III SA/Kr 160/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec WSA Elżbieta Kremer Protokolant Agnieszka Sotnicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji W dniu 26.08.2008r. M. J. wniósł o przyznanie dodatku mieszkaniowego na pokrycie wydatków wynajmowanego od B mieszkania mieszczącego się przy ul. A w K. (o pow. 36 m kw.). Wskazał, że za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku łączna kwota wydatków na mieszkanie wyniosła 299,12 zł. Prezydent Miasta wydał w dniu [...] 2008 r. Decyzję nr [...] przyznającą M. J. dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy od 01.09.2008 r. do 29.02.2009 r. w wysokości 260,37 zł, w tym ryczałt z tytułu braku wyposażenia w instalację centralnego ogrzewania i z tytułu braku wyposażenia w instalację doprowadzającą ciepłą wodę w wysokości 58,69 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 2 - 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001r., Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), § 2 - 5 Rozporządzenia RM z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r., Nr 156, poz. 1817 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Na uzasadnienie organ podał, że wnioskujący spełnia kryteria określone w ustawie i z tego względu przyznano dodatek mieszkaniowy według wyliczenia ujętego w załączniku do tej decyzji. W załączniku wskazano m. in. na: udokumentowane wydatki wnioskodawcy za ostatni miesiąc w wysokości 296,34 zł (przy czym z uwagi na przekroczenie powierzchni lokalu mającego 36 m kw o 1 m kw w stosunku do normatywnej powierzchni ustalono wydatki na lokal w wysokości 288,11 zł, które jako tzw. wydatki mieszkaniowe" stanowią podstawę dalszych wyliczeń), średni dochód na osobę w gospodarstwie wnioskującego w kwocie 0 zł, a w związku z czym nie została przekroczona norma dochodu na osobę w gospodarstwie 1-osobowym (wynosząca 1113,51 zł), lokal nie jest wyposażony w centralne ogrzewanie i w ciepłą wodę i ryczałt za c.o. wynosi 75,25 zł, a ryczałt za ciepłą wodę wynosi 8,60 zł, a więc suma wydatków i ryczałtu to 371,96 zł (288,11 zł + 75,25 zł + 8,60 zł). Dodatek mieszkaniowy obliczony został jako różnica sumy wydatków i kwoty udziału własnego gospodarstwa w wydatkach, czyli kwoty 371,96 zł, z zastrzeżeniem, że dodatek nie może przekroczyć 70% wydatków, co ostatecznie dało kwotę 260,37 zł. Od decyzji tej odwołał się M. J., który zarzucił organowi m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, "ponieważ organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji nie podał żadnej okoliczności decydującej o przyjętej wysokości wydatków mieszkaniowych, w szczególności nie podał stawki czynszowej znaczącej dla określenia wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy." W związku z tym odwołujący się zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w zakresie art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kodeks postępowania administracyjnego. Po rozpatrzeniu tego odwołania organ II instancji - Samorządowe Kolegium Odwoławcze - Decyzją z dnia 17 listopada 2008 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podtrzymując w uzasadnieniu stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów w oparciu, o które dokonano obliczeń dodatku należnego odwołującemu się i pokreślił, że organy administracyjne zobowiązane są do stosowania wskazanych w decyzji ustawy o dodatkach mieszkaniowych z dnia 12 czerwca 2001r. i nie mają możliwości orzekania w tych sprawach w ramach uznania administracyjnego. W kwestii zarzuconej organowi przez M. J. w odwołaniu, a związanej z naruszeniem przez ten organ prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - organ II instancji nie zajął stanowiska. W skardze na Decyzją organu II instancji z dnia 17 listopada 2008 r. M. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wydanie postanowienia w trybie art. 155 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ponowił zarzuty i argumenty zawarte w odwołaniu podkreślając, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Skarżący podniósł, iż organ administracyjny zignorował wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2008 roku o sygn. akt III SA/Kr 338/08, którego uzasadnienie zawiera pełne wyjaśnienie prawidłowego wykonania dyspozycji normy prawnej art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zaznaczając, że w każdej sprawie, w której osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, tak jak jest to w jego przypadku do ustalenia wysokości czynszu konieczne jest określenie kategorii mieszkania zgodnie z zasadami określonymi w zarządzeniu Prezydenta Miasta nr [...]. Zdaniem skarżącego - Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło w ten sposób art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności z tego względu, że sprawa dotyczy tej samej osoby, lokalu i świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie w odpowiedzi podano: "Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż organ I instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęły przepisy zarządzenia Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003 Nr [...] w sprawie wysokości czynszu opartego na ocenie wartości użytkowej lokalu mieszkalnego, wskazać należy, iż kwestię przyznawania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 71, poz. 734 ze zm.) i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 z późn. zm.)". Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 roku skarżący dodał, że po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawy o sygn. akt III SA/Kr 338/08 organ I instancji wydał prawidłową decyzję. Podał także, że podobnie jak w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 338/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2008 roku do sygn. akt III SA/Kr 801/08 rozstrzygnął tę samą kwestię za kolejny okres. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Kierując się powyższymi kryteriami należy wskazać, że skarga M. J. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Naruszenie prawa znajduje się w obrębie prawa administracyjnego procesowego i polega na niezastosowaniu się do treści art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - kodeksu postępowania administracyjnego (kpa): "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli", niezastosowaniu się do treści art. 77 § 1 kpa: "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy" oraz do art. 107 § 3 kpa: "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa". Sąd zwraca uwagę, że z ustawy mającej w niniejszej sprawie zastosowanie, czyli z ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), wynika, że zasada związania wysokości dodatku mieszkaniowego z wysokością wydatków na mieszkanie (okresowych, typu czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, opłaty za energię cieplną, wodę i inne wyliczone w ust. 4 art. 6 tej ustawy) przypadających na normatywną powierzchnię użytkową oraz z kwotą stanowiąca wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek (dodatek to różnica tych kwot) - doznaje modyfikacji w sytuacji gdy osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Stan taki odpowiada przedmiotowej sprawie. M. J. wynajmuje mieszkanie będące własnością B. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 6 omawianej ustawy o dodatkach mieszkaniowych: "Jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: 1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy, 2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela w pełni stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2008 roku w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 338/08, iż "Treść powyższego przepisu zakłada, że istotnym jest dla rozstrzygnięcia w przedmiocie dodatku mieszkaniowego lokali lub domu niewchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy obliczenie hipotetycznego czynszu jaki obowiązywałby dla danego lokalu lub domu gdyby te wchodziły w skład tego typu zasobu." W związku z tym należy sięgnąć do zarządzenia Prezydenta Miasta obowiązującego w dacie rozstrzygania w przedmiocie dodatku mieszkaniowego na dany okres, tj. zarządzenia w sprawie wysokości czynszu opartego na ocenie wartości użytkowej lokalu mieszkalnego (czy także dotyczącego zmian w tym zakresie). Załączniki do takich zarządzeń stanowią, że – jak podkreślił to Sąd w uzasadnieniu wyroku do sygn. akt III SA/Kr 338/08 – że "dla każdego mieszkania ustala się ogólną ilość punktów z uwzględnieniem kryteriów zawartych w aneksach od 1 do 4. Punkty te stanowią z kolei podstawę do ustalania kategorii mieszkania a następnie wysokości czynszu. Kryteria obejmują cechy lokalizacji budynku, mieszkania i cechy układu funkcjonalnego i wyposażenia mieszkania. Szczegółowo określone są w aneksie nr 1 i 2 do w/w zarządzeń." Zwraca uwagę fakt, że organy orzekające w niniejszej sprawie, pomimo zarzutów skarżącego zawartych i w odwołaniu i w skardze, nie zauważyły przepisu art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych znajdującego zastosowanie w sprawie M. J. i w żaden sposób nie ustosunkowały się do zarzuconego im naruszenia tego ustawowego przepisu. Słuszne są – zdaniem Sądu - zarzuty skarżącego o zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia motywów decyzji przez organy, jak również o naruszeniu przez nie konkretnych, a wskazanych przepisów ustawowych. Należy podkreślić, że Sąd nie przesądza o wadliwości merytorycznej orzeczenia tj. o zbyt niskiej kwocie dodatku mieszkaniowego przyznanej M. J. – jednakże brak jest możliwości weryfikacji zaskarżonej decyzji z uwagi na pominiecie przez organy obu instancji treści art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych mającego zastosowanie w niniejszej sprawie. W oparciu o wskazane i przytoczone wyżej przepisy – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że organy administracyjne obu instancji naruszyły zarówno przepisy prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy jak i przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy, a przeto Sąd uwzględnił skargę w całości i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i lit. "c" p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.