III SA/Kr 16/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 października 2012 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), odmówił A. D. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 5.000 zł. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W wyniku kontroli drogowej, przeprowadzonej w dniu 8 marca 2012 r. w S na drodze krajowej nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] 2012 r. decyzję nr [...], którą nałożył na A. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "A" A. D., karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Decyzja została doręczona stronie w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 44 k.p.a. w dniu 8 czerwca 2012 r. Pismem z dnia 17 września 2012 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W ślad za ww. wnioskiem w dniu 24 września 2012 r. strona złożyła odwołanie z przekroczeniem ustawowego terminu do jego złożenia. Jako podstawę uzasadniającą złożenie wniosku o przywrócenie terminu strona podała, że nie posiada zarówno protokołu kontroli, zawiadomienia o wszczęciu postępowania jak i decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Wskazując na powyższe podała, że w dniu 13 września 2012 r. zgłosiła się do siedziby Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego celem zapoznania się z ww. dokumentami. Wyjaśniła, że z faktem wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej zapoznała się dopiero w dniu 11 września 2012 r. przez doręczenie upomnienia nr [...] wystawionego na kwotę 5.000 zł. Opisanym na wstępie, kwestionowanym postanowieniem Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] 2012 r. nr [...]. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 58 k.p.a., w razie uchybienia terminu przez stronę postępowania, organ jest uprawniony do przywrócenia terminu w razie łącznego spełnienia następujących przesłanek: - uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy; - wniesienia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu; - dochowania siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu; - dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony termin. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie, wskazane przesłanki nie zostały wyczerpane. Strona nie wskazała przyczyn, dla których należałoby uznać brak jej winny w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W sprawie bezspornym pozostaje fakt, że decyzja organu I instancji nr [...] z dnia [...] 2012 r. została doręczona zgodnie z art. 44 k.p.a. w dniu 8 czerwca 2012 r. Skuteczność dokonania instytucji doręczenia zastępczego zależy od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek w tym przepisie określonych, tj.: niemożności doręczenia pisma adresatowi, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy, pozostawienia przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym, umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach, o których mowa w art. 44 § 2 k.p.a. oraz upływu czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej. Powyższe powoduje, że doręczenie spornej przesyłki było skuteczne i miało miejsce z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni przechowywania pisma na poczcie w dniu 8 czerwca 2012 r. Zgodnie z załączoną do akt sprawy kopertą z awizowaną przesyłką pierwsze awizo miało miejsce w dniu 25 maja 2012 r. natomiast drugie awizo w dniu 4 czerwca 2012 r. Zwrot nastąpił natomiast w dniu 11 czerwca 2012 r. Na dokumencie potwierdzenia odbioru znajduje się informacja o tym, gdzie doręczający umieścił zawiadomienie o przesyłce (tj. skrzynka pocztowa adresata) jak i urzędu pocztowego, w którym złożono przesyłkę (Urząd Pocztowy W). Przesyłka została doręczona adresatowi na adres do doręczeń wskazany w CEIDG, będący jednocześnie adresem podanym przez stronę w toku prowadzonego postępowania administracyjnego przed organami Inspekcji Transportu Drogowego (C, W). Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że strona w dniu 29 marca 2012 r. otrzymała zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 8 marca 2012 r., którego załącznik stanowił protokół kontroli nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. D., działając przez pełnomocnika, zarzucił organowi przy wydawaniu postanowienia naruszenie: - art. 10 § 1 k.p.a. przez niezapewnienie mu możliwości wzięcia czynnego udziału w sprawie przez organ I instancji, - art. 44 § 1 k.p.a. przez pominięcie przez organ I instancji sposobu doręczenia przewidzianego w art. 43 k.p.a. w sytuacji, gdy adresata przesyłki nie zastano, - art. 58 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie przez organ odwoławczy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania mimo spełnienia wszystkich przesłanek. W uzasadnieniu wskazano, że obiektywną przeszkodą odbioru decyzji organu I instancji przez skarżącego był fakt, w tym czasie przebywał on z żoną we Włoszech. W takiej sytuacji możliwe było doręczenie przesyłki w trybie art. 43 k.p.a., bowiem w momencie jej doręczania w bezpośredniej okolicy obecni byli sąsiedzi, którzy mogli tę przesyłkę odebrać. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Zgodnie natomiast z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), który był podstawą wydania zaskarżonego aktu, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 ww. przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Stosownie natomiast do treści § 3 art. 58 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. W świetle powyższych regulacji, trafnie podniósł w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy, że organ administracji publicznej jest uprawniony do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest zaistnienie tej pierwszej z wyżej wymienionych przesłanek. Brak winy na gruncie art. 58 § 1 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy przekroczenie terminu nastąpiło mimo dołożenia przez stronę należytej staranności. Dotyczy to zwłaszcza przypadku, gdy niezachowanie terminu wynika z okoliczności trudnych do przezwyciężenia (np. nagła choroba, powódź, pożar bądź też niewłaściwe doręczenie rozstrzygnięcia). Skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, zarzuca organowi odwoławczemu przede wszystkim nieuprawnione przyjęcie skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji z dnia [...] 2012 r. nr [...] nakładającą karę z tytułu naruszenia przez skarżącego, świadczącego usługi przewozowe, przepisów o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, tj. do rąk adresata, a w przypadku gdy nie jest to możliwe, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, jeżeli podjęli się oni oddania przesyłki adresatowi: "1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ." Stosownie do § 2 art. 44 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W myśl natomiast § 3 ww. przepisu, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Jak stanowi § 4 art. 44 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Aby doręczenie zastępcze było więc skuteczne, muszą łącznie zostać spełnione wymienione w przepisie art. 44 k.p.a. przesłanki. Wszelkie okoliczności związane z doręczeniem powinny bezspornie wynikać z pocztowego potwierdzenia odbioru (awiza), które odgrywa istotną rolę przy stwierdzeniu skuteczności doręczenia. W dokumencie tym powinna być zawarta między innymi jednoznaczna informacja, w którym miejscu doręczyciel pozostawił zawiadomienie - tzw. awizo. Przy czym nie może być to jakieś dowolne miejsce, ale jedno z miejsc określonych w art. 44 § 2 k.p.a. Zgodzić się należy w pełni ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku z dnia 7 listopada 2011 r. przez WSA w Warszawie, sygn.. akt II SA/Wa 1672/11, LEX nr 1153519, wyeksponowanym w skardze, że "organ prowadzący postępowanie musi zatem dysponować niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o przesyłce, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas, musi również posiadać informację, gdzie to zawiadomienie zostało umieszczone. Samo tylko dwukrotne awizowanie przesyłki nie jest wystarczające dla uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma. Skutek prawny doręczenia mogą mieć bowiem tylko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w § 1-3 art. 44 k.p.a." W tym przypadku nie można jednak zarzucić organowi odwoławczemu, że nieprawidłowo ustalił spełnienie wymogów przez doręczającego, wskazanych w § 1-3 art. 44 k.p.a. Racje ma organ odwoławczy podnosząc, że na dokumencie potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji znajduje się zarówno informacja o tym, gdzie doręczający umieścił zawiadomienie o tej przesyłce – była to skrzynka pocztowa adresata – jak i gdzie ta przesyłkę pozostawiono – w Urzędzie Pocztowym w W. Argumentacja skarżącego, że doręczający miał zakaz zastosowania zastępczego sposobu doręczenia przez awizowanie przesyłki, bo możliwe było jej doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. sąsiadom, którzy, jak twierdzi skarżący byli w chwili doręczenia obecni w okolicy, podczas gdy skarżący w tym czasie przebywał z żoną we Włoszech, nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku. Po pierwsze, z powodu tego, że skarżący poza ogólnym twierdzeniem okoliczności tych w żaden sposób nie uprawdopodobnił. Po drugie, nawet jeżeli sytuacja taka miała miejsce, to okoliczności te skarżący powinien podnieść już w prośbie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a nie dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego. Uczynienie bowiem tego w skardze, czyni mało przekonywującą argumentację skargi w tym względzie, a doświadczenie życiowe wskazuje, czego nie można zabronić skarżącemu, że twierdzenia te podniósł w ramach linii obrony swoich interesów. Organ nic nie wiedział o zaistnieniu tego rodzaju okoliczności. Gdyby skarżący choćby jednozdaniowo w prośbie o przywrócenie terminu do nich nawiązał, to wówczas organ nie wzywając go o ich wyjaśnienie mógłby się skutecznie narazić na zarzut naruszenia przepisów postępowania. Skoro okoliczności tych skarżący nie podniósł, to takiego zarzutu też organowi postawić w żaden sposób nie można. Zwrócić także należy uwagę na aspekt, że skoro skarżący powołuje się w skardze na staranne dbanie o swoje interesy, wskazując, iż odbiera zwłaszcza korespondencję sądową, czy też o szczególnym znaczeniu w terminie, to wyjeżdżając za granicę jako prowadzący działalność gospodarczą w ramach transportu drogowego, rzeczywiście należycie dbając o swoje interesy, powinien zapobiec sytuacjom nie dotarcia do niego korespondencji na czas. Nie można pominąć tezy wyroku WSA w Warszawie, która jest adekwatna do twierdzeń skarżącego, że "Jeżeli skarżący wyjeżdża poza miejsce zamieszkania na miesięczny pobyt w innym mieście, nie powiadamiając organu administracji o zmianie dotychczasowego adresu, pismo skierowane do skarżącego pod dotychczasowy adres odnosi skutek prawny, zaś skarżący nie może powoływać się na to, iż z powodu wyjazdu został pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1816/11, LEX nr 1116623). Organ, jak wynika z akt nie miał żadnego w tym względzie ze strony skarżącego sygnału. Wobec powyższego, skoro przesyłka pocztowa zawierająca decyzję organu I instancji została skierowana na adres podany przez skarżącego, zostały spełnione wszelkie wymogi jakie powinien poczynić doręczający w świetle przepisów i znalazły one swój wyraz w postaci nie budzących wątpliwości adnotacji na dowodzie doręczenia, to organ miał podstawy stwierdzić, że doszło do skutecznego doręczenia tej przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. Zasadnie zatem w ocenie Sądu przyjął organ odwoławczy, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W myśl bowiem art. 41 § 1 k.p.a. ma obowiązek zawiadomić organ administracji o każdej zmianie swego adresu. Skoro tego nie uczynił nie można przyjąć, że zachował należytą staranność wymaganą dla prowadzenia spraw przed organami administracyjnymi. Kontrolowane postanowienie, wydane na podstawie art. 58 k.p.a. nie narusza więc przepisów prawa w stopniu skutkującym jego uchyleniem. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.