III SA/Kr 1652/14
WyrokWSA w Krakowie2015-03-17
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Barbara Pasternak, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, dokonując aktualizacji danych ewidencyjnych gruntów na podstawie decyzji o wywłaszczeniu, prawidłowo ustalił stan prawny nieruchomości, uwzględniając wszystkie wydane w sprawie decyzje i ich wzajemne relacje?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji uchybiły zasadom postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. Organy nie poddały analizie treści decyzji o wywłaszczeniu w odniesieniu do skutków, jakie wywołała w zakresie prawa własności i granic wywłaszczenia, a także nie dysponowały aktami postępowania wywłaszczeniowego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu prawnego nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zmianie danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...] w Krakowie, polegającej na jej podziale na trzy nowe działki o jednorodnym stanie prawnym. Skarżący kwestionowali prawidłowość ustaleń organów co do stanu prawnego nieruchomości, wskazując na sprzeczności między decyzjami o wywłaszczeniu a stanem faktycznym i prawnym. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję o zmianie danych ewidencyjnych, opierając się na dokumentacji geodezyjno-kartograficznej i orzeczeniu o wywłaszczeniu z 1956 r. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz pominięcie istotnych dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Zasądzono od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Dorota Dąbek Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. sprawy ze skargi S. H. i M. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 lipca 2014r. nr [ ] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego S. H. kwotę 457 zł ( słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) oraz na rzecz skarżącego M. H. kwotę 257 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2014 r., nr [...] orzekł z urzędu o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] j. ewid. K polegającej na wydzieleniu w działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0396 ha przy ulicy W, o niejednorodnym stanie prawnym, różnych nieruchomości, w wyniku którego powstały nowe działki ewidencyjne:
- nr [...] o pow. 0.0061 ha objętej księgą wieczystą nr [...] oraz orzeczenie o wywłaszczeniu [...],
- nr [...] o pow. 0.0027 ha objętej księgą wieczystą nr [...] oraz orzeczenie o wywłaszczeniu [...],
- nr [...] o pow. 0.0308 ha objętej księgą wieczystą nr [...],
zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian sporządzoną w dniu 19 listopada 2013 r. nr ks. rob. [...] przez geodetę uprawnionego, a wpisanym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 29 listopada 2013 r. pod nr [...].
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.), dalej "P.g.k.", § 2 ust. 2 pkt 2, § 9 ust. 1 i 2 pkt 2, § 36 pkt 5, § 45 ust. 1, § 46 ust. 1 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r., nr 38, poz. 454 ze zm.) dalej "rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków.", art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.".
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że Kierownik Oddziału Wydziału Geodezji UM pismem z dnia 4 marca 2014 r. wystąpił o zmianę z urzędu powyższych danych ewidencyjnych, zgodnie ze sporządzonym operatem pomiarowym.
Organ przywołując treść art. 2 pkt 8 P.g.k., art. 20 P.g.k. oraz art. 22 ust. 1 P.g.k. stwierdził, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności tj. utrzymywanie operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków), natomiast sama aktualizacja następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Takimi dokumentami są między innymi opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykaz zmian danych ewidencyjnych (§ 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Aktualizacji operatu ewidencyjnego, o której mowa powyżej, dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych, a w przypadku gdy aktualizacja w/w operatu wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w tej sprawie postępowanie administracyjne (§ 47 ust. 1 i 3 rozporządzenia).
Na podstawie analizy materiałów źródłowych znajdujących się w zasobie Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, tj. rejestrów gruntów, mapy ewidencyjnej dla obrębu nr [...] j. ewid. K, danych numerycznych dla tego obrębu, mapy katastralnej b. gm. kat. P, wykazów zmian gruntowych (równoważników), przedłożonych dokumentów własności w postaci wypisów z ksiąg wieczystych i dokumentów archiwalnych oraz decyzji administracyjnych ustalono, że w działce ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie nr [...] j. ewid. K, znajdują się różne ciała hipoteczne objęte księgą wieczystą nr [...], składające się z parcel katastralnych:
1. l.kat. [...] o pow. 0.0061 ha (powstałej z podziału l. kat. [...] na l. kat. [...] i [...], a następnie podziału l. kat. [...] na l. kat. [...] i [...]), [...] o pow. 0.0032 ha (powstałej z podziału l. kat. [...] na l. kat. [...], [...] i [...]) b.gm.kat. P przy uwzględnieniu równoważnika korygującego na działkę nr [...] obręb [...] j.ewid. K),
- stanowiące na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. własność Skarbu Państwa w całości,
2. l.kat. [...] o pow. 0.0219 ha (powstałej z podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...], a następnie podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...]), [...] o pow. 0.0097 ha (powstałej z podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...]) b.gm.kat. P przy uwzględnieniu równoważnika korygującego na działkę nr [...] obręb [...] j.ewid. K),
- stanowiące własność osób fizycznych: S. H. s. J. i J. w 1/6 cz., M. H. c. J. i J. w 1/6 cz., P. H. s. S. i E. w 1/6 cz., M. H. s. S. i E. w 1/6 cz., A. D. c. C. i M. w 1/6 cz., S. vel Z. D. c. C. i M. w 1/6 cz.
Zgodnie z § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, stan ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków musi być oparty na wpisach w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeniach sądowych, aktach notarialnych, ostatecznych decyzjach administracyjnych lub aktach normatywnych.
Mając na uwadze powyższe ustalenia organ stwierdził, iż działka nr [...] obejmuje obszar niejednorodny pod względem prawnym, gdyż w swych granicach ewidencyjnych zawiera różne nieruchomości.
Na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W świetle powyższej definicji działki ewidencyjnej stan w ewidencji gruntów i budynków, w którym działka ewidencyjna obejmuje obszar niejednorodny prawnie, jest stanem niezgodnym z zasadami prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Dlatego też uznano, iż w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] zasadnym jest podjęcie działań aktualizacyjnych mających na celu wydzielenie w przedmiotowej działce odrębnych nieruchomości.
Zgodnie z § 45 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, przy czym do aktualizacji operatu ewidencyjnego przepis § 35 stosuje się odpowiednio. Wskazuje on źródła danych ewidencyjnych niezbędnych do aktualizacji operatu ewidencyjnego wśród których znajdują się: materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, wyniki pomiarów fotogrametrycznych, wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych. Z kolei § 36 rozporządzenia określa rodzaj dokumentacji geodezyjnej, na podstawie której wykazuje się w ewidencji przebieg granic działek ewidencyjnych. Ma być to dokumentacja przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a sporządzona: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji gruntów, w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. W razie braku dokumentacji wymienionej w § 36, lub stwierdzenia, że dane w niej zawarte nie są wiarygodne - co wynika wyraźnie z treści § 37. dane dotyczące przebiegu granicy pozyskuje się w sposób wynikający z tego przepisu, przy czym, szczegółowe zasady ustalania przebiegu granic na gruncie wynikają z § 38, a więc w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie.
W sprawie, jak wynika z operatu pomiarowego nr [...] dokonano wydzielenia z działki nr [...] działek nr [...] i [...] stanowiących odrębny przedmiot własności w drodze czynności kameralnych.
Według szkicu rozdzielenia ciał hipotecznych w operacie nr [...] przebieg linii granicznych działek ewidencyjnych nr [...] i [...] opisują współrzędne punktów [...], [...]. Współrzędne punktów P2 i P3 zostały pozyskane w drodze pomiaru kartometrycznego bez uprzedniej identyfikacji położenia punktu w terenie. W tym celu wykonawca operatu pomiarowego nr [...] dokonał porównania mapy ewidencyjnej w skali 1:1000 obręb nr [...] j. ewid. K z mapą katastralną b.gm.kat. P. Wykonał skanowanie w/w map, a następnie skalibrował otrzymane rastry zgodnie z § 48 i 49 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowania i przekazania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Powyższe czynności pozwoliły na pozyskanie współrzędnych punktów granicznych P2 i P3.
W ocenie organu, wykonawca pracy geodezyjnej nie miał faktycznych możliwości przeprowadzenia ustalenia przebiegu granic działek nr [...] i [...] na gruncie. Działka ta zabudowana jest budynkiem, punkt P2 znajduje się wewnątrz budynku, a punkt P3 na podwórku. W zaistniałej sytuacji, w ocenie organu, współrzędne punktów granicznych P2 i P3 można było pozyskać jedynie w drodze pomiaru kartometrycznego, bez uprzedniego ustalenia położenia tego punktu w terenie. Pozwoliło to na dokonanie numerycznego opisu granicy działki ewidencyjnej, co dało podstawę do określenia pola jej powierzchni z dokładnością do 0,0001, o której mowa w § 62 w/w rozporządzenia. Dokumentacja tak sporządzona zgodnie z § 45 ust. 2 rozporządzenia ma status równy dokumentacji wskazanej w § 36 pkt 6.
W świetle powyższych uregulowań prawnych oraz ustaleń faktycznych uznano, iż sporządzona przez geodetę uprawnionego dokumentacja wpisana do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 29 listopada 2013 r. pod nr [...] stanowi podstawę do dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie wnioskowanym, a nowopowstałe działki spełniają wymogi § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Obecnie na podstawie sporządzonych wykazów zmian gruntowych (równoważników) ustalono, że parcelom katastralnym:
- l. kat. [...] b. gm. kat. P odpowiada działka ewidencyjna nr [...],
- l. kat. [...] b. gm. kat. P odpowiada działka ewidencyjna nr [...],
- l. kat. [...] i [...] b. gm. kat. P odpowiada działka ewidencyjna nr [...],
- wszystkie położone w obrębie nr [...] j. ewid. K.
Zawiadomieniem z dnia 17 marca 2014 r. poinformowano strony o wszczęciu postępowania z urzędu, że został zebrany materiał dowodowy niezbędny dla rozstrzygnięcia postępowania oraz o możliwości zaznajomienia się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego.
Zastrzeżenia złożył S. H. podnosząc iż zgodnie z orzeczeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 sierpnia 1956 r. uchylono wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej przy ulicy Ł objętej Iwh [...].
Organ wskazał, że z analizy zebranego materiału dowodowego oraz przesłanej przez S. H. kopii orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z dnia 19 października 1956 r. wynika, iż tym orzeczeniem uchylono orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 19 lutego 1953 r. nr [...] dotyczące nieruchomości położonych w gm. kat. K Dz. P przy ulicy Ł objętej Iwh [...], stanowiącej własność M. K., E. B. i Z. W. tj. p. bud l. kat. [...] o powierzchni 1026,40 m2, p.bud l.kat. [...] o powierzchni 131 m2, p.bud. l.kat. [...] o powierzchni 1882,40 m2, p.bud. l.kat. [...] o powierzchni 308,30 m2, p.bud. l.kat. [...] o powierzchni 462,90 m2, p.bud. l.kat. [...] o powierzchni 469 m2 i p.bud. l.kat. [...] o powierzchni 18 m2 - wraz ze znajdującymi się na powyższych parcelach zabudowaniami.
Równocześnie umorzono postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte zarządzeniem b. Urzędu Wojewódzkiego z dnia 13 stycznia 1950 r. [...] oraz zobowiązano wnioskodawcę do oddania przedmiotowej nieruchomości wraz z domem i domkiem w/w współwłaścicielkom w posiadanie - z wyjątkiem części parcel p.bud. l.kat. [...], [...], [...] i [...] - wywłaszczonych orzeczeniem z 4 stycznia 1956 r. [...] na cele budowy szkoły i boiska. Powyższe wskazuje zdaniem organu, iż orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. jest ważne i może stanowić podstawę prowadzonego postępowania.
S. H. i M. H. wnieśli odwołania od powyższej decyzji, wyjaśniając, że nie zgadzają się na podział działki ewidencyjnej nr [...], [...], [...].
Zgodnie z dokumentami stanowiącymi załącznik do odwołania wyjaśnili, że z orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia 19.10.1956r. [...] wynika, iż wywłaszczeniu uległa tylko część parcel l.kat. [...], [...], [...] i [...] na cele budowy szkoły i boiska. Na powyższych parcelach cel wywłaszczeniowy został zrealizowany.
Z decyzji wynika, iż całe parcele zostały wywłaszczone, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym ani prawnym. Wywłaszczeniu zgodnie z decyzją nie podlegały w ogóle l.kat. [...] o pow. 308.3 m2, [...] o pow. 462.90 m2, [...] o pow. 462 m2, [...] o pow. 18 m2 oraz część l.kat. [...], [...], [...] i [...] oraz nieruchomości wraz z domem i domkiem. Zgodnie z wykazem zmian gruntowych z dnia 17.12.1970 r. powstały działki ewidencyjne nr [...] i nr [...]. Wykaz zmian gruntowych z dnia 8.04.1989 r. dot. podziału działki ewidencyjnej nr [...] na działkę ewidencyjną [...], [...]. Wywłaszczenie nie dotyczyło mających powstać z podziału działki ewid. nr [...] działki nr [...], [...], [...].
