II FZ 595/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. [...] Sp. zo.o. w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 września 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 693/10 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi E. [...] Sp. zo.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 21 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił E. [...] Sp. zo.o. w C. (zw. dalej: Spółką) wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 21 czerwca 2010 r. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności. Sąd wskazał, że w doktrynie i orzecznictwie, warunkiem uwzględnienia żądania wstrzymania wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności przez sąd jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Samo zacytowanie przepisu, a nawet ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Natomiast brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółka zaskarżając rozstrzygnięcie w całości w oparciu o art. 194 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie strony realizacja zaskarżonego postanowienia spowoduje uzasadnione niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. W związku z tym wnosiła o zmianę postanowienia poprzez wstrzymanie jego wykonania. Wskazano, że w chwili obecnej organ egzekucyjny na szeroką skalę dokonuje zajęć wśród obecnych i potencjalnych kontrahentów Spółki, wzywając ich do uregulowania ewentualnych kwot na rzecz Urzędu Skarbowego. Tego rodzaju działanie w ocenie Spółki w oczywisty sposób dyskredytuje stronę w oczach jej kontrahentów oraz stawia w świetle nieuczciwego oraz nierzetelnego uczestnika obrotu gospodarczego. Skutkiem takiego postępowania może być utrata znacznej liczby dotychczasowych kontrahentów. Ponadto działania organów egzekucyjnych prowadzone w stosunku do instytucji bankowych powodują utratę pozycji Spółki jako wiarygodnego kredytobiorcy. Reasumując stwierdzono, że kontynuacja czynności podejmowanych wobec Spółki spowoduje konieczność postawienia jej w stan upadłości i w konsekwencji pozbawi miejsc pracy trzydziestu pracowników. Do zażalenia dołączono zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Żadna ze wskazanych w zażaleniu okoliczności nie wskazuje na to, aby postanowienie Sądu pierwszej instancji było niezgodne z prawem. Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wolters Kluwer 2009, s. 206). Użyty w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrot "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności" oznacza, że orzeczenie uwzględniające taki wniosek ma charakter fakultatywny, a więc może, lecz nie musi być wydane nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w tym przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie zaskarżonego aktu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela także prezentowane w orzecznictwie stanowisko wskazujące, że strona jest zobligowana do wnikliwego przedstawienia argumentów i materiałów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, LEX nr 489786). I choć sąd może wówczas sięgać do informacji wynikających z akt sprawy, to nie może jednak zastępować strony w poszukiwaniu racji przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Zajęcie w trybie egzekucji administracyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie świadczy jeszcze o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W celu wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Twierdzenia te powinny być co najmniej uprawdopodobnione. O ile dana okoliczność z natury swojej może być udokumentowana, to należy przedłożyć stosowne dokumenty (por.: postanowienia NSA: z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, niepubl., z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09), natomiast Spółka nie wykazała, że takie skutki w jej przypadku mogłyby wystąpić. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie został w należyty sposób uprawdopodobniony. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że okoliczności przedstawione we wniosku nie są wystarczające do wstrzymania zaskarżonego postanowienia. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.