III SA/Kr 184/12
WyrokWSA w Krakowie2013-01-15
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Grażyna Danielec, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o aktualizacji operatu ewidencyjnego gruntów i budynków, polegająca na wyodrębnieniu z jednej działki ewidencyjnej kilku działek o jednorodnym stanie prawnym, narusza prawo, jeśli pierwotna działka nie była jednorodna pod względem prawnym?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny ma obowiązek utrzymywać operat ewidencyjny w stanie zgodnym z rzeczywistością faktyczną i prawną. Jeśli jedna działka ewidencyjna obejmuje nieruchomości stanowiące przedmiot odrębnych praw własności, narusza to zasadę jednorodności prawnej działki. W takiej sytuacji dopuszczalne jest wydanie decyzji o aktualizacji operatu w celu wyodrębnienia tych nieruchomości i przyporządkowania ich właściwym właścicielom, zgodnie ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych.Stan faktyczny
Skarżący T. J. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o aktualizacji operatu ewidencyjnego gruntów. Aktualizacja polegała na wyodrębnieniu z jednej działki ewidencyjnej kilku działek o jednorodnym stanie prawnym, zgodnie z mapą do celów prawnych i ujawnieniem nowych właścicieli w rejestrze gruntów. Skarżący zarzucił decyzji stronniczość, brak rozprawy i nieprzesłuchanie świadków. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Kr 184/12 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2013r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki, Sędziowie NSA Grażyna Danielec, SO del. Janusz Bociąga (spr.), , Protokolant Renata Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013r., sprawy ze skargi T. J., na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, z dnia 2 grudnia 2011r. nr [...], w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala
T. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 2 grudnia 2011 r. Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2011 r. znak: [...] orzekającą o aktualizacji części graficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu R, jednostka ewidencyjna R, polegającej na:
1) wyodrębnieniu z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.1173 ha działek o jednorodnym stanie prawnym: a) działki ewid. nr [...] o pow. 0,0990 ha odpowiadającej parceli gruntowej L kat. [...] objętej KW [...], b) działki ewid. nr [...] o pow. 0,0101 ha odpowiadającej części parceli gruntowej L .kat [...] objętej KW [...] oznaczonej, jako parcela gruntowa L .kat. [...], c) działki ewid. nr [...] o pow. 0,0082 ha odpowiadającej parceli gruntowej L kat. [...] objętej KW [...], zgodnie z mapą do celów prawnych wraz z wykazem zmian, sporządzoną przez geodetę uprawnionego Z. G., przyjętą do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej (PODGK) w dniu 26 września 2008 r. za numerem [...].
2) ujawnieniu w rejestrze gruntów (część opisowa operatu ewidencyjnego) a) T. J., jako właściciela działki ewidencyjnej nr [...], b) L. K. oraz W. K., jako współwłaścicieli działki ewid. nr [...], c) M. L., M. N. oraz J. S., jako współwłaścicieli działki ewid. nr [...]. Organ odwoławczy ustalił i orzekał w następującym stanie faktycznym.
J. S. wystąpił z wnioskiem z dnia 7 września 2008 r. do Starostwa Powiatowego o przywrócenie stanu katastralnego działki ewidencyjnej nr [...] obręb R, Gmina R" przedkładając wraz z pismem operat pomiarowy "Mapa do celów prawnych" - działka ewidencyjna nr [...] przy ul. S, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 26.09.2008 r. pod numerem [...].
Zdaniem wnioskodawcy działką tą objęto trzy odrębne przedmioty własności. Jest ona niejednorodna prawnie, zaś wprowadzona zmiana w ewidencji powinny doprowadzić do dostosowania ewidencji do stanu prawnego.
W wyniku postępowania administracyjnego Starosta [...] 2008 r. wydał decyzję znak: [...], w której orzekł o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla działki ewidencyjnej nr [...] obręb R, jednostka ewidencyjna R. Podstawą do przeprowadzenia aktualizacji był operat [...] dokumentacja geodezyjna sporządzona przez geodetę uprawnionego mgr inż. Z. G. Starosta orzekł o wprowadzeniu zmiany w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów obrębu A w odniesieniu do działki ewid. [...] o pow. 0.1173 ha, w ten sposób, iż zmieniła ona swoją konfigurację, powierzchnię i oznaczenie na działki: ewidencyjne [...] o pow. 0.0990 ha, [...] o pow. 0.0101 ha i [...] o pow. 0.0082 ha.
Od decyzji Starosty z [...] 2008 r. złożyli odwołanie A. K. i L. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] 2009 r. decyzją znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z [...] 2008 r.
Na tą decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli A. K. i L. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w po rozpoznaniu skargi A. K., wyrokiem z 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 377/09 uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Natomiast skargę L. K., Sąd postanowieniem sygn. akt III SA/KR 377/08 odrzucił.
Ponownie rozpatrując sprawę. Starosta wydał w dniu [...] 2011r decyzje znak: [...] i orzekł:
I o aktualizacji części kartograficznej i opisowej operatu ewidencyjnego obrębu R, jednostka ewid. R polegającej na wyodrębnieniu z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,1173 ha działek o jednorodnym stanie prawnym
1) działki ewid. nr [...] o pow. 0,0990 ha odpowiadającej parceli gruntowej l.kat. [...] objętej KW [...],
2) działki ewid. nr [...] o pow. 0,0101 ha odpowiadającej części parceli gruntowej l.kat. [...] objętej KW [...] oznaczonej jako parcela gruntowa l.kat. [...],
3) działki ewid. nr [...] o pow. 0,0082 ha odpowiadającej parceli gruntowej l.kat. [...] objętej KW [...],
zgodnie z mapą do celów prawnych wraz z wykazem zmian sporządzoną przez geodetę uprawnionego Z. G., przyjętą do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej (PODGK) w dniu 26 września 2008r., za numerem [...]
II o ujawnieniu w rejestrze gruntów (część opisowa operat ewidencyjnego): 1) T. J. s. J. i A., jako właściciela działki ewid. nr [...], zgodnie z KW [...], Postanowieniem Sądu Rejonowego z dn. 8 grudnia 1998r., sygn. akt [...] o stwierdzenie nabycia spadku po T. K. oraz Postanowieniem Sądu Rejonowego z dn. 6 maja 1999r., sygn. akt [...] o stwierdzenie nabycia spadku po J. K.,
2) L. K. s. K. i A. oraz A. K. c. J. i ., jako współwłaścicieli działki ewid. nr [...] w udziale po 1/2 części, zgodnie z KW [...] oraz Aktem Notarialnym z dn. 16 sierpnia 2006r., Rep A nr [...],
3) M. L. c. T. i A. N. c. A. i W. oraz J. S. s. A. i W., jako współwłaścicieli działki ewid. nr [...] w udziałach kolejno: 25920/51840części,25520/51840 części oraz 400/51840 części, zgodnie, z KW [...].
Operat ewidencji gruntów dla miasta R został założony w oparciu o bezpośredni pomiar ustalonych granic wykonany w 1967r. i przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 22.05.1969r. o numerze [...]. Na operat składały się rejestry gruntów oraz mapy ewidencyjne w skali l: 1000. Nowa ewidencja stała się operatem ewidencyjnym obowiązującym i w całości zastąpiła dotychczasowy kataster gruntowy. Przy ustaleniu stanu władania działki ewid. nr [...] obecny był T. K. legitymujący się nakazem płatniczym z dn. 30 marca 1967 nr ewidencyjny [...]. Granice przedmiotowej działki zostały ustalone (pomierzone) w dniu 13.06.1967r. i wykazane na szkicach polowych nr nr 65 i 66. Z ustalenia granic działki [...] sporządzono protokół ustalenia stanu władania.
W konsekwencji tak ustalonych granic oraz ustalonego stanu władania T. K. s. H. i W. został wpisany do rejestru gruntów jako władający działką ewid. nr [...] o pow. 0,1173 ha. W roku 1983 wykonano aktualizację mapy zasadniczej wg stanu istniejącego w terenie i na jej podstawie sporządzono matryce mapy ewidencji gruntów w skali 1: 1000 przyjęte do zasobu w dniu 22.12.1984 za numerem [...]. Aktualnie w rejestrze gruntów w jednostce rejestrowej [...] figuruje działka ewid. nr [...] o pow. 0,1173 ha, a jako władający wpisany był nadal T. K. Zatem należy stwierdzić, iż zapis w rejestrze gruntów zarówno w zakresie podmiotu jak i przedmiotu działki ewid. nr [...] pozostał niezmienny od daty założenia ewidencji gruntów i budynków i przedstawia stan władania na rok 1967. Z posiadanej dokumentacji, jak również z zapisu z rejestru gruntów wynika, iż na przedmiotową działkę ewidencyjną nie został wydany żaden dokument własności.
W roku 2004, na zlecenie Starostwa Powiatowego, została opracowana numeryczna mapa ewidencji gruntów i budynków obrębu R w systemie EWMAPA. Do opracowania mapy ewidencyjnej numerycznej wykorzystano operat pomiarowy założenia ewidencji gruntów nr [...] oraz jednostkowe operaty dotyczące podziałów, rozgraniczeń, wznowień granic wykonane na terenie obrębu R po roku 1969.
Po porównaniu archiwalnej mapy katastralnej w skali 1 : 2880 .przedstawiającej parcele: p.gr.L.kat. [...], [...] i [...] z obowiązującą mapą ewidencyjną w skali 1: 1000 obrębu R, jednostka ewidencyjna R. Porównanie wraz z analizą wpisów dokonanych w księgach wieczystych nr: [...], [...] i [...] wynika, że działka ewidencyjna nr [...] nie jest jednorodna pod względem prawnym. Działkę nr [...] utworzyły nieruchomości - parcele katastralne: L.kat. [...], L.kat. [...] oraz L.kat. [...] stanowiące przedmioty odrębnych praw własności.
Zgodnie z wpisem dokonanym w księdze wieczystej Nr [...] - nieruchomość stanowiąca p.gr.L.kat. [...] stanowi własność T. K. s. H. i W. oraz J. K. c. T. i E. na prawie ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. W toku niniejszego postępowania ustalono, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z 8 grudnia 1998 r., sygn. akt [...], spadek po T. K. nabyła żona J. K., natomiast spadek po J. K. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z 6 maja 1999 r., sygn. akt [...] nabył skarżący T. J. s. J. i A.
Z kolei nieruchomość stanowiąca p.gr.L.kat. [...] objęta jest księgą wieczystą Nr [...], w dziele II, której wykazano, jako jej właściciela L. K. s. K. i A., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z 3 lutego, 1994 r., sygn. akt [...] o nabyciu spadku po I. W. K. Ustalono, iż na podstawie aktu notarialnego z 16 sierpnia 2006 r. Rep. A numer [...] - umowa darowizny, L. K. darował matce, A. K. c. J. i I. połowę spadku po swojej babci, I. W. K.
Natomiast nieruchomość stanowiąca p.gr. L.kat. [...] objęta księgą wieczystą Nr [...] stanowi własność M. L. c. T. i A. w 25920/51840 cz., M. N. c. A. i W.i w 25520/51840 cz. oraz J. S. s. A. i W. w 400/51840 cz.
W tym stanie faktycznym i prawnym organ stwierdził, że materiał dowodowy wskazuje, że w sprawie istnieje konieczność wyodrębnienia opisanych wyżej nieruchomości. Podstawą wyodrębnienia stała się "Mapa do celów prawnych przywrócenia stanu katastralnego - działka ewidencyjna [...]" wraz z wykazem zmian gruntowych, którą przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 26 września 2008 r. za numerem [...]. Synchronizacja danych ewidencyjnych w przedmiotowym zakresie do stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych nr: [...], [...], [...] została przedstawiona w porównawczym wykazie zmian, według którego: parcela gr.L.kat. [...] odpowiada działce ewidencyjnej nr [...]; parcela gr.L.kat. [...] odpowiada działce ewidencyjnej nr [...] parcela gr.L.kat [...] odpowiada działce ewidencyjnej nr [...]. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego za własne przyjął ustalenia organu I instancji oparte na zebranym materiale dowodowym, oraz opisał przebieg postępowania.
Przytaczając treść przepisów art. 2 pkt. 8, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz treść przepisów § 9 ust. 1, § 44 pkt 2, § 46 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów, organ odwoławczy zajął stanowisko prawne, iż objęcie jedną działką ewidencyjną przedmiotów własności odrębnych podmiotów, stanowi naruszenie zasady jednorodności działek ewidencyjnych pod względem prawnym i uzasadnia zmiany operatu ewidencyjnego w celu usunięcia błędów, poprzez rozdzielenie w działce ewid. [...] odrębnych nieruchomości.
W skardze na powyższą decyzje wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego T. J. zarzucił zaskarżonej decyzji "stronniczość na rzecz wnioskodawcy i legalizacje bezprawia", oraz braku rozprawy administracyjnej i nie przesłuchania świadków w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawarta w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem organu zarzuty przedstawione w skardze nie mają wpływu na prawidłowość przedmiotowej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga, jako niezasadna podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Podstawą wpisów w ewidencji gruntów i budynków są przepisy art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity - Dz. U. z 2010r. Nr 193 poz 1278) . Regulacje te stanowią, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu, którymi mogą być - prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne. Postępowanie aktualizacyjne ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne zarówno z okolicznościami faktycznymi jak i stanem prawnym. Ewidencja zawiera, bowiem informacje dotyczące gruntów i budynków, a także właścicieli tych nieruchomościami. Wskazać należy, iż sądy administracyjne wielokrotnie potwierdzały w swych orzeczeniach, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny tak w wyroku NSA sygn. akt I OSK 1488/06, czy sygn. akt I OSK 1044/08. Organy ewidencyjne rejestrują, więc stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii kształtu czy powierzchni działki ewidencyjnej. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można żądać ustanowienia nowego stanu faktycznego, niepotwierdzonego ostatnio dokonanymi wpisami, na podstawie stosownych dokumentów.
Przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz wydanego na jej podstawie Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r. Nr 38, poz. 454).
Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. może nastąpić w dwojakim trybie. W trybie czynności materialno- technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 48 ust. l i 2 ww. rozporządzenia), o którym organ tylko zawiadamia, albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Natomiast drugą formę rozstrzygnięcia organ stosuje wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas Starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany.
W powyższej sprawie wprowadzenie zmiany w ewidencji, nastąpiło w trybie postępowania administracyjnego. Takie stanowisko nakłada obowiązek stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 i 77 k.p.a. oraz obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy. W ocenie Sądu organy prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy w sprawie. Porównanie mapy katastralnej w skali 1: 2880 b. gm. kat. R przedstawiającej parcele: pgr. l.kat [...], [...] i [...] z obowiązującą mapą ewidencyjną w skali 1: 1000 obrębu R, wraz z analizą wpisów w księgach wieczystych K W Nr [...], Kw Nr [...] i KW Nr [...], - potwierdza, że działka ewidencyjna nr [...] obręb R nie jest jednorodna pod względem prawnym. Potwierdził to również skarżący na rozprawie przed Sądem, stwierdzając, że wydzielone działki [...] i [...] nie są jego własnością, nie rości do nich pretensji. Jednorodność gruntu pod względem prawnym oznacza, że jego obszar stanowi przedmiot własności tej samej osoby lub współwłasność tych samych osób. Stwierdzona okoliczność niejednorodności pod względem prawnym działki [...] naruszała przepis § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. sprawie ewidencji gruntów i budynków, według którego działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.
Zatem skoro działkę ewidencyjną nr [...] tworzyły odrębne nieruchomości - parcele katastralne: l.kat [...], l.kat. [...] oraz l.kat [...] własności różnych podmiotów to rozdzielenie działki pozwoliło na przyporządkowanie ich właścicielom zgodnie ze stanem prawnym zarejestrowanym w księgach wieczystych.
W konsekwencji tego rozdzielenie w działce ewidencyjnej odrębnych nieruchomości pozwoliło na usunięcie błędów w operacie ewidencji gruntów i budynków i wprowadzenie zmian zgodnych z obowiązującym stanem prawnym. Znajduje to podstawę w treści § 45, § 46 wyżej powołanego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Zarzuty skarżącego, że nie przesłuchano świadków są chybione, skoro strony takich wniosków nie zgłaszały. Twierdzenie o stronniczości organów o utożsamianiu się z wnioskodawcą jest bezpodstawne, bowiem organy w sprawie oparły się na dokumentach urzędowych, a to na obowiązujących i archiwalnych mapach oraz wypisach z ksiąg wieczystych.
Operat ewidencji gruntów wykonany w 1967r. w oparciu o bezpośredni pomiar ustalonych granic zmienił konfiguracje działki katastralnej [...]. W ramach działki [...] określono jej nowe granice i powierzchnie. Tej okoliczności skarżący nie przyjmuje do wiadomości. Ze szkicu 65 i 66 oraz mapy w skali 1 ; 1000 wynika, że włączono do niej dwie działki katastralne. Granice działki wytyczono i przy ustalaniu stanu władania był obecny T. K. poprzednik prawny skarżącego. Obecne zmiany ewidencyjne, nie naruszają stanu posiadania skarżącego w ustalonych granicach w stosunku do działek [...], [...], [...], [...] (na całej długości nieobjętej wydzieleniem działki [...]). Odnośnie zarzutu skarżącego braku przeprowadzenia rozprawy, a więc naruszenia przepisu art. 89 kpa to zarzut jest chybiony. W przedmiotowej sprawie nie ma obligatoryjnego obowiązku przeprowadzania rozprawy. Przepisy prawa nie nakładają na organ takiej powinności. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku Podstawą oddalenia skargi jest art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło