III SA/Kr 160/20
WyrokWSA w Krakowie2020-11-19
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Hanna Knysiak - Sudyka, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuściła ona miejsce zameldowania dobrowolnie i trwale ponad 20 lat temu, koncentrując swoje centrum życiowe za granicą, a jedynie sporadycznie odwiedzała kraj?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo orzekły o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wykazał, że skarżący dobrowolnie i trwale opuścił miejsce zameldowania ponad 20 lat temu, koncentrując swoje centrum życiowe za granicą. Sporadyczne wizyty w kraju nie stanowiły podstawy do utrzymania zameldowania, które ma charakter ewidencyjny i powinno odzwierciedlać rzeczywisty stan faktyczny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie wniosków dowodowych. Organy obu instancji ustaliły, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal ponad 20 lat temu, wyjechał do USA, gdzie skoncentrował swoje centrum życiowe, a jedynie sporadycznie odwiedzał rodzinę w Polsce.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak - Sudyka WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody z dnia 18 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala.
Wojewoda decyzją z 18 listopada 2019 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2019 r., znak: [...], orzekającą o wymeldowaniu T. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.) w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r., poz. 1397, w skrócie: u.o.e.l.).
W powyższej decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Prezydent Miasta w dniu 30 sierpnia 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymeldowania T. S. (dalej: skarżącego) z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. A w K, na skutek zawiadomienia Zarządu Budynków Komunalnych.
Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, opierając się na materiale dowodowym zebranym w sprawie, a to: oświadczeniu najemcy spornego lokalu o osobach tam zamieszkujących, oświadczeń: pełnomocników skarżącego, uczestnika R. K., P. S. (brata skarżącego) oraz pisemnych wyjaśnieniach świadka B. D. – Ć. (sąsiadki) na okoliczność opuszczenia przez skarżącego spornego lokalu oraz po przeprowadzeniu dwóch rozpraw administracyjnych, Prezydent Miasta wydał w dniu [...] 2019 r. decyzję znak: [...], orzekającą o wymeldowaniu T. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K. Podstawą tej decyzji było ustalenie, że skarżący dobrowolnie opuścił miejsce pobytu stałego w rozumieniu przepisów art. 35 u.o.e.l., gdyż około 30 lat temu wyjechał do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej (dalej USA). Tam skoncentrował swój ośrodek życiowy, wiele lat leczy się w amerykańskiej placówce medycznej. Po raz ostatni odwiedził sporny lokal ok. 3 – 2 lat temu, jednak z powodu konfliktu z mężem matki T. S. – R. K. odstąpił od czynności umożliwiających mu dostanie się do lokalu. Organ I instancji uznał zebrany materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i odstąpił od przeprowadzenia innych dowodów w sprawie, m. in. od przesłuchania stron postępowania, o co wnioskował pełnomocnik skarżącego. Zdaniem organu, T. S. był należycie reprezentowany przez dwóch pełnomocników, ponadto przesłał pisemne wyjaśnienia. Natomiast T. S. jako najemca lokalu przy ul. A w K została skutecznie powiadomiona o przedmiotowym postępowaniu (korespondencja odebrana osobiście).
T. S. w odwołaniu zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 35 u.o.e.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i orzeczenie o jego wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. A w K, w sytuacji gdy nie wystąpiły przesłanki uprawniające organ do wydania decyzji w tym przedmiocie. Ponadto organ meldunkowy naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. Przede wszystkim jednak organ bezpodstawnie odstąpił od uwzględnienia jego wniosków dowodowych, a mianowicie przesłuchania wskazanych przez skarżącego świadków oraz stron. Nadto organ I instancji w niewłaściwy sposób zebrał i ocenił materiał dowodowy. Ponadto, jak podkreślił odwołujący się, R. K. nie był uprawniony do uczestnictwa w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta, jak i o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wymienionych świadków oraz stron postępowania.
Utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wojewoda za bezsporny uznał fakt, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez T. S., jak prawidłowo ustalił organ I instancji, było jego świadomą decyzją i nie wynikało z bezprawnych działań innych osób. T. S. przed prawie 30 laty wyjechał do USA i od tego też czasu tam właśnie skoncentrował swoje sprawy życiowe. Za najistotniejsze w przedmiotowej sprawie Wojewoda uznał wyjaśnienia P. S. - brata skarżącego i jego pełnomocnika w tej sprawie. P. S. w pisemnych wyjaśnieniach przedstawił okoliczności związane z opuszczeniem przez T. S. lokalu przy ul. A w K oraz inne informacje z tym związane, wskazując, że około 30 lat temu wyjechał do USA w celach zarobkowych. Niezamieszkiwanie T. S. potwierdził świadek B. D. – Ć., zamieszkująca w budynku przy ul. A w K od 2013 r. Zdaniem organu II instancji, prawie trzydziestoletnie niezamieszkiwanie T. S. w przedmiotowym lokalu oraz wieloletnie przebywanie poza granicami kraju i skoncentrowanie tam swego centrum pozwala również na uznanie, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i trwałe. Niewątpliwie świadczyć o tym może również fakt, iż T. S. nie posiada dowodu osobistego, co ustalił organ odwoławczy.
Wojewoda opierając się na orzecznictwie sądów administracyjnych wskazał, że za miejsce stałego pobytu uznaje się taki lokal, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych. Pozostawienie w lokalu rzeczy osobistych będących własnością osoby objętej wnioskiem o wymeldowanie, również nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym miejscu, jeżeli nie wiąże się z faktycznym trwałym przebywaniem właściciela tych rzeczy w miejscu stałego zameldowania. W przypadku skarżącego takie przesłanki nie zachodzą. Sporadyczne wizyty T. S. w lokalu przy ul. A w K - w trakcie jego pobytów kraju - są jedynie odwiedzinami u matki (T. S.) i mają charakter przejściowy (czasowy).
Organ uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy spełniał wymogi stawiane w art. 7 k.p.a., tzn. uwzględniał obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych środków służących wyjaśnieniu istotnych dla sprawy okoliczności i służących załatwieniu sprawy. Prawidłowe były także ustalenia dokonane na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.), jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 107 § 3 k.p.a.), że spełnione zostały przesłanki z art. 35 u.o.e.l. Strona reprezentowana przez pełnomocników (P. S. oraz radcę prawnego pana K. G.) miała także zagwarantowane prawo udziału w postępowaniu administracyjnym i z możliwości tej skorzystała. Organ II instancji uwzględniając informacje zawarte w odwołaniu, zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a., przeprowadził z urzędu dodatkowe czynności wyjaśniające w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie w zakresie jaki uznał za niezbędny, tj. dotyczący udziału R. K. jako strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Organ uzyskał odpis aktu małżeństwa R. K. z T. S., zatem zarzut naruszenia przepisu art. 28 k.p.a. uznał za nieuzasadniony.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania dotyczących nieuwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego, a mianowicie przesłuchania świadków E. W. i T. B. oraz stron postępowania, Wojewoda podkreślił, że organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji rzetelnie uargumentował tą okoliczność.
T. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że wydana została z naruszeniem przepisów prawa zarówno procesowego, jak i materialnego;
b) art. 29 k.p.a. polegające na błędnym ustaleniu przez organy obu instancji stron postępowania, tj. uznania za uczestnika osoby niemającej interesu prawnego – R. K., który mógłby być ewentualnie świadkiem;
c) 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organy obu instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, w tym niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i brak wyczerpującej analizy materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że T. S. trwale opuścił lokal przy ul. A w K;
d) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 75 k.p.a. poprzez odstąpienie przez organy obu instancji od przeprowadzenia istotnych czynności dowodowych - przesłuchania świadków E. S., E. K., J. K., B. D. – Ć. oraz W. H., a także przesłuchania stron postępowania, w tym w szczególności T. S., tj. czynności dowodowych mających na celu ustalenie, czy i ewentualnie kiedy oraz w jakich okolicznościach T. S. trwale opuścił lokal przy ul. A w K;
e) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób wybiórczy, w tym w szczególności oparcie się przez organ II instancji na informacji przekazanej pisemnie przez B. D. – Ć., a także pismach P. S. i wybranych fragmentach jego wypowiedzi oraz wyciągnięcie z nich błędnych wniosków, jakoby T. S. opuścił lokal przy ul. A w K "przed prawie 30 laty", wyjechał za granicę (do Stanów Zjednoczonych Ameryki) i od tego czasu tylko tam skoncentrował swoje sprawy życiowe, przy czym stan ten trwa niezmiennie aż do chwili obecnej, podczas gdy z całokształtu materiału dowodowego wynikało, iż po długoletnim pobycie skarżącego poza granicami Polski, kilka lat temu powrócił na stałe do kraju - do lokalu przy ul. A w K;
II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 u.o.e.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i orzeczenie przez organy obu instancji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K, w sytuacji gdy nie wystąpiły przesłanki prawne uprawniające do wydania decyzji w tym przedmiocie.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta oraz o zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Uczestnik postępowania T. S. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwana dalej w skrócie "p.p.s.a.".
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone
w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach
(art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Skarga podlega natomiast oddaleniu na podstawie
art. 151 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno
co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, ustalenia organu nie pozostawiają wątpliwości,
a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje podstawę
w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ( Dz.U.2019.1397z późn. zm. - dalej jako: "ustawa"), który stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 4 ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.
Obowiązek wymeldowania powstaje więc w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, a działanie takie związane jest z koniecznością utrzymania aktualnych wpisów w ewidencji ludności. Warto w tym miejscu przywołać stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w kwestii charakteru i celu obowiązku meldunkowego oraz ewidencji ludności, zaprezentowane w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (publ. OTK- A 2002/3/34), w którym wskazano, że: "ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu".
Mając na uwadze art. 28 ust. 4 ustawy oraz zaprezentowane stanowisko TK stwierdzić trzeba, że celem instytucji wymeldowania (jak i zameldowania) jest przede wszystkim zagwarantowanie, że dane uwidocznione w ewidencji są aktualne i zgodne z rzeczywistością. Kwestia dobrowolności opuszczenia lokalu – w kontekście wymeldowania w oparciu o przepisy ustawy o ewidencji ludności - została wypracowana m.in. przez orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 ustawy, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (m.in. wyrok NSA z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 851/09, LEX nr 597910).
Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy w toku postępowania w rozpoznawanej sprawie skarżący T. S. przed prawie 30 laty wyjechał za granicę i od tego czasu to tam skoncentrował swoje sprawy życiowe. Powyższe jednoznacznie wynika z zeznań P. S. ( brata skarżącego), który wskazał, iż skarżący wyjechał na stałe do USA. Fakt niezamieszkiwania przez T. S. w budynku przy ul. A w K potwierdził również dowód z zeznań świadka B. D. – Ć., która zamieszkuje ww. budynku od 2013 roku i przez ten czas nigdy nie widziała skarżącego. Również świadek E. M. (krewna skarżącego) potwierdziła fakt nieprzebywania na stałe ww. lokalu przez T. S. W swych zeznaniach podkreśliła, iż skarżący co jakiś czas jedynie przyjeżdża w odwiedziny do matki, natomiast w lokalu przy
ul. A w K obecnie zamieszkuje T. S. oraz R. K. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika jednocześnie, by skarżący został zmuszony do opuszczenia lokalu mieszkalnego przez niezgodne z prawem zachowania osób trzecich i podejmował jakiekolwiek prawne działania mające na celu powrót do ww. lokalu.
Skoro o trwałości opuszczenia nieruchomości świadczy znaczny upływ czasu od opuszczenia jej przez skarżącego, to biorąc pod uwagę powyższe, należy przyjąć, że skarżący nie przebywa pod wskazanym adresem zameldowania co najmniej od kilkudziesięciu lat. Wobec powyższego zaistniały w sprawie stan faktyczny i prawny wskazuje na to, że skarżący opuścił dobrowolnie zajmowany lokal w sposób trwały, a to ze względu na wyjazd za granicę. Zamieszkuje w USA od ponad 20 lat, nie ma dowodu osobistego, przed 2016 r. (ostatnia wizyta w Polsce) odwiedzał rodzinę, tj. m.in. matkę w lokalu przy ul. A w K i brata T. S. zamieszkałego w W. Fakt wieloletniego przebywania skarżącego w USA wynika nie tylko z zeznań świadków, ale także z dokumentów, np. wystawionych przez placówki medyczne, potwierdzające, że skarżący jest ich "wieloletnim pacjentem" (k.75-78 a.a.). Nie jest wiarygodne zatem, jak wskazano w skardze, że skarżący kilka lat temu powrócił na stałe do kraju do lokalu przy ul. A. Przeczą temu nie tylko wyjaśnienia R. K. (k. 20 a.a.), ale też brata skarżącego (a zarazem jego pełnomocnika) P. S., który zeznał w dniu 6 listopada 2018 r., że skarżący był w kraju 2 lata temu, czyli w 2016 r. (k. 29 a.a. i k. 138 a.a.). Co więcej, na okoliczność przebywania na stałe w kraju w spornym lokalu skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, np. z dokumentów, rachunków ani nie wniósł o przeprowadzenie innych wniosków dowodowych. Bezsporne jest, iż skarżący nie ma kluczy do lokalu przy ul. A, gdyż zamki w drzwiach mieszkania zostały wymienione. Zgłoszone z kolei wnioski dowodowe na okoliczność ustalenia dokładnej daty i okoliczności opuszczenia kraju (zgłoszone wnioski z przesłuchania świadków i stron) nie mają większego znaczenia, wobec wyjazdu skarżącego z kraju ponad 20 lat temu, co wynika, m.in. z zeznań jego brata (29 a.a.) i jego krewnej E. M. (k. 188 a.a.). Oświadczenia skarżącego odnośnie przebywania w spornym lokalu są zatem wzajemnie sprzeczne - jak wskazano bowiem w skardze pełnomocnik skarżącego podniósł, że kilka lat temu powrócił on na stałe do kraju, podczas gdy w innych pismach, np. w piśmie z dnia 25 września 2018 r. wskazał, "przybliżoną datę powrotu do kraju". Co istotne jednak, w żaden sposób skarżący nie wykazał, aby mieszkał w lokalu przy ul. A, a jedynie czasowo przebywa poza granicami kraju w związku z zabiegami leczniczymi. W dniu 16 maja 2019 r. (k.137-140 a.a.) P. S. wyjaśnił, że skarżący w dalszym ciągu przebywa w USA i jeśli chciałby powrócić do Polski to nie ma możliwości powrotu do lokalu przy ul. A. Z zeznań P. S. wynika, iż ostatni pobyt skarżącego w Polsce miał miejsce w 2016 r. i od tego czasu do chwili złożenia wyjaśnień w dniu 16 maja 2019 r. nie powrócił on do Polski. Według niego skarżący wyjechał do USA 30 lat temu w celach zarobkowych, przed wyjazdem mieszkał w lokalu przy ul. A. Zeznał też, że ostatni raz brat był w tym lokalu w 2016 r. "była wówczas awantura pomiędzy nami a Panem K. wskutek czego opuściliśmy ten lokal" (k. 137 a.a.).
W związku z powyższym podkreślić należy, że nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy wymeldowania deklaracja woli powtórnego zamieszkania pod danym adresem. Odwiedzanie matki nie oznacza, że skarżący zamieszkuje w tym lokalu, ale daje podstawy do stwierdzenia, że posiada on inne centrum interesów życiowych, gdzie przebywa przez pozostały czas. Zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że pod adresem ul. A skarżący nie realizuje stale swoich podstawowych funkcji życiowych. Dlatego nie zasługują na uwzględnienie jego zarzuty. Organ bowiem prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz wyjaśnił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności prawidłowo wyciągając wniosek o niezamieszkiwaniu skarżącego pod wskazanym adresem.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd stwierdza, że sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie budzi zastrzeżeń Sądu i nie potwierdza naruszeń zarzuconych w skardze. Pamiętać należy, że organ ewidencyjny miał obowiązek skupić się na przesłankach umożliwiających wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 35 ustawy. Tak też uczyniono, bez naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., trafnie wywodząc wystąpienie przesłanek prowadzących do wydania decyzji o wymeldowaniu. Swoją argumentację organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. uznając zgromadzony materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia, którą to ocenę należy zaakceptować.
Ponadto nieuzasadniony okazał się również zarzut naruszenia art. 28 k.p.a., polegający na błędnym ustaleniu przez organy stron postępowania. R. K. został wskazany jako osoba zamieszkująca lokal mieszkalny nr [...] przy ul. A w K przez głównego najemcę lokalu – matkę skarżącego. Zarząd Budynków Komunalnych nie zakwestionował tego faktu. Również skarżący nie kwestionował faktu jego zamieszkania w ww. lokalu od wielu lat. Ustawa o ewidencji ludności określa krąg stron postępowania, stanowiąc w art. 35, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanego w art. 28 ust. 2, decyzje w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 2b ww. ustawy, dokumentami potwierdzającymi tytuł prawny do lokalu może być m.in. umowa cywilnoprawna, np. umowa najmu. Podkreślić należy, iż w orzecznictwie zwrócono już uwagę, że osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie (wymeldowanie) w tym lokalu innej osoby (uchwała NSA z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 1/11). Skoro bezspornym jest, że głównym najemcą lokalu jest matka skarżącego, która wskazała, że najemcą lokalu jest również jej mąż R. K., to prawidłowo organy potraktowały go, jako stronę nin. postępowania. Również zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U.2020.611) ilekroć w ustawie jest mowa o lokatorze - należy przez to rozumieć najemcę lokalu lub osobę używającą lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności, a o współlokatorze - należy przez to rozumieć lokatora, któremu przysługuje tytuł prawny do używania lokalu wspólnie z innym lokatorem.
Skoro wynajmujący nie kwestionuje tytułu prawnego do używania lokalu przez R. K. wspólnie z matką skarżącego, to przyjąć należy, że organy prawidłowo potraktowały go jako stronę postępowania. Organ nie miał też podstaw aby kwestionować akt małżeństwa matki skarżącego.
Ponadto podkreślić należy, że kwestia udziału ww. uczestnika w postępowaniu nie miała żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro wykazane zostało, że w mieszkaniu pod adresem ul. A w K skarżący nie przebywa od kilkudziesięciu lat.
Jeszcze raz podkreślić należy, iż wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu, o ile oczywiście taka osoba posiada jakieś prawa do lokalu. Również sam fakt zameldowania nie stanowi żadnego tytułu prawnego do korzystania z lokalu. Skoro zatem skarżący faktycznie nie zamieszkuje w lokalu, to dalsze utrzymywanie jego zameldowania oznaczałoby sankcjonowanie fikcji meldunkowej.
Uznawszy zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło