III SA/Kr 1581/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Janusz Bociąga WSA Barbara Pasternak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w G na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 października 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania postanowienia ustalającego koszty postępowania rozgraniczeniowego skargę oddala Burmistrz Miasta postanowieniem z dnia [...] 2015 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 123 w związku z art. 264 kpa, odmówił wydania postanowienia ustalającego koszty postępowania rozgraniczeniowego. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w G z dnia 24 stycznia 2014 r. Do wykonania czynności ustalenia przebiegu granicy została upoważniona geodeta M. G., która podpisała stosowną umowę ze SM "A" na wykonanie czynności związanych z rozgraniczeniem. Wskazano, że w dniu [...] 2014 r. została wydana decyzja Burmistrza Miasta znak: [...] o rozgraniczeniu. SM "A" już po uprawomocnieniu się decyzji zwróciła się o ustalenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Burmistrz zaznaczył, że dwukrotnie wyjaśnił, że wraz z decyzją o rozgraniczeniu nie wydano postanowienia w sprawie ustalenia kosztów postępowania, gdyż w przedmiotowej sprawie geodeta działał na podstawie umowy ze Spółdzielnią, a nie umowy z organem administracji publicznej. Organ I instancji wyjaśnił także, że koszty postępowania, jakie wynikały z zawartej umowy, obciążają bezpośrednio stronę umowy cywilnoprawnej, a organ nie ma możliwości decydowania w trybie administracyjnym o ich podziale między stronami postępowania. Burmistrz podkreślił, że takie rozwiązanie nie jest znane procedurze administracyjnej. Stanowiska Burmistrza nie podzieliła SM "A", która wniosła zażalenie do SKO, a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt III SAB/Kr 13/15 oddalił skargę na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Zażalenie na postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...] 2015 r. wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w G, zarzucając naruszenie art. 262 kpa w związku z art. 152 Kodeksu cywilnego, poprzez przyjęcie, że organ administracji nie może orzekać o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, a o zwrot poniesionych z tego tytułu kwot skarżący może ubiegać się wyłącznie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Żaląca się Spółdzielnia, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych, podkreśliła, że pomiędzy stronami postępowania rozgraniczeniowego a geodetą wykonującym czynności ustalenia przebiegu granic nie zostaje zawiązany żaden stosunek prawny rodzący obowiązek zapłaty. Spółdzielnia wskazała, że przepis art. 152 Kodeksu cywilnego stanowi materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia także wówczas, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 19 października 2015 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 262 § 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem Kolegium, w rozpatrywanym przypadku nie zostały spełnione przesłanki warunkujące możliwość wydania postanowienia, w którym organ dokona ustalenia kosztów postępowania oraz ich podziału pomiędzy strony postępowania. Kolegium zaznaczyło, że wynagrodzenie dla geodety zostało poniesione przez wnioskodawcę postępowania, a organ prowadzący postępowanie nie poniósł żadnych kosztów, którymi mógłby obciążyć strony postępowania rozgraniczeniowego w trybie przewidzianym w art. 264 kpa. Wskazano, że procedurze administracyjnej nie jest znana możliwość orzekania o kosztach postępowania między stronami. Skoro zaś organ nie poniósł żadnych kosztów, a koszty geodety zostały poniesione ze środków skarżących, którzy w tej materii nie działali na zlecenie organu, to Burmistrz Miasta nie mógł wydać postanowienia rozstrzygającego o poniesionych kosztach postępowania rozgraniczeniowego. W konsekwencji Kolegium uznało, że zachodziły podstawy do wydania postanowienia odmawiającego ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Skargę na postanowienie SKO wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w G, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 262 kpa w związku z art. 152 Kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, że organ administracji nie może orzekać o kosztach postępowania rozgraniczeniowego poniesionych przez stronę. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Mając na uwadze powyższe zasady, Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Trafnie wskazało SKO, że przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie zawierają zasad podziału kosztów między uczestników postępowania rozgraniczeniowego. Dlatego orzekanie o tych kosztach następuje na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa, co może prowadzić do obciążenia kosztami rozgraniczenia nieruchomości stron będących właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko strony, która żądała wszczęcia postępowania. Jednakże w odniesieniu do okoliczności zaistniałych w rozpatrywanym przypadku powołać się należy na stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 2016/98 orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl), które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela. W powołanym orzeczeniu NSA stwierdził, że procedurze administracyjnej nie jest znana możliwość orzekania o kosztach postępowania między stronami, a z przepisów działu IX kpa wywieść należy, że koszty postępowania (wydatki) ponosi organ prowadzący postępowanie. Wynika to z obowiązków dowodowych organu wynikających z art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa. NSA zaznaczył, że przypadki, kiedy koszty postępowania obciążają stronę, zostały ściśle określone w art. 262 § 1 kpa. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 kpa stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Ponadto, zgodnie z powołanym przepisem, wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia jednocześnie z wydaniem decyzji i na to postanowienie osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie. Oznacza to, iż organ dopiero wraz z wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osobę zobowiązaną do ich poniesienia i wówczas obciąża ją tymi kosztami. Wyjaśnić trzeba, że czynności ustalenia przebiegu granic w postępowaniu rozgraniczeniowym wykonuje geodeta, ale w myśl art. 31 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, jest to geodeta upoważniony przez organ. Zatem geodeta dokonujący ustalenia przebiegu granic w postępowaniu rozgraniczeniowym nie jest podmiotem działającym na zlecenie stron postępowania rozgraniczeniowego. Natomiast w kontrolowanym postępowaniu koszty czynności wykonanych przez geodetę nie zostały poniesione przez organ i to nie organ, lecz strona decydowała o ich wysokości, ustalając z geodetą wysokość wynagrodzenia za czynności wykonane w tym postępowaniu. Skoro więc w rozpatrywanym przypadku organ nie poniósł żadnych kosztów postępowania rozgraniczeniowego, to nie wystąpiła konieczność rozliczenia zaliczki, gdyż organ o jej uiszczenie nie występował, a koszty geodety, który nie działał na zlecenie organu, zostały poniesione ze środków strony skarżącej. Dlatego Sąd uznał, że w tego rodzaju okolicznościach Burmistrz Miasta nie mógł wydać postanowienia rozstrzygającego o poniesionych kosztach postępowania rozgraniczeniowego. W konsekwencji należało uznać, że po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w G prawidłowym było wydanie postanowienia o odmowie postanowienia ustalającego koszty postępowania rozgraniczeniowego. W świetle przedstawionych rozważań za niezasadny Sąd uznał zarzut skargi naruszenia art. 262 kpa w związku z art. 152 Kodeksu cywilnego. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.