III SA/Kr 16/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner (spr) Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Grażyna Danielec Protokolant Katarzyna Dydaś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2008 r. sprawy ze skargi K. W. - Firma Budowlana A na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr. [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł,- ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na skarżącego K. W. - Firma Budowlana "A" , karę pieniężną w wysokości 3.000,00 zł na postawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, (Dz. U. z 2004 r , Nr 204, poz. 2088) za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych . Jak wynika z tzw. rozdzielnika , przedmiotowa decyzja została wysłana do adresata tj. " Budowlana Firma A, K. W. , ul. [...], D.". Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, które zostało przesłane przesyłką poleconą priorytetową , nadaną w urzędzie pocztowym w dniu 30.07.2007 r. W piśmie z dnia 02.08.2007 r , przekazującym odwołanie wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego , Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił , że organ administracyjny pierwszej instancji otrzymał zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję , " na którym nie odnotowano daty jej odbioru przez adresata" , dlatego została złożona do urzędu pocztowego reklamacja. Następnie , przy kolejnym piśmie do Izby Celnej, z dnia 08.08.2007 r organ pierwszej instancji przesłał zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki (zwane dalej " zwrotką"), na którym widnieje podpis syna adresata D. W. oraz data odbioru przesyłki "10.VII.2007r.". Z kolei na przedmiotowej zwrotce znajduje się adnotacja " decyzja Nr [...]" oraz datowniki : " N. T. [...]" i "D. [...]". Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej postanowił stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 129 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W myśl art. 134 ww. Kodeksu , organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z akt sprawy wynika, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] odebrana została przez D. W. - syna skarżącego, w dniu 10.07.2007 r., co zostało potwierdzone na "zwrotnym potwierdzeniu odbioru" (nr nadawczy [...]). Natomiast odwołanie zostało nadane w urzędzie Pocztowym w T., w dniu 30.07.2007 r.( co potwierdza pieczęć poczty) , tj. w 20 - tym dniu od daty doręczenia przedmiotowej decyzji. Tak więc ustawowy termin do wniesienia odwołania został przekroczony . Na powyższe postanowienie wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżący wniósł o jego uchylenie jako naruszającego prawo, zwłaszcza poprzez błędne przyjęcie , że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 129 § 1 i 2, a także art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz uwzględnienia przedmiotowej skargi poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem Dyrektora Izby Celnej, iż przedmiotowe odwołanie wpłynęło po terminie. Naczelnik Izby Celnej dokonał reklamacji "zwrotnego potwierdzenia odbioru" decyzji, z powodu braku adnotacji dotyczącej daty odbioru ww. decyzji. Urząd pocztowy wpisał brakującą datę bez żadnego wyjaśnienia, na jakiej podstawie dokonał takiego ustalenia oraz bez wskazania osoby, która dokonała tą czynność. Z analizy kwestionowanego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, jakby to skarżący samodzielnie dokonał wpisu daty. W ocenie skarżącego sporna data została samowolnie umieszczona przez urząd pocztowy i jest przez niego kwestionowana . Data odbioru decyzji wpisana przez urząd pocztowy stanowiła podstawę podjęcia rozstrzygnięcia przez Dyrektora Izby Celnej stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie skarżącego, organ orzekający wydając postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego , ma obowiązek dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy tj., czy odwołujący rzeczywiście przekroczył termin określony w art. 129 § 2 ww. Kodeksu, w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. (Wyrok WSA VI S.A./Wa 1683/05) . Skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie organ nie dopełnił ciążących na nim obowiązków w tym zakresie., bowiem ograniczył się tylko do złożenia reklamacji, nie zainteresował się natomiast, w jaki sposób i na jakiej podstawie doszło do ustalenia takiego terminu i wpisania go na zwrotnym potwierdzeniu odbioru . Skarżący zarzucił, że Dyrektor Izby Celnej swoim działaniem naruszył podstawową zasadę wynikającą z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego tj. zasadę uwzględniania z urzędu słusznego interesu obywateli przy załatwianiu sprawy. Organ administracyjny działając w ramach uznania administracyjnego powinien również wszechstronnie i dokładnie zbadać wszystkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcie sprawy - art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Wyrok NSA z dnia 21 lipca 1998 r. II S.A. 506/98) .Dyrektor Izby Celnej nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący, dlaczego wydał zaskarżone postanowienie i na jakiej podstawie. Skarżący kwestionując zasadność wydanego postanowienia oświadczył iż odwołanie zostało złożone przeze niego w ustawowym terminie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ administracyjny podniósł , że skarżący został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Skoro decyzja została doręczona w dniu 10.07.2007r., 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 24.07. 2007 r., natomiast skarżący złożył odwołanie w dniu 30.07.2007r. tj. w 20-tym dniu od daty doręczenia przedmiotowej decyzji. Organ administracyjny wyjaśnił, iż 14-dniowy termin do wniesienia środka zaskarżenia jest terminem ustawowym zawitym. Uchybienie terminowi zawitemu powoduje, że dokonanie czynności jest bezskuteczne prawnie i w takiej sytuacji organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania zgodnie z art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego . Terminy zawite mogą jednak zostać przywrócone po spełnieniu warunków, o których mowa w art. 58 ww. ustawy , jednak skarżący Analizując przedmiotową sprawę należy stwierdzić, iż skarżący nie dopełnił warunków koniecznych do przywrócenia uchybionego terminu , gdyż nie złożył prośby o przywrócenie terminu i nie uprawdopodobnił braku swojej winy . Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 7 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z ustalonym stanem faktycznym , a w jego uzasadnieniu zawarto przesłanki, którymi kierował się organ przy wydawaniu tego postanowienia. Ponadto organ administracyjny podniósł, że nie ma możliwości kwestionowania informacji oraz danych przekazywanych przez urzędy pocztowe, które są organami zaufania publicznego i zarzucił, że skarżący kwestionując autentyczność zwrotnego potwierdzenia odbioru , nie wskazał daty odbioru decyzji z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia i przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną , rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego rozstrzygnięcia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ww. ustawy . W rozpatrywanej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy obu instancji naruszyły przepisy prawo w zakresie niżej opisanym. Zgodnie z art. 129 § 2 odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z kolei art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Aby stwierdzić, iż nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, koniecznym było ustalenie daty doręczenia skarżącemu decyzji Naczelnik Urzędu Celnego z dnia [...]. W rozpoznawanej sprawie w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru ww. decyzji, na którym widnieje podpis syna odbiorcy D. W. , obok daty 10.07. 2007 r., i taką datę przyjął organ administracyjny jako datę doręczenia decyzji. Zwrotne potwierdzenie odbioru , stanowiące dowód w niniejszej sprawie na okoliczność daty doręczenia decyzji , budzi jednak wątpliwości . Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na datę widniejącą na datowniku placówki nadawczej w N. T.: jest to data 04.07.2007 r. Tak więc zwrotka ta nie może dotyczyć decyzji organu wydanej w dniu [...]. Z zestawienia obu dat tj. daty wydania decyzji i daty jej nadania w urzędzie pocztowym jednoznacznie wynika , iż zwrotne potwierdzenie odbioru stanowiące podstawę wydania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w oczywisty sposób nie mogło dotyczyć decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], a w konsekwencji na podstawie tego dowodu nie można było ustalić, czy termin do wniesienia odwołania został dochowany. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji w istocie nie ustaliły w sposób zgodny z prawem, w jakiej dacie została doręczona decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]. Niezależnie od powyższego wskazać należy na błędne wszczęcie postępowania reklamacyjnego przez Naczelnika Urzędu Celnego, który odesłał do Urzędu Pocztowego w N. T. zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki. Sposób przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 13.10.2003 r. w sprawie reklamacji powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowanej i przekazu pocztowego (Dz. U. z dnia 28 października 2003 r.) Reklamacja powinna zawierać zgodnie z § 5 ustęp 1: 1) imię i nazwisko albo nazwę lub firmę oraz adres zamieszkania albo siedziby nadawcy lub adresata, zwanego dalej "reklamującym"; 2) rodzaj reklamowanej przesyłki; 3) uzasadnienie reklamacji; 4) kwotę odszkodowania w przypadku, gdy reklamujący żąda odszkodowania; 5) podpis reklamującego. 2. Do reklamacji, o której mowa w ust. 1, należy dołączyć: 1) oryginał potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego; 2) oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do dochodzenia roszczeń - w przypadku przeniesienia uprawnień przez nadawcę na adresata; 3) protokół sporządzony bezpośrednio przy przyjęciu uszkodzonej przesyłki rejestrowanej - w przypadku jej przyjęcia przez adresata, oraz opakowanie uszkodzonej przesyłki; 4) oświadczenie o stwierdzeniu: a) widocznych ubytków lub uszkodzeń przesyłki rejestrowanej złożone bezpośrednio przy przyjęciu przesyłki albo b) niewidocznych ubytków lub uszkodzeń przesyłki rejestrowanej, z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 57 ust. 4 ustawy. § 8 ust.1 określa, iż placówka operatora, w której została zgłoszona reklamacja, przekazuje ją niezwłocznie do jednostki I instancji, która w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania: 1) udziela odpowiedzi na reklamację w formie pisemnej albo 2) informuje pisemnie reklamującego o niemożności udzielenia odpowiedzi na reklamację w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania, podając przyczynę zwłoki oraz termin udzielenia odpowiedzi na reklamację. Zgonie z § 9 ust. 1 odpowiedź na reklamację powinna zawierać: 1) nazwę jednostki I instancji; 2) powołanie podstawy prawnej; 3) rozstrzygnięcie o uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia reklamacji; 4) w przypadku przyznania odszkodowania - kwotę odszkodowania oraz informację o terminie jego wypłaty; 5) pouczenie o prawie odwołania się oraz wskazanie jednostki odwoławczej; 6) podpis upoważnionego pracownika jednostki I instancji z podaniem jego stanowiska służbowego. 2. Odpowiedź na reklamację powinna dodatkowo zawierać: 1) uzasadnienie faktyczne i prawne - w przypadku odmowy uwzględnienia przez jednostkę I instancji reklamacji w całości lub w części; 2) informację o przyczynie zatrzymania przesyłki - gdy reklamacja dotyczy przesyłki zatrzymanej przez operatora w przypadkach określonych w art. 25 ust. 2 ustawy. Art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, iż dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r.- Prawo pocztowe ( Dz. U. z dnia 24 lipca 2003 r.) określa, czym jest przesyłka rejestrowana. Art. 3 pkt. 20 stanowi, iż za przesyłkę rejestrowaną uważa się przesyłkę przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru. Kwestie, co powinno zawierać potwierdzenia odbioru przesyłki rejestrowanej reguluje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 09.01.2004 r. w sprawie wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. nr 5 poz. 34 z poz. zm.) § 35 ust. 1 określa, iż przesyłki rejestrowane i przekazy pocztowe doręcza się zgodnie z art. 26 ustawy za pokwitowaniem odbioru, po stwierdzeniu tożsamości osoby uprawnionej do odbioru. Ustęp 3 stanowi, iż pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru. Zdaniem Sąd z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż podpis i data powinny znaleźć się na potwierdzeniu odbioru w jednym czasie, gdyż podpis potwierdza odbiór w ściśle określonej dacie. Dopuszczenie możliwości wpisania daty w zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki w innym czasie , niż w obecności osoby kwitującej, prowadzić mogłoby do nadużyć i podważać zaufanie do instytucji Poczty Polskiej. W rozpatrywanej sprawie data 10.07.2007 r. nie została umieszczona na potwierdzeniu odbioru w momencie podpisywania go przez syna skarżącego - D. W., lecz znacznie później , co - w świetle powyższych ustaleń - było niedopuszczalne. Data doręczenia decyzji z dnia [...] nie została przez Urząd Celny udowodniona, a więc postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] zostało wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodać należy, że obowiązek udokumentowania prawidłowego doręczenia decyzji ciąży na organie administracyjnym, skoro organ ten wyciąga z tego faktu negatywne dla strony konsekwencję; strona nie ma natomiast obowiązku udowadniania, kiedy przesyłkę otrzymała. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.