III SA/Kr 167/07
WyrokWSA w Krakowie2007-06-12
Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Bożenna Blitek, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy i posiadania dokumentów (wykresówek, zaświadczeń), jeśli kierowca wykonuje pracę na podstawie zadaniowego czasu pracy i twierdzi, że naruszenie było wynikiem jego wyłącznych działań?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy i posiadania dokumentów, nawet jeśli kierowca twierdzi, że naruszenie było wynikiem jego wyłącznych działań i pracował w ramach zadaniowego czasu pracy. Odpowiedzialność przedsiębiorcy nie jest wykluczona przez możliwość nałożenia kary grzywny na kierowcę.Stan faktyczny
Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca firmy "[...]" Sp. z o.o. nie posiadał wymaganych wykreskówek za dwa dni oraz zaświadczenia potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu w tych dniach. Firma twierdziła, że naruszenia były wynikiem wyłącznych działań kierowcy, który pracował w ramach zadaniowego czasu pracy. Komendant Powiatowy Policji nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną, a Komendant Wojewódzki Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, argumentując, że odpowiedzialność spoczywa wyłącznie na kierowcy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Bożenna Blitek spr. WSA Halina Jakubiec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi " [...] " Sp. z o.o. w O. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 27 grudnia 2006r. Nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala
Jak wynika z protokołu kontroli z dnia [...].09.2006rr. sporządzonego przez policjanta z Komendy Powiatowej Policji w B. i podpisanego przez kontrolowanego kierowcę - wykonujący w imieniu przedsiębiorstwa "[...]" Spółka z o.o. przewóz drogowy rzeczy kierowca T. F. okazał do kontroli swoje tarcze tachografu za dzień [...].09.2006r. trasa O. – O. i wykreskówkę za dzień [...].09.2006r. trasa O. – R., natomiast nie posiadał w pojeździe wymaganych wykreskówek za dni [...].09.2006r. i [...].09.2006r., jak również nie posiadał w pojeździe stosownego zaświadczenia potwierdzającego fakt nie prowadzenia pojazdu w tych dniach. W wyniku tego stwierdzono naruszenie art. 87 ust. 1, 1a i 1b, ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r, Nr 204, póz. 2088 z późn. zm.) i art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, póz. 879 z późn. zm.).
Pismem z dnia [...].09.2006r. zawiadomiono przedsiębiorcę - "[...]" Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzonego powyższym protokołem naruszenia prawa.
W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie przedsiębiorca wyjaśnił pismem z dnia [...].10.2006r., że uchybienia stwierdzone protokołem z dnia [...].09.2006r. "były wynikiem wyłącznych działań kierowcy". Podano, że praca T. F. jako kierowcy wykonywana była na podstawie zadaniowego czasu pracy i dlatego - zdaniem przedsiębiorcy - kierowca ten "wykonuje swoją pracę poza kontrolą i ingerencja przedsiębiorcy". Według stanowiska przedsiębiorcy zawartego w tym piśmie - kontrolujący na miejscu i z urzędu powinni zastosować art. 92a ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym i ukarać kierowcę karą grzywny, a nie wszczynać postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy.
Decyzją z dnia [...].10.2006r. Komendanta Powiatowego Policji w B. nałożono na przedsiębiorcę "[...]" spółka z o.o. w O. – Z. na
podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz w oparciu o art. 92 ust. 1 i ust. 4 tej ustawy w związku z Załącznikiem do w/w ustawy - karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie ustawy, a w szczególności za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, zgodnie z art. 87 ust. 1, 1a i 1b, ust. 2, 3 i 4 powołanej ustawy.
Od decyzji tej odwołał się przedsiębiorca -"[...]" spółka z o.o. Spedycja i Transport Międzynarodowy w O. - Z. W odwołaniu podniesione te same zarzuty, jak w piśmie z dnia [...].10.2006r.
W wyniku powyższego odwołania – [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją Nr [...] z dnia 27 grudnia 2006r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości, gdyż kierowca nie przedstawił do kontroli wymaganych wykreskówek za dni [...] września 2006r. i [...]września 2006r. Taki obowiązek wynika z art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985r. z późń. zm.) oraz z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, póz. 879). Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że "to przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wykonywany transport drogowy", dlatego też na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym uprawnieni do kontroli maja prawo nałożyć karę pieniężną na wykonującego przewozy drogowe przedsiębiorcę. Organ przyznał rację odwołującemu się tylko o tyle, że w przypadku, gdy podczas kontroli drogowej zostanie stwierdzony brak w pojeździe dokumentów, o których mowa w art. 87 ustawy, to kierowca tego pojazdu podlega karze grzywny zgodnie z art. 92a ust. 1 pkt 1-3 ustawy, jednak nie wyklucza to obowiązku wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy.
Decyzję tę zaskarżył przedsiębiorca - "[...]" spółka z o.o. Spedycja i Transport Międzynarodowy. W skardze podtrzymano zarzuty i stanowisko zawarte w odwołaniu i piśmie z dnia [...].10.2006r. W szczególności podkreślono, że z Decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22.12.2006r. Nr [...] (którą załączono) wynika, iż na podstawie RozporządzeńRady
(EWG) nr 3820/85 i nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985r. z późń. zm.) i Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970r. (Dz. U. z 1999r., Nr 94, póz. 1086 i 1087) - to kierowca pojazdu samochodowego realizujący przewóz drogowy podlega karze grzywny. W tej sytuacji - zdaniem skarżącego - brak podstaw do ukarania przedsiębiorcy, który nie dokonał żadnego naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny II instancji - wniósł o jej oddalenie i przedstawił argumenty - jak w zaskarżonej decyzji podkreślając, że także z treści załączonej przez przedsiębiorcę Decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22.12.2006r. wynika wprost, że nałożenie na kierowcę kary grzywny zgodnie z art. 92a ust. 3 cyt. ustawy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, póz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, póz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi -zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie jest uzasadniona.
Po pierwsze - należy zwrócić uwagę, że stan faktyczny sprawy nie jest przez skarżącego kwestionowany - kierowca T. F. nie okazał do kontroli wymaganych wykreskówek za dni [...].09.2006r. i [...].09.2006r., jak również nie posiadał w pojeździe stosownego zaświadczenia potwierdzającego fakt nie prowadzenia pojazdu w tych dniach.
Po drugie - przedsiębiorca, którym jest "[...]" spółka z o.o. Spedycja i Transport Międzynarodowy w O. mimo twierdzeń, że kierowca wykonywał pracę na podstawie zadaniowego czasu pracy nie wykazał, aby kierowca ten nie był pracownikiem przedsiębiorstwa "[...]" spółka z o.o. Spedycja i Transport Międzynarodowy w O. a nawet ani przedsiębiorca, ani kierowca nie poddawali w wątpliwość faktu zatrudnienia kierowcy u tego przedsiębiorcy. W tej sytuacji Sąd zwraca uwagę na treść art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, póz. 879 z późn. zm.) i zawarte w nim obowiązki pracodawcy, którym w niniejszej sprawie jest skarżący przedsiębiorca.
"Art. 31. 1. Kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.
2. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli."
Po trzecie wreszcie - żadna ze stron nie kwestionuje tego, iż zgodnie z art. 92a ust. 1 pkt 1-3 w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, takiego, jak w niniejszej sprawie - kierowca pojazdu samochodowego realizujący przewóz drogowy podlega karze grzywny.
Istotą sporu między stronami - zdaniem Sądu - jest to, czy wobec treści art. 92a ust. 1 pkt 1-3 ustawy o transporcie drogowym, wskazującego na osobistą odpowiedzialność kierowcy za mające miejsce w niniejszej sprawie naruszenie prawa wykluczona jest lub nie jest odpowiedzialność przedsiębiorcy.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenie prawa - brak w pojeździe i nie okazanie do kontroli wymaganych wykreskówek wskazujących na m.in. czas pracy kierowcy, jak również brak w pojeździe i nie okazanie do kontroli stosownego zaświadczenia potwierdzającego fakt nie prowadzenia pojazdu w tych dniach nie wyklucza odpowiedzialności przedsiębiorcy, w tym wypadku skarżącej "[...]" spółka z o.o.
