III SA/Kr 160/16

Kraków, dnia 10 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 23 listopada 2015 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 3 grudnia 2015 r. M. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 23 listopada 2015 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Skarżący zażądał jednocześnie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek skarżący stwierdził, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wykonanie decyzji doprowadzi do konieczności ogłoszenia upadłości, albowiem nie dysponuje on wystarczającymi środkami pieniężnymi. W załączeniu przedstawił dokumenty finansowe z których wynika, że działalność gospodarcza jest zawieszona i nie przynosi dochodu, ale również nie przynosi strat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: P.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony skarżącej. Pozostawienie przez ustawodawcę zasadności wstrzymania aktu uznaniu Sądu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie, zwłaszcza że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.). Skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (zob. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 595/10). W świetle powyższego należy zauważyć, że skoro zaskarżoną decyzją wymierzono stronie karę pieniężną, to z uwagi na treść art. 61 § 3 P.p.s.a. oczywistym jest, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową strony skarżącej, tak by Sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kary przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie skarżący na poparcie swojego wniosku przedstawił informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2014. Z dokumentów wynika jedynie, że prowadzenie działalności zostało zawieszone. Zatem nie generuje ono przychodu, ale również nie generuje strat. Dokumenty te są niewystarczające do oceny realnego zagrożenia jakie może spowodować wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 23 listopada 2015 r. Sąd podkreśla, iż – co do zasady – nawet trudna sytuacja finansowa strony nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy, strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. W konsekwencji oznacza to, iż wbrew założeniu autora wniosku, badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się li tylko do oceny kondycji finansowej wnioskującej strony, a już z pewnością ocena ta nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o prawo pomocy. Podkreślenia przy tym wymaga, iż przesłanek wynikających z art. 61 § 3 P.p.s.a. nie należy mylić z przesłankami, jakimi należy kierować się w ramach instytucji prawa pomocy. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie, skarżący nie uprawdopodobnił jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niego nałożonej kary pieniężnej. Podkreślić należy, iż zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego rzeczywistej (aktualnej) sytuacji finansowej np. udokumentowanie źródeł osiąganego dochodu, posiadanego majątku (w tym nieruchomości). Natomiast strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, poza informacją o tym, że działalność gospodarcza jest zawieszona, nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację finansową, przez co nie była możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może prowadzić do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warto na zakończenie wskazać, iż w orzecznictwie odnoszącym się do problematyki wstrzymywania aktów nakładających obowiązek ponoszenia wydatków pieniężnych podnosi się, iż rodzaj nałożonego obowiązku nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalnego. Stanowisko takie zostało przedstawione w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt. GZ 138/04, w którym dodatkowo wskazano, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Z kolei w postanowieniu z dnia 7 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 2001/11, NSA zauważył, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oddalono na zasadzie art. 61 § 3 P.p.s.a.