III SA/Kr 1730/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Maria Zawadzka Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 28 sierpnia 2024 r. znak SKO-NP-4115-137/24 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz składki na ubezpieczenie społecznie z tytułu rezygnacji z zatrudnienia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca J. M., 28 września 2023 r. wniosła o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem B. S., legitymującym się orzeczeniem z 12 stycznia 2023 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe, ze stwierdzeniem, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 28 listopada 2022 r. Ojciec skarżącej legitymuje się również orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z 2 stycznia 2021 r. stwierdzającym trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji. Decyzją z 27 października 2023 r. nr 522-OPS2/00051/10/2023 Wójt Gminy G. odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ pomocowy stwierdził, że w przedmiotowym wypadku nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która uzależnia ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Na skutek odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z 19 stycznia 2024 r., sygn. akt SKO-NP-4115-441/23 uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ pomocy społecznej błędnie oparł odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego o brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kolegium zaleciło przeprowadzenie postępowania dowodowego pod kątem ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy zaprzestaniem lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem. W toku ponownego rozpoznania sprawy pozyskano ocenę stanu ojca skarżącej dokonaną w skali Barthel. Przeprowadzono wywiad środowiskowy ze skarżącą oraz z jej dwoma siostrami, a także odebrano od nich oświadczenia. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji decyzją z 18 marca 2024 r., nr 522-OPS2/00026/03/2024 odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ pomocowy ponownie stwierdził, że w przedmiotowym wypadku nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która uzależnia ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. Skarżąca podniosła w nim, że ojciec po przebytym udarze jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. Wskazała, że ojciec w 2020 r. przebył rozległy zawał mózgu, w wyniku którego ma niedowład prawej strony ciała oraz całkowita afazję. Nie potrafi się porozumieć (wypowiedzieć słów) i wyrazić swoich potrzeb i związku z tym wymaga całodobowej opieki i pomocy w wykonywaniu czynności samoobsługowych. Skarżąca podała, że w 2015 r. zrezygnowała z pracy zawodowej na rzecz opieki nad schorowanymi rodzicami. W okresie od 1 października 2021 r. do 20 kwietnia 2022 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne na matkę, która zmarła 21 kwietnia 2022 r. Wtedy stan ojca się pogorszył i musiała się zająć jego opieką, co uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Jako podała, ojciec w dzieciństwie stracił jedno oko, a na drugie widzi tylko w 20%. Skarżąca wymieniła zakres czynności sprawowanych w ramach opieki nad ojcem. Podała, że ma dwie siostry, które pracują zawodowo i nie są w stanie pomóc jej w opiece nad ojcem. Decyzją z 28 sierpnia 2024 r., nr SKO-NP-4115-137/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że mimo błędnego oparcia decyzji organu I instancji o normę art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, decyzja ta odpowiada prawu. Kolegium stwierdziło, że brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, na skutek zapadnięcia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, nie może stanowić samoistnej przesłanki do uznania, że osobie sprawującej opiekę nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem przyjęto, że ustalenia wymaga, czy spełnione zostały przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i nie występują przesłanki negatywne, które uniemożliwiałyby jego przyznanie. Wskazano, że organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, w szczególności wywiad środowiskowy z 9.10.2023 r., z którego wynika, że skarżąca, zam. P. [...] 122, nie pracuje zawodowo od 2015 r. kiedy to zrezygnowała z pracy na rzecz sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnymi rodzicami. Pobierała świadczenie pielęgnacyjne na matkę do chwili jej śmierci, tj. do 20 kwietnia 2022 r. Po tym okresie sprawuje opiekę nad ojcem zamieszkałym pod adresem P. [...] 77. Skarżąca zapewnia ojcu stałą opiekę pomagając mu w codziennym funkcjonowaniu. Robi zakupy, przygotowuje posiłki, wykupuje i podaje leki, umawia wizyty lekarskie, wykonuje czynności pielęgnacyjne, dba o utrzymanie higieny osobistej, sprząta mieszkanie, pierze odzież, pościel, pali w piecu. Sprawowanie stałej i nieprzerwanej opieki uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Ojciec skarżącej jest osobą schorowaną, po udarze mózgu, mało mówi, niedowidzi (brak jednego oka, w drugim widoczność w 20%). Stan jego zdrowia ulega pogorszeniu. Pozostaje w stałym leczeniu kardiologicznym, okulistycznym i chirurgicznym, przyjmuje stałe leki, wymaga rehabilitacji i ćwiczeń. Z kolei z ustaleń wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w dniu 15 lutego 2024 r. wynika, że ojciec skarżącej nie jest osobą obłożnie chorą, nie wymaga karmienia stałego, jedynie w przypadku pogorszenia stanu zdrowia. Cierpi na nietrzymanie moczu, jednak nie chce korzystać z pampersów. Ma wysokie ciśnienie tętnicze, zdarza się, że ma zaniki pamięci i wtedy opuszcza dom samowolnie, czy odkręca gaz. Wymaga wówczas całodobowej opieki ze strony skarżącej. W zależności od samopoczucia ojciec skarżącej na kilka godzin zostaje sam. Jednak z uwagi na schorzenia i stan zdrowia skarżąca poświęca większość dnia na sprawowanie opieki, sporadycznie w nocy. Jak poinformowała wnioskodawczyni ojciec nie toleruje innych osób nawet tych najbliższych w domu i podczas wykonywania czynności pielęgnacyjnych i higienicznych. Z dołączonej do akt sprawy oceny pacjenta wg zmodyfikowanej skali Barthel wynika, że ojciec skarżącej uzyskał 30 pkt. Z oświadczenia skarżącej z 13 lutego 2024 r. wynika, że ojciec skarżącej wymaga pomocy w podstawowych czynnościach, tj.: mycie, golenie, podanie leków, mierzenie ciśnienia, przygotowanie posiłku, porannej gimnastyce ojciec jest w stanie pozostać na chwilę samodzielnie w zależności od samopoczucia i stanu zdrowia danego dnia. Jak wskazała skarżąca na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym ojcem poświęca dziennie ok. 10 godzin. W tak ustalonym stanie faktycznym organ odwoławczy uznał, że czynności opiekuńcze skarżącej bezpośrednio związane z ojcem nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby na część etatu. Jak stwierdził organ odwoławczy, ojciec skarżącej porusza się samodzielnie, nie wymaga stałego karmienia, sam też załatwia swoje potrzeby fizjologiczne, jest jedynie pampersowany w związku z nietrzymaniem moczu. Okoliczności te wskazują, że może on sam funkcjonować przez część dnia, na co zresztą wskazuje w swoich oświadczeniach sama skarżąca. W ocenie organu odwoławczego wykazany przez skarżącą zakres opieki, nie ma charakteru tego rodzaju, ażeby zmuszał ją do definitywnej rezygnacji z zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, biorąc pod uwagę również to, że są jeszcze inne osoby zobowiązane w tym samym stopniu co odwołująca do udziału w zapewnieniu pomocy i opieki ojcu oraz istnieje możliwość uzyskania wsparcia w opiece w ramach usług opiekuńczych. W dalszej części rozważań organ przestawił argumentację wskazującą na obowiązek i możliwość ze strony rodzeństwa skarżącej w partycypowaniu w opiece nad ojcem, co dawałoby skarżącej możliwość podjęcia zatrudnienia przynajmniej w niepełnym wymiarze czasu pracy. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zakwestionowała wydane rozstrzygnięcie. Wskazała, że ojciec nie może zostać sam bez opieki. Po śmierci matki w 2022 r. stan psychiczny ojca się pogorszył, nie chce sam zostawać w domu. Skarżąca podała, że nie ma żadnego dnia wolnego, cały czas musi pozostać dyspozycyjna, a sama też ma swoje ograniczenia zdrowotne związane z wiekiem. Podała też, że emerytura ojca wystarcza mu na zapewnienie minimalnego standardu życiowego. Skarżąca zastrzegła, że decyzja odmowna w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego powoduje konieczność umieszczenia ojca w DPS, natomiast ani ona, ani jej rodzina nie jest w stanie pokryć kosztów takiego pobytu, więc będzie obciążone państwo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.), powoływanej dalej także jako "u.ś.r." w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. W tym miejscu należy wskazać, że od dnia 1 stycznia 2024 r. nastąpiła zmiana przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) dalej u.ś.w. W kontrolowanej sprawie wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został złożony 28 września 2023 r., a organ drugiej instancji wydał zaskarżoną decyzję 28 sierpnia 2024 r., a zatem już po wejściu w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, które nastąpiło w dniu 1 stycznia 2024 r. Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można natomiast mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, przed wskazanym dniem spełniła wszystkie wymagane przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych warunki, a jedynie organ nie zdążył przed tą datą wydać decyzji przyznającej świadczenie. Aby ustalić, czy wszystkie warunki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostały w niniejszej sprawie spełnione do dnia 31 grudnia 2023 r., należy dokonać oceny stanu faktycznego na podstawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do tej daty (por. wyrok WSA w Łodzi z 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 104/24). Zgodnie treścią art. 17 ust. 1 cyt. ustawy w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Sąd podkreśla, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że pojęcie opieki, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., IV SA/Wr 51/21). Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy, pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19). Konieczne jest poczynienie w tym zakresie kompleksowych ustaleń i poddanie ich wszechstronnej ocenie. Odnosząc powyższe do realiów kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że słuszne jest stanowisko Kolegium, zgodnie z którym, w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. W wyroku tym wskazano bowiem, że art. 17 ust. 1b cyt. ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 cyt. ustawy, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać zatem z pominięciem tego kryterium. Wobec powyższego, Kolegium prawidłowo uznało, że brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b cyt. ustawy. Sąd nie podziela natomiast stanowiska organu odwoławczego, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy zaprzestaniem lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, że 87 letni ojciec skarżącej jest osobą po dwóch udarach, które miały miejsce w 2018 r. i 2020 r. Ma niedowład prawej strony ciała oraz całkowita afazję. Nie potrafi się porozumieć (wypowiedzieć słów) i wyrazić swoich potrzeb. Nie ma jednego oka, a na drugie widzi jedynie w 20%. Jednocześnie z uwagi na stan zdrowia nie kwalifikuje się do operacji. Często miewa wysokie ciśnienie, wtedy jest osobą leżącą i wymaga karmienia. Ojciec skarżącej cierpi też nie nietrzymanie moczu jednak nie chce nosić pampersów. Zdarzają się mu zaniki pamięci i wtedy opuszcza dom samowolnie lub odkręca gaz. Wymaga wówczas całodobowej opieki ze strony skarżącej. Ojciec skarżącej nie toleruje innych osób nawet tych najbliższych w domu i podczas wykonywania czynności pielęgnacyjnych i higienicznych. Z dołączonej do akt sprawy oceny pacjenta wg zmodyfikowanej skali Barthel wynika, że ojciec skarżącej uzyskał 30 pkt. Wynika z niej, że jest całkowicie zależny (0 pkt.) w zakresie utrzymywania higieny osobistej, korzystania z toalety, mycia i kąpieli całego ciała, wchodzenia i schodzenia po schodach oraz kontrolowania moczu. W pozostałym zakresie wymaga wsparcia. Dodatkowo z opinii psychologicznej sporządzonej 16 grudnia 2022 r., którą organ w swych rozważaniach całkowicie pominął, wynika, że ojciec skarżącej stracił całkowicie zdolność płynnego czytania, zrozumiałego pisania i liczenia. Jest całkowicie niesamodzielny. Z pomocą córki porusza się o balkoniku. Jest osobą bardzo nerwową, zdarza mu się agresja słowna i fizyczna. Nawiązanie kontaktu werbalnego oraz logicznego porozumienia uznano za niemożliwe. W zakresie koordynacji wzrokowo – ruchowej stwierdzono brak zdolności do analizy, syntezy i porównania, co uniemożliwia poprawne wykonywanie nawet najprostszych zadań. Skarżąca, co prawda nie mieszka razem z ojcem ale w niedalekim sąsiedztwie i pozostaje stale do jego dyspozycji. Pomaga mu we wszystkich czynnościach dania codziennego i sprawuje nad nim stałą opiekę. W związku z opieką wykonuje takie czynności jak: mycie, golenie, podanie leków, mierzenie ciśnienia, przygotowanie posiłku, porannej gimnastyce. Ponadto robi zakupy, przygotowuje posiłki, w razie potrzeby karmi ojca, wykupuje i podaje leki, umawia wizyty lekarskie, wykonuje czynności pielęgnacyjne, dba o utrzymanie higieny osobistej, sprząta mieszkanie, pierze odzież, pościel, pali w piecu. Poświęca na to ok dziennie ok. 10 godzin. W ocenie Sądu stan ojca skarżącej oraz zakres pomocy jaki świadczy mu skarżąca, nie wskazuje – jak przyjął organ - że są to czynności dnia codziennego, które wykonują wszystkie osoby mające pod opieką starszych rodziców. Sąd zauważa, że ten sam rodzaj czynności opiekuńczych, w zależności od stopnia ich nasilenia i potrzeb niepełnosprawnego, może być uznany jedynie za zwykłe czynnościach dnia codziennego, jak i wypełniać przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ojciec skarżącej jest niekomunikatywny, bardzo mało widzi, ma zaniki pamięci, ma zaburzenia logicznego rozumowania. Te wszystkie przypadłości sprawiają, że opieka jakiej wymaga, to nie tylko czynności pielęgnacyjne i opiekuńcze ale również potrzeba stałej kontroli i czuwania nad niepełnosprawnym. W specyfice schorzeń ojca skarżącej, dla stwierdzenia ciągłego charakteru opieki świadczonej przez skarżącą, istotne jest również to, że ojciec nie toleruje innych osób, bywa nerwowy, reaguje agresją. To sprawia, że skarżąca jest w rzeczywistości ograniczona w możliwości skorzystania z ewentualnego wsparcia innych osób w opiece nad ojcem. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że rodzaj podejmowanych przez skarżącą czynności takich jak np. mycie ojca, pomoc w korzystaniu z toalety, czy pomoc w czynnościach higienicznych, dla komfortu niepełnosprawnego, wymagała istnienia relacji z opiekunem. Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z 23 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 786/21, wykonywanie wobec niepełnosprawnego czynności opiekuńczych o osobistym, częstokroć intymnym charakterze, dodatkowo podkreśla konieczność istnienia szczególnej relacji zaufania między opiekunem, a podopiecznym. W tych okolicznościach to, że czasami ojciec skarżącej jest w lepszej formie i może zostać w domu sam przez kilka godzin, nie jest obłożenie chory i nie trzeba go stele karmić - nie jest decydujące przy ocenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy zaprzestaniem lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem opieki nad ojcem. Czasami osoba, która jest w stanie sama się przemieszczać ale nie ma z nią kontaktu i ma zaburzenia świadomości jest bardziej wymagająca w opiece niż osoba leżąca. Za każdym razem wymaga to indywidualnej i całościowej oceny. Na skutek takiej właśnie oceny Sąd uznał, że w sprawie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy zaprzestaniem lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a opieką nad niepełnosprawnym ojcem. Co do okoliczności, którą Kolegium powołało jako dodatkowy argument przemawiający za negatywnym załatwieniem wniosku skarżącej – tj. obowiązku udziału jej rodzeństwa w opiece nad matką, wskazać należy, że w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w sytuacji gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad rodzicem i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci, które również obowiązek alimentacyjny mogą wypełniać, ale nie zwróciły się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1521/23, 9 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1397/23, 9 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1407/23; 9 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1471/23; 13 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 127/23; 30 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 781/22; 9 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 2449/22; 5 lipca 2023 r. sygn. akt I OSK 1576/22; 28 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 925/21). Tym samym powyższa okoliczność nie mogła mieć wpływu na kierunek rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią stanowisko zawarte w niniejszym wyroku. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.