III SA/Kr 1792/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2013 r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 5 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala. Zaskarżoną przez L. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A decyzją z dnia 5 października 2012 r. znak [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2012 r. znak [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5000 zł. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013.267), art. 4 pkt 7, art. 4 pkt 22 lit. m, art. 18 ust. 1, art. 18b ust. 1 pkt 1, 3 i 7, art. 18b ust 2 pkt 1 lit. b, art. 20 ust. 1, art. 20a ust. 1, 92a ust. 1 i ust. 2, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007.125.874 ze zm) oraz Ip. 2.2.3 i 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym oraz § 11 ust. 1 pkt 13, § 18 ust 1 pkt 2 i § 19 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. 32.262). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2012 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących - ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków oraz wykonywanie przewozu autobusem, który - nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów. Naruszenia te zostały ujawnione podczas kontroli drogowej autobusu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzonej przez Inspekcję Transportu Drogowego w miejscowości A na przystanku L II w dniu 20 czerwca 2012 roku. Kontrolowanym pojazdem kierował J. B., który wykonywał regularny transport drogowy osób na trasie T – A na rzecz i w imieniu skarżącego. Kontrolowany przewóz wykonywano na podstawie wypisu Nr [...] z zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym oraz wypisu Nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. W trakcie kontroli, stwierdzono, iż kierujący pojazdem pominął przystanki: A O oraz A. L. I, do czego kontrolowany kierowca się przyznał. Ponadto w pojeździe kontrolujący ujawnili tylko jedno oznaczone wyjście awaryjne, przy 17 miejscach siedzących mimo, że w pojeździe winny znajdować się trzy wyjścia awaryjne. Jednocześnie ustalono, że w pojeździe nie znajduje się trójkąt ostrzegawczy. Za naruszenie dotyczące trasy na skarżącego nałożono kare wysokości 3000 zł (l.p. 2.2.3. zał nr 3 do ww ustawy) a za naruszenie dotyczące wyposażenia autobusu nałożono karę w wysokości 2000 zł (l.p. 2.5.2. zał. nr 3 ww ustawy). Skarżący pismem z dnia 8 lipca 2012 r. złożył wyjaśnienia, zgodnie z którymi do naruszenia polegającego na pominięciu przez kierowcę przystanków A O oraz A L jak i pominięcia sprawdzenia stanu technicznego i wyposażenia pojazdu doszło z wyłącznej winy kierowcy. Wskazał, że dołożył obiektywnie możliwej staranności i dokonał wszystkiego co było obiektywnie możliwe, aby kierowca przestrzegał obowiązujących norm w zakresie wykonywanego zawodu. Ponadto skarżący wskazał, że przyjął od kierowcy pisemne zobowiązanie do przestrzegania obowiązujących przepisów. Odwołując się od ww decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Podniósł, że jego zachowanie winno być ocenione przy uwzględnieniu miernika obiektywnej staranności wymaganej zwykle od wykonującego przewóz. Istotne dla jego odpowiedzialności jest, iż z dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 ww ustawy, wynika, że przedsiębiorca wykonujący przewozy nie zawsze ponosi odpowiedzialność za skutki działań osób (w tym kierowcy), którymi posługuje się w wykonywaniu działalności transportowej. Oświadczył, że w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do naruszenia polegającego na pominięciu przez kierowcę przystanków: A O oraz A L oraz naruszenia wymagań w zakresie wyposażenia oraz oznakowania pojazdu w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów niemniej powyższe naruszenia zostały spowodowane okolicznościami leżącymi po stronie kierowcy, który postąpił wbrew woli oraz poleceniom pracodawcy. W związku z wystąpieniem naruszeń, skarżący zastosował względem kierującego kontrolowanym pojazdem karę nagany. Wskazując na powyższe, skarżący wskazał, iż zapewnił właściwą dyscyplinę oraz organizację pracy i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, które było wynikiem zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję, cytując wpierw przepisy prawne znajdujące w sprawie zastosowanie, w tym o warunkach wykonywania przewozu regularnego i regularnego specjalnego i sankcjach za naruszenie tych przepisów. Zaznaczył organ, że w sprawie bezspornymi są okoliczności, iż w dniu [...] 2012 r. kierujący pojazdem o nr rej. [...] J. B., który wykonywał regularny transport drogowy osób na trasie A - T na rzecz i w imieniu strony na podstawie okazanego wypisu Nr [...] z zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym oraz wypisu Nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób i pominął przystanki: A O oraz A L I. Powyższe zostało stwierdzono protokołem kontroli nr [...] i zostało również potwierdzone w treści złożonych zeznań kierującego kontrolowanym pojazdem pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego przed organami Inspekcji Transportu Drogowego w tym zakresie strona nie składała też żadnych zastrzeżeń. Jednocześnie stwierdził organ, że bezspornym jest, iż kontrolowany pojazd nie spełniał wymaganych warunków technicznych. Z ustaleń z kontroli wynika, że w pojeździe znajdowało się tylko jedno oznaczone wyjście awaryjne, przy czym zgodnie z wpisem w dowodzie rejestracyjnym w pojeździe znajdowało się 17 miejscach siedzących. W kontrolowanym pojeździe winno więc znajdować się 3 wyjścia awaryjne stosownie do treści powołanego wyżej § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Ponadto w trakcie kontroli stwierdzono również, że w pojeździe nie znajdował się trójkąt ostrzegawczy, o którym stanowi § 11 ust. l pkt. 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Organ zauważył, że w treści złożonego odwołania skarżący nie kwestionuje stwierdzonego naruszenia, wskazując, iż doszło do tego pomimo tego, że kierowca znał swoje obowiązki w zakresie konieczności każdorazowego dokonywania przeglądu pojazdu, co do wyposażenia lub ewentualnie innych usterek lub awarii. Kwestią sporną jak zauważył organ pozostaje natomiast fakt ponoszenia przez skarżącego odpowiedzialności za naruszenia, jakich dopuścił się kierowca kontrolowanego przewozu, od razu zauważając, że zarzuty skarżącego i przedstawione na ich potwierdzenie okoliczności nie mają znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy. Brak jest w ocenie organu podstaw do uznania, że skarżący jest zwolniony z odpowiedzialności za naruszenia jakich dopuścił się kierowca. Wyjaśnił organ, że w dyspozycji art. 92 c ustawy o transporcie drogowym nie zawierają się sytuacje, które wynikają z zachowania kierowcy, lecz są bezpośrednim wynikiem braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Organ zauważył, że przedsiębiorca mógł przewidzieć naruszające prawo zachowanie kierowcy, którym posługiwał się przy wykonywaniu transportu drogowego, i miał wpływ na to wykroczenie. Organ podkreślił, że skarżący nie przedstawił dowodów świadczących o tym, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Po stronie przedsiębiorcy jak zauważył, leży ustalenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą miały za cel dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. W zakresie stwierdzonego naruszenia z Ip. 2.5.2 dotyczącego wykonywania przewozu autobusem, który - nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów, organ odwoławczy ocenił, że doszło do naruszenia z Ip. 2.5.1 sankcjonowanego karą pieniężną w wysokości 5000 zł. Jednakże z uwagi na treść art. 139 Kpa, organ zaznaczył, że nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się (zakaz reforamationis in peius), i brak przesłanek by decyzja rażąco naruszała prawo lub rażąco naruszała interes społeczny. W związku z tym, jak zaznaczył, jest zobowiązany w całości utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze na ww decyzję L. J. wniósł o jej uchylenie wobec naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego. Argumentacja skargi pokryła się z zarzutami odwołania, w szczególności skarżący położył nacisk na brak jego odpowiedzialności za naruszenie kierowcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji (postanowień) sąd bada czy zaskarżona decyzja (postanowienie) nie narusza prawa oraz czy zostały wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga niniejsza nie podlega uwzględnieniu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012.1265) zwanej w dalszej części uzasadnienia: "ustawą". Okoliczności stanu faktycznego wskazane w uzasadnieniu decyzji oraz wynikające z akt administracyjnych, a w szczególności z protokołu kontroli, do którego nie zostały zgłoszone zastrzeżenia, nie są sporne. Istotę sporu w rozpatrywanej sprawie stanowi kwestia odpowiedzialności przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia. Odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego została przewidziana w art. 92 a ust. 1 ustawy i usankcjonowana karą pieniężną w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego, w myśl art. 4 pkt 22 lit. m ustawy, należy rozumieć obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz ustawy z dnia 15 listopada 1984r.- Prawo przewozowe. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej kwalifikacji stwierdzonych uchybień przepisom regulującym zasady wykonywania regularnego przewozu publicznego( art.4 pkt 7ustawy) oraz warunków określonych w zezwoleniu (szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), trafnie uzasadniając, iż nałożenie kary wyższej niż organ pierwszej instancji w postępowaniu odwoławczym nie jest dopuszczalne, o ile nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa. Przechodząc do oceny spornej kwestii odpowiedzialności przedsiębiorcy należy stwierdzić że skarżący w toku postępowania nie wskazał na żadne okoliczności, które miałyby wpływ na ustalenie jego odpowiedzialności jako przedsiębiorcy. Zgodnie z przepisem art. 92c. 1. pkt 1 ustawy, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (...) Wykładnia tego przepisu musi uwzględnić zasadę, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo (ten przedsiębiorca) i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10; LEX nr 920618). Odpowiedzialność przedsiębiorcy, prowadzącego usługi transportu drogowego nie jest oczywiście odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny, bowiem istnieje możliwość zwolnienia się z przedsiębiorcy z odpowiedzialności za działania osób, którymi posługuje się on w wykonaniu działalności, jeżeli wykaże okoliczności wymienione właśnie w cytowanym wyżej przepisie. W tym przypadku skarżący przedsiębiorca w żaden sposób takich okoliczności nie wykazał, do czego był zobowiązany, by ewentualnie się ekskulpować. Dołączenie oświadczenia kierowcy o tym, że działał wbrew poleceniom nie może odnieść zamierzonego skutku. Podkreślić z całą stanowczością należy, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad zatrudnionymi osobami, a odpowiedzialność przedsiębiorcy za ich działania w ramach powierzonych im zadań opiera się na zasadzie ryzyka. Kierowca samodzielnie prowadzi pojazd i wówczas trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Tej okoliczności nie można jednak kwalifikować w kategoriach "braku wpływu". Na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek organizacji pracy kierowców i ich doboru oraz dbałości o pojazdy, którymi posługuje się przedsiębiorstwo przy wykonywaniu przewozu, aby nie dochodziło do naruszeń. Przedsiębiorca, któremu zostało udzielone zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym odpowiada za wszystkie aspekty działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu przewozów w ramach posiadanego zezwolenia. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.