Podstawę prawną tej odpowiedzialności przedsiębiorcy stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r. Nr 204, póz. 2088 z późn. zm.), a w szczególności:
"Art. 4. Użyte w ustawie określenia oznaczają: (...)
15) przewoźnik drogowy - przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego".
Z treści powyższego przepisy wynika jednoznacznie, że przewoźnikiem drogowym jest przedsiębiorca, a nie kierowca, a to - zdaniem Sądu oznacza, że w sytuacji, gdy ustawodawca używa sformułowania: "kto wykonuje przewóz drogowy", to tym "kimś" jest wyłącznie przedsiębiorca. Świadczy o tym używanie w ustawie sformułowania "kierowca wykonujący przewóz drogowy" dla odróżnienia od pojęcia "kto wykonuje przewóz drogowy" rozumianego - zgodnie z przytoczonym przepisem jako "przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy". O takim rozumieniu ustawy świadczy także m.in. art. 5 ustawy wskazujący, że:
"1. Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją". (...) 3. Przedsiębiorcy udziela się licencji (...)".
Nie jest uzasadnione rozumowanie skarżącego, jakoby przedsiębiorca został zwolniony z odpowiedzialności za naruszenia w zakresie czasu pracy kierowców. Świadczy o tym choćby art. 39e ustawy:
"1. Przewoźnik drogowy jest obowiązany do: (...)
4) prowadzenia dokumentacji: dotyczącej pracy kierowcy, a w szczególności pojazdów, którymi kierowca wykonywał przewozy, oraz czasu pracy kierowcy; przepis ten dotyczy dokumentacji prowadzonej niezależnie od ewidencji czasu pracy, o której mowa w art. 12911 Kodeksu pracy".
Mając na względzie to, że pod pojęciem "kto" ustawodawca rozumie "przedsiębiorcę", należy zwrócić uwagę na treść art. 92 powołanej wyżej ustawy o transporcie drogowym:
" 1. Kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów: (...)
2) o czasie pracy kierowców, (...)
7) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych,
8) wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych."
Sąd zauważa, że ustawodawca w art. 93 cytowanej ustawy o transporcie drogowym wskazuje na adresata decyzji administracyjnej, która nakłada karę pieniężną określoną art. 92 tej ustawy:
"Art. 93. 1. Uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.
(...)
4. Przedsiębiorca krajowy uiszcza nałożoną karę pieniężną w terminie 21 dni od dnia jej wymierzenia; spoczywa na nim obowiązek niezwłocznego przekazania dowodu uiszczenia kary pieniężnej organowi, który ją nałożył."
Należy także - zdaniem Sądu - zwrócić uwagę na treść art. 87 ustawy o transporcie drogowym, a w szczególności:
"1. Podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, (...)
3. Przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.
Wyżej przytoczone przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, stanowiące podstawę prawną wydanych decyzji - zdaniem Sądu - jednoznacznie wskazują, że to przedsiębiorca, jakim jest "[...]" spółka z o.o. Spedycja i Transport Międzynarodowy w O. wykonujący transport drogowy ponosi odpowiedzialność za skutki w postaci naruszenia przez swego kierowcę przepisów dotyczących m. in. posiadania zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, tj. tzw. wykreskówek. Świadczy o tym także treść art. 13 powoływanego przez obie strony Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE.L. 85.370.8):
"Pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB."
Sąd zwraca uwagę, że takie same stanowisko zajął Główny Inspektor Transportu Drogowego w Decyzji z dnia 22.12.2006r., co trafnie zauważył organ odwoławczy, a na które powołuje się skarżący, albowiem wynika z niego jednoznacznie, że wszczęcie postępowania wobec kierowcy zgodnie z art. 92a ust. 3 cyt. ustawy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy.
Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa -a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł -jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło