III SA/Kr 1671/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant st. sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na akt Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 8 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmniejszenia liczby punktów karnych z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego skargę oddala. M. S. - dalej skarżący - wniósł pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r. skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji o zmniejszenie liczby punktów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego o 6 punktów na podstawie przepisu art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137) z uwagi na odbycie w dniu 20 stycznia 2015 r. szkolenia obniżającego ilość punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a na podstawie przepisu art. 130 ust. 3 tej ustawy o usunięcie wpisu z dnia 1 kwietnia 2014 r. z uwagi na upływ jednego roku od pierwszego naruszenia. Podniósł, że otrzymał 18 punktów za zdarzenia w ruchu drogowym mające miejsce w dniach 1 kwietnia 2014 r. i 25 stycznia 2015 r. Kolejne 8 punktów otrzymał również w dniu 25 stycznia 2015 r. Na podstawie ostatecznie przypisanej mu przez organ liczby punktów w ilości przekraczającej 24 (w sumie 28) otrzymał skierowanie na badania psychologiczne i sprawdzenie kwalifikacji. Skarżący do wniosku załączył zaświadczenie o odbytym szkoleniu, z którego wynika, że miało miejsce w dniu 29 stycznia 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji pismem z dnia 8 września 2015 r. nr [...] odmówił realizacji wniosku skarżącego. Organ powołał się na § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 488), który stanowi, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Skarżący, przystępując do szkolenia w dniu 29 stycznia 2015 r. (a nie jak podał we wniosku o zmniejszenie liczy punktów w dniu 20 stycznia 2015 r.) miał już na podstawie wpisów ostatecznych i tymczasowych przekroczony limit punktów karnych, w związku z czym nie ma podstaw do zmniejszenia ilości punktów na podstawie odbytego szkolenia. Skarżący wezwał w dniu 21 września 2015 r. organ do usunięcia naruszenia prawa. Organ odpowiedział skarżącemu pismem z dnia 20 października 2015 r. doręczonym w dniu 26 października 2015 r., w którym podtrzymał stanowisko w sprawie. M. S. wniósł następnie w dniu 25 listopada 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 8 września 2015 r., zarzucając jej naruszenie art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uczestnictwo w szkoleniu, o którym stanowi ten przepis nie spowodowało zmniejszenia liczby punktów o 6, podczas gdy zgodnie z tym przepisem szkolenie spowodowało zmniejszenie liczby punktów o 6. W treści skargi skarżący powtórzył twierdzenie, że odbył szkolenie w dniu 20 stycznia 2015 r. Ponadto wskazał, że § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia w zakresie, w jakim rozszerza katalog przypadków wykluczających możliwość zmniejszenia liczby punktów wykracza poza delegację określoną przepisem art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiącym, że kierowca wpisany do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to jedynie kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Skarżący podniósł, że nie jest objęty zakresem tego przepisu, jednocześnie powołując na poparcie stanowiska szereg orzeczeń sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Organ wskazał, że zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tyko wówczas, gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24. Skarżącemu natomiast przypisano 26 punktów, w związku z czym nie może on skorzystać z instytucji przewidzianej w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z uwagi na dopuszczenie się przed upływem roku od pierwszego naruszenia naruszeń, za które przypisano w sumie 24 punkty nie zachodzi podstawa do usunięcia z ewidencji punktów za pierwsze wykroczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – p.p.s.a. (Dz.U. z 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej ppsa.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, iż skargę należało oddalić. Rozpatrując kwestię kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie należy wskazać, że zaskarżone pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 8 września 2015 r. stanowi akt z zakresu administracji publicznej z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Został wydany przez organ właściwy do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Obliczenie punktów przez organy Policji odbywa się w oparciu o delegację ustawową z art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz o przepisy wydanego na podstawie tej delegacji rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Zgodnie z art. 130 ust. 1 cytowanej ustawy w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia, ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. W zakres pojęcia aktu administracyjnego wchodzi również pismo właściwego Komendanta Wojewódzkiego Policji stanowiące odpowiedź na wniosek o usunięcie, bądź skorygowanie wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Dla tej czynności nie jest bowiem przewidziana forma decyzji administracyjnej. Treść art. 52 § 3 p.p.s.a. wskazuje, że skargę na akt lub czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu, w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mogła dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęcia innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący spełnił wskazane wymogi. Pismem z datą nadania 21 września 2015 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieusunięciu z ewidencji 6 punktów przyznanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, pomimo że skarżący odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego oraz nieusunięciu 2 punktów pomimo, że upłynął 1 rok od dnia naruszenia przepisów ruchu drogowego. Następnie, z uwagi na odmowę spełnienia przez organ tych żądań, skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na odmowę usunięcia przez organ Policji z ewidencji punktów przyznanych skarżącemu za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Skarga została wniesiona w dniu 25 listopada 2015 r., czyli przed upływem terminu 30 dni od odbioru wezwania do usunięcia naruszenia prawa (w dniu 26 października 2015 r.). Przechodząc do rozstrzygnięcia sprawy należy odwołać się do stanowiących podstawę prawną przepisów zaskarżonego aktu. Przepis art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi: 1. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. 2. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. 3. Kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Przepisy rozporządzenia, na które powołuje się skarżący, stanowią: § 6 ust. 1. Organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego: 3) jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyłaby 24 punkty, a w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy - 20 punktów; 4) w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, z zastrzeżeniem § 8 ust. 4-6, § 8 ust. 4 stanowi, że kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Zgodnie z § 8 ust. 5 liczba punktów odjętych z tytułu odbytego szkolenia nie może być większa od liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego przed jego odbyciem. § 8. 6. Odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. § 8. 7. Kierowca może uczestniczyć w szkoleniu nie częściej niż raz na 6 miesięcy. W ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia na gruncie cytowanych przepisów stanowisko, że wobec skarżącego, uczestniczącego w dniu 29 stycznia 2015 r. w szkoleniu w Ośrodku Ruchu Drogowego powinny zostać z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego usunięte punkty w liczbie 6, gdyż jeszcze przed rozpoczęciem szkolenia skarżący uzyskał liczbę punktów, która przekroczyła liczbę 24 (uzyskał w sumie liczbę punktów 26). Ostatnie naruszenie przepisów ruchu drogowego miało miejsce w dniu 25 stycznia 2015 r. i przypisano za nie 8 punktów, co skutkowało przekroczeniem liczby 24 punktów. Natomiast szkolenie skarżący odbył dopiero w dniu 29 stycznia 2015 r. Data szkolenia wynika z zaświadczenia Ośrodka Ruchu Drogowego nr [...]. Skarżący co prawda wskazał we wniosku z dnia 26 sierpnia 2015 r., w którym zwrócił się do organu o usunięcie punktów z ewidencji, że szkolenie odbył w dniu 20 stycznia 2016 r., niemniej pozostaje to twierdzenie w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Skarżący kwestionuje zgodność z Konstytucją przepisów cytowanego rozporządzenia, a w szczególności przepisu § 8 tego aktu. Ustosunkowując się do powyższego, należy podnieść, że zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji rozporządzenia wydawane są przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Upoważnienie do wydania rozporządzenia zawarte w art. 130 ust. 4 Prawo o ruchu drogowym spełnia te wymagania. Według tego przepisu minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi w drodze rozporządzenia 1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego; 2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; 3) program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3; 4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia; 5) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1. W ocenie orzekającego Sądu rozporządzenie w kwestionowanym zakresie nie jest sprzeczne z delegacją ustawową. Wyjaśniając tę kwestię, najpierw należy wskazać, że celem uregulowania zawartego w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym jest dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. W przypadku przekroczenia liczby 24 punktów kierowca poddawany jest obowiązkowemu badaniu psychologicznemu i egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje i nie może skorzystać z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze odbycia szkolenia na własny koszt. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10 "właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, iż wydany akt podustawowy nie jest sprzeczny z delegacja ustawową i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawowej". Organy administracji stosując § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia nie naruszyły przepisów Konstytucji RP i ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem wykonując delegację ustawową rozporządzenie zgodnie z ustawą wyłączyło możliwość zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec kierowcy, który przed rozpoczęciem szkolenia dopuścił się naruszeń na łączną sumę punktów przekraczających 24. Regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Uzyskanie przez skarżącego liczby punktów przekraczających 24 przed upływem roku od dnia pierwszego naruszenia (pierwsze naruszenie w dacie 1 kwietnia 2014 r. a ostatnie w dniu 25 stycznia 2015 r.) uniemożliwia w efekcie zastosowanie instytucji z przepisu art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, która stanowi, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, oddalając ją na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.