III SA/Kr 1673/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą wykonane, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] działając z upoważnienia Starosty Naczelnik Wydziału Komunikacji i Transportu orzekł o zatrzymaniu skarżącemu S. M. prawa jazdy kat. T, D+E, C+E, B+E, D, C, B, A, dokument nr [...], druk nr G2508886, wydane przez Starostę do czasu pozytywnego zaliczenia egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że do tamtejszego Wydziału wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje w związku z przekroczeniem przez niego limitu punktów karnych. W konsekwencji wszczęto postępowanie w sprawie skierowania skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie posiadanych uprawnień i orzeczono o zatrzymaniu prawa jazdy. W odwołaniu S. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając mu niewyjaśnienie istoty sprawy, w szczególności naruszenie art. 7 k.p.a. w zakresie zasadności kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy i wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii w niej określonych do czasu pozytywnego zaliczenia egzaminu sprawdzającego kwalifikacje, wobec niepopełnienia zarzucanych wykroczeń i skierowania wniosku do Rzecznika Praw Obywatelskich, jako właściwego do wniesienia kasacji od prawomocnych orzeczeń sądowych, skazujących go za wykroczenie z art. 92 kw, którego skarżący nie popełnił, na podstawie których to orzeczeń ustalono ilość punktów karnych. Dodatkowo skarżący przedłożył wyrok Sądu Okręgowego Wydział II Karny z dnia 26 lipca 2011 r. sygn.. akt [...], uchylający wyrok Sądu Rejonowego z dnia 8 kwietnia 2011 r. sygn. akt [...]. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie z art. 92 § 1 kw jest legalny charakter znaku drogowego, który musi być ustawiony przez uprawniony podmiot, z zachowaniem obowiązującej procedury, zaś Sąd Rejonowy nie wyjaśnił w sposób miarodajny statusu drogi, której dotyczy znak, w szczególności nie ustalił, czy stanowi ona drogę publiczną (drogę gminną). Nadto Sąd I instancji nie zbadał, czy ustawienie znaku nastąpiło przez uprawniony do tego organ, zgodnie z obowiązującą procedurą. Skarżący przedłożył także wyroki uniewinniające go od zarzutu popełnienia wykroczenia z art. 92 § 1 kw wydane przez Sąd Rejonowy z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt [...] oraz sygn. akt [...]. Zdaniem skarżącego wszystkie punkty karne zostały mu udzielone za to samo wykroczenie tj. naruszenie znaku na drodze postawionego bez podstawy prawnej, przez nieuprawniony do tego organ. Nadto skarżący podkreślił, że zatrzymanie prawa jazdy nawet na krótki okres czasu, spowoduje likwidację jego działalności gospodarczej, a w konsekwencji roszczenia odszkodowawcze w stosunku do Skarbu Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 sierpnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.) oraz art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g i art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108 poz. 908 ze zm) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał art. 135 ust. 1 i art. 138, ustawy Prawo o Ruchu drogowym oraz wskazał, że w powołanych przepisach umocowano starostę do zatrzymania prawa jazdy w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ w takiej sytuacji nie ma żadnej dowolności i uznaniowości. Organ ten ma też obowiązek wynikający z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym skierować w drodze decyzji osobę posiadającą uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Organ odwoławczy wskazał również, że S. M. został uniewinniony wyrokami Sądu Rejonowego z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt [...] i [...], od popełnienia czynów zarzucanych mu we wnioskach o ukaranie, co jednak nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ powołane wyroki dotyczą zdarzeń, które miały miejsce w dnach: 24 maja i 14 lipca 2011 r. (w sprawie o sygn. akt [...]) oraz 15 16 i 17 listopada 2010 r, (w sprawie o sygn. akt [...]), natomiast wniosek Komendanta Policji w przedmiotowej sprawie dotyczy okresu od dnia 29 października 2009 r. do dnia 14 października 2010 r., a zatem zupełnie innego okresu. Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącego kwestii przedawnienia organ wyjaśnił, że ustawa Prawo o ruchu drogowym nie określa terminu po upływie którego nie można wydać decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Oznacza to, że ustawodawca nie ustanowił instytucji przedawnienia w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatrzymania prawa jazdy. Nie ma zatem w rozpoznawanej sprawie znaczenia, czy wykroczenie popełnione przez skarżącego uległo przedawnieniu w świetle przepisów Kodeksu wykroczeń. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. M. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, jak również braku tych elementów w samym uzasadnieniu decyzji, tj. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także błędu w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, iż nie występuje przedawnienie ewentualnego wykroczenia drogowego, bowiem Prawo o ruchu drogowym nie określa terminu po upływie którego nie można wydać decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, mimo że termin przedawnienia jest terminem materialnym wynikającym z przepisów o wykroczeniach i winien być stosowany w postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się ponownie na argumenty uprzednio podnoszone w odwołaniu oraz podniósł, że SKO błędnie zinterpretowało przepisy o przedawnieniu, co do wykroczenia za okres od 29 października 2009 do 14 października 2010 r. uznając, że Prawo o ruchu drogowym nie określa terminu, po upływie którego nie można wydać decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Sprawa przedawnienia to termin materialny, wynikający z przepisów o wykroczeniach, jako lex specjalis, a nie z przepisów Prawo o ruchu drogowym. Podniósł również, że kwestia uchylenia bezzasadnego naliczania punktów za okres od 29 października 2009 r. do 14 października 2010 r. na podstawie "niezasadnych orzeczeń" jest przedmiotem badania przez Rzecznika Praw Obywatelskich. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło i jej oddalenie. W dniu 31 lipca 2013 r. skarżący przesłał do Sądu cztery wyroki Sądu Najwyższego, które zostały wydane na skutek kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skarżącego. We wszystkich tych wyrokach Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i umorzył postępowanie, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie jest przy tym związany z zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, jednakże z innych przyczyn niż zostały w niej podniesione. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Podkreślić należy, że stan faktyczny ustalony w sprawie jest bezsporny. Jak wynika z pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 29 września 2011 r. (k.15) S. M. został skazany prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego za wykroczenia z art. 92 § 1 kw popełnione: • w okresie od 7 października 2009 r. do 11 grudnia 2009 r. – wyrokiem o sygn. akt [...], oraz • za wykroczenia z art. 92 § 1 kw popełnione w dniu 15 września 2010 r. – wyrokiem o sygn. akt [...], a także • za wykroczenia z art. 92 § 1 kw popełnione w okresie 13 i 14 października 2010 r. – wyrokiem o sygn. akt [...]. Łączne za te wykroczenia przypisano mu 28 punktów. Jednocześnie z przedłożonych przez skarżącego wyroków wynika, że Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] w sprawie skarżącego, obwinionego z art. 92 § 1 kw i art. 85 § 1 kw, na skutek kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skarżącego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i umorzył postępowanie, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt [...] Sąd Najwyższy w sprawie skarżącego, obwinionego z art. 92 § 1 kw, na skutek kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 14 lipca 2011 r. sygn. akt [...] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 8 kwietnia 2011 r. sygn. akt [...], uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt [...] Sąd Najwyższy w sprawie skarżącego, obwinionego z art. 92 § 1 kw, na skutek kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. Oraz wyrokiem z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt [...] Sąd Najwyższy w sprawie skarżącego, obwinionego z art. 92 § 1 kw, na skutek kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 8 kwietnia 2011 r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. Podkreślić zatem należy, iż we wszystkich powyższych sprawach Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich przedstawione w skargach kasacyjnych wywiedzionych na korzyść obwinionego i uchylił wszystkie zaskarżone wyroki skazujące obwinionego za wykroczenie z art. 92 § 1 kw. W uzasadnieniach powołanych orzeczeń Sąd Najwyższy wskazał, że sądy orzekające w przedmiotowych sprawach nie rozstrzygnęły istoty sprawy, a mianowicie statusu spornej drogi i legalności usytuowania na niej spornego znaku drogowego. Ma to bardzo istotne znaczenie, gdyż jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego tylko legalne ustawienie znaku może skutkować odpowiedzialnością za wykroczenie (wyrok SN z dnia 23 kwietnia 2008 r. sygn.. akt III KK 445/07 LEX 393935). Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie szczególnie istotne znaczenie ma ustalenie wpływu, jaki wywierają wyroki Sądu Najwyższego umarzające postępowanie sprawie na rozstrzygnięcie organu administracyjnego, jak i sądu administracyjnego. Zarówno przepisy prawa administracyjnego, jak i prawa karnego nie regulują relacji wyroku karnego umarzającego postępowanie w sprawie, względem rozstrzygnięcia organu administracyjnego. Przepis art. 11 p.p.s.a. odnosi się jedynie, do wydanego w postępowaniu karnym wyroku skazującego za popełnienie przestępstwa, który wiąże sąd administracyjny. Z powyższego wynika, iż wyrok sądu karnego umarzającego postępowanie w sprawie o wykroczenia nie wiąże sądu administracyjnego, ale nie oznacza to wcale, że sąd administracyjny nie powinien uwzględniać tej okoliczności w całokształcie ustaleń faktycznych, gdy bada legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie podstawę zatrzymania prawa jazdy skarżącego stanowiły prawomocne wyroki sądów w sprawach o sygn. akt [...], sygn. akt [...]; sygn. akt [...] skazujące skarżącego za wykroczenie z art. 92 § 1 kw, za które to wykroczenia przypisano mu łącznie ponad 24 punkty karne. We wszystkich tych sprawach, jak podniesiono powyżej Sąd Najwyższy uchylił wszystkie zaskarżone wyroki skazujące obwinionego za wskazane wykroczenie i jedynie ze względu na przedawnienia karalności czynu postępowania zostały umorzone, gdyż od popełnienia wykroczeń upłynęły dwa lata. W konsekwencji stwierdzić należy, że powyżej wymienione wyroki Sądu Najwyższego umarzające postępowanie we wszystkich tych sprawach usunęły wszystkie skutki związane ze wszczęciem wobec skarżącego postępowań karnych, w tym skutki zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. Brak jest zatem podstaw do poddawaniu skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. W związku powyższym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. w zw. z art. 134 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W przedmiocie pkt. II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.