III SA/Kr 1809/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Bociąga WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi D. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 października 2016 r. ([...]) w przedmiocie odmówienia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2016 r. ([...]) Burmistrz odmówił D. B. prawa do świadczenia wychowawczego na syna B. B. ur. [...] 2000 r. Ww. decyzja wraz z pouczeniem o sposobie i terminie do wniesienia odwołania została doręczona D. B. dnia 21 lipca 2016 r. W dniu 22 września D. B. złożyła w organie odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Podała, że w okresie, w którym mogła wnieść odwołanie od ww. decyzji przebywała na zwolnieniu lekarskim. W związku z powyższym nie mogła zgłosić się do ośrodka pomocy społecznej celem złożenia odwołania od decyzji. Postanowieniem z dnia 20 października 2016 r. ([...]) na podstawie art. 59 §1 w zw. z art. 58 § 1 i 2 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło D. B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powołując się na przepis art. 58 kpa organ wskazał, że strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu na wniesienia w/w środka zaskarżenia nastąpiło bez jej winy. Wprawdzie we wniosku o przywrócenie terminu strona wskazała, że w okresie od 12 lipca 2016 r. do 27 września 2016 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, czego potwierdzeniem są przedłożone przez stronę zaświadczenia lekarskie, które potwierdzą istnienie stanu chorobowego (według skarżącej schorzenie kręgosłupa) w w/w okresie, jednakże z ww. zaświadczenia wynika, że chora mogła chodzić. Oznacza to, że pomimo schorzenia, skarżąca w okresie objętym zwolnieniem, w którym zawierał się również termin na wniesienie odwołania, mogła w/w środek zaskarżenia sporządzić i nadać go w najbliższej placówce pocztowej lub chociażby zwrócić się o jego nadanie do osób trzecich (członków rodziny czy sąsiadów). W ocenie Kolegium, podstawę przywrócenia terminu może stanowić jedynie taka choroba strony, która wymaga leżenia w łóżku, przy jednoczesnej niemożności wyręczenia się strony inną osobą w dokonaniu czynności procesowej. Taka choroba natomiast u skarżącej nie wystąpiła. Na powyższe rozstrzygnięcie D. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podniosła, że z powodu schorzenia kręgosłupa, choroby serca i złego stanu psychicznego nie była zdolna do obrony swoich praw, w tym złożenia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 ppsa), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedmiotem kontroli tut. Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 września 2016 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] 2016 r. W wyniku przeprowadzonej kontroli, zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga nie jest zasadna. Na wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, wskazać należy, że zgodnie z art. 58 §1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Tak więc zainteresowany wnoszący prośbę o przywrócenie terminu powinien nie tylko uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ale jednocześnie dopełnić czynności, dla której określony był termin oraz zachować siedmiodniowy, nieprzywracalny już termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia. Z treści art. 58 § 1 kpa wynika, że strona która uchybiła terminowi powinna uprawdopodobnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Jak podkreśla się w orzecznictwie, braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu nie potwierdza nieznajomość prawa czy też wybranie innej drogi obrony interesu prawnego. Podkreślić przy tym należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy podjęciu największego w danych warunkach wysiłku (por. II SA/Kr 824/15). Jak wskazano powyższej wniosek o przywrócenie terminu co do jego meritum powinien powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu. Przyjmuje się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie prawdopodobieństwo twierdzenia o danym fakcie, to jednak uprawdopodobnienie winno prowadzić do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie będące przyczyną uchybienia terminu rzeczywiście miało miejsce. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.(por. I OSK 2953/14). Odnosząc się do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zwolnienie lekarskie, z którego wynika niezdolność do pracy nie jest przeszkodą, która uniemożliwia dochowanie terminu do wniesienia środka zaskarżenia w ustawowym terminie. Konieczne jest wykazanie, że choroba uniemożliwiła dopełnienie reguł należytej staranności. Natomiast korzystanie z poradni lekarskiej i dokonanie dodatkowych badań lekarskich nie świadczy o wystąpieniu niedającej się przezwyciężyć przeszkody. Fakt choroby nie jest bowiem równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią bądź wynajęty podmiot. Mechaniczne przyjmowanie, że każda cięższa choroba wywołuje obiektywną niemożliwość dokonania czynności procesowej i uzasadnia przywrócenie terminu, byłoby sprzeczne z doświadczeniem życiowym. W konsekwencji, tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody - w danych warunkach - nie do przezwyciężenia można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W realiach przedmiotowej sprawy, wedle Sądu skarżąca nie uprawdobodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, a jej postawa świadczy co najmniej o lekkim niedbalstwie. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w nie zostało wykazane, że w okresie zwolnienia lekarskiego strona nie była zdolna do podejmowania jakichkolwiek czynności. Z przedłożonego formularza ZUS ZLA wynika bowiem, że skarżąca była niezdolna do pracy w dniach od 12 lipca 2016 r. do dnia 23 sierpnia 2016 r. oraz od dnia 24 sierpnia 2016 r. do dnia 27 września 2016 r. Jednakże z zaświadczenia tego wynika również, że podczas tego zwolnienia skarżąca mogła chodzić, a skoro tak, to mogła również sporządzić i nadać w najbliższej placówce pocztowej odwołanie od decyzji organu I instancji. Zresztą, nawet jeśli - jak twierdzi skarżąca - jej stan zdrowia nie pozwalał na dokonanie osobiście tej czynności, mogła skorzystać z pomocy osoby trzeciej, co świadczyłoby o dochowaniu przez nią należytej staranności w dbaniu o własne interesy i skutkowałoby przywróceniem terminu do złożenia odwołania. Skoro skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania, jego przywrócenie nie jest możliwe. Tylko bowiem choroba, która uniemożliwia osobiste działanie, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób, usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności (por. II SA/Wr 455/16, I OSK 99/16). Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi o wprowadzeniu skarżącej w błąd przez organ administracji. Z akt sprawy wynika bowiem, że została ona pouczona o sposobie i terminie do złożenia odwołania. Nie ma więc podstaw, aby odpowiedzialnością za wynik swoich zaniedbań obciążać organ administracji. Mając na uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ppsa oddalono skargę.