III SA/Kr 17/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skarg M. P. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata – T. P. Kancelaria Adwokacka K., ul. [...] koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 240,- zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązujące w dniu orzekania o tych opłatach. Prezydent Miasta powołując się na art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, 8, 14, 17 ust. 1 pkt 5, 18 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 37, 39, 102, 104, 106 i 109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2004r., nr 64, poz. 593) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) decyzjami z dnia: - [...] znak [...] przyznał M. P. zasiłek stały na okres od dnia 1.08.2007r. do dnia 31.05.2009r. w kwocie 81,44 zł miesięcznie, podając w uzasadnieniu, że dochód skarżącego w miesiącu czerwcu 2007r. wyniósł 395,56 zł, nie przekraczając w ten sposób progu dochodowego wynoszącego kwotę 477 zł, - [...] znak [...] przyznał M. P. zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności w kwocie 110 zł, - [...] znak [...] przyznał M. P. zasiłek celowy w kwocie 50 zł na środki czystości z uwzględnieniem zagrzybienia, - [...] znak [...] odmówił M. P. przyznania zasiłku celowego na regulowanie bieżących i zaległych opłat czynszowych w Spółdzielni Mieszkaniowej oraz opłat za gaz i prąd, wskazując w uzasadnieniu, że skarżący posiada trzypokojowe mieszkanie, które mógłby wynająć lub zamienić na inne, posiada dochód z ZUS-u oraz pomoc w formie zasiłku stałego, - [...] znak [...] odmówił M. P. przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do kosztów leczenia i rehabilitacji oraz przejazdów (uzasadnienie jak wyżej), - [...] znak [...] odmówił M. P. przyznania zasiłku celowego na remont mieszkania i wykonanie ekspertyzy mykologicznej (uzasadnienie jak wyżej), - [...] znak [...] odmówił M. P. przyznania zasiłku celowego na spłacenie zaległych pożyczek u osób trzecich w kwocie 21.000 zł (uzasadnienie jak wyżej). Powyższe decyzje zostały doręczone skarżącemu w dniu 22.08.2007r., z tym, że data doręczenia została przez niego określona jako 22.07.2008r. Odwołanie od powyższych decyzji M. P. wniósł w dniu 20.09. 2007r.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniach wydanych na postawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r, nr 98, poz. 1071 ze zm.) kolejno z dnia: - [...] – znak [...], - [...] znak [...], - [...] znak [...], - [...] znak [...], - [...] znak [...], - [...] znak [...], - [...] znak [...] stwierdziło, że odwołanie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu. Uzasadniając postanowienia organ odwoławczy wskazał, że co prawda odbiór decyzji organu I instancji potwierdzony został przez skarżącego datą 22.07.2007r., jednak z przebiegu sprawy i z porównania dat decyzji i dat Poczty uwidocznionych na zwrotce wynika, że odbiór nastąpił w dniu 22.08.2007r. Termin do wniesienia odwołania upłynął skarżącemu w dniu 5.09.2007r. Wobec wniesienia go w dniu 20.09.2007r. należy uznać , że został wniesiony z uchybieniem terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3.12.2007r. M. P. wniósł o uchylenie postanowień organu odwoławczego oraz o przywrócenie terminu z uwagi na to, że postanowienia są krzywdzące i niesprawiedliwe. Podniósł, że zostały naruszone elementarne zasady współżycia społecznego z pominięciem ważnego interesu społecznego obywatela oraz, że jest dyskryminowany z powodu utrudniania mu możliwości do życiowego usamodzielniania się w integracji ze środowiskiem bez naruszenia godności człowieka. Podniósł też, że znajduje się w dramatycznej sytuacji zdrowotnej i materialnej, samodzielnie nie jest w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb bytowych oraz, że grozi mu eksmisja z mieszkania z powodu zaległości czynszowych. Wniósł jednocześnie o rozpatrzenie postępowania odwoławczego w całości jako jednej sprawy, gdyż postępowanie dotyczy tych samych spraw – złagodzenia skutków jego ubóstwa. Odnośnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podniósł, że z uwagi na przebytą chorobę z wysoką temperaturą i dysfunkcję kończyn górnych, dolnych i karku nie był w stanie dotrzymać 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta i wyjaśnił, że zgłosił się w dniu 13.11.2007r. do Poradni [...] (załączył kopię skierowania), z powodu grypy był przyjęty w Przychodni i został skierowany na badania specjalistyczne w dniu 27.11.2007r. Konieczność tych wizyt była spowodowana bezsilnością z ograniczeniem koncentracji umysłowej i samodzielnego poruszania się. Ponadto nasiliła się u niego depresja lękowa z powodu pogłębiającej się dramatycznej sytuacji zdrowotnej i materialnej. O niedyspozycji i braku możliwości złożenia odwołania w terminie poinformował pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej w listopadzie 2007r. W dalszej części skargi wskazał na brak winy w dramatycznej sytuacji zdrowotnej i materialnej oraz na to, że jest chory od 15 lat. Wszystkie oszczędności przeznacza na leczenie, w związku z czym jest zadłużony na kwotę 23 500 zł. W decyzjach organu I instancji nie uwzględniano możliwości współudziału OPS-u w spłacie przez niego pożyczek, o których organ był informowany na bieżąco. Dodał też, że niezgodne z prawem czynności organu doprowadziły do jego trwałego kalectwa skarżącego i pozbawiły go podstawowych praw obywatelskich. Obecnie kwota potrzebna na wykup leków wynosi ponad 500 zł miesięcznie, co przekracza jego możliwości finansowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że decyzje I instancji nie zawierały braków formalnych i zawierały prawidłowe pouczenie o przysługujących skarżącemu terminach do wnoszenia środków odwoławczych. Powoływanie się przez skarżącego na okoliczność hospitalizacji w miesiącu listopadzie nie ma dla sprawy znaczenia, gdyż ostatni dzień terminu, w którym odwołanie od w/w decyzji mogło być złożone przypadał na miesiąc wrzesień. Skarżący nie złożył odwołania w przewidzianym w art. 129 § 2 kpa terminie, mimo prawidłowego pouczenia, wobec czego decyzje organu I instancji stały się ostateczne. Złożył odwołanie w 15 dniu od upływu dopuszczalnego terminu odwołania i nie podał przyczyny uchybienia, została ona podana dopiero w skardze. Ustosunkowując się do przyczyn uchybienia wskazanych przez skarżącego organ stwierdził, że skoro odwołanie zostało złożone 20.09.2007r. to najpóźniej w tym dniu strona mogła złożyć wniosek o przywrócenie terminu a także spełnić inne warunki z art. 58 kpa. Przyczyna, na którą powołuje się skarżący, tj. choroba w listopadzie 2007r. nie mogła mieć wpływu na zachowanie terminu przez skarżącego. Ponadto strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w przekroczeniu terminu a wniosek złożony został dopiero w skardze. Organ nie miał podstaw ani faktycznych ani merytorycznych do przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kierując się wskazanymi kryteriami należy stwierdzić, że skargi M. P. nie zasługują na uwzględnienie a zawarty w nich wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji I instancji nie może być przez Sąd rozpoznany. Powyższe wynika z zakresu właściwości sądów administracyjnych określonej w art. 3 i 4 w/w ustawy p.p.s.a, które stanowią, że sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg, sporów o właściwość i sporów kompetencyjnych a także w innych sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Kwestia przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym uregulowana jest z kolei w art. 59 § 2 kpa, stanowiącym, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Zawarty w skardze M. P. wniosek o przywrócenie terminu w sposób nie budzący wątpliwości odnosił się do przywrócenia terminu do dokonania czynności administracyjnej tj. wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta. Zgodnie z zacytowanym wyżej przepisem wniosek ten winien M. P. wnieść do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z zachowaniem terminu i w trybie określonym w art. 58 i nast. kpa. Wnioskodawca jest zobowiązany do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi oraz do wniesienia wniosku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jak też do dokonania czynności, dla której określony był termin. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3.03.2008r. sygn. I OSK 268/07, LEX nr 401669: ewentualne przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej może nastąpić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego. Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy skoro M. P. po otrzymaniu postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzających uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nie złożył samodzielnego, ściśle oznaczonego wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, skierowanego do tego organu, a wniosek taki zawarł dopiero w skardze, kierując go do Sądu - w ocenie Sądu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] i [...] wydane zostały z prawidłowym zastosowaniem przepisów prawa procesowego. Zasadnie bowiem organ przyjął, że decyzje Prezydenta Miasta zostały doręczone skarżącemu w dniu 22.08.2007r. ( a nie jak odnotował to skarżący 22.07.2007r.), na co wskazują okoliczności takiej jak data wydania decyzji I instancji [...] oraz daty widniejące na pieczątkach Poczty na druku potwierdzenia odbioru: 20.08 i 22.08.2007r. W związku z tym, skarżący mógł wnieść odwołanie najpóźniej w dniu 5.09.2007r. Wobec wniesienia go dopiero w dniu 20.09.2007r. zasadnym było stwierdzenie na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 kpa uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Powyższe uzasadnia oddalenie skarg M. P. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).