Działka ewid. nr [...] jest w znacznej części pod budynkiem, gdyż zgodnie z powołanym orzeczeniem została uchylona decyzja wywłaszczeniowa dot. domu.
Ponadto nie jest możliwe, aby na mającej powstać działce ewid. [...] o pow. 28 m2 był realizowany cel budowy boiska czy też szkoły, gdyż działka ta przylega do drogi i nie ma tam ani boiska, ani szkoły. Jest niezbędna do funkcjonowania budynku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 30 lipca 2014 r., znak: [...], nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 2b P.g.k. oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków,
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że 12 lipca 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 897) czyli zostały znowelizowane przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, obowiązującej w dacie wydania decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy zobowiązany jest rozpatrywać sprawę uwzględniając przepisy ww. ustawy z 5 czerwca 2014 r.
Mając na uwadze przepisy znowelizowanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organ wskazał, że aktualizacja danych ewidencyjnych może nastąpić: albo w trybie czynności materialno-technicznej albo w drodze decyzji administracyjnej.
Art. 24 ust. 2b ustawy wskazuje, że "Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Mając na uwadze okoliczności sprawy organ stwierdził, że aktualizacja operatu ewidencyjnego winna nastąpić w tym przypadku w drodze decyzji administracyjnej - zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy.
Reasumując powyższe organ stwierdził, że również w zmienionym stanie prawnym zachodziły okoliczności do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji administracyjnej. Wydanie w sprawie decyzji przez organ I instancji, nałożyło na organ obowiązek stosowania przepisów K.p.a., a w szczególności art. 7, 10 oraz 77 oraz obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy.
W myśl § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia działka ewidencyjna stanowi najmniejszą jednostkę podziału kraju dla celów ewidencji. Z kolei § 9 ust. 1 rozporządzenia definiuje działkę ewidencyjną jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, to jest utrzymywania systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 P.g.k., w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Stosownie do § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji także z urzędu lub na wniosek osób organów i jednostek administracyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Zmiany danych ewidencyjnych wprowadza się z urzędu, jeżeli wynikają m.in. z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.
Analizując zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy ustalił, że zawarta w aktach sprawy dokumentacja geodezyjno-kartograficzna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 29.11.2013 r. [...], aktualizująca obowiązujący operat ewidencji gruntów i budynków obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna K - mapa ewidencyjna w wersji cyfrowej i numerycznej ([...]), jednoznacznie określa przebieg granic nowych działek nr: [...], [...] i [...] o jednorodnym stanie prawnym, wyodrębnionych w działce nr [...].
W dokumentacji geodezyjno-kartograficznej [...] przebieg granic zewnętrznych działki nr [...] jest zgodny z przebiegiem tych granic wykazanym w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu nr [...] ([...]) i operacie technicznym [...] podziału działki nr [...] na działki nr: [...] i [...], a także z ich faktycznym przebiegiem na gruncie.
Zgodnie z § 61 rozporządzenia w obecnie obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działki nr [...] określają współrzędne punktów granicznych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [....], [...] - o zachowanym formacie danych i zachowanych standardach technicznych tych danych. Z tabeli wykazu punktów granicznych dla działki nr [...] wynika, że dla 5 punktów granicznych źródłem ich danych jest atrybut nr 1 - pomiar geodezyjny z ustaleniem granic, natomiast dla 6 punktów granicznych źródłem ich danych - jest atrybut nr 5 - podziały nieruchomości.
W granicach działki nr [...], określonych ww. punktami w sposób informatyczny, zachowując topologię położenia punktów granicznych, odtworzono w oparciu o jedyny materiał źródłowy skalibrowany raster nieobowiązującej mapy ewidencyjnej (katastralnej) w skali 1:1000 i plan sytuacyjny podziału parcel m. in.:
- l. kat.: [...] i [...] L. dz. ewid. [...] z dnia 11.IX.1957 r. przebieg granic wewnętrznych parcel gruntowych zawierających się w niej: l. kat [...] (odpowiadającej nowej działce nr [...]), l. kat [...] (odpowiadającej nowej działce nr [...]) objętych księgą wieczystą [...] i prawomocnym orzeczeniem o wywłaszczeniu [...] z dnia 4 stycznia 1956 r., stanowiących własność Skarbu Państwa,
- l. kat: [...] i [...] (odpowiadającym działce nr [...]) objętych księgą wieczystą [...] i stanowiących własność osób fizycznych.
Zachowano przepisy § 48 i 49 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. I tak :
- działkę nr [...] (parcela gruntowa l. kat. [...]) określają punkty graniczne nr: [...], [...], [...],[...], [...],[...],[...];
- działkę nr [...] (parcela gruntowa l. kat. [...]) określają punkty graniczne nr: [...], [...], [...], [...], [...],[...];
- działkę nr [...] ( parcele gruntowe l. kat. [...] i [...] ) określają punkty graniczne nr : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Zatem, w wyniku tego opracowania powstały nowe działki nr: [...] o pow. 0,0061 ha, [...] o pow. 0,0027 ha i [...] o pow. 0,0308 ha o jednorodnym stanie prawnym, wyodrębnione z działki nr [....] o pow. 0,0396 ha o niejednorodnym stanie prawnym, składającej się dotychczas z nieruchomości objętej księgą wieczystą [...].
Dokumentacja zawarta w operacie nr [...] oraz dokumentacja źródłowa zgromadzona w aktach sprawy dowodzą, iż powyższa zmiana danych ewidencyjnych w zakresie działki nr [...] była konieczna, ponieważ stan ewidencji, w którym działka ewidencyjna obejmuje obszar niejednorodny prawnie, jest stanem niezgodnym z obecnie obowiązującymi zasadami prowadzenia ewidencji gruntów i budynków i przeprowadzenie tzw. "rozdzielenia" zawartych w jednej działce ewidencyjnej działek będących przedmiotem odrębnej własności, należy co do zasady zaakceptować jako formę aktualizacji ewidencji. W świetle definicji działki ewidencyjnej zawartej w § 9 rozporządzenia, taka zmiana ma charakter przedmiotowo-podmiotowy, gdyż z jej istoty wynika konieczność określenia podmiotów prawa własności, którym w świetle aktualnych wpisów w księgach wieczystych przysługuje to prawo względem nowo wydzielonych.
Dokumentacja geodezyjno-kartograficzna wykonana w celu aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków ([...]) w zakresie działki nr [...], przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawiera między innymi mapę uzupełniającą aktualizacji operatu ewidencji gruntów, wykazy zmian gruntowych oraz wykazy synchronizacyjne nawiązujące do ustanowionych stanów prawnych nieruchomości objętych księgą wieczystą [...] i prawomocnym orzeczeniem o wywłaszczeniu [...] z dnia 4 stycznia 1956 r.
Zgodnie z art. 24 ust. 2a P.g.k. i § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, z urzędu informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Operat [...] sporządzony do celu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...] spełnia powyższe, gdyż został przyjęty do zasobu, oraz zawiera wykaz zmian danych ewidencyjnych.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym jak również z uwagi na obowiązujące przepisy.
Przede wszystkim Prezydium Miejskiej Rady Narodowej orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4.01.1956 r. wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa - na cele budowy szkoły i boiska m. in. nieruchomości wykazane w wykazie w pozycji drugiej objęte LWH [...] b. gm. kat. P: tj. parcele l. kat.: [...] o pow. 1026,40 m2, [...] o pow. 131 m2, [...] o pow. 462,90 m2, 94 o pow. 1882,40 m2. Orzeczenie to z dniem 4.02.1956 r. stało się ostateczne za wyjątkiem pozycji 3,4,6.
Z historii treści wypisu z księgi wieczystej LWH [...] b. gm. kat. P c.d. KW [...] wynika, że w dziale I (jak karta A) wpisane były: l. kat. [...] - ogród, o pow. 1026,40 m2, l. kat. [...] - ogród, o pow. 131 m2, l. kat. [...] - ogród, o pow. 1882,40 m2, l. kat [...] budowlana, o pow. 308 m2, l. kat. [...] - ogród, o pow. 462,90 m2.
Na wniosek z dnia 14 kwietnia 1977 r. ks. rob. [...] i na podstawie wykazu zmian ks. rob. [...] dokonano wpisu, że:
- parcela l. kat. [...] została podzielona na parcele l. kat. [...] i [...],
- parcela l. kat. [...] została podzielona na parcele l. kat. [...], [...], [...],
- po czym z parcel l. kat. [...], [...], [...] i [...] utworzono działkę nr [...] obręb [...].
Na wniosek z dnia 24 sierpnia 1999 r. [...] parcele l. kat. [...], [...], [...] i [...] odłączono do KW [...].
W dziale III tej księgi KW [...] był wpisany zapis i nadal nie został z niej wykreślony, że odbyło się "Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego odnośnie działek l. kat. [...], [...], [...] i [...] o obszarze 1026,40, 131, 462,90 i 1882,40 m2 na rzecz Skarbu Państwa na cele Prez.M.R.N Wydział Oświatowy. Na wniosek z dnia 18 października 1954 r. [...] na podstawie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Społeczno - Administracyjny z 15 października 1954 r. [...], wpisano 10 grudnia 1954 r."
W księdze wieczystej [...] w dziale I ujawniono m.in. parcelę l. kat. [...], [...], [...], [...], zaś w dziale II prawo własności do nieruchomości wpisano na rzecz Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r.
Planem sytuacyjnym L.dz. ewid. [...], parcela:
- l. kat. [...] o pow. 1882,40 m2 została podzielona na [...] o pow. 1495, 40 m2 i [...] o pow. 387 m2,
- l. kat. [...] o pow. 1026,40 m2 została podzielona na [...] o pow. 978,20 m2, [...] o pow. 16,30 m2, [...] o pow. 31,90 m2,
- l. kat. [...] o pow. 469 m2 została podzielona na [...] o pow. 262,80 m2 i [...] o pow. 206,20 m2.
Z wykazu zmian gruntowych (równoważników ) sporządzonego w 1977 r. nr ks. rob. [...] jednoznacznie wynika, że działka nr [...] obr. [...] powstała z parcel katastralnych l. kat. [...], [...], [...], [...] objętych LWH [...] c.d. KW [...] i postępowaniem wywłaszczeniowym. Zatem zawierała nieruchomości stanowiące własność osób fizycznych (l. kat. [...] i [...]), a także stanowiące własność Skarbu Państwa (l. kat. [...] i [...]).
Powyższy wykaz zmian gruntowych jedynie wskazywał zgodność przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] według faktycznego użytkowania, z przebiegiem parcel l. kat. [...], [...], [...], [...] wydzielonych planem sytuacyjnym odzwierciedlającym sytuację w terenie, a nie stan prawny ustanowiony prawomocnym orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4.01.1956 r., które w trybie nadzwyczajnym nie zostało wzruszone.
Prawomocna (ostateczna) decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości stanowi zgodnie z art. 123 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2004 r., nr 261, poz.2603 ze zm.) podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Decyzja taka jak długo nie zostanie usunięta z obrotu prawnego, na podstawie innego ostatecznego aktu korzysta z przymiotu domniemania zgodności z prawem i jest wiążąca dla innych organów i Sądów. Z tych względów organy ewidencji gruntów i budynków związane są treścią rozstrzygnięcia tej decyzji, z której wynika, iż parcele l. kat [...], [...], [...], [...] położone w byłej gm. kat. P stanowią własność Skarbu Państwa.
Operatem technicznym KERG [...] dokonano aktualizacji powyższego wykazu dla działek nr [...], [...] i [...] wyodrębnionych z działki nr [...] obręb [...], (powstałej w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 0,0954 ha na działki nr [...] o pow. 0,0396 ha i [...] o pow. 0,0558 ha operatem technicznym [...] z dnia 4.04.1991 r.) - zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wykazy synchronizacyjne nawiązują do ustanowionego stanu prawnego nieruchomości prawomocnym orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4.01.1956 r. stanowiących własność Skarbu Państwa i własność osób fizycznych nieruchomości objętej obecnie księgą wieczystą [...].
Z kolei za podstawę wpisów, stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j.: Dz.U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361 ze zm.), dane z rejestru nieruchomości tj. ewidencji gruntów stanowią podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Dane dotyczące nieruchomości gruntowych wpisuje się w księdze wieczystej w dziale I - O zawierającym oznaczenia nieruchomości na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba, ze odrębne przepisy stanowią inaczej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 24.11.1997r., sygn. II CKN 110/97) przyjęte jest stanowisko, że oznaczenie nieruchomości w tym jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa (art. 3), ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5), a zatem statuowanymi tą ustawą domniemaniami. Z tego względu zmiana w ewidencji gruntów we wzajemnej konfiguracji i powierzchni, a więc w zakresie danych stanowiących podstawę dla oznaczenia nieruchomości i ewentualnego sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków jest dopuszczalna w oparciu o wskazane rozporządzeniem z dnia 29 marca 2001 r. źródłowe dokumenty.
Podnoszona kwestia, że cel wywłaszczenia na budowę szkoły i boiska został zrealizowany co do części parcel l. kat. [...], [...], [...] i [...], nie może być uwzględniona przez organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków, które jedynie rejestrują ustanowione stany prawne do nieruchomości. Natomiast w myśl art. 136 w związku z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może stanowić podstawę do zwrotu nieruchomości uznając ją za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, po uprzednim jej ujawnieniu w księgach wieczystych.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji zasadnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w oparciu o całokształt materiału dowodowego w tym dokumentację geodezyjno-kartograficzną KERG [...] przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającą stosowne wykazy zmian gruntowych, doprowadził do zgodności z dyspozycją § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, operat ewidencyjny w zakresie działki nr [...] położonej w obrębie nr [...] jednostka ewidencyjna K.
Organ I instancji działając z urzędu dokonał aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków mającej na celu doprowadzenie do zgodności stanu ewidencyjnego działki nr [...] z jej stanem prawnym wynikającym ksiąg wieczystych i prawomocnego orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4.01.1956 r. W oparciu o dokumentację geodezyjno-kartograficzną KERG [...] i materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wydał zasadną decyzję zgodną z dyspozycją art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k. i § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ponieważ w pojęciu "aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych, zatem przeprowadzenie tzw. "rozdzielenia" (wyodrębnienia) zawartych w jednej działce, nieruchomości będących przedmiotem odrębnej własności, należy co do zasady zaakceptować jako formę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.
S. H. i M. H. wnieśli od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając jej naruszenie:
1) przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy a to: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a.,
2) prawa materialnego, tj. § 9 ust 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i art. 24 ust. 2a P.g.k.
Skarżący podnieśli, że organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż podział działki [...] na działki nr [...] i [...] (stanowiących zdaniem organu, własność Skarbu Państwa) i nr [...] (własność osób fizycznych) wynika z dokumentacji zawartej w operacie numer [...] oraz dokumentacji źródłowej zgromadzonej w aktach sprawy. Zdaniem skarżących, wbrew uzasadnieniu, w aktach sprawy nie ma ani jednego dokumentu, z którego wynikałoby, iż w 1956 r. z nieruchomości objętej LWH nr [...] wywłaszczona została część parceli nr [...] i [...], która odpowiadałaby działkom nr [...] i [....].
Prawomocne orzeczenie o wywłaszczeniu [...] z dnia 4.01.1956 r., na które powołują się organy, nie daje z pewnością podstaw do takiego wniosku, biorąc pod uwagę również prawomocne orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 19.10.1956 r. [...] (załączone przez skarżących do odwołania), które ogranicza zakres terytorialny wywłaszczenia w obszarze m.in. parceli nr [...]. Parcela nr [...] wówczas nie istniała, a z akt sprawy nie wynika, kiedy doszło do podziału parceli nr [...] tak, że powstała parcela [...]. Z całą pewnością nie miało to miejsca w 1957 r.
W aktach sprawy nie ma odpisu "jedynego materiału źródłowego skalibrowanego rastru nieobowiązującej mapy ewidencyjnej".
Skarżący podnieśli, że zgodnie z orzeczeniem o wywłaszczeniu z dnia 19.10.1956 r. [...] zobowiązano wnioskodawcę do oddania przedmiotowej nieruchomości (tj. nieruchomości objętej Iwh [....]) wraz z domem (tj. budynkiem przy ul. W) i domkiem (budynek na podwórzu) jej współwłaścicielkom. Tymczasem z zaskarżonej decyzji wynika, że wywłaszczona jest część nieruchomości, na której znajduje się dom - budynek przy ul. W - gdyż nowa działka [...] obejmuje część działki [...] zajętej przez przedmiotowy budynek. Tym samym, z zaskarżonej decyzji wynika, że działka nr [...] stanowi własność osób fizycznych i Skarbu Państwa, a zatem nie jest jednolita pod względem prawnym, co pozostaje w sprzeczności z § 9 ust 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Podobnie, nieuzasadnione jest twierdzenie, że działka, obecnie oznaczona nr [...] została objęta wywłaszczeniem na cele budowy szkoły i boiska, gdyż działka ta przylega do drogi i jest niezbędna dla normalnego korzystania z budynku.
Zdaniem skarżących, nie ma podstaw, aby dokonać zmiany w ewidencji gruntu (art. 24 ust. 2a P.g.k.) w jakiejkolwiek formie (art. 24 ust. 2b P.g.k.), a zaskarżona decyzja godzi w prawo własności skarżących.
Zaskarżona decyzja budzi wątpliwości co do zgodności z prawem. Jej podstawą jest orzeczenie o wywłaszczeniu [...] z dnia 4.01.1956 r. Ani obecni współwłaściciele ani ich poprzednicy prawni nigdy nie mieli okazji zetknąć się ze wskazanym orzeczeniem.
Równocześnie, brak jest w aktach sprawy dokumentów, na których oparł się geodeta wykonujący dokumentację geodezyjno-kartograficzną. W rezultacie, treść decyzji została określona wyłącznie przez geodetę, przy czym organ nie był zainteresowany weryfikacją jej prawidłowości i przyjął wnioski geodety za własne, nie badając dokumentów źródłowych.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Pełnomocnik skarżących w piśmie procesowym z dnia 24 lutego 2015 r. podtrzymał skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości.
Ponadto wskazał przywołując treść art. 7 K.p.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a., że zaskarżona decyzja, sprzecznie z przytoczonymi przepisami, wydana została bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i z pominięciem istotnych środków dowodowych. W rezultacie, pozostaje ona w sprzeczności z decyzją wywłaszczeniową o sygnaturze [...], którą rzekomo wykonuje.
Organ pominął okoliczność, iż ustalenie treści orzeczenia o wywłaszczeniu nie może sprowadzać się do zapoznania jedynie z jego kserokopią, z pominięciem akt sprawy, w których znajdują się stosowne mapy, na których uwidoczniony jest obszar objęty wywłaszczeniem, w szczególności w sytuacji, gdy przeczy wywłaszczeniu treść księgi wieczystej nr KW [...].
Organ powołuje się w odpowiedzi na skargę na "całokształt materiału dowodowego w tym dokumentację geodezyjno-kartograficzną KERG [...] przyjętą do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego, zawierającą stosowne wykazy zmian gruntowych, twierdząc, że organ l instancji na ich podstawie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, doprowadził do zgodności z dyspozycją zawartą w § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z powyższym twierdzeniem organu II instancji nie sposób się jednak zgodzić, gdyż obecnie "obowiązujące przepisy" wymagają od organu zarówno dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jak i zebrania w wyczerpujący sposób i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, czego nie uczyniono.
Enigmatycznie powołany "całokształt materiału dowodowego" nie mógł stanowić wystarczającej podstawy wydania decyzji, tym bardziej, że jak wskazali skarżący, zgodnie z orzeczeniem o wywłaszczeniu z dnia 19 października 1956 r. [...] zobowiązano wnioskodawcę do oddania przedmiotowej nieruchomości (tj. nieruchomości objętej Iwh [...]) wraz z domem (tj. budynkiem przy ul. W) i domkiem (budynek na podwórzu) jej współwłaścicielkom. Z zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że wywłaszczona jest część nieruchomości, na której znajduje się dom - budynek przy ul. W - gdyż nowa działka [...] obejmuje część działki [...] zajętej przez przedmiotowy budynek. Powyższa sprzeczność nie została przez organ wyjaśniona, a zarzuty zgłaszane przez strony postępowania w jego toku organ zignorował, w ogóle się do nich nie ustosunkowując. Nie jest również nawet prawdopodobne i brak jakichkolwiek podstaw aby uznać, że wywłaszczona na cele budowy szkoły i boiska została działka oznaczona numerem 198, na co skarżący zwracali uwagę.
Ponadto organy wydały decyzje bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i bez prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego (treści decyzji wywłaszczeniowej). Obie decyzje zostały wydane w oparciu o kserokopię orzeczenia o wywłaszczeniu [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. bez zapoznania się z aktami wywłaszczeniowymi sygn. akt [...]. Akta wywłaszczeniowe zostały wypożyczone do Urzędu Miasta, a następnie do Urzędu Wojewódzkiego Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości na wniosek z dnia 15.10.2012 r. Zostały one zwrócone Prezydentowi Miasta dopiero pod koniec listopada 2014 r. Nie dysponując aktami sprawy wywłaszczeniowej organy nie podjęły jakiejkolwiek próby zweryfikowania granic wywłaszczenia. Akta te były niedostępne także dla skarżących którzy, zaskoczeni informacją o wywłaszczeniu posiadanej przez niego nieruchomości, chcieli się z aktami wywłaszczeniowymi zapoznać.
Pełnomocnik skarżących ustaliła w grudniu 2014 r., że w aktach sprawy znajduje się mapa - załącznik do zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 24.8.54 r. Z mapy tej, stanowiącej element zezwolenia, które było warunkiem wydania orzeczenia o wywłaszczeniu [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. wynika, że dokonana zmiana danych ewidencyjnych jest bezpodstawna.
Zgodnie z art. 5 dekretu o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości udzielone na wniosek wykonawcy narodowych planów gospodarczych było warunkiem dokonania nabycia. Orzeczenie z dnia 4 stycznia 1956 r. [...] o wywłaszczeniu musiało, zatem być zgodne z przedmiotowym zezwoleniem z dnia 24 sierpnia 1954 r. Tymczasem dokonana obecnie zmiana danych ewidencyjnych pozostaje w sprzeczności z obszarem objętym orzeczeniem o wywłaszczeniu [...].
Dodatkowo uczestniczki postępowania S. D. i A. D. pozbawione zostały możliwości uczestniczenia w postępowaniu. Organ wezwał obie uczestniczki, zamieszkałe we Francji, do wskazania adresu do doręczeń w Polsce. Uczestniczki nie wskazały adresu do doręczeń. Żadnej z nich nie doręczano pism ani decyzji. W aktach sprawy widnieje informacja, że decyzję Prezydenta Miasta [...] pozostawiono w aktach sprawy. Wbrew temu jednakże, w aktach sprawy nie ma odpisów decyzji przeznaczonych dla uczestniczek, ani innych pism dla nich przeznaczonych. Organ odwoławczy nie zauważył, że A. D. i Z. D. są zainteresowane w sprawie. Postępowanie to sprzeczne jest z art. 10 § 1 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Stosując powyższe kryterium do sprawy poddanej kontroli zdaniem Sądu, skarga jest zasadna.
Nie ulega wątpliwości, że trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że mając na uwadze przepisy znowelizowanej ustawy P.g.k., aktualizacja danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej albo w drodze decyzji administracyjnej. Art. 24 ust. 2b ustawy wskazuje, że "Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Mając na uwadze okoliczności sprawy zasadnie organ stwierdził, że aktualizacja operatu ewidencyjnego winna nastąpić w rozpatrywanym przypadku w drodze decyzji administracyjnej - zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy.
Podstawowa zasada prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się także, usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Przeprowadzenie więc tzw. "rozdzielenia" (wyodrębnienia) zawartych w jednej działce, nieruchomości będących przedmiotem odrębnej własności, należy co do zasady zaakceptować jako formę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, skoro § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, definiuje działkę ewidencyjną jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.
Prawo własności nieruchomości wynika ze stanu prawnego ukształtowanego treścią decyzji o wywłaszczeniu, a nie z treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej. Ujawnienie w nich prawa własności ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny co oznacza, że wpisy te są wtórne w stosunku do stanu prawnego i nie mogą kształtować nowego stanu prawnego. Ewentualne nieprawidłowości ewidencji nie pozbawiają nabytego prawa własności.
Organy rozstrzygając w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego w drodze decyzji administracyjnej w oparciu o normę wynikającą z obowiązującej od 12 lipca 2014 r. treści art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k. zobowiązane są, zatem do przestrzegania podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 77, 107 § 3 K.p.a.
Zdaniem Sądu, niewątpliwie w postępowaniu w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego w drodze decyzji administracyjnej nie jest dopuszczalne kwestionowanie ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu. Jednakże organy przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia taką decyzję winny przy zachowaniu powyżej wskazanych zasad postępowania administracyjnego poddać analizie treść tej decyzji w odniesieniu do skutków jakie ona wywołała w zakresie prawa własności, a w szczególności do granic wywłaszczenia. Nie jest również dopuszczalne aby w takim postępowaniu organy uzupełniały lub usuwały ewentualne wadliwości ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu.
W sprawie zdaniem Sądu, organy uchybiły tym zasadom w zakresie poniżej określonym.
Istota sporu w sprawie dotyczy skutków prawnych jakie wywołało - w odniesieniu do parcel katastralnych l. kat. [...], [...] b.gm.kat. P, ostateczne orzeczenie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4.01.1956 r., w którym rozstrzygnięto o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa - na cele budowy szkoły i boiska m. in. nieruchomości wykazane w wykazie w pozycji drugiej objęte LWH [...] b. gm. kat. P: tj. parcele l. kat.: [...], [...], [...], [...].
Organ I instancji działając z urzędu dokonał aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków mającej na celu doprowadzenie do zgodności stanu ewidencyjnego działki nr [...] z ich stanem prawnym wynikającym ksiąg wieczystych i prawomocnego orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. wskazując, że orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. jest ważne i może stanowić podstawę prowadzonego postępowania. Stanowisko to podzielił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.
W szczególności organ I instancji orzekł z urzędu o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] j.ewid. K polegającej na wydzieleniu w działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0396 ha, o niejednorodnym stanie prawnym, różnych nieruchomości, w wyniku którego powstały nowe działki ewidencyjne nr:
- nr [...] o pow. 0.0061 ha objętej księgą wieczystą nr [...] oraz orzeczenie o wywłaszczeniu [...],
- nr [...] o pow. 0.0027 ha objętej księgą wieczystą nr [...] oraz orzeczenie o wywłaszczeniu [...],
- nr [...] o pow. 0.0308 ha objętej księgą wieczystą nr [...],
zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian sporządzoną w dniu 19 listopada 2013 r. nr ks.rob. [...] przez geodetę uprawnionego, wpisanym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 29 listopada 2013 r. pod Nr [...].
Na podstawie analizy materiałów źródłowych znajdujących się w zasobie Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, ustalono, iż faktycznie w działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0396 ha, położonej w obrębie nr [...] j.ewid. K, znajdują się różne ciała hipoteczne w tym: objęte księgą wieczystą nr [...], składające się z parcel katastralnych:
1. l.kat. [...] o pow. 0.0061 ha (powstałej z podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...], a następnie podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...]), [...] o pow. 0.0032 ha (powstałej z podziału l.kat. [...] na l.kat. [...], [...] i [...]) b.gm.kat. P przy uwzględnieniu równoważnika korygującego na działkę nr [...] obręb [....] j.ewid. K), stanowiących na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. własność Skarbu Państwa w całości,
2. l.kat. [...] o pow. 0.0219 ha (powstałej z podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...], a następnie podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...]), [...] o pow. 0.0097 ha (powstałej z podziału l.kat. [...] na l.kat. [...] i [...]) b.gm.kat. P przy uwzględnieniu równoważnika korygującego na działkę nr [...] obręb [...] j.ewid. K), stanowiących własność osób fizycznych: S. H. s. J. i J. w 1/6 cz., M. H. c. J. i J. w 1/6 cz., P. H. s. S. i E. w 1/6 cz., M. H. s. S. i E. w 1/6 cz., A. D. c. C. i M. w 1/6 cz. S. vel Z. D. c. C. i M. w 1/6 cz.
Obecnie na podstawie sporządzonych wykazów zmian gruntowych (równoważników) ustalono, że parcelom katastralnym: l.kat. [...] b.gm.kat. P odpowiada działka ewidencyjna nr [...], l.kat. [...] b.gm.kat. P odpowiada działka ewidencyjna nr [...], l.kat. [...] i [...] b.gm.kat. P odpowiada działka ewidencyjna nr [...].
W tym miejscu należy przypomnieć, że w księdze wieczystej nr [...], dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...], w dziale II ujawnieni są jako ostatni właściciele S. H. s. J. i J. w 1/6 cz., M. H. c. J. i J. w 1/6 cz., P. H. s. S. i E. w 1/6 cz., M. H. s. S. i E. w 1/6 cz., A. D. c. C. i M. w 1/6 cz., S. vel Z. D. c. C. i M. w 1/6 cz.
Z akt sprawy wynika, że w odniesieniu do parceli katastralnej l.kat. [...], [...] wydano trzy decyzje o wywłaszczeniu.
Prezydium Miejskiej Rady Narodowej orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4.01.1956 r. wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa - na cele budowy szkoły i boiska m. In. nieruchomości wykazane w wykazie w pozycji drugiej objęte LWH [...] b. gm. kat. P: tj. parcele l. kat.: [...], [...], [...], [...]. Orzeczenie to z dniem 4.02.1956 r. stało się ostateczne za wyjątkiem pozycji 3,4,6.
Z kopii orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z dnia 19 października 1956 r. wynika, iż tym orzeczeniem uchylono orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 19 lutego 1953 r. nr [...] dotyczące nieruchomości położonych w gm.kat. K Dz. P przy ulicy Ł objętej Iwh [...] stanowiącej własność M. K., E. B. i Z. W. tj. p.bud l.kat. [...], [...], [...], [...], [...], [...] wraz ze znajdującymi się na powyższych parcelach zabudowaniami.
Równocześnie orzeczeniem tym umorzono postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte zarządzeniem b. Urzędu Wojewódzkiego z dnia 13 stycznia 1950 r. [...] oraz zobowiązano wnioskodawcę do oddania przedmiotowej nieruchomości wraz z domem i domkiem w/w współwłaścicielkom w posiadanie - z wyjątkiem części parcel p.bud. l.kat. [...], [...], [...] i [...] - wywłaszczonych orzeczeniem z 4 stycznia 1956 r. [...] na cele budowy szkoły i boiska.
Powyższe wskazuje, że orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4.01.1956 r. zostało skorygowane orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z dnia 19 października 1956 r. W konsekwencji organy winny poddać szczególnej analizie treść orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4.01.1956 r. dla ustalenia jakie skutki ta decyzja wywołała w zakresie prawa własności m. in. parceli l. kat [...], [...]. Takiej analizy brak w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji.
Orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4.01.1956 r. zostało wydane na podstawie art. 1, 10, 21 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r., nr 4, poz. 31).
Dekret w art. 1 stanowił, że nieruchomości lub ich części niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych mogą być przejmowane, nabywane, zbywane i przekazywane zgodnie z przepisami niniejszego dekretu.
Zgodnie z art. 40 ust. 1 dekretu orzeczenie o wywłaszczeniu przenosi prawo własności nieruchomości na rzecz wywłaszczającego z dniem zgłoszenia wniosku o wywłaszczenie. Orzeczenie to stanowi podstawę do ujawnienia praw w księdze wieczystej.
Przepisy zawarte w rozdziale 3 Działu III dekretu regulowały postępowanie wywłaszczeniowe. Należy, zatem przywołać ich treść.
Art. 17. 1. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje na wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie. Wniosek składa się do prezydium wojewódzkiej rady narodowej.
2. We wniosku należy:
1) wskazać nieruchomość, której wniosek dotyczy,
2) wymienić powierzchnię całej nieruchomości oraz powierzchnię jej części, przeznaczonej do wywłaszczenia, z powołaniem się na plan sytuacyjny, jak również opisać ogólnie to, co się na nieruchomości znajduje,
3) wymienić właściciela nieruchomości oraz wskazać - jeżeli jest znane - jego miejsce zamieszkania,
4) wskazać, na czym ma polegać wywłaszczenie,
5) wskazać w sposób ogólny cel wywłaszczenia.
3. Do wniosku należy dołączyć:
1) zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego,
2) dowód wezwania właściciela stosownie do art. 8,
3) plan sytuacyjny nieruchomości z oznaczeniem granic powierzchni, przeznaczonej do wywłaszczenia,
4) poświadczony odpis z księgi wieczystej, stwierdzający prawo własności nieruchomości, albo - jeżeli nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej lub księga wieczysta zaginęła - odpis dokumentu ze zbioru dokumentów, stwierdzającego prawo własności nieruchomości, poświadczony przez właściwy sąd powiatowy z zaznaczeniem, że stwierdza on prawo własności nieruchomości według stanu zbioru dokumentów na dzień wydania odpisu,
5) jeżeli nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej i nie jest dla niej prowadzony zbiór dokumentów - zaświadczenie właściwego sądu powiatowego, stwierdzające tę okoliczność.
W powiązaniu z powyższą regulacja pozostawał zawarty w rozdziale 1 Działu III dekretu - art. 7 - określający dokumentację jaka winna być złożona przez ubiegającego się o zezwolenie o którym mowa w art. 17 ust. 3 pkt 1 dekretu, Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.
Art. 7. 1. Ubiegający się o zezwolenie na nabycie nieruchomości powinien złożyć Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wniosek o udzielenie zezwolenia z załącznikami.
2. We wniosku o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości należy:
1) wymienić nieruchomość, której wniosek dotyczy,
2) wymienić powierzchnię całej nieruchomości oraz powierzchnię jej części, przeznaczonej do nabycia, z powołaniem się na plan lub szkic sytuacyjny, wskazać sposób użytkowania nieruchomości i opisać ogólnie to, co się na nieruchomości znajduje,
3) wskazać, czy dla osób mieszkających na nieruchomości potrzebne są mieszkania zastępcze oraz czy i w jaki sposób wykonawca zamierza dostarczyć mieszkań,
4) wymienić właściciela nieruchomości oraz wskazać jego miejsce zamieszkania, jeżeli jest znane,
5) wskazać, na czym polegać ma nabycie,
6) wskazać cel nabycia.
3. Do wniosku, przewidzianego w ust. 1, należy dołączyć:
1) zezwolenie właściwego ministra na zgłoszenie wniosku, stwierdzające jednocześnie, że starania o uzyskanie odpowiedniej nieruchomości, podjęte zgodnie z art. 3, nie dały wyniku bądź też że dla realizacji narodowych planów gospodarczych zamierzona inwestycja może być zlokalizowana jedynie na nieruchomości, określonej we wniosku,
2) odpis opinii prezydium wojewódzkiej rady narodowej (art. 5 ust. 2),
3) zaświadczenie prezydium wojewódzkiej rady narodowej (organu do spraw planowania zabudowy miast i osiedli w porozumieniu z wojewódzką komisją planowania gospodarczego) co do przeznaczenia nieruchomości na cele, wskazane we wniosku,
4) plan lub szkic sytuacyjny w odpowiedniej skali w dwóch egzemplarzach z wymienieniem powierzchni przeznaczonej do nabycia i z oznaczeniem jej granic.
Z kolei art. 21 dekretu stanowił, że:
Art. 21. 1. Po przeprowadzeniu rozprawy prezydium wojewódzkiej rady narodowej orzeka o wywłaszczeniu albo odmawia wywłaszczenia, jeżeli odpadły powody, stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego.
2. Orzeczenie powinno w szczególności zawierać:
1) ustalenie przedmiotu i rozmiaru wywłaszczenia,
2) wskazanie, na czyją rzecz wywłaszczenie nastąpiło,
3) jeżeli wpłynęły wnioski lub sprzeciwy - uzasadnienie ich przyjęcia lub odrzucenia.
3. W przypadku gdy wniosków lub sprzeciwów nie zgłoszono, orzeczenie może zapaść bez rozprawy.
Powyższe uregulowania w związku z treścią orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. w powiązaniu z treścią orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z dnia 19 października 1956 r. wskazywały dla zachowania obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy poddanej kontroli Sądu, na konieczność zgromadzenia i poddania analizie dowodu w postaci dokumentów znajdujących się w aktach postępowania, które zakończyło się wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r.
Niewątpliwie aktami tego postępowania organy obu instancji nie dysponowały, a tym samym nie poddały ich analizie przed wydaniem kwestionowanych decyzji, co trafnie skarżący zarzucili. Okoliczność ta zresztą wynikała nie tylko z zawartości akt przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę, z uzasadnień decyzji, ale przede wszystkim wprost z treści informacji zawartej w dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, wykonanej przez geodetę uprawnionego przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 29.11.2013 r. [...], aktualizującej obowiązujący operat ewidencji gruntów i budynków obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna K.
W sprawie zdaniem Sądu, zgromadzenie całości dokumentacji poprzedzającej decyzję o wywłaszczeniu winno umożliwić określenie, w sposób konkretny, zakresu wywłaszczenia wynikającego z treści orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia 4 stycznia 1956 r. w powiązaniu z treścią orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z dnia 19 października 1956 r. Trafnie, zatem skarżący podnieśli, że nie dysponując aktami wywłaszczeniowymi organy obu instancji nie podjęły jakiejkolwiek próby zweryfikowania granic wywłaszczenia zwłaszcza, że pełnomocnik skarżących ustaliła w grudniu 2014 r., że w aktach sprawy znajduje się mapa - Załącznik do zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości.
W konsekwencji uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy. W skład tych kosztów zaliczono uiszczony przez skarżącego S. H. wpis w wysokości 200 zł i wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru 257 zł (240 zł + 17 zł opłaty skarbowej), natomiast wobec skarżącego M. H. wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru 257 zł (240 zł + 17 zł opłaty skarbowej).
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z kolei z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W przepisach art. 200-202 P.p.s.a., odnoszących się do postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, ustawodawca nie przewidział zwrotu kosztów zastępstwa procesowego dla uczestnika postępowania na prawach strony, niezależnie od wyniku tego postępowania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.03.2013 r., sygn. II OZ 174/13, LEX nr 1302948).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło