III SA/Kr 1746/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. R. na akt Prezydenta Miasta z dnia 31 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście mieszkaniowej I. uchyla zaskarżony akt, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata J. B. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Kwestionowanym skargą pismem z dnia 31 maja 2012 r., znak: [...], Prezydent Miasta poinformował A. R. o odmowie umieszczenia jej na liście mieszkaniowej. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: A. R. złożyła w dniu 29 kwietnia 2005 r. wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy. Pismem z dnia 16 listopada 2006 r., znak: [...], p.o. Zastępcy Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa UM poinformował wnioskodawczynię, że jej wniosek będzie przedmiotem rozpatrzenia w latach następnych. A. R. ponowiła wniosek w sprawie mieszkaniowej w dniu 1 sierpnia 2008 r. Pismem z dnia 23 września 2008 r., znak: [...], wnioskodawczyni została poinformowana, że jej wniosek o pomoc mieszkaniową był weryfikowany pod kątem objęcia ostatecznymi listami mieszkaniowymi osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową ze względów społecznych w roku 2008. Z uwagi na uzyskanie mniejszej od wymaganych ilości punktów (wniosek uzyskał 54 pkt przy wymaganym minimum 96 pkt), sprawa udzielenia pomocy mieszkaniowej A. R. została przekazana do rozpatrzenia w latach następnych. A. R. ponowiła wniosek w sprawie mieszkaniowej w dniu 30 września 2009 r. Pismem Wydziału Mieszkalnictwa UM z dnia 3 grudnia 2009 r., znak: [...], wnioskodawczyni została poinformowana, że zgodnie z § 12 ust. 5 uchwały nr [...] Rady Miasta z 24 października 2007 r., uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są między innymi osoby bezdomne, tj. osoby nieposiadające zameldowania na pobyt stały oraz pobyt czasowy na terenie Gminy oraz nie posiadające zameldowania na pobyt stały na terenie innej gminy. Z uwagi na powyższy zapis ww. uchwały wniosek skarżącej został rozpatrzony negatywnie, bowiem w dacie ponownej weryfikacji wniosku wnioskodawczyni legitymowała się zameldowaniem na pobyt stały w J przy ul. B i zameldowaniem na pobyt czasowy w nieruchomości przy ul. J w K. Na negatywne rozpatrzenie wniosku A. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z 30 września 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 819/11, skargę tę odrzucił, bowiem skarżąca nie poprzedziła skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. A. R. złożyła w dniach 6 maja 2010 r. i 2 listopada 2011 r. kolejne wnioski o przyznanie lokalu z mieszkaniowego zasobu Gminy, które ostatecznie uzupełniła 15 maja 2012 r. Pismem z dnia 31 maja 2012 r., znak: [...], Prezydent Miasta poinformował A. R. o negatywnym rozpatrzeniu jej wniosków z dnia 6 maja 2010 r. i 2 listopada 2011 r. odmawiając tym samym umieszczenia jej na liście mieszkaniowej. Wskazał, że na podstawie uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. Woj. z dnia 5 grudnia 2007 r., Nr 850, poz. 5589 ze zm.) obowiązującej od 20 grudnia 2007 r., Gmina świadczy pomoc mieszkaniową m.in. osobom bezdomnym nieposiadającym zameldowania na pobyt stały na terenie innej gminy. Analiza akt sprawy wykazała, że skarżąca posiada w dalszym ciągu zameldowanie na pobyt stały w lokalu mieszkalnym przy ul. B w J. Zatem w świetle obowiązujących przepisów fakt ten uniemożliwia uznanie jej za osobę bezdomną i tym samym pozytywne rozpatrzenie wniosku. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 20 czerwca 2012 r. skarżąca podniosła, że kryterium stałego zameldowania nie może stanowić przesłanki dla decyzji o przyznaniu najmu lokalu mieszkalnego jako sprzeczne z art. 21 ustawy o ochronie praw lokatorów. Wskazała, że posiada centrum życiowe na terenie K, tj. faktycznie tu zamieszkuje, posiada stałe źródło dochodu na terenie Gminy, posiada dzieci w wieku szkolnym, które na terenie tej gminy pobierają naukę. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, udzielonej pismem z dnia 23 lipca 2012 r., organ administracji nie znalazł podstaw do zmiany zajętego stanowiska. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na pismo Prezydenta Miasta z dnia 31 maja 2012 r., znak: [...], A. R. podniosła ponownie argumentację, wskazującą na sprzeczność § 12 ust. 6 uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. Woj. z 2007 r. Nr 850, poz. 5589), stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, z art. 21 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, obecnie t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 150). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że z uwagi na fakt niespełniania przez skarżącą podstawowych kryteriów do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych stanowisko organu było prawidłowe. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1214/12, WSA w Krakowie zawiesił postępowania sądowe w sprawie z uwagi na toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie ze skargi kasacyjnej Gminy na wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1181/12, stwierdzającym nieważność m.in. przepisu § 12 ust. 5 i 6 uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia organu administracji w niniejszej sprawie. Wobec ustania przyczyny zawieszenia w związku z oddaleniem przez NSA skargi kasacyjnej Gminy wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2790/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1214/12 podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrola sądu obejmuje także orzekanie w sprawach skarg, m.in. na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie skarga była dopuszczalna i podlegała rozpatrzeniu. Kwestionowane skargą pismo Prezydenta Miasta z dnia 31 maja 2012 r., znak: [...], jak wynika z analizy obowiązujących w tej kwestii przepisów, przebiegu postępowania w tym przedmiocie i uzasadnienia tego pisma, zostało skierowane do skarżącej na etapie ustalenia przez organ spełnienia przez nią warunków do umieszczenia jej na liście mieszkaniowej. Nie jest to więc z pewnością akt dotyczący odmowy skierowania skarżącej do zawarcia umowy o najem konkretnego lokalu mieszkalnego, który podejmowany jest w późniejszym etapie, a który nie podlega kontroli sądu administracyjnego lecz kognicji sądów powszechnych (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12), lecz pismo to jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarżąca poprzedziła też skargę wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa (pismo z dnia 20 czerwca 2012 r.), dlatego też podlegała ona rozpatrzeniu. Wskazany akt Prezydenta Miasta został wydany na podstawie przepisów uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. Woj. z 2007 r. Nr 850, poz. 5589), w tym w szczególności na podstawie § 12 ust. 5 i 6 tej uchwały. Wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1181/12 stwierdzono nieważność m. in. § 12 ust. 5 uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy w brzmieniu pierwotnym oraz § 12 ust. 5 zd. 1 w brzmieniu ustalonym uchwałą Rady Miasta z dnia 7 stycznia 2009 r. nr [...] w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, § 12 ust. 6 uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy. Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2790/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1181/12. Wobec powyższego, biorąc pod uwagę skutki stwierdzenia nieważności przepisów aktu prawa miejscowego, który zawiera normy o charakterze ogólnym, abstrakcyjnym i wyznaczające sposób zachowania się określonych adresatów w sytuacjach przewidzianych w tych normach, które obowiązują do czasu utraty przez nie mocy obowiązującej w przypadkach wskazanych w ustawach lub w nich samych, stwierdzić należy, że negatywne stanowisko Prezydenta Miasta wyrażone w kwestionowanym skargą akcie, zostało wydane bez podstawy prawnej. Mimo, że nastąpiło to z dniem 31 maja 2012 r., to stwierdzenie nieważności działa z mocą wsteczną, a więc tak, jak by w ogóle wskazanych przepisów - § 12 ust. 5 i ust. 6 uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy - w ogóle nie było od początku w wiążącym wówczas strony, jak i Prezydenta Miasta, akcie prawa miejscowego. Z powyższych powodów skargę należało uwzględnić uznając kwestionowany nią akt za naruszający prawo. Sąd nie mógł jednak stwierdzić nieważności zaskarżonego aktu, gdyż zgodnie z art. 146 § 1. P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla jedynie ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jak w pkt II sentencji wyroku.