III SA/Kr 168/22
WyrokWSA w Krakowie2022-07-11
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Tadeusz Kiełkowski, Jakub Makuch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana, gdy związek przyczynowo-skutkowy między schorzeniem a warunkami pracy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem", a nie bezspornie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie choroby zawodowej jest dopuszczalne nie tylko, gdy związek przyczynowy między schorzeniem a warunkami pracy jest bezsporny, ale również gdy można go stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". Przesłanka "wysokiego prawdopodobieństwa" zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać schorzenie, zwłaszcza gdy warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia; orzeczenia jednostek służby zdrowia są dla nich wiążące, o ile zostały wydane zgodnie z przepisami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Instytutu [...] B. S.A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u K. Ż. (zespół cieśni w obrębie nadgarstka). Organ pierwszej instancji stwierdził chorobę zawodową na podstawie oceny narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskiego, wskazując na wykonywanie ruchów monotypowych w T. sp. z o.o. oraz w Instytucie [...] B. S.A. Instytut wniósł odwołanie, zarzucając m.in. zaniechanie weryfikacji dokumentacji medycznej i brak związku przyczynowo-skutkowego. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając spełnienie warunków do stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak ustalenia związku przyczynowo-skutkowego oraz nieuwzględnienie dokumentacji medycznej i długiego okresu pracy w T. sp. z o.o.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) SWSA Jakub Makuch po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Instytutu [...] na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 16 listopada 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę
Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 16 listopada 2021 r., znak NP.9081.2.26.2021, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn.zm.) w zw. z art. 5 pkt 4 a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 195) i § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367 z późn.zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego w dniu 27 sierpnia 2021 r. przez Instytut [...] B. S.A. w K. od decyzji Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 3 sierpnia 2021 r., znak: HP-PG-9081-1-40/21, o stwierdzeniu choroby zawodowej u K. Ż. pod postacią: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie w dniu 3 sierpnia 2021 r. wydał decyzję nr [...], znak: [...], o stwierdzeniu choroby zawodowej u K. Ż. pod postacią: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka, schorzenia wymienionego w poz. 20.1 aktualnie obowiązującego wykazu chorób zawodowych. Swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji oparł na niżej wymienionych dowodach: 1) Ocenie narażenia zawodowego z okresu zatrudnienia K. Ż.: – od 3 lipca 1978 r. do 31 października 2009 r. w T. sp. z o. o, ul. [...], W. (miejsce wykonywania pracy: T. sp. z o. o. Fabryka w K., ul. [...], K) na stanowiskach: operator urządzeń sterylizujących, robotnik magazynowy; – od 23 listopada 2009 r. do 28 sierpnia 2020 r., w Instytucie [...] B. Spółka Akcyjna, K., al. [...], na stanowiskach: starszy mistrz w Wydziale [...], konfekcjoner preparatów w Wydziale [...], aparatowy konfekcjonowania w Wydziale [...]; 2) Orzeczeniu lekarskim [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. nr [...] z dnia 27 kwietnia 2021 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych). Warunki pracy oraz jej przebieg ustalono na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego: karty oceny narażenia zawodowego z dnia 17 czerwca 2021 r., sporządzonej dla zatrudnienia w T. sp. z o.o., ul. [...], W., (miejsce wykonywania pracy: T. sp. z o. o. Fabryka w K., ul. [...], K.) oraz karty oceny narażenia zawodowego z dnia 22 czerwca 2021 r. sporządzonej dla zatrudnienia w Instytucie [...] B. Spółka Akcyjna, K., al. [...]. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że K. Ż. pracowała w narażeniu na ruchy monotypowe na stanowisku: operator urządzeń sterylizujących i robotnik magazynowy w T. sp. z o. o, gdzie wykonywała czynności związane z wykładaniem ampułek z opakowań, sterylizacją ampułek, pakowaniem blistrów z ampułkami do kartoników, składaniem ulotek i pakowaniem do kartoników. Czynności te obciążały kończyny górne oraz charakteryzowały się wykonywaniem ruchów zginania i prostowania nadgarstka, połączone z koniecznością zamykania dłoni lub chwytania przedmiotów palcami, powtarzanych wielokrotnie, w krótkich odstępach czasowych. Okres narażenia zawodowego w T. sp. z o. o. na czynniki, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej trwał od 3 lipca 1978 r. do 31 października 2009 r. W Instytucie [...] B. S.A. K. Ż. pracowała od 23 listopada 2009 r. do 15 lutego 2010 r. na stanowisku: starszy mistrz w Wydziale [...], gdzie nie wykonywała pracy charakteryzującej się ruchami monotypowymi. Od 16 lutego 2010 r. do 28 sierpnia 2020 r. była zatrudniona jako konfekcjoner preparatów oraz aparatowy konfekcjonowania w Wydziale [...], gdzie wykonywała czynności związane z realizowaniem planów produkcyjnych, w tym: napełnianiem, przeglądaniem, etykietowaniem, zgrzewaniem, blistrowaniem, pakowaniem produktów. Czynności te obciążały kończyny górne oraz charakteryzowały się wykonywaniem ruchów zginania i prostowania nadgarstka, połączone z koniecznością zamykania dłoni lub chwytania przedmiotów palcami, powtarzanych wielokrotnie, w krótkich odstępach czasowych, które spełniały kryteria ruchów monotypowych. Okres narażenia zawodowego w Instytucie [...] B. S.A. na czynniki, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej trwał od 16 lutego 2010 r. do 28 sierpnia 2020 r. Charakter wykonywanych czynności daje podstawę do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo skutkowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy w ww. zakładach.
Od powyższej decyzji, zakład pracy – Instytut [...] B. S.A. w K. – wniósł odwołanie do Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W odwołaniu podniesiono, że organ pierwszej instancji zaniechał zweryfikowania przebiegu choroby/leczenia pracownika poprzez niezbadanie dokumentacji medycznej pracownika i świadczeń medycznych, z których korzystał w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto zarzucono, iż organ pierwszej instancji zbagatelizował okoliczność, że czynności wykonywane przez pracowników [...] B. S.A. przy półautomatycznej linii pakującej odbywają się na kilku stanowiskach z różnym zakresem obowiązków, aby zminimalizować uciążliwość pracy monotypowej; po właściwym zebraniu materiału dowodowego organ pierwszej instancji powinien wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. W konsekwencji podniesiono, iż narażenie zawodowe, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej, nie ma związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy na rzecz [...] B. S.A. a wystąpieniem choroby u K. Ż.
Na skutek odwołania Instytutu [...] B. S.A. w K., Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 16 listopada 2021 r., którą utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania i zaznaczył, że w zakresie przebiegu zatrudnienia, sposobu wykonywania pracy w narażeniu na ruchy monotypowe, a także w zakresie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w K., przyjął jako własne ustalenia poczynione przez organ I instancji. Organ odwoławczy przytoczył następnie i wyjaśnił art. 2351 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Dalej organ odwoławczy podał, że po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego uznał, iż czynności wykonywane na stanowiskach pracy przez K. Ż. w okresie od 3 lipca 1978 r. do 31 października 2009 r. (T. Sp. z o. o) oraz od 16 lutego 2010 r. do 28 sierpnia 2020 r. (Instytut [...] B. Spółka Akcyjna), były powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych, a zatem spełniały kryteria ruchów monotypowych w zakresie stawów nadgarstkowych. Jest to stanowisko zbieżne ze stanowiskiem organu I instancji w zakresie narażenia na ruchy monotypowe. W przedmiotowej sprawie orzekała jednostka I stopnia diagnostycznego, właściwa do rozpoznawania chorób zawodowych tj. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w K., która po przeprowadzeniu badań specjalistycznych (badanie ogólnolekarskie i neurologiczne, rtg porównawcze nadgarstków, badania laboratoryjne, EKG) i oceny dokumentacji medycznej rozpoznała obustronny zespół cieśni nadgarstka (orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 27 kwietnia 2021 r.). W wywiadzie przeprowadzonym przez Ośrodek w styczniu 2021 r. K. Ż. podała, iż dolegliwości drętwienia rąk oraz osłabienie siły mięśniowej odczuwa od kilku lat. Jednostka orzecznicza uznała, że charakter pracy, jaką wykonywała K. Ż., na stanowisku: operatora urządzeń sterylizujących, konfekcjonera preparatów, aparatowego konfekcjonowania, stwarzał ryzyko powstania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Zainteresowana na ww. stanowiskach wykonywała prace monotypowe, wielokrotnie powtarzane w czasie zmiany roboczej, pod postacią ruchów dłoni w maksymalnym zginaniu i prostowaniu nadgarstka. Orzeczenia lekarskie są w istocie opiniami biegłych. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie są uprawnione do podważania takich opinii. Jednakże zgodnie z obowiązującymi przepisami, na podstawie których prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawach chorób zawodowych, organ odwoławczy ocenił wydane orzeczenie w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Aby uznać schorzenie za chorobę zawodową muszą być spełnione następujące warunki: 1) choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych; 2) choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy; 3) wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej u K. Ż., tj.: upoważniona jednostka orzecznicza rozpoznała schorzenie, które figuruje pod poz. 20.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych; analiza narażenia zawodowego wykazała, iż sposób wykonywania pracy wiązał się z monotypią w zakresie stawów nadgarstkowych oraz udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w trakcie zatrudnienia (badanie EMG z dnia 3 sierpnia 2015 r. - rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka po stronie lewej dużego stopnia - zoperowano 17 października 2016 r., badanie EMG z dnia 9 grudnia 2015 r. - rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka po stronie prawej dużego stopnia - zoperowano 19 kwietnia 2017 r.).
Nawiązując do zarzutu odwołania, dotyczącego zaniechania zweryfikowania przebiegu choroby/leczenia pracownika poprzez niezbadanie dokumentacji medycznej pracownika i świadczeń medycznych, z których korzystał w ramach ubezpieczenia zdrowotnego – organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie do uprawnionej jednostki orzeczniczej, celem wydania orzeczenia w sprawie choroby zawodowej. Organ I instancji w oparciu o materiał dowodowy, a w szczególności o dane zawarte w orzeczeniu lekarskim, wydanym przez lekarza jednostki orzeczniczej oraz ocenę narażenia zawodowego pracownika, wydaje decyzję administracyjną o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia. Państwowy Inspektor Sanitarny nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej dokumentacji medycznej ani też do dokonywania na jej podstawie własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej niż lekarza orzecznika. Nie jest zatem zobligowany do żądania od pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji medycznej dotyczącej przebiegu jego choroby i/lub leczenia. Organ odwoławczy zauważył też, że w podpisanej przez przedstawicieli [...] B. S.A. karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 22 czerwca 2021 r. wskazane zostały czynności, które spełniały kryteria ruchów monotypowych tj. realizowanie planów produkcyjnych, w tym: napełnianie, przeglądanie, etykietowanie, zgrzewanie, blistrowanie, pakowanie, obsługa paneli sterujących urządzeń, realizacja planów higieny pomieszczeń i urządzeń, ręczne przenoszenie przedmiotów zgodnie z normatywem, tworzenie dokumentacji systemowej, prowadzenie dokumentami procesów pakowania. W związku z tym dokonana ocena narażenia zawodowego potwierdziła, iż w trakcie pracy zawodowej K. Ż. wykonywała seryjne (monotypowe, powtarzalne) ruchy zginania i prostowania nadgarstka, połączone z koniecznością zamykania dłoni lub chwytania przedmiotów palcami, powtarzanych wielokrotnie, w krótkich odstępach czasowych. Ponadto nie można jednoznacznie stwierdzić jak sugeruje skarżący, iż zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy sposobem wykonywania pracy na rzecz T. Sp. z o.o. a wystąpieniem choroby u K. Ż. W każdej sprawie stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zbadanie warunków wykonywania pracy przez osobę, u której podejrzewa się chorobę zawodową, przez cały okres jej zatrudnienia. Ustala się wówczas, czy i w których zakładach pracy występował tzw. czynnik narażenia zawodowego - czy to związany ze sposobem wykonywania pracy, czy też określony czynnik szkodliwy dla zdrowia występujący w środowisku pracy. Jednak nie jest obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej (ustalającego istnienie choroby zawodowej w drodze decyzji administracyjnej) wskazanie konkretnie, u którego z pracodawców wystąpiła choroba. W postępowaniu o ustalenie choroby zawodowej nie ustala się bowiem odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, ale wydaje decyzję o stwierdzeniu bądź odmowie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. Ponadto przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające, potrzeby ustalenia w przypadku wielu pracodawców stopnia "zawinienia" poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Ważne jest samo istnienie owego narażenia zawodowego.
Nawiązując do twierdzenia odwołania, iż po właściwym zebraniu materiału dowodowego organ I instancji powinien wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację – organ odwoławczy wskazał, że według § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny może uznać zebrany w sprawie materiał dowodowy za niewystarczający do wydania decyzji i żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkowa konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Organy obu instancji nie znalazły podstaw do żądania od jednostki orzeczniczej dodatkowego uzasadnienia wydanego w sprawie orzeczenia lub konieczności zwrócenia się do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. W przedmiotowej sprawie wydane zostało orzeczenie lekarskie przez jednostkę orzeczniczą I stopnia o stwierdzeniu choroby zawodowej u K. Ż., które jest jasno i wyczerpująco uzasadnione w kwestii dokonanego rozpoznania. W rozpatrywanej sprawie ustalony został związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy sposobem wykonywania pracy podczas całego okresu zatrudnienia a rozpoznanym u K. Ż. obustronnym zespołem cieśni nadgarstka.
Pismem z dnia 20 grudnia 2021 r. Instytut [...] B. S.A. w K. wniósł skargę na powyższą decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) prawa materialnego poprzez obrazę § 2 ust. 1 i 2 oraz § 6 ust. 112 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo braku ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zbadane wszelkie czynniki mogące mieć wpływ na powstanie choroby; 2) prawa procesowego przez obrazę: a) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownika oraz przyczyn wystąpienia u niego choroby; niekompletne zgromadzenie materiału dowodowego wpływające na wynik rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy; nieuwzględnienie dokumentacji medycznej K. Ż., która została sporządzona w trakcie okresu pracy w [...] B. S.A. dotycząca leczenia objawów powstałego schorzenia, przeprowadzonych zabiegów chirurgicznych na oba nadgarstki; b) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, że praca w skarżącej spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej oraz braku wykazania istnienia związku pomiędzy stwierdzonym schorzeniem, a warunkami pracy, uznanie, iż K. Ż. w pełni udowodniła, iż zachodzi związek przyczynowo - skutkowy między stwierdzoną chorobą zawodową a czynnościami wykonywanymi na rzecz [...] B. S.A.; 3) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnieniu bardzo długiego okresu pracy na rzecz T. Sp. z o.o. przez ponad 30 lat, gdzie K. Ż. wykonywała ciężką i stale powtarzającą się pracę, przyczyniającą się niewątpliwie do bezpośredniego powstania schorzenia choroby zawodowej; nieuwzględnienie objawów choroby zawodowej, które były już znacznie widoczne w okresie pracy na rzecz [...] B. S.A. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.
Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, w pełni podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy ustosunkował się także do zarzutów skargi, uznając je za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 2351 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1510 ze zm.) za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 Kodeksu pracy). Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1836). W myśl § 8 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". Przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby; nie jest zatem wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym) a stwierdzonym schorzeniem. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (zob. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r., II GSK 2321/21, CBOSA oraz powołane tam orzecznictwo).
W ocenie Sądu, organ odwoławczy przedstawił trafną interpretację relewantnych przepisów, wskazując w szczególności, że aby uznać schorzenie za chorobę zawodową muszą być spełnione następujące warunki: 1) choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych; 2) choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy; 3) wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia. Zgodzić się należy z oceną obu instancji co do tego, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na pozytywną weryfikację wszystkich wymienionych warunków. Nie budzą wątpliwości ustalenia organów co do przebiegu i sposobu wykonywania pracy przez K. Ż. w warunkach narażenia na ruchy monotypowe wskazywane jako przyczyna choroby zawodowej (od 3 lipca 1978 r. do 31 października 2009 r. w T. Sp. z o.o. i od 16 lutego 2010 r. do 28 sierpnia 2020 r. u skarżącej). Okoliczności te ustalono w szczególności na podstawie kart oceny narażenia zawodowego z dnia 17 czerwca 2021 r. i z dnia 22 czerwca 2021 r.
[...] Ośrodek Medycyny Pracy z siedzibą w K. w dniu 27 kwietnia 2021 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u K. Ż. choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono m. in., iż: "Ocena narażenia zawodowego potwierdza, że pracownik w trakcie czynności zawodowych na stanowisku operator urządzeń sterylizujących, operator urządzeń, starszy mistrz, konfekcjoner preparatów, aparatowy konfekcjonowania wykonywał seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, które wymagały długotrwałej powtarzalności i spełniały kryteria ruchów monotypowych. Wyżej wymienione dają podstawę do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy". Dokonana przez organy obu instancji ocena tego dowodu jest prawidłowa. Trzeba przy tym mieć na względzie, że organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia; orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (zob. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r.).
Zarzuty skargi są, w ocenie Sądu, bezzasadne. Nie zostały naruszone powołane w skardze przepisy rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, a czynniki mogące mieć wpływ na powstanie choroby zostały zbadane należycie. W szczególności w sposób prawidłowy ustalono, że K. Ż. okresie od 16 lutego 2010 r. do 28 sierpnia 2020 r. była zatrudniona u skarżącego jako konfekcjoner preparatów oraz aparatowy konfekcjonowania i wykonywała czynności związane z realizowaniem planów produkcyjnych, w tym: napełnianiem, przeglądaniem, etykietowaniem, zgrzewaniem, blistrowaniem, pakowaniem produktów. Czynności te obciążały kończyny górne oraz charakteryzowały się wykonywaniem ruchów zginania i prostowania nadgarstka, połączone były z koniecznością zamykania dłoni lub chwytania przedmiotów palcami; były powtarzane wielokrotnie, w krótkich odstępach czasowych – spełniały kryteria ruchów monotypowych. Podczas zatrudnienia K. Ż. u skarżącego niewątpliwie występowały zatem czynniki wskazywane jako przyczyna choroby zawodowej. Materiał dowodowy został zebrany i oceniony zgodnie z wymogami wynikającymi z zasady prawdy obiektywnej – nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 ani art. 80 k.p.a. Dotyczy to w szczególności orzeczenia [...] Ośrodka Medycyny Pracy, a także dokumentacji, która została uwzględniona przy jego wydaniu i która przez samych biegłych została uznana za wystarczającą. Zdaniem Sądu, nie było przesłanek do korzystania z uprawnień organu przewidzianych w § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych.
Nawiązując do ostatniego zarzutu skargi, a także do całokształtu sformułowanej przez skarżącego argumentacji, w ramach której nie tyle kwestionuje on samą chorobę zawodową K. Ż. ile naprowadza na możliwość jej powstania za przyczyną czy też w większym stopniu za przyczyną wcześniejszego zatrudnienia w T. Sp. z o.o. – wypada zauważyć i zarazem mocno podkreślić, że: "W postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się, w których zakładach pracy występowało narażenie zawodowe, lecz nie ustala się, czy narażenie zawodowe w określonym zakładzie pracy było przyczyną powstania danej choroby zawodowej (...). Rozstrzygnięcie kwestii, który pracodawca ponosi wyłączną (bądź wspólnie z innymi) odpowiedzialność odszkodowawczą za skutki związane z rozpoznaną chorobą, pozostaje poza właściwością inspektora sanitarnego; do rozpoznawania tego rodzaju spraw – w razie powstania sporu w tym zakresie – powołane są sądy powszechne – sądy pracy" (zob. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r.).
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło