III SA/Kr 1709/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2016 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [....] A. G.–W. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2015r. nr [ ] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata A. G.-C. - Kancelaria Adwokacka, ul. [ ] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. | | Uzasadnienie Decyzją z dnia 30 września 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267, dalej k.p.a.) oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U.2015.155), utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2015 r. nr [...], o skierowaniu A. B. (dalej: skarżącego) na badanie lekarskie. Powyższa decyzja została wydane w następującym stanie prawnym i faktycznym: Pismem z dnia 1 lipca 2015 r. Komendant Powiatowy Policji wystąpił do Starosty o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem przez skarżącego. W piśmie tym wskazał, że Komenda Powiatowa Policji otrzymała postanowienie o umorzeniu postepowania przeciwko skarżącemu z Sądu Rejonowego, z którego wynika, że skarżący jest osobą upośledzona w stopniu umiarkowanym, cierpi na zaburzenia otępienne, a ponadto od lat utrzymują się u niego zaburzenia pamięci świeżej. W ocenie biegłego lekarza psychiatry skarżący ma w znacznym stopniu organiczną zdolność rozpoznania czynu i pokierowania swoim postepowaniem. Okoliczności te mogą mieć wpływ na bezpieczne kierowanie przez niego pojazdami mechanicznymi w ruchu drogowym. Decyzją z dnia z dnia [...] 2015 r. Starosta skierował skarżącego na badanie lekarskie w zakresie posiadanych uprawnień, tj. kategorii A i B, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ powołał art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami oraz wskazał, że wobec treści pisma Komendanta Powiatowego Policji istniały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego, zatem konieczna była weryfikacja powyższych informacji. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił, że nie leczył się odwykowo, a Policja celowo tak napisała, działając na jego niekorzyść. Podkreślił, że nie jest osobą chorą psychicznie, prawo jazdy posiada od 1987 r. i nigdy nie spowodował żadnego wypadku. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 września 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia Kolegium podołało art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami oraz wskazało, że skarżącego skierowano na badanie lekarskie z uwagi na istnienie uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do jego zdrowia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że u skarżącego biegli lekarze psychiatrzy rozpoznali w stopniu znacznym ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. Z opinii biegłych wynika, skarżący jest osobą upośledzoną w stopniu umiarkowanym, cierpi zaburzenia otępienne ponadto od lat utrzymują się u niego również zaburzenia pamięci świeżej. Organ odwoławczy wskazał, że zarzuty skarżącego podniesione w odwołaniu, a dotyczące "dopisania przez Policję, że odwołujący leczy się odwykowo" są nietrafne, gdyż w aktach sprawy nie ma żadnych informacji na ten temat. Natomiast w sytuacji, w której Starosta otrzyma wiarygodną wiadomość o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy, obowiązany jest do wydania decyzji o skierowaniu go na badanie lekarskie. Organ odwoławczy podkreślił, że Starosta w toku przedmiotowego postępowania, nie podejmuje żadnych czynności mający na celu ustalanie przyczyn wystąpienia okoliczności mogących powodować istotną przeszkodę do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu publicznym, gdyż nie może samodzielnie dokonywać wiążącej oceny stanu zdrowia skarżącego. Na temat stanu zdrowia skarżącego mogą się wypowiedzieć tylko lekarze specjaliści, po przeprowadzeniu badań, na które kieruje Starosta. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. B. podniósł, że zaistniała pomyłka, gdyż "został zabrany dowód rejestracyjny wystawiony na jego nazwisko", natomiast pojazdem kierował jego syn, D., który w trakcie zatrzymania jechał z dziadkiem do szpitala. W organie I instancji nie powiedział o tym, gdyż nie chciano z nim rozmawiać. Nadal uważa, że jest dyskryminowany. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 r. Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w pełnym zakresie. Na rozprawie w dniu 1 lipca 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.2002.1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty (w tym decyzje, postanowienia) nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. "b". ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2015.155). Przepis ten stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy (...) na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Jak wynika z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy (...), jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Podkreślić należy, że skierowanie na badania lekarskie może nastąpić już wówczas gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom, którzy przeprowadzą sporne badanie (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1078/13 - publ.// orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa o kierujących pojazdami nie precyzuje, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Wskazuje jedynie, że zastrzeżenia te muszą być "uzasadnione" a informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji publicznej możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju. Zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy również interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jedną z istotnych przesłanek bezpieczeństwa ruchu jest stan zdrowia kierowcy. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu bowiem zależy bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania kierowcy w tym zakresie, są czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Po 481/14, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 344/14, publ.http// orzeczenia.nsa.gov.pl). Również w piśmiennictwie podkreśla się, iż "podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem" (W. Kotowski, Komentarz do ustawy z dnia 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2002 r.). Ocena przesłanek uzasadniających wydanie skierowania musi być przy tym dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu danej osoby. W tym kontekście stwierdzić wypada, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo zarówno kierowcy, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie, o którym mowa może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi, mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go jako kierowcę (por. R.A. Stefański, Komentarz do ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2005 r.). W przedmiotowym postępowaniu Komenda Powiatowa Policji otrzymała postanowienie o umorzeniu postepowania przeciwko skarżącemu z Sądu Rejonowego, z którego wynika, że skarżący jest osobą upośledzoną w stopniu umiarkowanym, cierpi na zaburzenia otępienne, a ponadto od lat utrzymują się u niego zaburzenia pamięci świeżej. Z opinii biegłego lekarza psychiatry jednoznacznie wynika, że skarżący w prowadzonym postępowaniu karnym miał w znacznym stopniu organiczną zdolność rozpoznania czynu i pokierowania swoim postepowaniem. Okoliczności te mogą mieć wpływ na bezpieczne kierowanie przez niego pojazdami mechanicznymi w ruchu drogowym. W ocenie organów obu instancji, taka informacja rodziła uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Ustalenia te oparto na postanowieniu o umorzeniu z Sądu Rejonowego, z którego wynika jednoznacznie fakt sporządzenia opinii sądowo-psychiatrycznej o stanie zdrowia skarżącego. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie słusznie uznały, że dokument ten, aczkolwiek lakoniczny z uwagi na tajemnicę lekarską, stanowił wystarczającą podstawę do skierowania skarżącego na badania lekarskie, gdyż pochodzi z Sądu i powołał się na orzeczenie biegłego lekarza psychiatry, którzy znając stan zdrowia skarżącego wiarygodnie potrafił ocenić jego aktualny stan zdrowia. Na tej podstawie organ uznał, że przy schorzeniu, na które cierpi skarżący celowym jest skierowanie go na badania lekarskie. Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. W szczególności niewiarygodne są twierdzenia skarżącego, że to nie on prowadził w krytycznym dniu samochód, a jedynie zatrzymano dowód rejestracyjny jego samochodu, a samochód prowadził jego syn, D. Są to bowiem nowe okoliczności, które skarżący podniósł dopiero na etapie skargi do Sądu. Zresztą nie ma to istotnego znaczenia wobec sygnalizowanych przez organy wymiaru sprawiedliwości schorzeń występujących u skarżącego oraz faktu, że skarżący posiada prawo jazdy. Nie ma znaczenia w sprawie również wcześniejsze twierdzenia skarżącego, że posiada prawo jazdy od 1987 r. i nigdy nie spowodował żadnego wypadku drogowego. Istotnym jest, że lekarza specjalista, mający pełny dostęp do historii choroby skarżącego, powziął wątpliwość, co do predyspozycji zdrowotnych skarżącego do kierowania pojazdami. Jednocześnie podkreślić należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Niewątpliwie służy ona interesowi uczestników ruch drogowego jak i samego skarżącego do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest weryfikacja powziętych przez organ zastrzeżeń. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a. W punkcie II wyroku Sąd – stosownie do art. 250 p.p.s.a. – orzekł ponadto o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego działającemu na zasadzie prawa pomocy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.