III SA/Kr 1793/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2013 r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala. Zaskarżoną przez L. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A decyzją z dnia 26 września 2012 r. znak [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2012 r. znak [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2000 zł. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013.267), art. 4 ust. 22, 92a ust. 1, 2, 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007.125.874 ze zm.) oraz Ip. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym oraz § 18 ust 1 pkt 3, 6 i 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003. 32.262). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2012 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu autobusem, który nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów. Brak było zasłonek w bocznych szybach. Na szybach były zaklejone folie przeciwsłoneczne, mocno uszkodzone. W pojeździe było dwa wyjścia awaryjne i tylko jeden młotek do tych wyjść. Pojazd miał 17 siedzeń i był zarejestrowany na 17 osób. Powyższe stwierdzono podczas kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...], mającej miejsce w dniu [...] 2012 r. w miejscowości A, na ul. M. W chwili kontroli wykonywany był przewóz regularny osób na trasie A - T. Pojazdem kierował A. K. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] 2012 r. W odwołaniu od decyzji strona powołała się na treść art. 92 c ustawy o transporcie drogowym twierdząc, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń. Wskazała, że w chwili wyjazdu na trasę pojazd był wyposażony w odpowiednią ilość młotków, zaś jeden z nich został prawdopodobnie usunięty przez pasażera. Podniósł, że nieuzasadnione jest twierdzenie organu, że folie w szybach nie spełniały swojego przeznaczenia. Wyjaśnił, że pojazd wyposażony był w mocowania na firanki, które jednak w momencie kontroli nie były zawieszone z uwagi na to, że poddane były okresowemu czyszczeniu. Ponadto zarzucił organowi pierwszej instancji, że decyzja nie została uzasadniona we właściwy sposób. Organ odwoławczy, powołując się na znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy, odniósł się do stanu faktycznego sprawy i stwierdził, że w toku oględzin autobusu, w którym w chwili kontroli wykonywano przewóz regularny, ustalono, że w pojeździe brak było w bocznych oknach zasłonek i jednocześnie nie był on wyposażony w szyby przeciwsłoneczne. Folia przeciwsłoneczna na szybach była uszkodzona w takim stopniu, że nie spełniała swojej funkcji. Okoliczność ta stwierdzona została w protokole kontroli podpisanym przez kierowcę bez żadnych zastrzeżeń, w którym zaznaczono, że folie przeciwsłoneczne były uszkodzone w bardzo dużym stopniu. Wskazał też organ, że pojazd przystosowany był do przewozu 17 osób (posiadał 17 siedzeń i do przewozu takiej liczby osób był zarejestrowany), a co za tym idzie powinien być wyposażony w 3 wyjścia ewakuacyjne (§ 19 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia). W pojeździe natomiast znajdowały się tylko dwa opisane wyjścia awaryjne i jeden młotek. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy dokonując kwalifikacji prawnej uznał, że w chwili kontroli doszło do naruszenia, o którym mowa w Ip. 2.5.1 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym polegającym na wykonywaniu przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu drogowego. Za powyższe naruszenie przewidziana kara w wysokości 5000 zł. Organ I instancji w sposób wadliwy zakwalifikował popełnione naruszenie, jako wykonywanie przewozu autobusem, który nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów tj. naruszenie określone w Ip. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Przedmiotowe naruszenie dotyczy zdaniem organu odwoławczego wyłącznie takich przewoźników, którzy wykonują przewozy określonej grupy osób i z uwagi na kategorię pasażerów są obowiązani do zapewnienia dodatkowego wyposażenia i oznaczenia pojazdów. Przykładem mogą być tu przewozy dzieci autobusami szkolnymi. W takim wypadku autobus poza ogólnymi wymaganiami technicznymi, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, musi spełniać jeszcze inne wymagania np. posiadać dodatkowe białe tablice z czarnymi napisami "autobus szkolny" (art. 2 pkt 41a ustawy Prawo o ruchu drogowym). W niniejszej sprawie nie wykonywano przewozu określonej kategorii pasażerów, z którym wiązałaby się konieczność zapewnienia dodatkowego wyposażenia i oznakowania, ale "zwykły" przewóz regularny. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wyjaśnił, że dział III rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, który zawiera uregulowania dotyczące m.in. wyjść ewakuacyjnych, posiadania w pojeździe zasłon lub szyb przeciwsłonecznych, zatytułowany jest: "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem". W dziale tym w różnych rozdziałach zawarte są uregulowania dotyczące budowy pojazdu, jego wyposażenia, świateł, hamulców, a w rozdziale 5 zawarte są "Warunki dodatkowe dla autobusu". Mając na uwadze systematykę ww. rozporządzenia należy stwierdzić, że warunki dodatkowe autobusu należą do warunków technicznych pojazdu. W omawianym rozdziale 5 rozporządzenia, w § 18 określone są liczne wymagania dotyczące warunków technicznych, awaryjne, a także posiadanie gaśnicy, apteczki, ogumionego koła zapasowego, tablic kierunkowych, zasłon w oknach itd. Z powyższego zestawienia wynika, że warunki dodatkowe, jakie musi spełniać autobus nie są jednorodne; jedne dotyczą ściśle jego budowy, a inne konieczności wyposażenia w niezbędne urządzenia i przedmioty. Całość tych warunków dodatkowych składa się jednak na warunki techniczne, jakim musi odpowiadać autobus. Niespełnienie warunków technicznych stanowi co zaznaczył organ odwoławczy naruszenie określone w Ip. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a nie naruszenie określone Ip. 2.5.2. jak błędnie przyjął organ I instancji. Organ zmienił kwalifikację prawną stwierdzając, iż w chwili kontroli skarżący wykonywał przewóz autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu drogowego, a zatem popełniła naruszenie z w Ip. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Powołując się jednak na art. 139 kpa, utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Rozpoznając sprawę pod kątem zastosowania przepisu art. 92 c ust. 1 pkt 1 ww ustawy, organ stwierdził, że wyjaśnienia skarżącego w tym względzie nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. Skarżący ograniczył się wyłącznie do samych twierdzeń, że nie miał wpływu i nie mógł przewidzieć powstania naruszenia, nie przedstawiając jednak żadnych dowodów na ich poparcie. Według organu. nie sposób przyjąć, że skarżący nie mógł przewidzieć zdarzeń i okoliczności, które do naruszenia doprowadziły, skoro jak sam twierdzi sytuacje, w których dochodzi do zmian w wyposażeniu zdarzają się często. Częste przypadki usuwania wyposażenia powinny, w ocenie organu, skłonić skarżącego do podjęcia odpowiednich kroków, aby je wyeliminować np. poprzez umieszczenie odpowiednich ostrzeżeń, czy nawet zatrudnienie dodatkowej osoby kontrolującej stan autobusu. Organ podkreślił też, że art. 92 c ust. l pkt l ww. ustawy to przepis odnoszący się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. W skardze na ww decyzję, skarżący wnosząc o jej uchylenie, zarzucił naruszenie zarówno przepisów postępowania jak i przesiew praw amaterialnego, powtarzając zarzuty odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji (postanowień) sąd bada czy zaskarżona decyzja (postanowienie) nie narusza prawa oraz czy zostały wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga niniejsza nie podlega uwzględnieniu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012.1265) zwanej w dalszej części uzasadnienia: "ustawą". Okoliczności stanu faktycznego przyjęte przez organ i wskazane w uzasadnieniu decyzji wynikają z akt administracyjnych, a w szczególności z protokołu kontroli, do którego nie zostały zgłoszone zastrzeżenia. Skarga w istocie stanowi polemikę z treścią protokołu kontroli. Należy w tym miejscu podkreślić, że w postępowaniu sądowo- administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie jedynie dowodów uzupełniających z dokumentu (art.106 §3 p.p.s.a.). Z tego powodu polemika z treścią podpisanego przez kontrolowanego oraz kontrolera protokołu polegająca na kwestionowaniu zawartych w nim stwierdzeń nie jest w tym postępowaniu możliwa, jeżeli nie zostaną przedstawione dowody z dokumentów. Treść załącznika do protokołu kontroli z dnia [...] 2012r. odpowiada przyjętym przez organy ustaleniom faktycznym. Brak wymaganej ilości oznakowanych wyjść awaryjnych, odpowiedniej ilości młotków do wyjść awaryjnych oraz zasłon w szybach bocznych , przy równocześnie występujących uszkodzeniach folii w tych szybach stanowi naruszenie określone w I p. 2.5.1. załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, co powinno skutkować nałożeniem kary 5000 zł. Nałożenie kary wyższej niż organ pierwszej instancji nie jest dopuszczalne w postępowaniu odwoławczym (art. 139 kpa ), o ile nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa. Treść skargi wskazuje też na to, że istotę sporu w rozpatrywanej sprawie stanowi kwestia odpowiedzialności przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia. Odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego została przewidziana w art. 92 a ust. 1 ustawy i usankcjonowana karą pieniężną w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego, w myśl art. 4 pkt 22 ustawy, należy rozumieć obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy (oraz innych aktów prawnych wskazanych w tym przepisie). Organ odwoławczy dokonał prawidłowej kwalifikacji stwierdzonych w toku kontroli naruszeń, trafnie uzasadniając, iż nałożenie kary wyższej niż organ pierwszej instancji w postępowaniu odwoławczym nie jest dopuszczalne, o ile nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa. Prawidłowa jest również ocena kwestii odpowiedzialności przedsiębiorcy. Skarżący w toku postępowania nie wskazał na żadne okoliczności, które miałyby wpływ na ustalenie jego odpowiedzialności jako przedsiębiorcy. Zgodnie z przepisem art. 92c. 1. pkt 1 ustawy, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (...) Wykładnia tego przepisu musi uwzględnić zasadę, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo (ten przedsiębiorca) i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10; LEX nr 920618). Odpowiedzialność przedsiębiorcy, prowadzącego usługi transportu drogowego w szczególności dotyczy także, jak w rozpatrywanym przypadku stanu technicznego i wyposażenia pojazdu. Możliwość zwolnienia się z przedsiębiorcy z odpowiedzialności ogranicza się do wykazania okoliczności wymienionych w wyżej powołanym przepisie. W tym przypadku skarżący przedsiębiorca w żaden sposób takich okoliczności nie wykazał, do czego był zobowiązany, by ewentualnie się ekskulpować. Stwierdzenie, że za wskazane braki odpowiedzialne są osoby trzecie, lub, ze uszkodzenia folii nie były znaczne, nie może uzasadniać zwolnienia z odpowiedzialności przedsiębiorcy, gdyż nie są to okoliczności nie dające się przewidzieć. Okoliczności związanych z brakiem oznakowania wyjść awaryjnych lub brakiem zasłon w szybach i uszkodzeniem folii nie można też kwalifikować w kategoriach "braku wpływu". Na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek organizacji pracy oraz dbałości o pojazdy, którymi posługuje się przedsiębiorstwo przy wykonywaniu przewozu, aby nie dochodziło do naruszeń. Przedsiębiorca, któremu zostało udzielone zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym odpowiada za wszystkie aspekty działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu przewozów w ramach posiadanego zezwolenia. Mając na uwadze powyższe Sąd nie znalazł postaw do uwzględnienia skargi, dlatego na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a skargę oddalił .