III SA/Kr 1727/12
WyrokWSA w Krakowie2013-11-07
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Krystyna Kutzner, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku celowego na usuwanie szkód powstałych w gospodarstwach rolnych w 2010 r. została prawidłowo obliczona zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo obliczyły wysokość zasiłku celowego, stosując przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. Pomimo spełnienia przesłanki objęcia matki ubezpieczeniem społecznym rolników, wysokość świadczenia została prawidłowo pomniejszona o 50% z uwagi na brak umowy ubezpieczeniowej obejmującej co najmniej 50% powierzchni upraw rolnych. Dalsze ograniczenie wynikające z iloczynu kwoty obniżenia dochodu i intensywności pomocy brutto, a następnie odjęcie otrzymanych odszkodowań i pomocy z innych przepisów, doprowadziło do prawidłowego ustalenia kwoty zasiłku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy o przyznaniu zasiłku celowego w wysokości 497 zł na usuwanie szkód powstałych w gospodarstwie rolnym w 2010 r. w związku z obsunięciem się ziemi. Skarżący kwestionował sposób wyliczenia wysokości zasiłku, domagając się wyższej kwoty. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na przepisach ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r., uwzględniając m.in. powierzchnię gospodarstwa, szacunek szkód, brak ubezpieczenia oraz otrzymane odszkodowania i pomoc z innych źródeł.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Maria Zawadzka Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A. K. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Burmistrz Gminy, działając przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] przyznał zasiłek celowy A. O. w wysokości 497 zł z przeznaczeniem na pomoc w usuwaniu szkód powstałych w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej w 2010 r. w związku z obsunięciem się ziemi.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 6 pkt 14, art. 7 pkt 14 i 15, art. 17 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 1 pkt 4, ust. 2, art. 24 ust. 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3, art. 106 ust. 1, art. 110 ust. 1 i 7 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r. (tj.: Dz.U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.), dalej "u.p.s.", § 2 pkt 1 i 2, § 3, 4, 5 pkt 1, § 6 ust. 2 pkt 1, § 7 i 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstałych szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r. (Dz.U. z 2010 r., nr 132, poz. 889), dalej "rozporządzenie" oraz art. 104, 107 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.; obecnie tj.: z 2013 r., poz. 267), dalej "K.p.a.".
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że decyzja została wydana w wyniku uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2012r. nr [...], decyzji Burmistrza z dnia [...] 2011 r. nr [...] a także decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2011 r. nr [...], decyzji Burmistrza z dnia [...] 2011 r. nr [...] oraz w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku o zasiłek celowy na pokrycie strat spowodowanych powodzią w 2010 r. w ramach realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r. złożonego przez A. O. w dniu 25 maja 2010 r.
Po ponownej weryfikacji wniosku, zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 277/12, ustalono następujący stan faktyczny.
Strona jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1, 53 ha użytków rolnych, co stanowi 0, 9435 ha przeliczeniowych oraz podatku leśnego od lasu o pow. 1,17 ha, figuruje, jako samoistny posiadacz tego gruntu na podstawie umowy przeniesienia władania z dnia 19 lipca 2000r. Ponadto od dnia 27 czerwca 2011 r. figuruje jako podatnik podatku rolnego od gruntu rolnego dzierżawionego od Gminy o pow. 0,49 ha, co stanowi 0,484 ha przeliczeniowego.
Zgodnie z zaświadczeniem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego skarżący nie jest objęty ubezpieczeniem społecznym rolników. W ustnym oświadczeniu A. O. potwierdził, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, którzy pobierają świadczenia emerytalne: matka pobiera emeryturę z KRUS, ojciec z ZUS. Sam pobiera rentę inwalidzką z ZUS. Ponadto oświadczył, że nikt z członków rodziny nie podlega ubezpieczeniu społecznemu KRUS i nikt nie opłaca składek KRUS, co wynika z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika socjalnego w dniu 6.10.2011 r.
Zgodnie jednak z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 277/12 w rodzinie wnioskodawcy jest osoba (matka), która jest rolnikiem w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, z mocy ustawy objętym ubezpieczeniem społecznym rolników i z tego tytułu pobierająca świadczenie z KRUS, co stanowi realizację celu ubezpieczenia społecznego rolników, a zatem została spełniona przesłanka, o której mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych (...).
Szkody w uprawach rolnych spowodowane przez powódź w 2010 r. zostały oszacowane przez Komisję ds. oszacowania szkód powołaną zarządzeniem nr [...] Wojewody z dnia 31.05.2010 r. i wynoszą 33,41 %.
A. O. złożył oświadczenie, że przed dniem powstania szkód spowodowanych przez powódź, obsunięcie się ziemi w 2010r. nie zawarł umowy ubezpieczenia obejmującej ochroną ubezpieczeniową, co najmniej 50 % powierzchni upraw rolnych z wyłączeniem łąk i pastwisk, lub co najmniej 50 % liczby zwierząt gospodarskich, co najmniej od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny. Dlatego też nie otrzymał z tego tyt. żadnego odszkodowania. Otrzymał natomiast odszkodowanie z PZU z tyt. ubezpieczenia budynków inwentarskich w związku z powodzią, obsunięciem się ziemi w 2010 r. w wysokości 245 zł, oraz pomoc na podstawie odrębnych przepisów w formie umorzenia podatku rolnego w wys. 70 zł.
Organ przywołując treść art. 40 u.p.s., wskazał, że szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r. realizowanej w ramach przyjętego przez Radę Ministrów programu pomocy dla rodzin rolniczych zostały uregulowane w rozporządzeniu. W myśl § 2 rozporządzenia, pomocy w formie zasiłku celowego dla rodzin rolniczych, których gospodarstwo rolne zostało dotknięte skutkami powodzi, osunięcia się ziemi lub huraganu w 2010 r., udziela się rodzinie rolniczej, tj. jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Ponadto, żeby uzyskać pomoc szkody muszą zostać oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2009 r., nr 22, poz. 121 ze zm.) oraz szkody w uprawach rolnych lub zwierzętach gospodarskich muszą przekroczyć średnio 30 % średniej rocznej produkcji rolnej z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji w gospodarstwie rolnym - w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej - w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. W myśl § 4 ust. 2 rozporządzenia, średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym ustala kierownik ośrodka pomocy społecznej na podstawie przekazanego przez wojewodę protokołu oszacowania szkód, sporządzonego przez powołaną jw. Komisję.
Pomoc udzielana jest jednorazowo i przysługuje w wysokości 2 000 zł – w przypadku rodziny rolniczej prowadzącej gospodarstwo rolne o powierzchni do 5 ha użytków rolnych, z ograniczeniami wynikającymi z uzyskanego przez rodzinę odszkodowania bądź też innego rodzaju pomocy publicznej (§ 5 rozporządzenia).
Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia, łączna wysokość pomocy oraz pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów w przypadku gospodarstw rolnych lub działów specjalnych produkcji rolnej, które poniosły szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan, nie może przekraczać kwoty stanowiącej sumę kwot (iloczynu kwoty obniżenia dochodu i intensywności pomocy brutto, o której mowa w art. 11 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1857/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu w odniesieniu do pomocy państwa dla małych średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność związaną z wytworzeniem produktów rolnych oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 70/2001 (Dz.Urz. UEL 358 z 16.12.2006, str. 3), dalej "rozporządzenie Komisji nr 1857/2006", w przypadku wystąpienia szkód w uprawach rolnych lub zwierzętach gospodarskich i iloczynu wartości szkód w budynkach inwentarskich, magazynowo-składowych, szklarniach, innych budynkach i budowlach służących do produkcji rolniczej, ciągnikach, maszynach i urządzeniach rolniczych oraz intensywności pomocy, o której mowa w art. 11 ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1857/2006 – w przypadku wystąpienia szkód w budynkach inwentarskich, magazynowo-składowych, szklarniach, innych budynkach i budowlach służących do produkcji rolniczej, ciągnikach, maszynach i urządzeniach rolniczych).
Stosowanie do § 6 ust. 2 pomocy udziela się w wysokości stanowiącej różnicę między kwotą stanowiącą iloczyn kwoty obniżenia dochodu i intensywności pomocy brutto a wysokością pomocy otrzymanej na postawie odrębnych przepisów i otrzymanych odszkodowań. Kwotę obniżenia dochodu obliczonego zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1857/2006 przekazują burmistrzom komisje ds. oszacowania szkód powołane przez wojewodów wraz z protokołem oszacowania tych szkód (§ 9 ust. 3 rozporządzenia).
W myśl § 7 rozporządzenia, pomoc dla rodzin rolniczych pomniejsza się o 50%, jeżeli przed dniem powstania szkód nie została zawarta umowa ubezpieczenia obejmującą co najmniej 50% powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem łąk i pastwisk, lub co najmniej 50% liczby zwierząt gospodarskich, co najmniej od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny.
W sprawie pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą jego matka jest objęta ubezpieczeniem społecznym rolników. Wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,53 ha użytków rolnych, co stanowi 0,9435 ha przeliczeniowego oraz podatku leśnego od lasu o pow. 1,17 ha. Strona figuruje jako samoistny posiadacz tego gruntu na podstawie umowy przeniesienia władania z dnia 19 lipca 2000 r. Ponadto od dnia 27 czerwca 2011 r. figuruje jako podatnik podatku rolnego od gruntu rolnego dzierżawionego od Gminy o pow. 0,49 ha co stanowi 0,484 ha przeliczeniowego, a szkody spowodowane przez powódź w uprawach rolnych zostały oszacowane przez komisję powołaną zarządzeniem Wojewody wynoszą 33,41% średniej rocznej produkcji.
Ustalona powierzchnia użytków rolnych pozostająca w posiadaniu rodziny wnioskodawcy powoduje, że kwota zasiłku mogłaby wynosić 2000 zł, zgodnie jednakże z § 7 rozporządzenia, kwota pomocy ulega zmniejszeniu o 50% w związku z brakiem umowy ubezpieczeniowej. Z pomniejszenia pozostaje, więc kwota 1000 zł, jednakże podlega ona dalszym ograniczeniom.
Oprócz dokonanego już pomniejszenia, rozporządzenie określa dodatkowy limit udzielanej pomocy, który określony został jako iloczyn kwoty obniżenia dochodu i intensywności pomocy brutto.
Kwotę obniżenia dochodu (tj. kwota, o jaką wartość dochodu z produkcji rolnej z danego roku, w którym wystąpiła szkoda, jest mniejsza od średniej z ostatnich trzech lat (lub z pięciu lat - z wyłączeniem lat o najwyższej i najniższej produkcji), ww. komisja w protokole oszacowania szkód wyliczyła na 1.015 zł.
Intensywność pomocy brutto określona na podstawie art. 11 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1857/2006 nie może przekroczyć 80 % i 90 % na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania lub na obszarach, o których mowa w art. 36 lit. a ppkt i, ii oraz iii rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, określonych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 50 i 94 tego rozporządzenia, obniżenia dochodu ze sprzedaży produktu w wyniku niekorzystnego zjawiska klimatycznego. Wskaźnik intensywności brutto wynoszący 90 % przewidziany, więc został dla gospodarstw rolnych położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) określonych w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub obszarach NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej określonych w przepisach o ochronie przyrody, nie dotyczy Gminy, stąd wskaźnik intensywności pomocy brutto dla obszarów nie znajdujących się na obszarach górskich jak również niekorzystnych warunkach gospodarowania, wynosi 80%.
Iloczyn kwoty obniżenia dochodu i intensywności pomocy brutto wynosi 812 zł (1015 zł x 80%).
Jak wynika z przedłożonego przez wnioskodawcę oświadczenia w dniu 27 sierpnia 2012 r., otrzymał on odszkodowanie z PZU z tyt. ubezpieczenia budynków inwentarskich w związku z powodzią, obsunięciem się ziemi w 2010 r. w wysokości 245 zł oraz pomoc na podstawie odrębnych przepisów w formie umorzenia podatku rolnego w wys. 70 zł - łącznie 315 zł.
W tym, więc przypadku, jeśli pomoc, jaka przysługiwałaby z mocy rozporządzenia tj. 1000 zł powiększona o wysokość pomocy udzielonej na podstawie odrębnych przepisów oraz odszkodowania z zakładów ubezpieczeń z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia (315 zł) przekroczy kwotę stanowiącą iloczyn kwoty obniżenia dochodu i intensywności pomocy brutto (812 zł), to do obliczenia kwoty zasiłku celowego zastosowanie winien mieć § 6 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia: pomocy udziela się w wysokości stanowiącej różnicę między kwotą stanowiącą iloczyn kwoty obniżenia dochodu i intensywności pomocy brutto (812 zł) a wysokością pomocy otrzymanej na postawie odrębnych przepisów i otrzymanych odszkodowań (315 zł), stąd 812 zł - 315 zł = 497 zł.
Zatem ostateczna kwota zasiłku celowego wynosi 497 zł.
A. O. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając, że nie wie, na jakiej podstawie organ za wyjściową kwotę do wyliczenia zasiłku uznał kwotę 1015 zł. Podniósł, że szkody w plonach nie były szacowane, a gospodarstwo zostało zalane i zniszczone w 100 %, że nieprawidłowo wyliczono powierzchnię gospodarstwa rolnego, oraz że za budynki przysługuje odrębna pomoc w wysokości 6000 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 października 2012 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. oraz § 7, 8 rozporządzenia
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołując treść art. 2 ust. 1 u.p.s., art. 3 ust. 4 u.p.s., art. 4 u.p.s. oraz art. 40 u.p.s. wskazało, że pomoc jest udzielana jednorazowo, w formie zasiłku celowego przyznawanego na zasadach określonych w art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s., przez kierownika ośrodka pomocy społecznej. Pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej złożony do kierownika ośrodka pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby (§ 3 i 4 rozporządzenia).
W myśl § 5 rozporządzenia pomoc przysługuje, z zastrzeżeniem w wysokości:
1) 2000 zł - w przypadku rodziny rolniczej prowadzącej gospodarstwo rolne o powierzchni do 5 ha użytków rolnych lub dział specjalny produkcji rolnej, w których powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan;
2) 4000 zł - w przypadku rodziny rolniczej prowadzącej gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 5 ha użytków rolnych, w którym powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan.
Z materiału dowodowego wynika, iż strona jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,53 ha użytków rolnych, co stanowi 0,9435 ha przeliczeniowych oraz podatku leśnego od lasu o pow. 1,17 ha . Skarżący figuruje jako samoistny posiadacz tego gruntu na podstawie umowy przeniesienia władania z dnia 19 lipca 2000 r., a od dnia 27 czerwca 2011 r. figuruje jako podatnik podatku rolnego od gruntu rolnego dzierżawionego od Gminy o pow. 0,49 ha, co stanowi 0,484 ha przeliczeniowego. Ponadto skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która jest objęta ubezpieczeniem społecznym rolników.
Wyliczony utracony dochód poniesiony w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w gospodarstwie rolnym A. O. został oszacowany przez komisje powołaną zarządzeniem nr [...] Wojewody z dnia 31 maja 2010 r. na 33,41 %.
Powierzchnia gruntów będąca we władaniu rodziny powoduje, iż zasiłek mógłby wynosić 2000 zł, jednakże jak wynika z oświadczenia złożonego przez A. O., nie zawarto umowy ubezpieczenia obejmującej ochroną ubezpieczeniową co najmniej 50% powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem łąk i pastwisk, lub co najmniej 50% liczby zwierząt gospodarskich.
W związku z czym przyznana pomoc w wysokości 1000 zł uległa dalszym ograniczeniom według zasad rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010r. sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r.
Zgodnie z § 7 rozporządzenia pomoc dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w uprawach rolnych lub zwierzętach gospodarskich, pomniejsza się o 50 %, jeżeli przed powstaniem tych szkód nie została zawarta umowa ubezpieczenia obejmująca ochroną ubezpieczeniową co najmniej 50 % powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem łąk i pastwisk, lub co najmniej 50 % liczby zwierząt gospodarskich, co najmniej od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny.
Jak wynika z akt sprawy oraz oświadczenia odwołującego otrzymał on odszkodowanie z PZU z tytułu ubezpieczenia budynków inwentarskich w wysokości 245 zł oraz pomoc na podstawie odrębnych przepisów w formie umorzenia podatku rolnego w kwocie 70 zł - łącznie w wysokości 315 zł. Stąd też organ l instancji prawidłowo udzielił pomocy w wysokości 497 zł (812 zł -315 zł = 497 zł) , która to kwota stanowi różnicę między kwotą stanowiącą iloczyn kwoty obniżenia dochodu i intensywnością pomocy brutto, a wysokością pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów i otrzymanych odszkodowań, zgodnie z treścią § 6 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia.
Organ odwoławczy wskazał, iż żądanie przyznania zasiłku w kwocie 2000 zł nie mogło zostać uwzględnione, albowiem wynika to z obowiązujących przepisów prawa, a także okoliczność ta została wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Kwota 1015 zł brutto, od której to liczony był zasiłek jest kwotą obniżenia przychodu poniesionego w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych zapisaną w załączniku "c" do protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej sporządzonego przez komisje powołaną zarządzeniem nr [...] Wojewody. Protokół ten, z którego wynika, iż w dniu 15 grudnia 2010 r. przeprowadzono lustrację na miejscu w gospodarstwie A. O. został przez skarżącego podpisany wraz z załącznikami. Tym samym również zarzuty skarżącego dotyczące braku przeprowadzonych szacunków organ uznał za niezasadne.
Podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące wielkości gospodarstwa rolnego są niezasadne, albowiem podstawą do określenia wielkości gospodarstwa rolnego skarżącego była informacja Burmistrza z dnia 7.10.2011r., znak: [...], z której wynika, iż A. O. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,53 ha użytków rolnych, co stanowi 0,9435 ha przel. Ponadto od dnia 27 czerwca 2011 r. A. O. figuruje jako podatnik podatku rolnego opłacanego od gruntu dzierżawionego od Gminy o powierzchni 0,49 ha , co stanowi 0,484 ha przel.
Organ l instancji wziął pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, w tym informacje Burmistrza, jak również protokół oraz załącznik "c" z wyliczenia utraconego przychodu poniesionego w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w gospodarstwie rolnym, w którym znajduje się nie tylko kwota obniżenia dochodu, ale także powierzchni upraw i procent zniszczeń upraw. Tym samym zarzut skarżącego jakoby posiadał gospodarstwo o innej powierzchni, co ma wynikać z przedłożonej przez niego decyzji nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR organ uznał za nieuzasadniony. Powierzchnia gruntów, którą ujęto w decyzji przedłożonej przez skarżącego ma charakter jedynie powierzchni zadeklarowanej, co nie jest tożsame z posiadaniem gruntów o powierzchni 2,48 ha.
A. O. wniósł na powyższą decyzję skargę, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu.
Dodał, że z prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 czerwca 2011 r., w którym Sąd zobowiązał Burmistrza do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 25.05.2010 r. o przyznanie pomocy w terminie 1 miesiąca od zwrotu akt administracyjnych, wynika, że należy mu się wypłata zasiłku celowego w wysokości 2000 zł za zniszczone plony oraz 6000 zł za zniszczone budynki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011r., sygn. III SAB/Kr 25/11 zobowiązał Burmistrza do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 25.05.2010 r. w terminie 1 miesiąca od zwrotu akt administracyjnych.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarga A. O. w przedmiocie bezczynności jest zasadna, gdyż pomimo wcześniejszego zażalenia na niezałatwienia sprawy w terminie do SKO, wniosek skarżącego o wypłatę pomocy finansowej z przeznaczeniem na usunięcie strat spowodowanych przez powódź w 2010 r. do dnia wydania wyroku nie został rozpoznany, gdyż organ nie rozpoznał sprawy merytorycznie i nie wydał stosownej decyzji. Samo sporządzenie przez Komisję w dniu 15 grudnia 2010r. protokołu z oszacowania i zakresu szkód rolnych w gospodarstwie skarżącego nie stanowi zakończenia postępowania, nawet jeśli skarżący oświadczył do protokołu, że nie był ubezpieczony w KRUS. W wypadku, bowiem stwierdzenia przez organ, że skarżący nie spełnia ustawowych przesłanek do wypłaty mu pomocy finansowej organ powinien wydać decyzje o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego.
Równocześnie Sąd podkreślił, że trybie określonym w art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może tylko orzec o obowiązku wydania decyzji w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Reasumując stwierdził, że rozpoznając wniosek skarżącego organ I instancji powinien w terminie 1 miesiąca od zwrotu akt zakończyć prowadzone postępowanie administracyjne poprzez wydanie stosownej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sąd – zgodnie z ustawowymi kompetencjami – badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia nie można dopatrzyć się podstaw do uwzględnienia skargi.
Na wstępie należy podkreślić, że nietrafna jest argumentacja skarżącego dotycząca wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. III SAB/Kr 25/11. Z sentencji tego wyroku ani też z jego uzasadnienia nie wynikało, iż skarżącemu należy się wypłata zasiłku celowego w wysokości 2000 zł za zniszczone plony oraz 6000 zł za zniszczone budynki. W tej sprawie Sąd orzekł jedynie o bezczynności Burmistrza zobowiązując ten organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 25.05.2010 r. w terminie 1 miesiąca od zwrotu akt administracyjnych nie przesądzając treści tego rozstrzygnięcia, ani też nie orzekł o prawach lub obowiązkach skarżącego. Burmistrz Gminy wydając decyzję z dnia [...] 2012 r. nr [...] wykonał wskazanie Sądu.
Wskazaną decyzją organ przyznał zasiłek celowy A. O. w wysokości 497 zł z przeznaczeniem na pomoc w usuwaniu szkód powstałych w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej w 2010 r. w związku z obsunięciem się ziemi, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 22 października 2012 r. nr [...]. Ta forma pomocy społecznej została przewidziana w art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s.
Istota sporu w sprawie dotyczy wysokości przyznanego świadczenia.
Szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r. realizowanej w ramach przyjętego przez Radę Ministrów programu pomocy dla rodzin rolniczych zostały uregulowane w rozporządzeniu z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstałych szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r.
Pomoc jest udzielana jednorazowo, w formie zasiłku celowego przyznawanego na zasadach określonych w art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s., przez kierownika ośrodka pomocy społecznej. Pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej złożony do kierownika ośrodka pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby (§ 3 i 49 rozporządzenia.
W myśl § 5 rozporządzenia pomoc przysługuje, z zastrzeżeniem w wysokości:
1. 2 000 zł - w przypadku rodziny rolniczej prowadzącej gospodarstwo rolne o powierzchni do 5 ha użytków rolnych lub dział specjalny produkcji rolnej, w których powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan;
2. 4 000 zł - w przypadku rodziny rolniczej prowadzącej gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 5 ha użytków rolnych, w którym powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan.
Zatem wysokość świadczenia uzależniona została od wielkości gospodarstwa rolnego.
W sprawie organy po przeprowadzonym postępowaniu dokonały prawidłowej analizy zgromadzonego materiału podejmując trafne w ocenie Sądu rozstrzygnięcia, wystarczająco i poprawnie uzasadniając decyzje, uwzględniające wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 277/12. W wyroku tym wskazano, że w rodzinie wnioskodawcy jest osoba (matka), która jest rolnikiem w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, z mocy ustawy objętym ubezpieczeniem społecznym rolników i z tego tytułu pobierająca świadczenie z KRUS, co stanowi realizację celu ubezpieczenia społecznego rolników, a zatem została spełniona przesłanka, o której mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych (...).
Nie był trafny zarzut zawarty w skardze, że zasiłek winien być przyznany w kwocie 2000 zł, albowiem wynika to wprost z obowiązujących przepisów prawa, a także okoliczność ta została wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Trafnie, zatem przyjęto, że z analizy materiału dowodowego wynika, iż skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,53 ha użytków rolnych, co stanowi 0,9435 ha przeliczeniowych oraz podatku leśnego od lasu o pow. 1,17 ha. Skarżący figuruje jako samoistny posiadacz tego gruntu na podstawie umowy przeniesienia władania z dnia 19 lipca 2000r. , a od dnia 27 czerwca 2011 r. figuruje jako podatnik podatku rolnego od gruntu rolnego dzierżawionego od Gminy o pow. 0,49 ha, co stanowi 0,484 ha przeliczeniowego. Ponadto jak wynika z akt sprawy skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która jest objęta ubezpieczeniem społecznym rolników.
Wyliczony utracony dochód poniesiony w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w gospodarstwie rolnym skarżącego został oszacowany przez komisje powołaną zarządzeniem Nr [...] Wojewody z dnia 31 maja 2010 r. na 33,41 %.
Ustalona powierzchnia użytków rolnych pozostająca w posiadaniu rodziny wnioskodawcy powoduje, że kwota zasiłku mogłaby wynosić 2000 zł, zgodnie jednakże z § 7 rozporządzenia, kwota pomocy ulega zmniejszeniu o 50% w związku z brakiem umowy ubezpieczeniowej. Z pomniejszenia pozostaje, więc kwota 1000 zł, jednakże podlega ona dalszym ograniczeniom według zasad rozporządzenia.
Oprócz dokonanego już pomniejszenia, rozporządzenie określa dodatkowy limit udzielanej pomocy, który określony został jako iloczyn kwoty obniżenia dochodu i intensywności pomocy brutto.
Kwotę obniżenia dochodu (tj. kwota, o jaką wartość dochodu z produkcji rolnej z danego roku, w którym wystąpiła szkoda, jest mniejsza od średniej z ostatnich trzech lat (lub z pięciu lat - z wyłączeniem lat o najwyższej i najniższej produkcji), ww. komisja w protokole oszacowania szkód wyliczyła na 1015 zł.
Intensywność pomocy brutto określona na podstawie art. 11 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1857/2006 nie może przekroczyć 80 % i 90 % na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania lub na obszarach, o których mowa w art. 36 lit. a ppkt i, ii oraz iii rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, określonych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 50 i 94 tego rozporządzenia, obniżenia dochodu ze sprzedaży produktu w wyniku niekorzystnego zjawiska klimatycznego. Wskaźnik intensywności brutto wynoszący 90 % przewidziany, więc został dla gospodarstw rolnych położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) określonych w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub obszarach NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej określonych w przepisach o ochronie przyrody, nie dotyczy Gminy, stąd wskaźnik intensywności pomocy brutto dla obszarów nie znajdujących się na obszarach górskich jak również niekorzystnych warunkach gospodarowania, wynosi 80%.
Zatem prawidłowo przyjęto, że iloczyn kwoty obniżenia dochodu i intensywności pomocy brutto wynosi 812 zł (1015 zł x 80%).
Jak wynika z akt sprawy oraz oświadczenia skarżącego otrzymał on odszkodowanie z PZU z tytułu ubezpieczenia budynków inwentarskich w wysokości 245 zł oraz pomoc ha podstawie odrębnych przepisów w formie umorzenia podatku rolnego w kwocie 70 zł - łącznie w wysokości 315 zł. Stąd też organ l instancji prawidłowo udzielił pomocy w wysokości 497 zł (812 zł – 315 zł = 497 zł), która to kwota stanowi różnicę między kwotą stanowiącą iloczyn kwoty obniżenia dochodu i intensywnością pomocy brutto, a wysokością pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów i otrzymanych odszkodowań, zgodnie z treścią § 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia.
Kwota 1015 zł brutto, od której to liczony był zasiłek jest kwotą obniżenia przychodu poniesionego w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych zapisaną w załączniku "c" do protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej sporządzonego przez komisje powołaną zarządzeniem nr [...] Wojewody. Protokół ten, z którego wynika, iż w dniu 15 grudnia 2010r. przeprowadzono lustrację na miejscu w gospodarstwie A. O. (skarżącego) został przez niego podpisany wraz z załącznikami do tego protokołu. Tym samym nie były trafne również zarzuty skarżącego dotyczące braku przeprowadzonych szacunków.
Nie był również trafny zarzut dotyczący wielkości gospodarstwa rolnego, albowiem podstawą do określenia wielkości gospodarstwa rolnego skarżącego była informacja Burmistrza z dnia 7.10.2011 r. , znak: [...], z której wynika, iż skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,53 ha użytków rolnych, co stanowi 0,9435 ha przeliczeniowego. Ponadto od dnia 27 czerwca 2011 r. A. O. figuruje jako podatnik podatku rolnego opłacanego od gruntu dzierżawionego od Gminy o powierzchni 0,49 ha, co stanowi 0,484 ha przeliczeniowego.
Organ l instancji rozpatrując wniosek skarżącego wziął pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, w tym informacje Burmistrza, jak również protokół oraz załącznik "c" z wyliczenia utraconego przychodu poniesionego w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w gospodarstwie rolnym, w którym znajduje się nie tylko kwota obniżenia dochodu, ale także powierzchni upraw i procent zniszczeń upraw. Tym samym zarzut skarżącego jakoby w rzeczywistości posiadał on gospodarstwo o innej powierzchni, co ma wynikać, z przedłożonej przez niego decyzji nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego, ARiMR uznać należy za nieuzasadniony. Powierzchnia gruntów, którą ujęto w przedmiotowej decyzji przedłożonej przez skarżącego ma charakter jedynie powierzchni zadeklarowanej, co nie jest tożsame z posiadaniem gruntów o powierzchni 2,48 ha.
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w ramach prawa pomocy, orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło