III SA/Kr 162/17
WyrokWSA w Krakowie2017-05-30
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Janusz Kasprzycki, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odrzuceniu zarzutów do danych objętych modernizacją operatu ewidencji gruntów i budynków, dotyczących przebiegu granic i powierzchni działek, została wydana z poszanowaniem przepisów prawa, w szczególności w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odrzuciły zarzuty dotyczące modernizacji ewidencji gruntów i budynków, ponieważ ustalenie przebiegu granic i powierzchni działek zostało oparte na wiarygodnej dokumentacji geodezyjnej, w tym na polubownym rozgraniczeniu z 1966 r. i akcie własności ziemi z 1973 r., które nie podlegają już wzruszeniu. Ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i nie rozstrzyga sporów o prawo własności, a jedynie odzwierciedla stany prawne ustalone w innym trybie.Stan faktyczny
Skarżący L.H. i W.H. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. Decyzje te dotyczyły odrzucenia zarzutów skarżących do danych objętych modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w szczególności przebiegu granic i powierzchni działek nr [...] i [...]. Skarżący kwestionowali prawidłowość prac geodezyjnych wykonanych w ramach modernizacji, twierdząc, że nowe dane dotyczące granic i powierzchni nie odpowiadają stanowi faktycznemu i prawnemu wynikającemu z wcześniejszych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.), Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki, WSA Ewa Michna, Protokolant Aleksandra Grabiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi L.H. i W.H. na decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych objętych modernizacją operatu ewidencji gruntów i budynków skargę oddala.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 30 listopada 2016 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżących L. H. i W. H. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W z [...] 2016 r., znak: [...], orzekającej o odrzuceniu zarzutów wniesionych przez W. H. w piśmie z 9 grudnia 2015 r. do danych objętych modernizacją ewidencji gruntów i budynków dla obrębu L, gmina W utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Burmistrz Miasta i Gminy W, działając w oparciu o porozumienie z dnia 3 czerwca 2002 r. zawarte ze Starostą w sprawie powierzenia zadań i kompetencji starosty z zakresu geodezji i kartografii (Dziennik Urzędowy Województwa z 2002 r. Nr 117, poz.1828) decyzją z [...] 2016 r., znak: [...], odrzucił zarzuty W. H. do danych ewidencji gruntów i budynków obręb L, gmina W, w zakresie działek nr [...] i nr [...]. Powyższą decyzję, po rozpatrzeniu odwołania skarżących, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] 2016 r., znak: [...], uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Organ l instancji w przeprowadzonym ponownie postępowaniu wyjaśniającym zrealizował zalecenia organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu powyższej decyzji, a w szczególności uzupełnił zgromadzony materiał dowodowy oraz odniósł się do stawianych przez skarżącego w piśmie z 9 grudnia 2015 r. zarzutów do danych ewidencyjnych. Decyzją z [...] 2016 r., znak: [...], Burmistrz Miasta i Gminy W ponownie orzekł o odrzuceniu zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo - kartograficznym odnośnie do wykazanego przebiegu granic i powierzchni działek nr: [...] oraz [...] objętych księgą wieczystą [...], w oparciu o operat techniczny przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 29.10.2015 r. pod numerem [...] - identyfikator ewidencyjny materiału zasobu [...].
Jak wynika z powyższego operatu uległy zmianie: przebieg granic działki nr [...] oraz jej powierzchnia z wynoszącej 0,5000 ha na 0,4619 ha oraz przebieg granic działki nr [...] oraz jej powierzchnia z wynoszącej 0,4897 ha na 0,4901 ha.
Organ I instancji zgromadził materiał dowodowy dotyczący przedmiotowych działek tj. operaty techniczne: założenia ewidencji gruntów i budynków nr [...], wywłaszczenia pod drogę w L nr [...] z 19.06.1973 r., polubownego rozgraniczenia nr [...] z 26.09.1966r., modernizacji ewidencji gruntów i budynków nr [...] (KERG [...]), wypisy z rejestru gruntów, kopie z analogowej i numerycznej mapy ewidencyjnej w skali 1:2000, dokumenty stwierdzające własność przedmiotowych działek: akt własności ziemi nr [...] z 10.06.1973 r., akt notarialny Rep. A. [...] z 27.08.1982 r. Organ wskazał, że w ramach modernizacji nr [...] wykazany na dotychczasowej mapie ewidencyjnej przebieg granic działek nr: [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] doprowadzono do zgodności z przebiegiem granic tych działek według ich faktycznego użytkowania na gruncie, a także z ich przebiegiem ustalonym w polubownym rozgraniczeniu w roku 1966 operatem pomiarowym nr [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 26 września 1966 r. Operat pomiarowy polubownego rozgraniczenia z 1966 r. z niewyjaśnionych przyczyn nie był ujawniony na analogowej i numerycznej mapie ewidencyjnej, chociaż pomiary geodezyjne, których był wynikiem, nawiązano do istniejącej osnowy geodezyjnej i obliczono współrzędne punktów granicznych. W zmodernizowanym operacie ewidencyjnym wykazano przebieg granic działki nr [...]. Wyznaczały go punkty graniczne nr: [...], [...], [...], [...]. Przebieg granic działki nr [...] określały natomiast punkty graniczne nr: [...], [...], [...], [...]. Przebieg granic ustalono w trybie § 39 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a następnie pomierzono nawiązując do osnowy geodezyjnej, z zachowaniem obowiązujących standardów dokładnościowych. W oparciu o współrzędne tych punktów granicznych obliczono powierzchnię, która wynosi dla działki nr [...] - 0,4619 ha, a dla działki nr [...] - 0,4901 ha.
Od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W wnieśli odwołanie skarżący, wnosząc o uchylenie tejże decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W "z powodu niewyjaśnienia wielu zaszłości tak z 1966 r., a przede wszystkim modernizacji 2015 r. Wykonana modernizacja w 2015 r. a oparta na dobrowolnym rozgraniczeniu z 1966 nigdy nie powinna być powielana błędami tamtych lat - ostateczna decyzja winna być przejrzysta by nikt dziś ani jutro nie miał do niej zastrzeżeń". Skarżący zakwestionowali w szczególności prace geodezyjne wykonane w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu L. Skarżący nie zgodzili się na przebieg granic działek nr [...] i nr [...] (stanowiących ich własność) i podnieśli, że powierzchnia działki [...] według rejestru gruntów i aktu notarialnego wynosiła 0,5000 ha, a według modernizacji 0,4654 ha. Wnieśli o przywrócenie stanu posiadania zgodnie z operatem założenia ewidencji gruntów w obrębie L i wykazanie tego stanu w operacie ewidencji modernizacji. Nadto skarżący podnieśli, że po modernizacji sytuacja w terenie została całkowicie zmieniona, mimo że większość graniczników z tego rozgraniczenia istnieje do dziś, a dowodem tego jest załączona mapa ewidencyjna [...] z dn. 26.03.2016 r., zgodna z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, granice pomiarów z 2015 r., wykonane przez geodetę F., w całości nie pokrywają się z zabitymi kamieniami z rozgraniczenia z 1966 r., zatem modernizacja nie jest oparta na polubownym rozgraniczeniu, gdyż żaden punkt nie pokrywa się z tamtym rozgraniczeniem, mimo niezakończenia modernizacji przy drodze gminnej Nr [...] pobito kamienie - graniczniki - wg informacji za wiedzą Gminy - wykonano część ogrodzenia trwałego.
Organ odwoławczy podniósł, że w Dzienniku Urzędowym Województwa z 25 listopada 2015 r. poz. 6925, Burmistrz Miasta i Gminy W na podstawie art. 24a ust. 8, 9 i 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ogłosił informację w sprawie modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków między innymi dla obrębu ewidencyjnego L, gmina W. Zgodnie z nią dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego z dniem 19 października 2015 r. stały się operatem ewidencji gruntów i budynków. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, mógł w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia niniejszej informacji w Dzienniku Urzędowym Województwa zgłaszać zarzuty do danych do Burmistrza Miasta i Gminy W.
W przedmiotowej sprawie skarżący - współwłaściciel działek nr [...] i nr [...], o łącznej powierzchni 0,9897ha, położonych w obrębie L ujawnionych w księdze wieczystej [...], wniósł w trybie art. 24 a ust. 9 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w piśmie z 9.12.2015 r. zarzuty do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący już wówczas zakwestionował wykazany w powyższym operacie przebieg granic i powierzchni działek nr [...] i nr [...]. Jego zdaniem przebieg granic wskazany na gruncie w dniu 16.09.2015r. według map z 1966 roku zupełnie nie zgadza się z mapą z roku 2002. Skarżący w piśmie z 9.12.2015 r. zażądał, by ustalenie granic działek nastąpiło według ewidencji w zasobach geodezyjnych organu, wskazując, że chodzi o akt notarialny i wypis z rejestru gruntów.
Modernizacja obejmowała ewidencję budynków, aktualizację i pomiar użytków gruntowych na terenach zabudowanych oraz ustalenie i pomiar przebiegu granic działek na terenach, gdzie brak jest pomiaru stanu władania oraz działek, których punkty graniczne nie spełniają kryterium dokładności. Operat techniczny nr [...] z tej modernizacji został wpisany do ewidencji materiałów zasobu w dniu 29.10.2015r.
W powyższym operacie wykonawca prac geodezyjnych zawarł analizę istniejącej dokumentacji dotyczącej przebiegu granic i powierzchni działek dla obrębu L. Stwierdził różnice pomiędzy przebiegiem granic działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] określonym w operacie pomiarowym nr [...] polubownego rozgraniczenia, a ich przebiegiem wykazanym na dotychczasowej analogowej i numerycznej mapie ewidencyjnej. Ponadto punkty graniczne wyznaczające przebieg tych granic nie spełniały kryterium dokładności, gdyż pozyskane były jedynie z wektoryzacji przebiegu granic wykazanych na analogowej mapie ewidencyjnej. Wykonawca wyjaśnił równocześnie, że w roku 1966 dokonano pomiarów punktów granicznych w nawiązaniu do istniejącej osnowy geodezyjnej. Jednakże w roku 2004 przy przetworzeniu analogowej mapy ewidencyjnej do postaci cyfrowej nie uwzględniono ww. operatu pomiarowego nr [...]. W związku z tym zaszły okoliczności do ustalenia w trybie § 39 rozporządzenia przebiegu granic działek ewidencyjnych.
Czynności mające na celu ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca wykonał w dniu 16 września 2015 r. Ze sporządzonego wówczas protokołu oraz szkiców granicznych nr 4 i 5 stanowiących jego integralną część wynika, że skarżący - współwłaściciel działek nr [...] i [...] - stawił się na gruncie w dniu wskazanym w zawiadomieniu z 19.08.2015, ale nie o wyznaczonej godzinie.
Organ wskazał, że zawiadomienie skarżącego o czynnościach na gruncie, dotyczących działek nr [...] i nr [....], których termin wykonawca wyznaczył na dzień 16.09.2015r. w godzinach od 10°°-1240, doręczone zostało 25.08.2015 r., czyli zgodnie z wymogiem wyżej wymienionego przepisu rozporządzenia.
Zatem mimo, że skarżący nie stawił się na gruncie w wyznaczonym terminie geodeta uprawniony, działając zgodnie z przepisem § 38 rozporządzenia podjął czynności mające na celu ustalenie przebiegu granic wyżej wymienionych działek. Jak wynika z protokołu ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków, szkiców granicznych nr [...] i [...] oraz wyjaśnień wykonawcy, położenie punktów granicznych wyznaczających przebieg granic działek [...] i [...] ustalono w trybie § 39 ust. 2 rozporządzenia i pomierzono w nawiązaniu do osnowy geodezyjnej z zachowaniem obowiązujących standardów dokładnościowych. Wykonawca w piśmie z 4 lutego 2016 r. stwierdził, że "z niewielkimi różnicami stan użytkowania na gruncie zgodny jest z granicami wskazanymi i zamarkowanymi, pochodzącymi z operatu rozgraniczenia mgra inż. J. B.". Od początku ustalenia przebiegu granic była obecna skarżąca L. H. - współwłaścicielka działek nr [...] i [...]. Ustalony przebieg granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...] zaakceptowała skarżąca, składając swój podpis w protokole w pozycjach: 26, 28, 29, 30. Natomiast ustalonego przebiegu granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...] z adnotacją o granicy spornej skarżąca nie zaakceptowała, odmawiając złożenia swojego podpisu w protokole w pozycjach nr 39, 41, 42, 43.
Z wyjaśnień wykonawcy wynika, że skarżąca L. H. zażądała przywrócenia przebiegu granic według dotychczasowej mapy ewidencyjnej. Zaś skarżący W. H. z uwagi na swoje spóźnione przybycie na grunt zażądał od wykonawcy ponownego "okazania mu punktów granicznych na działce nr [...]". Wykonawca wskazał położenie ustalonych i zamarkowanych punktów granicznych wyznaczających przebieg granic tej działki w obecności jego żony i córki. Natomiast skarżący na szkicu polowym nr 5 na działce nr [...] własnoręcznie zawarł adnotację, że nie wyraża zgody na rozgraniczenie według użytkowania – żąda rozgraniczenia według ewidencji gruntów figurujących w Urzędzie Miasta i Gminy W.
Wykonawca operatu technicznego [...] dane ewidencyjne wykazane dotychczas w operacie ewidencyjnym w zakresie przebiegu granic i powierzchni działek nr [...] i [...], opisanych punktami granicznymi pochodzącymi z wektoryzacji mapy ewidencyjnej analogowej 1:2000, obarczonej błędem położenia tych punktów granicznych, nie spełniających wymaganych standardów dokładnościowych w ramach ustalenia przebiegu tej granicy w trybie § 39 ust. 2 rozporządzenia zastąpił danymi wiarygodnymi. Ustalony przebieg granic, wyznaczony punktami granicznymi, został określony zgodnie z obowiązującymi dokładnościami względem osnowy geodezyjnej l klasy z błędami średnimi nie przekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi.
Wykonawca prac modernizacyjnych granic dokonał numerycznego opisu przebiegu ustalonych i pomierzonych granic. Przebieg granic działki nr [...] wskazują punkty graniczne nr: [...], [...], [...], [...], natomiast działki nr [...] punkty nr: [...], [...], [...], [...], których położenie określono zgodnie z przepisem § 61 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Następnie, stosując się do postanowień § 62 rozporządzenia, obliczono między innymi powierzchnię działki nr [...], która wyniosła 0,4619 ha i działki nr [...], która wyniosła 0,4901 ha. Tym samym zrealizowany został cel modernizacji, czyli doprowadzenie danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu (§ 55). Organ zaznaczył również, że powierzchnia działki ewidencyjnej jest funkcją jej granic, czyli bezpośrednio wynika z numerycznego jej opisu (§ 61,§ 62 rozporządzenia).
Organ odwoławczy wskazał, że z operatu technicznego nr [...] wynika, że granice działek nr [...] i [...] zostały prawidłowo ustalone na gruncie. Zdaniem organu odwoławczego ustalenie między innymi przebiegu granic działek nr [...] i [...] położonych w obrębie L było wskazane obowiązującymi przepisami prawa, które obligowały do pozyskania danych w zakresie przebiegu granicy w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem tej granicy na gruncie, w przypadku braku wiarygodnych dokumentów określających przebieg granicy.
Burmistrz Miasta i Gminy W po dokonaniu weryfikacji operatu technicznego nr [...] włączył go do zasobu 29 października 2015 r.
Organ odwoławczy podniósł, że złożone do protokołu przed geodetą oświadczenie nie nadawało przebiegowi granic ewidencyjnych charakteru granic prawnych - uzgodnionych i nie wyłączało rozstrzygnięcia sporu o zasięg prawa własności pomiędzy właścicielami sąsiadujących działek w trybie postępowania o rozgraniczenie.
W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego operat techniczny nr [...], przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 29 października 2015r., określający między innymi dane ewidencyjne dla działek nr [...] o pow. 0,4619 ha i [...] o pow. 0,4901 ha położonych w obrębie L, w pełni spełnia wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych i nie wymaga ich uzupełnienia.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zarzuty te - zdaniem organu odwoławczego - nie mogą być uwzględnione równie z uwagi na obowiązujące przepisy prawa.
Organ odwoławczy podkreślił, iż kwestionowany przebieg granic określony w operacie technicznym nr [...] w trybie § 39 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wykonawca ustalił na gruncie, w obecności zainteresowanych stron, według faktycznego użytkowania trwającego od 1966 r. Wówczas przebieg granic został ustalony przez biegłego sądowego w zakresie geodezji mgra inż. J. B. w obecności stron, w wyniku polubownego rozgraniczenia - operat pomiarowy nr [...] przyjęty do państwowego zasobu 26 września 1966r. Ze sprawozdania technicznego tego operatu wynika, że "pomiar wykonano na podstawie decyzji o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego dnia 22.05.1966 r. [...] z wniosku W. D.", a "granice z poszczególnymi sąsiadami zostały polubownie ustalone i podpisane w protokole granicznym przez wszystkich sąsiadów, jak również przez właścicieli parcel uwidocznionych w aktach notarialnych, a sporządzonych na podstawie planu z 1957 r. Granice zostały zastabilizowane palami drewnianymi, około 40 cm długości i 4 cm średnicy. Po dokonaniu rozgraniczenia wykonano pomiar wszystkich parcel, a następnie obliczono powierzchnię wszystkich parcel w układzie lokalnym ze współrzędnych. Przy sporządzaniu rejestru pomiarowego polubownego rozgraniczenia przyjęto powierzchnię według obecnego pomiaru, na skutek przekroczenia dozwolonej odchyłki w powierzchni pomiędzy obecnym pomiarem, a pomiarem sporządzonym dla celów fiskalnych i pomiarem sporządzonym w 1957 dla celów rejentalnych". W operacie tym znajduje się "odrys" z mapy ewidencyjnej dla działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] i dróg, na którym to "odrysie" przedstawiono przebieg granicy istniejącej na gruncie, który był odmienny z wykazanym na mapie "mylnie wrysowanej do planów sporządzonych dla celów fiskalnych". W rejestrze pomiarowym dla działki nr [...] (ówczesny właściciel W. D.) wykazano powierzchnię obliczoną ze współrzędnych 0,4654 ha (w modernizacji 0,4619 ha), dla działki nr [...] (ówczesny właściciel W. D.) wykazano powierzchnię 0,4900 ha obliczoną ze współrzędnych (w modernizacji 0,4901 ha - obecne oznaczenie [...] ).
Aktem własności ziemi z 10.06.1973 r. Nr [...] W. D. i jego żona M. D. nabyli tytuł własności do działek nr: [...] o pow. 0,50ha, [...] o pow. 0,4897 ha i [...] o pow. 1,0078 ha. Organ podkreślił, że stan prawny działek nr [...] i [...] został stwierdzony w akcie własności ziemi z 10.06.1973 r. Nr [...], według faktycznego użytkowania w dacie 4 listopada 1971 r., czyli w granicach określonych w polubownym rozgraniczeniu w 1966 r. nr [...].
Zdaniem organu odwoławczego w postępowaniu modernizacyjnym prawidłowo ustalono w trybie 39 § ust. 2 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...], bo według faktycznego użytkowania i w zgodzie ze stanem prawnym, dla którego przebieg granic według faktycznego użytkowania na gruncie ustalono w polubownym rozgraniczeniu w 1966 r. nr [...].
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 26 października 1971 r. stan posiadania właścicieli nieruchomości oraz powierzchnia tej nieruchomości do wydania aktu własności ziemi, określane były według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, z uwzględnieniem zmian w stanie samoistnego posiadania, które nastąpiły przed dniem wejścia w życie ustawy (4 listopada 1971 r.).
W ocenie organu odwoławczego z tego powodu zarzut niezgodności danych ewidencyjnych można traktować jedynie jako podważanie dowodów, na podstawie których wydano powyższy akt własności ziemi, co nie pozwala ich weryfikować przez organy służby geodezyjnej i kartograficznej w postępowaniu ewidencyjnym. Zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107 poz. 464 ze zm.), do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia bądź zmiany decyzji.
Ponadto zdaniem organu odwoławczego fakt zakupu aktem notarialnym z 27 sierpnia 1982 r. Rep. A nr [...] przez skarżących działek nr [...] o pow. 0,5000 ha i [...] o pow. 0,4897 ha położonych w L, dla których wykazane były błędne powierzchnie, nie może stanowić przesłanki do uwzględnienia zarzutów do modernizacji. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a także z akt sprawy, "w protokole rozprawy z 14 marca 1973 r. w sprawie wydania aktu własności ziemi W. D. i jego żona M. złożyli wyjaśnienia: dokładna powierzchnia działek będzie znana po wykonaniu planu ponieważ z tych działek był wzięty pas gruntu pod budowę nowej drogi".
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli skarżący – L. H. i W. H.
Skarżący w skardze opisali dotychczasowy przebieg postępowania i wyrazili niezadowolenie z dotychczasowego przebiegu postępowania. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, podnosząc, że w sprawie zaszły ogromne nieścisłości i nieprawidłowości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm. - dalej powoływana jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z wyżej wskazanymi kryteriami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 listopada 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Gminy W z dnia [...] 2016 r. w przedmiocie odrzucenia zarzutów wniesionych przez W. H. w piśmie z dnia 9 grudnia 20915 r. do danych objętych modernizacją ewidencji gruntów i budynków dla obrębu L, gmina W.
Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i literaturze zgodnie przyjmuje się, iż z regulacji prawnej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm., dalej powoływanej jako "p.g.i.k."), a zwłaszcza z art. 20, art. 22 i art. 24 p.g.i.k. wynika charakter prawny prowadzonej przez organy administracji publicznej ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, ani nie nadając czy ujmując owych praw. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w definicji ustawowej ewidencji gruntów i budynków. Według art. 2 pkt 8 p.g.i.k. ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości), rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencja pełni jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13, wyrok NSA z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 157/10, E. Stefańska, w: J. Lang (red), P.g.i.k. Komentarz, Lex 2013 , t. 37 do art. 20 ).
Organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o prawo własności, o granice czy powierzchnie ich działek, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 565/15). Postępowanie mające na celu modernizację czy aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu co do tego, czyją własnością jest nieruchomość, ujawniona w operacie gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Modernizacja czy aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07). Techniczny charakter ewidencji powoduje, że osoba kwestionująca jej zapisy nie może doprowadzić do modyfikacji stanu prawnego nieruchomości poprzez wprowadzenie zmian w ewidencji, a dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Właśnie z uwagi na techniczno-rejestracyjny charakter ewidencji niedopuszczalne jest odwrócenie wyżej przedstawionej kolejności.
Istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się zatem do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, to jest zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (tak m.in. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 202/08, LexPolonica nr 2154794).
Kontrolowana przez Sąd na skutek skargi decyzja administracyjna została wydana w wyniku przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z przepisami art. 24a ustawy starosta (w niniejszej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy W – w oparciu o porozumienie z 3.06.2002 r. zawarte ze Starostą , o którym była mowa wyżej) może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych (ust. 1). Organ podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (ust. 2). Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 3). Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (ust. 6). Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający stosowne uprawnienia, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa (ust. 8). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące (ust. 11). Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (ust. 12).
Skarżący W. H. w terminie, o którym mowa w art. 24a ust. 9 ustawy, wniósł zarzuty do operatu modernizacji ewidencji. Zarzuty te zostały w prawidłowy sposób rozpatrzone przez organy obu instancji. Przy orzekaniu w sprawie organy dochowały obowiązków wynikających z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., to jest w wyczerpujący sposób wyjaśniły stan faktyczny sprawy, zebrały i rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, a także uzasadniły faktyczne i prawne przesłanki wydania rozstrzygnięcia.
Należy podkreślić, że ustawodawca definiuje modernizację jako zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu: 1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia, 2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu (zob. § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034; zwane dalej rozporządzeniem). Jak wynika z § 56 rozporządzenia przy wykonywaniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków przepisy rozdziału 2, z wyłączeniem § 34, 40, 41, 42 i 43, stosuje się odpowiednio. Projekt operatu opisowo-kartograficznego, wykładany do wglądu osób zainteresowanych na podstawie art. 24a ust. 4 p.g.i.k., może być utrwalony na tradycyjnych nośnikach danych, takich jak papier, kalka, folia, lub na elektronicznych nośnikach danych. Fakt zapoznania się przez zainteresowanych z projektem operatu opisowo-kartograficznego dokumentuje się w formie adnotacji zamieszczonych w rejestrach i kartotekach tego operatu albo na wypisach z tych rejestrów i kartotek.
Rozdział 2 reguluje zaś problematykę zakładania ewidencji gruntów i budynków i obejmuje § 19 - § 43.
W § 36 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wskazano, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości; 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.
W świetle § 37 jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, może nastąpić w oparciu o zobrazowania lotnicze, satelitarne lub ortofotomapę, jeżeli te zobrazowania lub ortofotomapa charakteryzują się rozdzielczością zapewniającą wizualizację szczegółów sytuacyjnych, które mogą mieć znaczenie przy ustaleniu przebiegu tych granic.
Zgodnie z § 38 rozporządzenia o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca zawiadamia wszystkich właścicieli oraz użytkowników wieczystych tych działek, a także osoby władające tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania. Zawiadomienie o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych oprócz danych adresowych podmiotu, do którego jest ono kierowane, powinno zawierać następujące informacje: 1) dzień, godzinę i miejsce rozpoczęcia tych czynności; 2) oznaczenia i ewentualne dane adresowe działek ewidencyjnych, których będą dotyczyć te czynności, a także numery ksiąg wieczystych, jeżeli księgi takie są prowadzone dla tych działek; 3) pouczenie o konieczności posiadania dokumentu umożliwiającego ustalenie tożsamości osoby deklarującej swój udział w tych czynnościach oraz o tym, że udział w tych czynnościach leży w interesie podmiotu i że nieusprawiedliwione niewzięcie w nich udziału nie będzie stanowić przeszkody do ich przeprowadzenia.
Zawiadomienia o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych doręcza się podmiotom, o których mowa w ust. 1, za zwrotnym poświadczeniem odbioru lub za pokwitowaniem, nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem. W przypadku gdy właściciele, użytkownicy wieczyści oraz władający, o których mowa w ust. 1, nie są znani lub nie jest znane ich miejsce zamieszkania, na wniosek wykonawcy starosta zamieszcza na stronach internetowych Biuletynu Informacji Publicznej oraz na tablicy ogłoszeń starostwa powiatowego przez okres co najmniej 14 dni informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3, z tym że ostatni dzień tego okresu powinien nastąpić nie później niż 8 dni przed wyznaczonym terminem rozpoczęcia czynności podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych.
Jak wynika zaś z § 39 rozporządzenia ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa wyżej, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. W przypadku gdy spokojnego stanu posiadania nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków. Ustalane punkty graniczne wykonawca oznacza na gruncie w sposób umożliwiający ich pomiar. Trwała stabilizacja tych punktów może nastąpić wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych i może dotyczyć wyłącznie punktów ustalonych w oparciu o zgodne oświadczenie. Wyniki ustaleń przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca utrwala w protokole, którego wzór z przykładowymi wpisami zawiera załącznik nr 3 do rozporządzenia. Integralną częścią protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych są szkice graniczne, sporządzone przez wykonawcę, które zawierają: 1) adres położenia działek, których granice są ustalane; 2) usytuowanie punktów granicznych w stosunku do szczegółów terenowych położonych na ustalanych granicach lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie, takich jak budynki, ogrodzenia, słupy oraz miedze, przedstawione w sposób graficzny i doprecyzowane opisem lub danymi określającymi odległości tych punktów do szczegółów terenowych; 3) numery działek ewidencyjnych; 4) podpisy osób biorących udział w czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic lub adnotację wykonawcy o odmowie złożenia podpisu; 5) podpis osoby, która sporządziła szkic graniczny. W przypadku gdy ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych odbywa się na podstawie zobrazowań lotniczych, satelitarnych lub ortofotomapy, informacje i podpisy, o których mowa w ust. 6, są treścią kopii tych zobrazowań lub ortofotomapy. Informacje o spornych odcinkach granic działek ewidencyjnych ujawnia się w bazie danych ewidencyjnych oraz na wyrysach z mapy ewidencyjnej.
Zarzuty zgłoszone przez skarżącego W. H. sprowadzają się przede wszystkim do jego zdaniem nieprawidłowo ustalonych w procesie modernizacji ewidencji granic działek o nr [...] i [...], co miało wpływ na wyliczenie powierzchni tychże działek. Skarżący zarzucił, że ustalenie granic działek powinno nastąpić w oparciu o ewidencję oraz akt notarialny stanowiący podstawę nabycia przez niego i żonę L. H. tychże działek.
Organ pierwszej instancji nie naruszył jednak przepisów o postępowaniu wyjaśniającym skoro na skutek złożenia uwag i wniosków starał się wyjaśnić przebieg granic w ramach procedury modernizacyjnej.
Przedmiotowe granice dotyczące działek nr [...] oraz [...] zostały ustalone w oparciu o dokumentację, a to operaty techniczne: założenia ewidencji gruntów i budynków nr [...], wywłaszczenia pod drogę w L nr [...] z 19.06.1973 r., polubownego rozgraniczenia nr [...] z 26.09.1966r., modernizacji ewidencji gruntów i budynków nr [...] (KERG [...]), wypisy z rejestru gruntów, kopie z analogowej i numerycznej mapy ewidencyjnej w skali 1:2000, dokumenty stwierdzające własność przedmiotowych działek: akt własności ziemi nr [...] z 10.06.1973 r., akt notarialny Rep. A. [...] z 27.08.1982 r. W ramach modernizacji nr [...] wykazany na dotychczasowej mapie ewidencyjnej przebieg granic działek nr: [...], [...], [...], [...] ,[...], [...], [...], [...], [...], [...] doprowadzono do zgodności z przebiegiem granic tych działek według ich faktycznego użytkowania na gruncie, a także z ich przebiegiem ustalonym w polubownym rozgraniczeniu w roku 1966 operatem pomiarowym nr [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 26 września 1966 r. Operat pomiarowy polubownego rozgraniczenia z 1966 r. z niewyjaśnionych przyczyn nie był ujawniony na analogowej i numerycznej mapie ewidencyjnej, chociaż pomiary geodezyjne, których był wynikiem, nawiązano do istniejącej osnowy geodezyjnej i obliczono współrzędne punktów granicznych. W zmodernizowanym operacie ewidencyjnym wykazano przebieg granic działki nr [...]. Wyznaczały go punkty graniczne nr: [...], [...], [...], [...]. Przebieg granic działki nr [...] określały natomiast punkty graniczne nr: [...], [...], [...], [...]. Przebieg granic ustalono w trybie § 39 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a następnie pomierzono nawiązując do osnowy geodezyjnej, z zachowaniem obowiązujących standardów dokładnościowych. W oparciu o współrzędne tych punktów granicznych obliczono powierzchnię, która wynosi dla działki nr [...] - 0,4619 ha, a dla działki nr [...] - 0,4901 ha.
Należy podnieść, że przebieg granic działek nr [...] i [...] był ustalony w wyniku polubownego rozgraniczenia operatem pomiarowym nr [...], przyjętym do państwowego zasobu w dniu 26 września 1966 r. Następnie w odniesieniu do wyżej wymienionych działek został wydany akt własności ziemi w dniu 10 czerwca 1973 r., Nr [...] na rzecz W. D. i M. D. W tymże akcie własności ziemi stwierdzono, że faktyczne użytkowanie działek jest zgodne ze stanem prawnym określonym w polubownym rozgraniczeniu w 1966 r. Nadto w protokole rozprawy z 14 marca 1973 r. w sprawie wydania AWZ W. D. i M. D. złożyli wyjaśnienia, że dokładna powierzchnia działek będzie znana po wykonaniu planu, gdyż z tych działek "był wzięty pas gruntu pod budowę nowej drogi". Skarżący nabyli działki aktem notarialnym z 27 sierpnia 1982 r. Rep. A nr [...], a zatem w granicach określonych powyższym aktem własności ziemi, to jest wynikających z polubownego rozgraniczenia dokonanego w 1966 r. Należy podkreślić, że obecnie nie jest możliwe kwestionowanie stanu prawnego ustalonego aktem własności ziemi, a to z uwagi na brzmienie art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1491, ze zm.), zgodnie z którym do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Wobec powyższego nie są zasadne zarzuty skargi odnoszące się do polubownego rozgraniczenia z 1966 r., gdyż stan prawny, który powstał w jego wyniku został ustabilizowany aktem własności ziemi, który nie podlega obecnie wzruszeniu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że kwestionowane granice wykazano w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego powstałą w postępowaniu rozgraniczeniowym, wywłaszczeniowym i przy zakładaniu ewidencji gruntów i budynków. Zmiana granic i powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych. Nie można więc dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic (czego domagają się skarżący) i powierzchni działek poprzez zmiany w ewidencji gruntów na podstawie dokumentów nie przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Powinna być ona utrzymywana w stałej aktualności, nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Tak więc w niniejszej sprawie organy ewidencyjne zarejestrowały jedynie stan prawny ustalony w innym trybie i przez inne organy orzekające. Ten kierunek wykładni potwierdza także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (II SA 566/99, Lex 46217; II SA 810/98, Lex 41304).
Organy, które wydały zaskarżone rozstrzygnięcia nie naruszyły przepisów normujących modernizację ewidencji gruntów i budynków, dlatego nie można mówić o niezgodności z prawem wydanych decyzji. Nie znajdują żadnego uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące "ogromnych nieścisłości i nieprawidłowości łącznie ze złamaniem prawa". Nie znajdują także uzasadnienia zarzuty w zakresie braku informowania skarżących o czynnościach geodezyjnych geodetów oraz pozbawieniu ich możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Wskazać należy, że brak jest podstaw prawnych do każdoczesnego informowania stron o czynnościach geodezyjnych geodetów, takiego przepisu prawa nie wskazali również skarżący. Po wszczęciu procedury związanej z modernizacją ewidencji gruntów i budynków podejmowane są przez geodetów czynności i dopiero gdy zostanie sporządzony dany operat czy inna niezbędna dokumentacja geodezyjna – strony są o tym informowane, wskazywane są im terminy do zgłoszenia ewentualnych zarzutów do tych dokumentów. Analiza akt administracyjnych w tej sprawie prowadzi do wniosku, że organy w sposób prawidłowy podejmowały czynności procesowe w tym zakresie, udostępniały zainteresowanym stronom niezbędne dokumenty, udzielały pisemnych odpowiedzi na ich pisma.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd dokonuje oceny jedynie w zakresie dochowania norm regulujących postępowanie modernizacyjne, w szczególności w zakresie zagwarantowania wszelkich praw procesowych stron oraz ustala, czy nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego regulujące daną kwestię. Przedstawione regulacje pozwalają na zgłoszenie zarzutów w ściśle określonym czasie i tylko co do danych zawartych w modernizowanym operacie opisowo-kartograficznym i wyłącznie w zakresie własnego interesu prawnego. Interes prawny to taki, który został wzięty przez prawo pod ochronę polegającą na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcie zaistniałego zagrożenia. Musi być osobisty, indywidualny i znajdować podstawę w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. W rozpoznawanej sprawie obowiązkiem organów było rozpoznanie zarzutów spełniających tylko takie kryteria. Fakt, że w toku postępowania modernizacyjnego nie doszło do ustalenia granic zgodnie z wolą skarżących nie oznacza jeszcze wadliwości zaskarżonej decyzji. Jeszcze raz należy podkreślić, że postępowanie modernizacyjne prowadzone jest w określonym trybie i na podstawie wskazanych przepisów prawa, których w ocenie Sądu organy nie naruszyły. Jak wyjaśniono wyżej tryb i dokumenty na podstawie których wykazuje się przebieg granic określa § 36 – § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z przepisów tych wynika, że podstawą przeprowadzenia modernizacji są dane przyjęte do zasobu geodezyjnego i tylko w oparciu o nie może być takie postępowanie prowadzone. Dlatego też do przeprowadzenia modernizacji przyjęto jako podstawę dane uwidocznione w dokumentach geodezyjnych.
Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że decyzja ta nie narusza prawa, zatem brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Należy podnieść, że przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozstrzygające sprawę zarzutów zgłoszonych w postępowaniu modernizacyjnym w zakresie ewidencji gruntów i budynków. Tak określony zakres sprawy wyznacza przedmiot kontroli. W istocie Sąd na skutek wniesienia skargi był zobowiązany do ustalenia, czy postępowanie w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków było prowadzone zgodnie z prawem.
Dla postępowania modernizacyjnego istotne jest ustalenie, czy spełnia ona warunki określone w art. 24a p.g.i.k. Kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie pod tym kątem Sąd stwierdził, że organy geodezyjne nie naruszyły zawartych w tej regulacji postanowień, zatem nie można przyjąć, że ich rozstrzygnięcia są niezgodne z prawem.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło