III SA/Kr 1711/14
WyrokWSA w Krakowie2015-02-12
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Janusz Bociąga, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu dochodu rodziny w celu przyznania stypendium szkolnego, od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, w której wykazano stratę, można odliczyć składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli podatnik nie wykazuje dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w zeznaniu podatkowym za poprzedni rok, to nie można pomniejszyć dochodu rodziny o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne uiszczone w ramach tej działalności. W przypadku straty, dochód z działalności gospodarczej należy przyjąć jako 0,00 zł. Sąd stwierdził również, że organ prawidłowo doliczył dochód z gospodarstwa rolnego, ponieważ nowelizacja ustawy o pomocy społecznej, wyłączająca z dochodu dochód z użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego, weszła w życie po dacie, w której ustalano dochód rodziny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia stypendium szkolnego H. K. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego przez rodzinę J. K. – K. w listopadzie 2012 r. Organy administracji ustaliły dochód rodziny, doliczając dochód z gospodarstwa rolnego i nie odliczając składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne męża skarżącej, który prowadził działalność gospodarczą z zerowym dochodem (stratą). Skarżąca zarzuciła błędy w obliczeniu dochodu, w tym nieodliczenie składek i błędne doliczenie dochodu z gospodarstwa rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. K. – K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia stypendium szkolnego skargę oddala.
Prezydent Miasta decyzją z [...] 2014 r. nr [...] na podstawie art. 104, art. 107, art. 108, art. 163 K.p.a., art. 90n ust. 1, art. 90o ust. 4, ust. 5, ust. 6, ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572, ze zm.), art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 Nr 175, poz. 1362, ze zm.) , § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823), § 2, § 3 uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta (tj. Dz.Urz. Woj. z 2011 r., Nr 385, poz. 3394 ze zm.):
1/ cofnął od dnia 1 grudnia 2012 r. stypendium szkolne H. K. przyznane decyzją z dnia 28 listopada 2012 r.;
2/ stwierdził nienależnie pobrane świadczenie z okres od 1 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. w wysokości 110,00 zł,
3/ odstąpił od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Przyczyną cofnięcia stypendium szkolnego H. K. było przekroczenie przez rodzinę J. K. – K. w miesiącu listopadzie 2012 r. kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Dochód ten w listopadzie 2012 r. wynosił 501,25 zł. na osobę, a kwota kryterium dochodowego ustalonego na podstawie ustawy o pomocy społecznej do otrzymania stypendium szkolnego wynosiła 456 zł.
Zgodnie z art. 90o ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty stypendium szkolne wstrzymuje się albo cofa w przypadku ustania przyczyn, które stanowiły podstawę przyznania stypendium szkolnego.
Organ I instancji ustalił, że J. K. – K. jest osobą bezrobotną. Jej mąż prowadzi działalność gospodarczą. Rodzina mieszka w lokalu przy ul. W w K. W tym lokalu mieszka jeszcze teściowa strony, ale prowadzi osobne gospodarstwo domowe. J. K. – K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem B. K. oraz dziećmi H. K. i Z. K.
Dochód rodziny J. K. – K. w listopadzie 2012 r. wynosił 2.004.99 zł.
Na ten dochód złożyły się: zasiłek dla bezrobotnych wypłacony J. K. – K. w wysokości 697, 20 zł, świadczenie rodzinne z UM w wysokości 183,00 zł, zasiłek pielęgnacyjny B. K. w wysokości 153,00 zł, renta inwalidzka B. K. w wysokości 738,61 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 233,18 zł.
Organ wskazał, ze rodzina J. K. – K. dysponuje gruntami rolnymi o łącznej powierzchni 0,83 ha co stanowi 1,2275 ha przeliczeniowego. Na podstawie aktu notarialnego została ustalona współwłasność na grunty w udziale 33/100 oraz 1/100. W tej sytuacji łączna powierzchnia posiadanych gruntów wynosi 0,9327 hektara przeliczeniowego.
Dochód z tytułu współwłasności gospodarstwa rolnego został obliczony w następujący sposób: udział w powierzchni gruntu rolnego 0,9327 hap x 250,00 zł co dało dochód w kwocie 233,18 zł miesięcznie.
Odnośnie do sytuacji dochodowej B. K. organ wskazał, iż B. K. prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych, ale nie uzyskuje dochodu.
Dochód z działalności gospodarczej ustala się w oparciu o art. 8 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. III SA/Kr 441/13 odnoszącym się do przedmiotowej sprawy, w którym Sąd stwierdził, że zgodnie z § 8 ust. 5 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej: za dochód uzyskany z pozarolniczej działalności gospodarczej rozumie się przychód z tej działalności pomniejszony o koszty uzyskania przychodu i obciążenie podatkiem należnym określonym w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych i składkami na ubezpieczenie zdrowotne określonymi w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, związane z prowadzeniem tej działalności oraz odliczonymi od dochodu składkami na ubezpieczenia społeczne niezaliczonymi do kosztów uzyskania przychodów, określonymi w odrębnych przepisach.
Zatem skoro podatnik, w tym przypadku B. K., nie może wykazać dochodu z działalności pozarolniczej w wykazanym zeznaniu podatkowym złożonym za poprzedni rok kalendarzowy, w którym prowadził działalność, to nie pomniejsza się dochodu rodziny o jego składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne uiszczone przez niego w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej.
Przepis art. 8 ust. 5 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej mówi wyłącznie o dochodzie, tj. wartości dodatniej (a nie tzw. stracie), a zatem tylko w przypadku uzyskania dochodu można dokonać tego pomniejszenia, co jest logiczne, bowiem nie można dokonać podwójnego odliczenia raz w ramach rozliczenia działalności gospodarczej i niewykazania dochodu, co także może być przyczyną nie powstania dochodu, a następnie po raz drugi, mimo niewykazania dochodu z tego źródła dokonać powtórnego odliczenia składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne od dochodu rodziny w ramach postępowania o uzyskanie pomocy społecznej.
Ustaleniu dochodu oparto się na oświadczeniu B. K. z dnia 9 lutego 2012 r. dotyczącym dochodu z działalności gospodarczej za rok 2011, w którym stwierdził, że nie wykazał dochodu uzyskanego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz zeznaniu podatkowym PIT-36 i PIT B za rok 2011, w którym wykazał stratę z prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 5.993,65 zł.
W związku z tym, że w ustawie o pomocy społecznej nie istnieje pojęcie dochodu ujemnego organ przyjął że B. K. nie osiągnął dochodu. Jego dochód wyniósł 0,00 zł. Tym samym od tak wykazanego dochodu podatnika nie można było odliczyć uiszczonych przez niego składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne.
Organ I instancji stwierdził, że decyzją z dnia [...] 2012 r., przyznane zostało stypendium szkolne w wysokości 440,00 zł za okres od września do grudnia 2012 r. (110,00 zł miesięcznie). Świadczenie wypłacone zostało do wysokości przedstawionych faktur, tj. w kwocie 440,00 zł. W związku z uzyskaniem w listopadzie 2012 r. dochodu przekraczającego kwotę kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania stypendium szkolnego, od grudnia 2012 r. świadczenie nie przysługuje. Za okres od września do listopada 2012 r. stypendium szkolne przysługuje w kwocie 330,00 zł. Zatem różnica wynikająca z kwoty faktycznie wypłaconej, a kwoty przysługującego stypendium wynosi 110,00 zł i stanowi świadczenie nienależnie pobrane.
Organ I instancji opierając się na treść art. 90 o ust. 6 i 7, a także mając na uwadze szczególny przypadek strony, odstąpił od żądania takiego zwrotu.
J. K. – K. od tej decyzji wniosła odwołanie, wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła, że organ I instancji nieprawidłowo obliczył dochód rodziny nieprawidłowo doliczając dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni poniżej 1 ha przeliczeniowego oraz nie odliczył z całości dochodu składek opłaconych na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 sierpnia 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu stwierdził, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania. W wyniku złożonej skargi do WSA w Krakowie Sąd wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 441/13 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W wyniku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] 2014 r. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uchylonej przez Sąd decyzji i ponownie cofnął od dnia 1 grudnia 2012 r. stypendium szkolne przyznane uczniowi H. K.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
W listopadzie 2012 r. na dochód rodziny J. K. – K. złożył się: zasiłek dla bezrobotnych - 697,20 zł, świadczenia rodzinne z UM - 183,00 zł, zasiłek pielęgnacyjny - 153,00 zł, renta inwalidzka męża - 738,61 zł, organ I instancji obliczył również dochód z gospodarstwa rolnego - 233,18 zł, zatem łączny dochód rodziny w listopadzie 2012 r. wyniósł 2.004,99 zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny wynosi 501,25 zł. Kwota ta jest wyższa od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 8 ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej, tj. 456,00 zł.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej odnośnie zaliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że art. 8 ust. 4 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej zgodnie, z którym do dochodu rodziny nie wlicza się dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego dodany został przez ustawę z dnia 22.02.2013 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 509), a wszedł w życie w dniu 11 maja 2013 r.
Zatem ustalając dochód rodziny uzyskany w 2012 r. organ prawidłowo wziął pod uwagę stan prawny obowiązujący w tej dacie, i nie mógł uwzględnić regulacji zawartej w art. 8 ust. 4 pkt 6. Tym samym organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji obliczając dochód rodziny w listopadzie 2012 r. słusznie doliczył do niego dochód z gospodarstwa rolnego wynoszący 233,18 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej dotyczącego nieodliczenie od dochodu składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne stwierdziło, że niezasadne jest odliczenie od dochodu rodziny uiszczanych składek przez B. K. na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne. Zgodnie z załączoną do akt sprawy informacją o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2011 (PIT/B) – B. K. poniósł stratę w wysokości 5.993,65 zł, czyli dochód ten wynosi 0,00 zł. Zatem od dochodu rodziny nie można odliczyć uiszczanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne.
W tej kwestii jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze został związany oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Krakowie z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 441/13 co wyjaśnił organ I instancji.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji przeprowadził prawidłowe postępowanie dowodowe i prawidłowo ustalił dochód rodziny.
J. K. – K. od tej decyzji wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła, że organy orzekające w sprawie nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne i błędnie obliczyły dochód rodziny, gdyż nie odliczono od dochodu obowiązkowej składki społecznej oraz zdrowotnej oraz bezpodstawnie doliczono dochód z gospodarstwa rolnego.
Podniosła, że składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne ZUS nie mogą być całkowite pominięte. Składki opłacone do ZUS nie zostały rozliczone w działalności gospodarczej i dalej stanowią pomniejszenie dla pozostałych dochodów.
Stwierdziła, ze kwestią bezsporną jest obszar posiadanych użytków rolnych, który wynosi 0,9327 hpa. Zatem dochodu z gospodarstwa rolnego poniżej 1 hpa nie powinno się wliczać do dochodu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego organ administracji nie naruszył prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego wydanych decyzji.
W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu skutkującym koniecznością jej usunięcia z obrotu prawnego.
Na wstępie stwierdzić należy, że podstawę prawną przyznawania stypendium szkolnego stanowi art. 90d ust. 1 ustawy o systemie oświaty. W świetle tego przepisu stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe, z zastrzeżeniem, że stypendium to co do zasady nie przysługuje uczniowi, który otrzymuje inne stypendium o charakterze socjalnym ze środków publicznych.
Podstawową przesłankę przyznania stypendium stanowi trudna sytuacja materialna ucznia, na którą składają się dwa elementy, podlegające ocenie organów: niski dochód na osobę w rodzinie oraz szczególne problemy bytowe występujące w rodzinie lub jej dysfunkcjonalność.
W badanej sprawie spór między skarżącą a organami jest kwestia ustalenia wysokości dochodu na osobę w rodzinie. Ustawa o systemie oświaty nie określa ani wysokości dochodu uprawniającego do uzyskania stypendium, ani zasad jego ustalania. W tym zakresie poprzez odesłanie zawarte w art. 90d ust. 7 i 8 ustawy o systemie oświaty znajdują zastosowanie regulacje zawarte w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Ustawa o pomocy społecznej wprowadza pojęcie "kryterium dochodowego na osobę w rodzinie", jako warunkujące nabycie prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Kryterium to jest określone ustawowo i weryfikowane co trzy lata (art. 9 ustawy o pomocy społecznej).
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wysokość omawianego kryterium na osobę w rodzinie wynosi 456 zł.
Ustawa o pomocy społecznej szczegółowo reguluje zasady ustalania dochodu, stanowiącego podstawę oceny spełnienia kryterium dochodowego. Zgodnie z podstawową regułą, wyrażoną w art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1/ miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2/ składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3/ kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Ustawodawca wprowadził również szczególne zasady ustalania dochodu w stosunku do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, a także w przypadku dochodu uzyskiwanego z działalności rolniczej.
Wysokość dochodu w przypadku dochodu uzyskiwanego z działalności rolniczej jest ustalana w sposób określony w art. 8 ust. 9 ustawy. Przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 250 zł.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 8 ust. 4 pkt 6, który wszedł w życie z dniem 11 maja 2013 r. do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.
Mając na uwadze powyższe przepisy, w ocenie Sądu zarzuty skargi są niezasadne.
Organy administracyjne rozpoznające niniejszą sprawę obliczyły dochód rodziny skarżącej w miesiącu listopadzie 2012 r. Wbrew stanowisku skarżącej nie mogły wziąć pod uwagę znowelizowanej regulacji dotyczącej dochodu z działalności rolniczej. Przepis art. 8 ust. 4 pkt 6 dodany został przez ustawę z dnia 22.02.2013 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 509), a wszedł w życie w dniu 11 maja 2013 r. Tymczasem organy rozpoznające niniejszą sprawę ustalały dochód rodziny skarżącej w listopadzie 2012 r., zatem w okresie kiedy jeszcze obowiązywał przepis o doliczaniu dochód z gospodarstwa rolnego, także tego o powierzchni mniejszej niż 1 hap. Zatem dochód ten został przez organy obliczony prawidłowo. Łączna powierzchnia gruntów, którą dysponowała rodzina skarżącej wynosiła 0,9327 hap. Dochód prawidłowo obliczono proporcjonalnie do powierzchni gospodarstwa rolnego i wyniósł on 233,18 zł.
Należy podnieść, że zarówno organy administracyjne rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, a także Sąd w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 153 P.p.s.a. pozostawały związane oceną prawną oraz wskazaniami, co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku WSA w Krakowie z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 441/1.
W powołanym wyżej wyroku rozpoznając sprawę J. K. – K. Sąd wyraził zapatrywanie prawne, że jeśli podatnik nie może wykazać dochodu z działalności pozarolniczej w wykazanym zeznaniu podatkowym złożonym za poprzedni rok kalendarzowy, w którym prowadził działalność, to nie pomniejsza się dochodu rodziny o jego składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne uiszczone przez niego w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej. Pogląd ten należy uznać za jasny i precyzyjny.
B. K. w oświadczeniu z dnia 9 lutego 2012 r. dotyczącym dochodu z działalności gospodarczej za rok 2011 r. wykazał stratę z prowadzenia tej działalności na kwotę 5.993,65 zł. Ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie zna pojęcia dochodu ujemnego (straty) właściwie zarówno organ I jak i II instancji przyjęły, że za dochód w 2012 r. (z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej) należy przyjąć kwotę 0,00zł. W takim wypadku, zgodnie z poglądem Sądu wyrażonym w/w wyroku sygn. akt III SA/Kr 441/13 skoro B. K. nie mógł wykazać dochodu z działalności pozarolniczej w wykazanym zeznaniu podatkowym złożonym za poprzedni rok kalendarzowy, w którym prowadził działalność, to nie pomniejsza się dochodu rodziny o jego składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne uiszczone przez niego w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej. W związku z powyższym również za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącej w tym przedmiocie.
Słusznie zatem organy administracyjne rozpatrujące sprawę uznały, że na dochód rodziny w listopadzie 2012 r. złożył się zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 697,20 zł, świadczenie rodzinne z UM 183,00 zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł, renta inwalidzka męża w kwocie 738,61 zł i dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 233,18 zł.
Jednocześnie uznać należy, że organ powinien odliczyć od tego dochodu składkę na ubezpieczenie KRUS zapłaconą w miesiącu listopadzie 2012 r., jeśli została ona zapłacona przez J. K. – K.
Wskazać jednak należy, że w swoim oświadczeniu skarżąca nie wykazała, że uiszczała taką składkę. Jednakże stwierdzić należy, że składka podstawowa miesięczna w 2012 r. wynosiła 80,00 zł (informacja zaczerpnięta z oficjalnej strony internetowej KRUS). Nawet jeśli organ odliczyłby ją od dochodu rodziny, to i tak kwota dochodu rodziny przekroczyłaby ustalone kryterium dochodowe (dochód wyniósłby 481,25 zł) Zatem sytuacja faktyczna nie uległaby zmianie, gdyż nadal dochód w przeliczeniu na jednego członka rodziny byłby wyższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej tj. 456,00 zł.
W niniejszej sprawie organy administracyjnie właściwie skorzystały z dyspozycji art. 90o ust. 7 ustawy o systemie oświaty zgodnie, z którym, w przypadkach szczególnych, zwłaszcza jeżeli zwrot wydatków na udzielone stypendium szkolne w całości lub w części stanowiłby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ może odstąpić od żądania takiego zwrotu.
Ze względu na specyficzny charakter sprawy sąd uznaje za celowe zwrócenie uwagi, że jego kontrola obejmuje tylko i wyłącznie legalność zaskarżonej decyzji, a nie jej słuszność czy celowość. Niewątpliwie sytuacja skarżącej jest trudna, jednakże to kwestią ustawodawcy, a nie organów administracji czy sądów jest ustalanie przesłanek, które warunkują nabycie prawa do świadczeń z szeroko rozumianego zabezpieczenia społecznego. Przyjęte przez ustawodawcę kryterium dochodu na osobę w rodzinie warunkujące uzyskanie stypendium szkolnego jest bardzo niskie, co powoduje, że wiele rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej takiego świadczenia nie uzyska, choć względy celowości i słuszności przemawiałyby za tym. Kryterium ustalane jest jednak przez ustawodawcę, a nie przez organy i sądy stosujące prawo. Ocena ustawodawcy w tym zakresie jest podyktowana realizacja właściwej dla Państwa polityki społecznej.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło