa unijnego, ponadto nie jest wystawiony przez [...] Oddział Policji Głównego Urzędu Narodowej Policji Ukrainy (na druku jest tylko okrągła pieczęć rzekomego organu, brak nazwy organu, czy też adresu kontaktowego organu).
W trakcie postępowania odwoławczego dołączono do akt sprawy - dowód z kopii pisma wypisanego (na komputerze lub maszynie) na zwykłym papierze, bez oryginalnych pieczątek i z nieczytelnym podpisem, pochodzącego z Narodowej Policji Ukrainy Komendy Obwodowej Policji Narodowej w Obwodzie Ż, podpisanej nieczytelnie przez V. B., w którym poinformowano, że pod adresem Ż, ulica R znajduje się prywatny budynek, w którym siedzibę ma Spółka O zajmująca się produkcją obuwia. Pod wskazanym adresem w prywatnym budynku nr [...] znajduje się stół Zund [...]. Pismo ma na kopii datownik 12 8 9 i numer [...]. Oryginału tego pisma nie doręczono organowi odwoławczemu. Przedstawiono natomiast oryginał pisma wypisanego (na komputerze lub maszynie) na zwykłym papierze, bez oryginalnych pieczątek i z nieczytelnym podpisem, pochodzącego z Narodowej Policji Ukrainy Komendy Obwodowej Policji Narodowej w Obwodzie Ż, podpisanej nieczytelnie przez V. B., z którego ma wynikać, że pod adresem Ż, ulica R znajduje się prywatny budynek, w którym siedzibę ma Spółka O produkująca obuwie. W tym budynku znajduje się stół Zund [...] o numerze seryjnym [...] z urzędowym tłumaczeniem (niepołączonym na stałe z dokumentem). Pismo ma na kopii datownik 27 BEP 2019 i numer [...] (lub [...] -niewyraźny zapis).
Organ odwoławczy zauważył, że na kopii pisma datownik ma formułę cyfrową (odwrócona jedynka, dwa, osiem, dziewięć-12 8 9), natomiast na piśmie będącym uzupełnieniem pierwotnego dokumentu datownik ma formułę cyfrowo- literową (dwa siedem BEP dwa zero jeden dziewięć -27 BEP 2019). Poza tym nigdy do organu nie wpłynął oryginał pierwotnego pisma z Narodowej Policji Ukrainy Komendy Obwodowej Policji Narodowej w Obwodzie Ż, a uzupełnienie nie odnosi się do pierwotnego numeru i daty pisma. Brak pieczęci, brak firmowego papieru, nieczytelne podpisy bez pieczątek imiennych sprawiają, że dokumentów powyższych nie można uznać za dokumenty urzędowe w rozumieniu przepisów celnego prawa unijnego.
Podkreślić należy, że organ podjął próbę uzupełnienia materiału dowodowego o dowody uzyskane od kontrahenta ukraińskiego i pismem z dnia 13 listopada 2018 r. wezwał firmę A M P, Z, Ukraina (nazwa i adres zgodna z fakturą handlową i MRN) do nadesłania pisemnych wyjaśnień oraz dokumentów. Jednak przesyłka polecona wysłana za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego Poczty Polskiej S.A. na adres importera ukraińskiego nie została przez niego podjęta i w dniu 28 stycznia 2019 r. wróciła do organu z adnotacją – niedoręczona (zwrot z powodu nieodebrania).
Odnosząc się z kolei do zarzutów w zakresie niewystąpienia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z zapytaniami do organów skarbowych bądź innych organów administracji Ukrainy, a to w celu sprawdzenia, że cutter tnący [...] tam się znajduje, podkreślić należy, iż w tym zakresie ciężar dowodów (przedstawienie dowodów alternatywnych) spoczywa, zgodnie z przepisami na Eksporterze. Dyrektor I AS w K ani Naczelnik UC-S w K nie posiada ani środków, ani interesu prawnego w poszukiwaniu dowodów przemawiających na korzyść strony. Za taki dowód uznać należy żądanie wysłania przedstawicieli urzędu celno-skarbowego w delegację na Ukrainę, celem sprawdzenia czy urządzenie znajduje się w miejscowości Ż. Wskazać należy, iż organ celny nie ma obowiązku wyręczania strony postępowania w dowodzeniu swoich racji, bowiem takiego zobowiązania nie nakłada żaden obowiązujący przepis prawa. Organ odwoławczy stwierdził, że najprostszym i najtańszym sposobem na potwierdzenie, że towar znajduje się na Ukrainie byłoby przedstawienie dokumentów wystawionych przez ukraińskie organy celne, potwierdzających dokonanie odprawy celnej spornego towaru na Ukrainie, czy też dokumentów z odprawy celnej części użytych do naprawy gwarancyjnej dokonanej we właściwej procedurze celnej, lub dokumentów z wizyty ukraińskich organów celnych w siedzibie firmy, potwierdzającej, że przedmiotowy towar znajduje się na Ukrainie w miejscu wskazanym przez odwołującą się Spółkę. Podkreślić także należy, iż komunikat IE599 nie może mieć, wbrew twierdzeniom odwołującej się, przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru, w sytuacji istnienia wiarygodnych, urzędowych dowodów wskazujących, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty nie doszło.
Podpisany przez system ECS, przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych, komunikat IE 599 jest dokumentem celnym potwierdzającym, także dla celów podatkowych, wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty przez wskazanego w zgłoszeniu wywozowym eksportera. Komunikat IE-599 zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat IE-599 jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. W sytuacji braku zaś możliwości udokumentowania faktu wywozu towaru poza obszar celny Unii, dopuszczalne jest przedstawienie dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru. Zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC taki dowód może stanowić w szczególności jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich: kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Unii; dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Unii; oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Unii; dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Unii; prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych na platformy wiertnicze i produkcyjne ropy naftowej i gazu oraz turbiny wiatrowe. Zgłaszający (strona) może nadto przedłożyć inny wiarygodny dowód od wyżej wymienionych, potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Wspólnoty. Przepisy art. 796a-796e RWKC określają system wymiany danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznych oraz sieci komputerowych i mają charakter proceduralny. Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454 (RWKC) ma charakter przepisów wykonawczych do Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W pierwszej kolejności należy zatem mieć na uwadze, że zgodnie z art. 162 WKC, warunkiem materialnym zwolnienia towaru do wywozu jest opuszczenie przez towar obszaru celnego Wspólnoty (Unii Europejskiej) w tym samym stanie, w jakim znajdował się w chwili przyjęcia do wywozu. Tym samym zgłoszenie wywozu, nawet potwierdzone w formie elektronicznej odpowiednimi elektronicznymi komunikatami wymaganymi w systemie ECS, nie stanowi o zwolnieniu towaru zgodnie z wymogami art. 162 WKC, jeśli nie został spełniony materialnie podstawowy wymóg zwolnienia, czyli wywóz tego towaru poza teren Unii Europejskiej. Decydujące znaczenie należy przypisać kwestii materialnego opuszczenia przez towar granicy Unii, zgodnie z wymogami art. 162 WKC. Dokumenty formalne określone przepisami RWKC mają zaś służyć odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń. Stąd wniosek, że za równoznaczną, w rozumieniu art. 796e ust. 2 RWKC, z nieotrzymaniem komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" (czyli także komunikatu IE 518), należy rozumieć taką sytuację, w której formalny dokument został wygenerowany, jednak nie odzwierciedla on rzeczywistości. Bez względu na to, czy jest to efekt świadomego, przestępczego działania, czy też skutek błędu co do istotnych okoliczności faktycznych dotyczących materialnych przesłanek uznania skuteczności wywozu towaru poza obszar Unii." (wyrok z dnia 24.10.2018 roku WSA w Warszawie sygn. akt VIII SA/ Wa 588/18). Mając na uwadze powyższe, pokreślić należy, że zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów, w przypadkach określonych zgodnie z procedurą Komitetu, jak stanowi bowiem art. 251 pkt.2 lit. b RWKC, w drodze odstępstwa od art.66 :ust.2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jeżeli towary zostały zgłoszone do wywozu, a urząd celny wywozu uznaje zgodnie z art.796e ust.2 RWKC, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty, to takie zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów. Zatem zarzut naruszenia przez organ I instancji uregulowań art.66 ust.2 WKC nie znajduje żadnych podstaw prawnych. Podjęcie decyzji o unieważnieniu ww. zgłoszenia wywozowego (dokonanego w systemie ECS) nastąpiło zasadnie skoro urząd wyjścia został poinformowany przez urząd wyprowadzenia o braku rzeczywistego wywozu przedmiotowego towaru z obszaru celnego Wspólnoty. W tej sytuacji podstawą unieważnienia zgłoszenia celnego jest powyżej powołany art. 251 ust.2 lit. b RWKC. Jeżeli bowiem potwierdzenie wyprowadzenia towarów było omyłkowe albo bezprawne, to przyjąć należy, że omyłkowo albo bezprawnie wysłany komunikat kontroli w UWA nie może powodować skutków prawnych, które w tej sytuacji oznaczają potwierdzenie wyprowadzenia towarów. A zatem można uznać za spełnioną przesłankę do unieważnienia zgłoszenia celnego, o której mowa w art. 251 ust 2 lit. b, gdyż zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A Spółka Jawna z siedzibą w N zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuzasadnionym, sprzecznym z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie przyjęciu, że cutter tnący [...], nr [...] nie opuścił UE, pomimo tego, że zgodnie z wiedzą skarżącej urządzenie to znajduje się na Ukrainie. Ponadto zarzucono naruszenie:
1/ art. 7 art. 77 K.p.a. w związku z art.8 K.p.a. poprzez brak należytego rozważenia materiału dowodowego zebranego w mniejszej sprawie i nierozpoznanie istoty podnoszących przez skarżącego argumentów przedstawionych w piśmie z dnia 04.03.2019 r.;
2/ art. 7 art. 77, art. 80 K.p.a. poprzez obrazę zasady obiektywizmu i jednostronne rozpatrzenie materiału dowodowego, co doprowadziło do prowadzenia przez organ postępowania w sposób naruszający zaufanie skarżącego do organów państwa oraz poprzez niewystarczające uzasadnienie motywów rozstrzygnięcia wydanego zarówno przez NUCS w K jak i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sytuacji, kiedy rzetelne prowadzenie postępowania pozwoliłoby wyjaśnić wszystkie wątpliwości istniejące w niniejszej sprawie w szczególności poprzez przeprowadzenie dodatkowych czynności np. zapytania do firmy Z w Szwajcarii gdzie znajduje się urządzenie, czy jest serwisowane, kto zajmuje się serwisem itp., a także wysłania przedstawicieli urzędu celno- skarbowego w delegację na Ukrainę celem sprawdzenia, czy urządzenie znajduje się w miejscowości Ż, zgodnie z pismem skierowanym, do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a który to odmówił wykonania weryfikacji podpisu skoro organ powziął wątpliwość co do podpisu oraz datownika, weryfikacji dostarczonego filmu reklamującego urządzenie zakupione przez ukraińska firmę;
3/ art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wyrażającego zasadę in dubio pro tributario, zgodnie z którą obowiązkiem organu podatkowego jest rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości faktycznych w szczególności w sytuacji gdy skarżący dochował należytą staranność, a także, co do rozbieżności w zebranym w sprawie materiale dowodowym, na korzyść podatnika, co w sprawie nie miało miejsca gdyż decyzje oparto na twierdzeniach zawartych w korespondencji bułgarsko węgierskiej i
przypuszczeniach, że towar nie opuścił obszaru celnego Wspólnoty. Nikt nie wyjaśnił z jakiego powodu pojawiły się ingerencje w systemach IT organów podatkowych, fakt ten obciążył wyłącznie skarżącego, z pominięciem uznania, że może to być błąd po stronie jednak służb celnych;
4/ art. 121, art.122, art.187 § 1, art. 191 i art.210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów państwa oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez nienależyte zbadanie gdzie znajduje się sprzedany towar pomimo licznych możliwości i wytycznych ze strony skarżącego, jak też przedłożenia dowodów na swoją korzyść, z których jasno wynika, że skarżąca zachowała należytą staranność;
5/ art.210 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które nie pozwalało na dokonanie jednoznacznej rekonstrukcji stanu faktycznego przyjętego przez organy dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności poprzez niewyjaśnienie i niewskazanie w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, dlaczego organ oparł swoje ustalenia na domniemaniach urzędów celnych Węgier i Bułgarii, w sytuacji kiedy dokonano zewnętrznej ingerencji w ich system informatyczny na co wpływu nie miała skarżąca, bez podania na czym polegała ingerencja i czego dotyczyła,
6/ art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie ww. decyzji, pomimo, zupełnego niewyjaśnienia i niewskazania na okoliczności, jakimi kierował się organ negując wywóz urządzenia poza obszar celny Wspólnoty w sytuacji gdy skarżąca przedkładała dokumenty potwierdzające wywóz towaru,
7/art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego opierającym się tylko i wyłącznie na bazie dokumentacji obcych państw, nieznajdującej pokrycia w dokumentach przedłożonych przez skarżącą;
8/ art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez błędne porównywanie dwóch różnych zaświadczeń oraz datowników uznając je za jedno pismo, w przypadku gdy z przekazanej korespondencji wynika, że skarżący poprosił organ Policji o wpisanie w kolejnym zaświadczeniu nr ewidencyjnego urządzenia i w związku z tym zaświadczenia przedmiotowe są wydane o innej treści – uzupełnione o nr urządzenia – i innymi datami poświadczenia;
9/ art. 7 i art. 77 K.p.a. w związku z art. 8 K.p.a. podważające dowód w postaci zaświadczenia z Policji w zakresie zakwestionowania czytelności podpisu, a tym samym uznania go za niewiarygodny.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty, w konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu.
Biorąc pod uwagę powyżej wskazany zakres kontroli sądowej postępowania poddanego ocenie wskutek wywiedzionej skargi stwierdzić należy wskazać także należy, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu jedynie pod kątem czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz czy jest zgodny z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy celne w świetle zebranego materiału dowodowego oraz przepisów prawa miały podstawę do stwierdzenia, że brak było dowodów jednoznacznie potwierdzających, że towar objęty procedurą wywozu na podstawie zgłoszeń celnych skarżącej został faktycznie wyprowadzony poza obszar celny UE, co w konsekwencji doprowadziło do unieważnienia zgłoszeń celnych w procedurze wywozu oraz czy organ miał prawo unieważnić zgłoszenia celne mimo wygenerowania w systemie ECS komunikatu (IE 599) potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty. Wskazać jednak należy, że komunikat IE599 został wygenerowany przez system dopiero po kontroli węgierskiego urzędu celnego i komunikacie z kodek A4 – drobne nieprawidłowości.
W pierwszej kolejności należy zgodzić się z organem odwoławczym, że ponieważ sporne zgłoszenia celne zostało zgłoszone do procedury wywozu [...] w dniu 13 maja 2015 r. tj. kiedy obowiązywał Wspólnotowy Kodeks Celny, to miał on zastosowanie w sprawie. Z dniem 1 maja 2016 r. wszedł w życie Unijny Kodeks Celny, jednakże wobec braku przepisów przejściowych do oceny zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie przepisów nowych stosuje się przepisy materialnoprawne obowiązujące w dacie tych zdarzeń, zaś przepisy proceduralne mają zastosowanie do wszystkich postępowań zawisłych w momencie ich wejścia w życie. W drugiej zaś kolejności, że stanowisko zbieżne z prezentowym wyraził tut. Sąd także w innych sprawach spółki z przedmiotu jak w niniejszym postępowaniu.
Tym samym wskazania wymaga, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy WKC, które w art. 161-162 regulują procedurę wywozu, a przepisy art. 788-796e RKWC określają zasady dokumentowania oraz potwierdzenia faktycznego wyprowadzenia towaru poza teren Unii. Zgodzić też należy się z organem odwoławczym, że regulacje WKC i UKC w tym zakresie są tożsame, zatem błędne wskazanie przez organ I instancji przepisów UKC pozostaje bez wpływu na wynik sprawy - jak zasadnie przyjął organ odwoławczy w objętej skargą decyzji.
Stosownie do art. 161 ust. 1 WKC, procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Unii. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia przewidzianych dla niego formalności, z uwzględnieniem środków polityki handlowej oraz, jeśli znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych. Zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu (art. 162 WKC). Jak wskazano wyżej szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Unii uregulowano w rozdziale 3 "Wymiana danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznej i sieci komputerowych" RWKC.
Zgodnie z art. 796d ust. 2 RWKC urząd celny wyprowadzenia przesyła "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu, najpóźniej w dniu roboczym następującym po dniu, w którym towary opuściły obszar celny Unii. W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami urząd celny wyprowadzenia może przesłać komunikat w późniejszym terminie.
W kontrolowanej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem Systemu Kontroli Eksportu (ECS) umożliwiającym wymianę zgłoszenia wywozowego i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Unii Europejskiej. Dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii jest komunikat IE 599 podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat IE 599 zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat IE 599 jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. Otrzymanie przez zgłaszającego komunikatu IE 599, który zawiera informację o potwierdzeniu wywozu, stanowi dowód dokonania eksportu.
W przypadku jednak, gdy w związku z ingerencją zewnętrzną ustalono, że procedura wywozu otwarta w Polsce nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej, w pełni uzasadnione jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru.
W niniejszej sprawie towar należało przedstawić w polskim urzędzie celnym wprowadzenia – Oddziale Celnym Drogowym D w terminie do dnia 10 sierpnia 2015 r. celem wyprowadzenia poza obszar celny Wspólnoty Europejskiej. Towar powinien zostać dostarczony do odbiorcy na Ukrainie - A, ul. M, Ż. W trakcie procedury wywozu polski urząd celny wyprowadzenia nr ref. [...] został zmieniony na węgierski urząd celny wyprowadzenia nr ref. [...] - N P M A M Rt. SZH w miejscowości D. W systemie Kontroli Eksportu ECS, w dniu 19.05.2015 r. odnotowano "zmiana trasy". Równocześnie w dniu 19.05.2018 r. za pośrednictwem systemu ECS węgierski urząd celny ([...]) zwrócił się z wnioskiem (komunikat IE502) do urzędu celnego wywozu -Oddziału Celnego w N ([...]), o przesłanie danych zgłoszenia celnego wywozowego. Tego samego dnia węgierski urząd celny [...] wygenerował komunikat IE518 (informacje o wyniku kontroli), z kodem A4 -" drobne nieprawidłowości" i przesłał go do urzędu celnego wywozu - Oddziału Celnego w N. W konsekwencji wygenerowania komunikatu IE518 z kodem A4 w dniu 19.05.2015 r. o godzinie 13:13:11 system ECS wygenerował komunikat IE599 - potwierdzenie wywozu towarów. Ponadto w piśmie nr [...] Administracja Celna Węgier poinformowała, że na wniosek bułgarskiej administracji celnej prowadzi kontrolę celną dotyczącą zamknięcia procedury tranzytu. W trakcie tej kontroli ustalono, że wg. dokumentów tranzytowych Tl, 42 różne przesyłki zostały dostarczone z Węgier, z oddziału Punkt l Odpraw Celnych M. D. ([...]), do bułgarskiego Urzędu Celnego MP K. A. Zgodnie z posiadanymi danymi, w przypadku ww. przesyłek, procedury tranzytu faktycznie zostały zakończone w bułgarskim Urzędzie Celnym K ([...])- czyli nie w urzędzie deklarowanym jako urząd przeznaczenia w systemie NCTS (tj. w Urzędzie Celnym MP K. A). Bułgarska administracja celna poinformowała węgierską administrację celną, o fakcie ingerencji zewnętrznej w systemy informatyczne. W związku z ingerencją zewnętrzną w bułgarskie systemy informatyczne nieprawidłowo zostały zakończone procedury Tl będące przedmiotem kontroli. Komunikaty elektroniczne dotyczące zmiany zadeklarowanego urzędu przeznaczenia (komunikat IE002), przedstawienia towarów w urzędzie przeznaczenia (IE006), przeprowadzonej kontroli i zakończonej operacji (IE018), zostały przesłane do urzędu celnego [...] bez jakiejkolwiek ingerencji funkcjonariuszy celnych.
Skoro doszło do ingerencji zewnętrznej w system elektronicznej obsługi zgłoszeń, organ nie mógł uznać, że procedura wywozu otwarta w Polsce została prawidłowo zakończona i towar opuścił obszar Unii Europejskiej. W konsekwencji w pełni uzasadnione było przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru.
Zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC taki dowód może stanowić w szczególności jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich:
a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Unii;
b) dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Unii;
c) oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Unii;
d) dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Unii;
e) prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych na platformy wiertnicze i produkcyjne ropy naftowej i gazu oraz turbiny wiatrowe.
W rozpoznawanej sprawie organy celne stwierdziły, że procedura wywozu oparta w Polsce według dokumentów MRN [...] nie została prawidłowa zakończona i towary nie opuściły terytorium Unii Europejskiej. Dodatkowo należy podkreślić, że węgierski urząd celny [...] wysłał powiadomienie IE518 do polskiego urzędu celnego wywozu przy wyprowadzeniu towarów, ale w momencie ujawnienia nieprawidłowości nie było już możliwości wycofania wyprowadzenia towarów w systemie ECN (wszczynania postępowania).
Organy celne swoje stanowisko oparły na dowodach uzyskanych od węgierskich i bułgarskich władz celnych, w szczególności informacji spontanicznej przekazanej przez administrację celną Węgier na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97 z dnia 13 marca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego.
Z informacji spontanicznej wynikało, iż towar objęty ww. zgłoszeniami celnymi nie opuścił obszaru celnego UE, co ustalono na podstawie informacji przekazanych przez stronę bułgarską. Bułgarska administracja celna poinformowała węgierska administrację celną o fakcie ingerencji zewnętrznej w systemy informatyczne. Z uwagi na to, administracja celna Węgier wycofała wyprowadzenie towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym i nie potwierdziła końcowego wywozu tego towaru z obszaru Wspólnoty.
Strona skarżąca, pomimo twierdzeń zawartych w skardze, nie przedstawiła wystarczających dowodów, które mogłyby być skuteczną alternatywą dla urzędowych dokumentów stwierdzających, że towar nie opuścił terytorium Unii Europejskiej. Zgłoszenie reklamacyjne - mail z 26.09.2018 r.- nie jest potwierdzone dokumentem księgowym ani żadnym dokumentem urzędowym. Naprawa i przywóz części powinna bowiem być potwierdzona dokumentem celnym w ramach właściwej procedury celnej. W prawdzie strona skarżąca przedstawiła zaświadczenie wydane przez kapitana Policji [...] Oddziału Policji Głównego Urzędu Narodowej Policji Ukrainy S. N. Jednak dowód w postaci "zaświadczenia" kapitana policji S. N. nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisów celnego prawa unijnego, ponadto nie jest wystawiony przez [...] Oddział Policji Głównego Urzędu Narodowej Policji Ukrainy (na druku jest tylko okrągła pieczęć rzekomego organu, brak nazwy organu, czy też adresu kontaktowego organu). W trakcie postępowania odwoławczego dołączono do akt sprawy - dowód z kopii pisma wypisanego (na komputerze lub maszynie) na zwykłym papierze, bez oryginalnych pieczątek i z nieczytelnym podpisem, pochodzącego z Narodowej Policji Ukrainy Komendy Obwodowej Policji Narodowej w Obwodzie Ż, podpisanej nieczytelnie przez V. B., w którym poinformowano, że pod adresem Ż, ulica R znajduje się prywatny budynek, w którym siedzibę ma Spółka O zajmująca się produkcją obuwia. Brak pieczęci, brak firmowego papieru, nieczytelne podpisy bez pieczątek imiennych sprawiają, że dokumentów powyższych nie można uznać za dokumenty urzędowe w rozumieniu przepisów celnego prawa unijnego.
Sąd podkreśla, że decydujące znaczenie ma faktyczne opuszczenie granic UE, zgodnie z wymogami art. 162 WKC. Dokumenty formalne określone przepisami RWKC mają jedynie służyć odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń. Stąd wniosek, że za równoznaczną, w rozumieniu art. 796 e ust. 2 RWKC, z nieotrzymaniem komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia", należy rozumieć taką sytuację, w której formalny dokument został wygenerowany, jednak nie odzwierciedlał on rzeczywistości. Bez względu na to, czy jest to efekt świadomego, przestępczego działania, czy też skutek błędu co do istotnych okoliczności faktycznych dotyczących materialnych przesłanek uznania skuteczności wywozu towaru poza obszar Unii.
Komunikat IE599 wskazujący, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Wspólnoty, nie ma przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru w sytuacji, gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty nie doszło. Także dokument zgłoszenia celnego nie może dokumentować wywozu towaru, gdyż potwierdza on tylko dokonanie zgłoszenia w urzędzie celnym wyjścia, wskazuje na rodzaj i ilość towaru, który miał być przedmiotem wywozu. Nie stanowi jednakże dowodu na faktyczny wywóz towaru poza granice Wspólnoty.
W ocenie Sądu, powyższe argumenty przemawiały za tym, aby nie uznać przedłożonych dokumentów za wystarczające dla udowodnienia, że towar został wywieziony poza obszar celny Unii Europejskiej.
W ocenie Sądu nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art.120,121,122 w związku z art.180 i 187 o.p Wbrew twierdzeniu strony skarżącej postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone iluzorycznie, organy podjęły działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy zaś ocena ta nie miała charakteru dowolnego. Organ trafnie stwierdził, że dokumenty przedstawione przez stronę nie są dowodem na wywóz zakupionych towarów poza obszar celny Unii Europejskiej.
Podkreślić należy, że rzeczą strony skarżącej było wykazanie, że towar, który został objęty zgłoszeniem celnym wywozowym, został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty. Brzmienie art. 796da ust. 4 RWKC ("dowód może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich") wskazuje, że dla wykazania faktu wywozu towaru wystarczy przedstawienie jednego z dokumentów, o których mowa w tym przepisie. Strona może także przedłożyć zupełnie inny, niewymieniony w tym artykule, dokument. Istotne jest jedynie to, by dokument, na który powołuje się strona, był wiarygodny, a więc by miał postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Dokument taki musi również pozwalać na identyfikację wywiezionego towaru w taki sposób, by można było bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że dotyczy tego samego towaru, który został zgłoszony do procedury wywozu. Ocena mocy dowodowej i wiarygodności danego dokumentu należy natomiast do organu celnego, który potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu, jeżeli jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796 da ust. 4 RWKC są dostateczne (art. 796e ust. 1 lit. b RWKC).
W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, dokonana przez organ celny ocena dokumentów przez nią przedłożonych nie była dowolna. Dokumenty te, jak każdy inny dowód, podlegają ocenie organów celnych i mogą być weryfikowane przez inne dowody. Słusznie stwierdził organ, że dokumenty przedstawione przez skarżącego nie są dowodem na wywóz towarów poza obszar celny Unii Europejskiej.
Sąd podkreśla, że administracja celna Węgier poinformowała, że towary objęte ww. zgłoszeniami nie opuściły terytorium Unii Europejskiej i w związku z tym administracja celna Węgier wycofała potwierdzenie wyprowadzenia towarów i nie potwierdziła końcowego wywozu towarów z obszaru Unii. Powyższe informacje zostały przekazane w ramach współpracy organów celnych państw członkowskich, która odbywa się na podstawie rozporządzenia Rady (WE) Nr 515/97 z dnia 13 marca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego. Dokument ten ma moc dowodową dokumentu urzędowego. Ustalenia zawarte w tym dokumencie są wiążące dla polskich organów celnych.
Zgodnie z art. 796e RWKC urząd celny wywozu potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu w następujących przypadkach:
a) po otrzymaniu komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia;
b) jeżeli, w przypadkach określonych w art. 796da ust. 2, nie otrzymał w ciągu 10 dni komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia, ale jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796da ust. 4 są dostateczne.
Jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. O unieważnieniu zgłoszenia wywozowego urząd celny wywozu informuje eksportera lub zgłaszającego oraz deklarowany urząd celny wyprowadzenia.
Jak już wyżej Sąd wskazał, dokumentem potwierdzającym wywóz towarów zgodnie z art. 796e ust. 1 lit. a RWKC jest komunikat IE 599 – "Potwierdzenie wywozu", który jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu po otrzymaniu z urzędu wyprowadzenia komunikatu IE 518 – "Wynik kontroli w urzędzie wyprowadzenia". W rozpoznawanej sprawie organ celny Węgier wycofał potwierdzenia wyprowadzenia towarów objętych wyżej wymienionym zgłoszeniem i nie potwierdził wywozu towarów z obszaru Unii. Konsekwencją powyższego było wezwanie eksportera – skarżącego do dostarczenia dowodów, że towary opuściły obszar celny Unii. Eksporter wprawdzie przedstawił pisma jakoby towar znajdował się poza granicami Unii, ale organy nie uznały je za wiarygodne i tą ocenę Sąd podziela.
Wskazać bowiem należy, że zgłoszenie reklamacyjne - mail z 26.09.2018 roku- nie jest potwierdzone dokumentem księgowym ani żadnym dokumentem urzędowym. Naprawa i przywóz części powinna bowiem być potwierdzona dokumentem celnym w ramach właściwej procedury celnej. Należy podkreślić, iż do odwołania strona postępowania przedstawiła dowód w postaci zaświadczenia wydanego przez kapitana Policji [...] Oddziału Policji Głównego Urzędu Narodowej Policji Ukrainy S. N. Dowód w postaci "zaświadczenia" kapitana policji S. N. nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisów celnego prawa unijnego, ponadto nie jest wystawiony przez [...] Oddział Policji Głównego Urzędu Narodowej Policji Ukrainy (na druku jest tylko okrągła pieczęć rzekomego organu, brak nazwy organu, czy też adresu kontaktowego organu). Eksporter przedstawił również dowód z kopii pisma wypisanego (na komputerze lub maszynie) na zwykłym papierze, bez oryginalnych pieczątek i z nieczytelnym podpisem, pochodzącego z Narodowej Policji Ukrainy Komendy Obwodowej Policji Narodowej w Obwodzie Ż, podpisanej nieczytelnie przez V. B., w którym poinformowano, że pod adresem Ż, ulica R znajduje się prywatny budynek, w którym siedzibę ma Spółka O zajmująca się produkcją obuwia. Pod wskazanym adresem w prywatnym budynku nr [...] znajduje się stół Zund [...]. Pismo ma na kopii datownik 12 8 9 i numer [...]. Oryginału tego pisma nie doręczono organowi odwoławczemu. Przedstawiono natomiast oryginał pisma wypisanego (na komputerze lub maszynie) na zwykłym papierze, bez oryginalnych pieczątek i z nieczytelnym podpisem, pochodzącego z Narodowej Policji Ukrainy Komendy Obwodowej Policji Narodowej w Obwodzie Ż, podpisanej nieczytelnie przez V. B., z którego ma wynikać, że pod adresem Ż, ulica R znajduje się prywatny budynek, w którym siedzibę ma Spółka O produkująca obuwie. W tym budynku znajduje się stół Zund [...] o numerze seryjnym [...] z urzędowym tłumaczeniem (niepołączonym na stałe z dokumentem). Pismo ma na kopii datownik 27 BEP 2019 i numer [...] (lub [...] -niewyraźny zapis). Na kopii pisma datownik ma formułę cyfrową (odwrócona jedynka, dwa, osiem, dziewięć-12 8 9), natomiast na piśmie będącym uzupełnieniem pierwotnego dokumentu datownik ma formułę cyfrowo- literową (dwa siedem BEP dwa zero jeden dziewięć -27 BEP 2019). Poza tym nigdy do organu nie wpłynął oryginał pierwotnego pisma z Narodowej Policji Ukrainy Komendy Obwodowej Policji Narodowej w Obwodzie Ż, a uzupełnienie nie odnosi się do pierwotnego numeru i daty pisma. Brak pieczęci, brak firmowego papieru, nieczytelne podpisy bez pieczątek imiennych sprawiają, że dokumentów powyższych nie można uznać za dokumenty urzędowe w rozumieniu przepisów celnego prawa unijnego. Odnosząc się do zarzutów skargi jakoby organ nierzetelnie zebrał dokumenty w sprawie wskazać należy, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że podjęto próbę uzupełnienia materiału dowodowego o dowody uzyskane od kontrahenta ukraińskiego i pismem z dnia 13 listopada 2018 r. wezwał firmę A M. P., Z, Ukraina (nazwa i adres zgodna z fakturą handlową i MRN) do nadesłania pisemnych wyjaśnień oraz dokumentów. Jednak przesyłka polecona wysłana za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego Poczty Polskiej S.A. na adres importera ukraińskiego nie została przez niego podjęta i w dniu 28 stycznia 2019 r. wróciła do organu z adnotacją – niedoręczona (zwrot z powodu nieodebrania).
Zatem powyższe uzasadniało unieważnienie zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 251 ust. 2 pkt b RWKC, w drodze odstępstwa od art. 66 ust. 2 WKC, zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów w przypadku innych towarów niż wymienione w art. 251 ust. 2 pkt a, w odniesieniu do których urząd celny wywozu został poinformowany, zgodnie z art. 792a ust. 1, lub uznaje on, zgodnie z art. 796e ust. 2, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty.
Wobec niestwierdzenia wywozu i nieudokumentowania dokonania tego wywozu przez stronę skarżącą, organy zobligowane były do unieważnienia zgłoszenia celnego. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej ustalony w sprawie stan faktyczny niewątpliwie dał podstawy do unieważnienia zgłoszenia celnego z 13 maja 2015 r.
W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło