III SA/Kr 1676/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2014r. nr [ ] w przedmiocie zasiłku okresowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz radcy prawnego D. G. - Kancelaria Radcy Prawnego, ul. [ ] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Decyzją z dnia 20 sierpnia 2014 r. Nr [.....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 8, art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. (Dz. U. 2012 r. poz. 823) w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej: skarżący) od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta z dnia [.....] 2014 r., nr [.....], odmawiającej przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawny i faktycznym: Decyzją z dnia [.....] 2014 r. organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał przepisy, na których oparł wydane rozstrzygnięcie oraz podał, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszka sam, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do dnia 30 września 2014 r. Dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym datę złożenia wniosku tj. w kwietniu 2014 r. wynosił 556,68 zł. W skład dochodu wliczono kwotę czynszu 247,59 zł, uiszczaną przez żonę skarżącego za lokal, w którym zamieszkuje oraz zasiłek stały w kwocie 309,09 zł. Dochód skarżącego przekroczył zatem kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej przewidziane w ustawie o pomocy społecznej, a wynoszące 542 zł. W odwołaniu M. S., wyraził swoje niezadowolenia z zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia oraz podkreślając, że nie było żadnych podstaw faktycznych i prawnych do odmowy wnioskowanej pomocy. Podniósł, iż jedynym jego dochodem w miesiącu kwietniu był zasiłek stały w wysokości 259,09 zł. Uważa, że budzi wątpliwości natury prawnej, czy naliczanie czynszu okresowo regulowanego przez współmałżonka powinno być zaliczane w całości do dochodu, który stanowi zobowiązanie wspólne wobec podmiotu trzeciego. Nawet jednak przy tak przyjętej interpretacji, dwa składniki, tj. 250,09 zł oraz 247,59 zł nie przekraczają kwoty kryterium dochodowego, tj. 542 zł. Nadto skarżący zarzucił organowi I instancji przekroczenie granic uznania administracyjnego oraz podniósł, że jest poważanie chory. Decyzją z dnia 20 sierpnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał art. 8 ust. 3, art. 38 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej oraz wskazał, ze skarżący wniosek o przyznanie zasiłku okresowego złożył w dniu 30 maja 2014 r., a zatem należało zbadać wysokość dochodu jaki skarżący osiągnął w kwietniu 2014 r. Jak ustalił organ pierwszej instancji skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jego w marcu 2014 r. wynosił 556,68 zł. (opłata za czynsz dokonana przez żoną skarżącego w kwocie - 247,59 zł, oraz zasiłek stały - 309,09 zł). Zdaniem organu odwoławczego kwota czynszu uregulowana przez żonę skarżącego, gdyż w świetle art. 8 ustawy brak jest podstaw do twierdzenia, że kwota ta nie powinna zostać doliczona. Zatem uzyskany dochód jest wyższy od kryterium dochodowemu osoby gospodarującej samotnie, które wynosi 542 zł. Tym samym organ I instancji słusznie orzekł o odmowie przyznania stronie pomocy w formie zasiłku okresowego. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego M. S. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego oraz przekroczenie norm uznania administracyjnego. Nadto skarżący podtrzymał w całości zarzuty poniesione uprzednio w odwołaniu, w szczególności podkreślił, że po dokonaniu opłat i spłaty długów pozostaje mu 100 zł na życie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna, przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm., dalej zarwana ustawą). Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zasiłek okresowy ustala się: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; 2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między: 1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; 2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy). Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (art. 38 ust. 4 ustawy). W przypadku podjęcia zatrudnienia przez osobę objętą kontraktem socjalnym pobierającą zasiłek okresowy, może być on wypłacany nadal niezależnie od dochodu, do dnia wynikającego z decyzji przyznającej zasiłek okresowy, nie dłużej jednak niż do 2 miesięcy od dnia, w którym osoba została zatrudniona. Zasiłek okresowy jest wypłacany niezależnie od dochodu w sytuacji określonej w ust. 4a nie częściej niż raz na 2 lata (art. 38 ust. 5 ustawy). Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć minimalne kwoty zasiłku okresowego. Z powyższego wynika, że zasiłek okresowy jest świadczeniem o charakterze obligatoryjnym, na co wskazuje sformułowanie "zasiłek okresowy przysługuje", a nie zasiłek okresowy "może być przyznany". Stanowi to zasadniczą różnicę w regulacji prawnej podstawy przyznania stronie tego rodzaju świadczenia. Oznacza też, że spełnienie przesłanek ustawowych daje podstawę do przyznania uprawnienia, a nie pozostawia tego prawa ocenie opartej na uznaniu wyprowadzonym z zasad ogólnych przyjętych w ustawie o pomoc społecznej. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1222/12 (publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl) przyznanie zasiłku okresowego nie ma charakteru uznaniowego, bowiem spełnienie warunków do jego przyznania obliguje organ do jego przyznania. Uznaniu administracyjnemu pozostawiona jest jedynie (w określonym ramach) jego wysokość i okres pobierania, poprzez ustawowo określoną możliwość miarkowania. Skoro ustawa o pomocy społecznej dopuszcza możliwość przyznania zasiłku okresowego w wysokości między określonymi przepisami maksimum i minimum, to orzekając w sprawie zasiłku organy pomocy społecznej obowiązane są kierować się ogólnymi zasadami przyznawania tej pomocy. Kryterium dochodowe dla przyznania zasiłku okresowego, wskazane w § 1 pkt 1b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823) wynosi 542 zł. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu wnioskowanej pomocy, gdyż posiada dochód przekraczający kwotę 542 zł, tj. w miesiącu poprzedzającym datę złożenia wniosku tj. w kwietniu 2014 r. jego dochód wyniósł 556,68 zł.. W związku z powyższym, prawidłowo odmówiły mu przyznania przedmiotowego świadczenie. Organy orzekające w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, prawidłowo i wyczerpująco wyjaśniły i ustaliły wszystkie okoliczności, od których uzależnione było rozpoznanie przedmiotowej sprawy. Przeanalizowano szczegółowo sytuację majątkową skarżącego. Organy wskazały, że skarżący znajduje się w kręgu osób stale korzystających z różnego rodzaju świadczeń, co oznacza, że nie jest w tej mierze w żadnym razie pomijany. Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów administracyjnych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.