III SA/Kr 1647/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Molczyk po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. R. na uchwałę Rady Miasta z dnia 11 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skrócenia kadencji rad dzielnic Miasta K i zarządzenia wyborów do rad dzielnic w K w 2014 roku postanawia: I. odrzucić skargę; II. zarządzić zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz skarżącego kwoty 300 (trzysta) złotych. Pismem z dnia 28 lipca 2014 r. L. R. (dalej: skarżący) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ze skargą na uchwałę Rady Miasta z dnia 11 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skrócenia kadencji rad dzielnic Miasta K i zarządzenia wyborów do rad dzielnic w K w 2014 roku. Skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, dokonanym przez skarżącego pismem z dnia 9 lipca 2014 r. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie. W ocenie organu, skarżący nie wykazał, że zaskarżona uchwała narusza jego skonkretyzowany i zindywidualizowany interes prawny lub uprawnienie. Wezwany do wykazania interesu prawnego w zaskarżeniu ww. uchwały, skarżący oświadczył, że upatruje naruszenia swojego interesu prawnego w jednoczesnym skróceniu kadencji rad dzielnic i przeprowadzeniu wyborów do tych rad. Zaskarżona uchwała ma w ocenie skarżącego naruszać również jego interes faktyczny, albowiem zamierza kandydować w najbliższych wyborach do rad dzielnic, a wspólny termin wyborów samorządowych i wyborów do rad dzielnic utrudni mu przedstawienie swojego programu wyborcom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Zgodnie natomiast z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.; dalej: u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W realiach rozpoznawanej sprawy nie ma wątpliwości, że skarga została poprzedzona bezskutecznym wezwaniem Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa. Sąd nie ma również wątpliwości, że kwestie związane z trwałością kadencji oraz wyborami do organów jednostek pomocniczych gminy stanowią sprawę z zakresu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1590/06, LEX nr 315973). Wobec powyższego należało zbadać, czy zaskarżona uchwała naruszała interes prawny lub uprawnienie przysługujące skarżącemu. Z przytoczonego wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. wynika bowiem, że skarga wniesiona w tym trybie nie jest actio popularis i nie stanowi podstawy do wnoszenia skarg w celu ochrony obiektywnego porządku prawnego (zob. postanowienie NSA z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt II OSK 2351/13, LEX nr 1398162). Z tego względu ustawodawca oczekuje, że skarżący inicjując kontrolę sądową zaskarżonej uchwały musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jego konkretną, indywidualną sytuacją prawną. Skarżący musi udowodnić, że zaskarżona uchwała poprzez naruszenie prawa jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. O powodzeniu takiej skargi przesądza wykazanie przez stronę skarżącą naruszenia przez organ konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na jej sytuację prawną. Przy czym interes ten winien być bezpośredni i realny, aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., musi być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej a zaskarżonym aktem (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1209/13, LEX nr 1391696). Powyższe oznacza również, że do wniesienia skargi legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego, a nie tylko zagrożenia takim naruszeniem (zob. wyrok NSA z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2236/12, LEX nr 1331533). Sąd wskazuje, że zaskarżona uchwała dotyczy skrócenia kadencji oraz zarządzenia wyborów do rad dzielnic, czyli organów jednostek pomocniczych gminy (art. 5 ust. 1 u.s.g.). Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 1 i 3 pkt 2 i 3 u.s.g., organizację i zakres działania jednostki pomocniczej – w tym organizację, zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej – określa statut jednostki pomocniczej gminy, uchwalany przez radę gminy. W Gminie Miejskiej, każda z osiemnastu dzielnic posiada statut nadany w zasadzie jednobrzmiącymi uchwałami Rady Miasta z dnia 12 marca 2014 r. W rozdziale VI tych statutów, zatytułowanym "Ordynacja wyborcza" w § 83 ust. 1 wskazano, że wybory do rady dzielnicy zarządza rada miasta w drodze uchwały, wyznaczając ich termin na ostatni dzień wolny od pracy poprzedzający upływ kadencji rad organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego. Z kolei zgodnie z § 83 ust. 4 pkt 5 statutów, skrócenie kadencji i rozwiązanie rady dzielnicy jest możliwe tylko w przypadku konieczności przeprowadzenia wyborów do rady łącznie z wyborami do rady miasta. To przytoczone wyżej przepisy stanowiły w istocie podstawę prawną zaskarżonej uchwały. W tym miejscu wypada przypomnieć, że skarżący upatruje naruszenia swojego interesu prawnego w jednoczesnym skróceniu kadencji rad dzielnic i przeprowadzeniu wyborów do tych rad oraz wskazuje, że wspólny termin wyborów samorządowych i wyborów do rad dzielnic utrudni mu przedstawienie swojego programu wyborcom. W ocenie Sądu, powołane przez skarżącego okoliczności w żadnym stopniu nie wskazują, by zaskarżona uchwała wpływała negatywnie na pozycję prawną skarżącego. Należy bowiem zauważyć, że w polskim systemie prawnym nie istnieje żadna norma prawa materialnego, która gwarantowałaby skarżącemu – lub komukolwiek innemu – odrębny termin wyborów do rad dzielnic. Na marginesie wypada zauważyć, że polskie prawo wyborcze wprost zakłada organizację wspólnych wyborów do Sejmu i Senatu, stosownie do art. 257 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21,poz. 112 ze zm.), stąd organizacja wspólnych wyborów stanowi element polskiej tradycji ustrojowej. Zdaniem Sądu zaskarżona uchwała w żaden sposób nie wpływa na pozycję prawną skarżącego, w szczególności nie ogranicza jego praw wyborczych w wyborach do rad dzielnic. Skarżący, o ile spełnia kryteria wyznaczone odrębnymi przepisami, może skorzystać zarówno z biernego, jak i z czynnego prawa wyborczego w wyborach zarządzonych zaskarżoną uchwałą. Przepisy tej uchwały nie mają żadnego wpływu na prawne możliwości organizacji kampanii wyborczej przez skarżącego, nie ograniczają w szczególności zasady wolnych wyborów, nie wpływają też na pluralizm kampanii wyborczej. Innymi słowy, zaskarżona uchwała w żaden sposób nie modyfikuje pozycji prawnej skarżącego, nie pozbawia skarżącego żadnego uprawnienia, ani nie uniemożliwia realizację jakiegokolwiek prawa przysługującego skarżącemu. Należy zatem stwierdzić, że skarżący nie wykazał, by zaskarżona uchwała naruszała jego interes prawny lub uprawnienie. Wobec powyższego, Sąd odrzucił skargę stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Takie rozstrzygnięcie w myśl art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. obligowało Sąd do zwrotu na rzecz skarżącego całego uiszczonego wpisu od skargi, tj. kwoty 300 zł. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji.