III SA/Kr 185/15
WyrokWSA w Krakowie2015-06-02
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Krystyna Kutzner, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, mimo że osoba ta podjęła kroki prawne w celu powrotu do lokalu, a postępowanie cywilne dotyczące korzystania z lokalu zakończyło się na jej korzyść?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, ponieważ nie uwzględnił w pełni materiału dowodowego, w szczególności ustaleń z postępowania cywilnego dotyczącego rozwodu i przywrócenia posiadania lokalu. Podjęte przez stronę środki prawne, mimo braku ich natychmiastowej egzekucji, świadczą o braku trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu, co powinno skutkować odmową wymeldowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania B. M. z miejsca pobytu stałego. Organ I instancji odmówił wymeldowania, organ II instancji (Wojewoda) orzekł o wymeldowaniu, uznając, że osoba opuściła lokal dobrowolnie i trwale. Wojewoda wydał decyzję ostateczną w dniu 11 grudnia 2014 r. Prokurator Rejonowy wniósł skargę na tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenie stanu faktycznego. Skarżący podniósł, że osoba podjęła kroki prawne w celu powrotu do lokalu, co świadczy o braku dobrowolności i trwałości opuszczenia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 11 grudnia 2014 r. nr [....] i orzeka, że uchylona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Halina Jakubiec Protokolant st. ref. Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Wojewody z dnia 11 grudnia 2014 r. nr [ ] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że uchylona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia [....] 2013 r., znak: [....] Prezydent Miasta N., po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek J. M., orzekł o odmowie wymeldowania B. M. z miejsca pobytu stałego z lokalu przy ul. [....] w N. uznając, iż nie opuściła lokalu w sposób trwały i dobrowolny – na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993, ze zm.), dalej "u.e.l.d.o.", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.".
W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. zarzucił, że B. M. od około 2 lat nie partycypuje w kosztach utrzymania lokalu, a obecnie mieszka u swojego konkubenta w B. Ponieważ B. M. jest uzależniona od alkoholu ze względu na dobro uczących się dzieci domagał się jej wymeldowania.
Wojewoda decyzją z dnia [.....] 2013 r. nr [.....], uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o wymeldowaniu B. M. z pobytu stałego - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że spełnienie przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z własnej woli osoby opuszczającej budynek, a nie z bezprawnych działań lub zachowań innych osób. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przez opuszczenie miejsca pobytu stałego należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Jeżeli zatem osoba została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego lub psychicznego i wystąpiła do sądu lub organów ścigania (Prokuratury lub Policji) o ochronę swoich praw i naruszenie prawa zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem, oznacza to, iż nie nastąpiło dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego.
W sprawie wniosek o wymeldowanie skarżącej złożył w dniu 18 marca 2013 r., J. M. podnosząc, że B. M. w listopadzie 2012 r. opuściła lokal zabierając wszystkie swoje rzeczy, oddała klucze i zamieszkała w domu rodzinnym po swoich zmarłych rodzicach przy ul. [....] w N.
Podczas rozprawy administracyjnej przed organem I instancji w dniu 4 września 2013 r. J. M. podtrzymał wniosek o wymeldowanie B. M. z lokalu, oświadczając, że mieszka u konkubenta w B., a nie jak twierdzi, u koleżanki.
Organ odwoławczy ustalił również, że J. M. miał w 2006 r. sprawę o znęcanie się nad B. M. B. M. oskarżyła go o uniemożliwianie jej wyjścia z domu.
Organ ustalił również, że B. M. część swoich rzeczy zabrała w maju 2012 r., a resztę rzeczy zabrała w maju lub czerwcu 2012 r. Wtedy też zostawiła klucze zarówno do mieszkania jak i skrzynki na listy. Od tego czasu była tylko raz w mieszkaniu, w Wigilię 2012 r.
W trakcie rozprawy B. M. stwierdziła, że "faktycznie nie zamieszkuję przy ul. [....] od lipca 2012 r. Były mąż nie wyrzucił mnie z mieszkania, tylko znęcał się nade mną i ja po prostu musiałam wyprowadzić się sama do domu rodzinnego przy ul. [....]". Stwierdziła również, że zgłosiła sprawę o znęcaniu fizycznym i psychicznym na Policję jednak sprawa została umorzona i obecnie nie toczy się żadna sprawa o znęcanie. Przyznała, że od tego czasu nie chodziła do przedmiotowego mieszkania, nie była też w przedmiotowym lokalu na komunii córki, była jedynie pod kościołem. Dodała, że jej mąż wymienił zamki do drzwi w spornym lokalu dopiero w kwietniu 2013 r.
A. M. (syn B. M.) wyjaśnił, że mama nie mieszka w lokalu przy ul. [.....] od około 1,5 roku. Od tego czasu mama nigdy nie próbowała wejść do tego lokalu. A. M. (córka B. M.) potwierdziła wyjaśnienia jakie złożył jej brat A. M.
M. W. (siostra B. M.) wskazała, że B. M. nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Wyprowadzając się zabrała część swoich rzeczy osobistych, nie była na przyjęciu komunijnym córki i z tego co wie z relacji siostry oddała ona klucze do lokalu byłemu mężowi, J. M.
W dniu 4 września 2013 r. pracownicy organu I instancji dokonali oględzin przedmiotowego lokalu, podczas których B. M. wyjaśniła, że obecnie w lokalu tym nie ma żadnych swoich rzeczy. Nadto oświadczyła, że chciałaby mieszkać w tym lokalu, jednak na dzień dzisiejszy nie widzi takiej możliwości.
Z notatki służbowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [....] 2013 r., znak: [....] wynika, że B. M. od maja 2012 r. nie mieszka w spornym lokalu. Od czasu wyprowadzenia się z lokalu od VII-X 2012 r. mieszkała w domu rodzinnym (ul. [....] w N.), w okresie od XI 2012 – IV 2013 w Noclegowni przy ul. [....] w N., a od V 2013 r. do nadal mieszka w B.
Kontrola dyscypliny meldunkowej przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji potwierdziła fakt niezamieszkiwania B. M. w lokalu. Przeprowadzono także wywiad wśród sąsiadów, którzy oświadczyli, że B. M. rzeczywiście nie zamieszkuje w lokalu od dłuższego czasu. Ponadto z posiadanych informacji wynika, że przez pewien czas zamieszkiwała w hotelu przy [....] Ośrodku [....] w N.
Odwołując się do treści art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o., zdaniem Wojewody zebrany materiał dowodowy bezspornie potwierdza, że B. M. nie mieszka w spornym lokalu z zamiarem stałego przebywania od maja 2012 r., kiedy to wyprowadziła się do rodzinnego domu przy ul. [....] w N. Zatem dobrowolnie i świadomie opuściła miejsce pobytu stałego, koncentrując swoje sprawy życiowe w innym miejscu. Obecnie mieszka w budynku w B., co świadczy, że jej życie koncentruje się poza miejscem pobytu stałego. Daje to podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o.
Organ podkreślił, że nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, to jednak następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania skutecznych czynności prawnych by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła.
O ocenie charakteru pobytu czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nieskorzystanie z prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu powoduje, że brak jest podstaw prawych do utrzymywania fikcji meldunkowej. Wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale powinien być oceniany według kryteriów obiektywnych. W sytuacji, gdy osoba faktycznie mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym lokalu, odmowa wymeldowania stałaby się utrzymaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności.
Z tych względów organ orzekł o wymeldowaniu B. M. z miejsca pobytu stałego.
B. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podniosła, że jej mąż w kwietniu 2013 r. wymienił zaimki w mieszkaniu, przez co uniemożliwił jej wejście do mieszkania. Stwierdziła również, że złożyła pozew o "ochronę prawa do zamieszkiwania" i jedna rozprawa się już odbyła, a następna będzie w lutym 2014 r. Nadto podniosła, że w wyroku z dnia 10 stycznia 2013 r. sąd cywilny w punkcie 6 ustalił zasady korzystania przez nią i jej męża z mieszkania i "oddalił żądanie męża o jej eksmisję". Skarżąca jednak nie dołączyła do skargi żadnych orzeczeń sądowych, ani też nie powołała żadnych sygnatur tych orzeczeń.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 344/14 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [....] 2013 r. nr [....].
Sąd stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu w sprawie organ odwoławczy przedwcześnie uznał, że dokonane ustalenia są wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy wymeldowania skarżącej z przedmiotowego lokalu.
Z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżąca B. M. wniosła do Sądu Rejonowego pozew o "ochronę prawa do zamieszkiwania". Z akt sprawy nie wynika, aby sprawa ta została zakończona wyrokiem, jednak fakt wytoczenia takiego powództwa jednoznacznie w świetle powyżej orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego świadczy o tym, że skarżąca nie opuściła dobrowolnie swojego miejsca zamieszkania.
Dodatkowo Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia [....] 2013 r. sygn. akt [....] Sąd Okręgowy w N. Wydział [....] rozwiązał przez rozwód małżeństwo J. M. i B. M., jednak oddalił żądanie eksmisji skarżącej z miejsca zamieszkania oraz ustalił zasady korzystania ze wspólnego mieszkania skarżącej i jej byłego męża w ten sposób, że oboje mają prawo korzystać z całego mieszkania, z tym, że J. M. ma prawo wyłącznego korzystania z łóżka znajdującego się w dużym pokoju, a skarżąca ma prawo nocować w tym pokoju, ale na innym łóżku. Wystąpienie w tej sytuacji przez skarżącą z pozwem o przywrócenie posiadania przedmiotowego mieszkania jednoznacznie wskazuje na chęć powrotu skarżącej do lokalu, w którym, zgodnie z powołanym powyżej wyrokiem ma prawo mieszkać. W ocenie Sądu, w takich okolicznościach sprawy trudno zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, że wyprowadzenie się skarżącej ze spornego lokalu miało charakter dobrowolny i trwały.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, wyprowadzeniu się skarżącej z przedmiotowego lokalu nie towarzyszył zamiar przeniesienia centrum życiowego poza miejsce dotychczasowego zameldowania. Nieprzebywanie skarżącej we wskazanym lokalu jest z całą pewnością efektem poważnego konfliktu rodzinnego. Skarżąca konsekwentnie podnosiła, że opuściła lokal w obawie o swoje bezpieczeństwo. Podejmowane przez skarżącą środki prawne (wystąpienie z powództwem o przywrócenie posiadania przedmiotowego lokalu) potwierdzają wolę wewnętrzną zamieszkiwania w spornym mieszkaniu oraz świadczą o tym, że pobyt poza miejsce zameldowania traktuje jako stan tymczasowy. Całokształt zachowań skarżącej nie wskazuje na to, aby zrezygnowała z lokalu, w którym była na stałe zameldowana.
Zatem dokonane przez organ odwoławczy ustalenia faktyczne w zakresie dotyczącym zarówno dobrowolności jak i trwałości opuszczenia przez skarżącą miejsca stałego zameldowania są dowolne, nie uwzględniające całości materiału dowodowego, w szczególności ustaleń dokonanych w sprawie o rozwód, przez co organ dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 i art. 80 K.p.a.
Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy, powinien ponownie poczynić ustalenia faktyczne na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego, zebranego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący. Organ przed wydaniem decyzji w sprawie winien bowiem
- uwzględnić dowody zgromadzone w toczącej się przed Sądem Okręgowym sprawy o rozwód, jak również
- ustalić czy sprawa o przywrócenie posiadania została zakończona.
Pozwoli to wyjaśnić w dostateczny sposób, czy opuszczenie lokalu ma charakter dobrowolny i trwały. Dopiero na tle prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych, będzie można prawidłowo zastosować przepisy prawa materialnego w zakresie wymeldowania danej osoby z pobytu stałego.
Wojewoda decyzją z dnia 11 grudnia 2014 r. nr [....], uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o wymeldowaniu B. M. z pobytu stałego przy ul. [....] w N. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że po uzupełnieniu materiału dowodowego i ponownym rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że podstawę prawną wymeldowania stanowi art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. Organ odwoławczy powtórzył część uzasadnienia z uchylonej decyzji z dnia [....] 2013 r. nr [....].
Uzupełniając materiał dowodowy, po uchyleniu przez WSA decyzji Wojewody z dnia [....] 2013 r., znak: [....], organ odwoławczy pismem z dnia 30 września 2014 r., działając na podstawie art. 136 K.p.a. zwrócił się Urzędu Miasta N. z prośbą o przeprowadzenie dodatkowych czynności.
Urząd Miasta N. realizując zalecenia organu odwoławczego w otrzymał informację z Sądu Rejonowego w N. o sygn. akt [....], iż w sprawie z powództwa B. M. przeciwko J. M. o ochronę posiadania w dniu [....] 2014 r. zapadł prawomocny wyrok nakazujący J. M. przywrócenie posiadania B. M. mieszkania położonego w N. przy ul. [....] poprzez wydanie wymienionej w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku kluczy do tego mieszkania oraz zakazujący J. M. czynienia powódce przeszkód w korzystaniu z całego mieszkania. Od powyższego wyroku J. M. złożył apelację, która wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [....] 2014 r. została oddalona. Tym samym wyrok Sądu Rejonowego w N. sygn. akt [....] stał się prawomocny z dniem 16 lipca 2014 r.
Celem ustalenia, czy doszło do ponownego zamieszkania B. M. w spornym lokalu w wyniku korzystnego dla niej rozstrzygnięcia sprawy o ochronę posiadania tego lokalu, organ I instancji wezwał strony postępowania, tj. J. M. i B. M.
J. M. składając wyjaśnienia przed organem I instancji w dniu 30 października 2014 r., poinformował, że B. M. nie powróciła do spornego lokalu, nie ma również kontaktów z wymienioną, dlatego też nie zna jej zamiarów. Po uprawomocnieniu się wyroku Sądu, którym to przywrócono B. M. prawo zamieszkiwania w tym lokalu wymieniona nie przyszła do tego lokalu, ani nie próbowała wejść do mieszkania. Dodał, że B. M. nie zrobiła nic, aby powrócić do spornego lokalu. Wyjaśnił, iż nie otrzymał żadnego pisma od komornika informującego, że wymieniona stara się o wprowadzenie jej do tego lokalu.
Składając wyjaśnienia przed organem I instancji w dniu 19 listopada 2014 r. B. M. stwierdziła, iż od czasu, gdy otrzymała wyrok o ochronę naruszonego posiadania była wielokrotnie pod spornym lokalem. Drzwi do mieszkania otwierał jej mąż jednak zaraz zamykał je z powrotem. Nigdy na tę okoliczność nie wzywała Policji, ponieważ nie chciała robić przykrości dzieciom. B. M. dodała "Ja nie byłam u komornika w sprawie wprowadzenia mnie do mieszkania przy ul. [....] w N., bo do południa pracuję. Nie pójdę do komornika o wprowadzenia do tego mieszkania, bo to jest bez sensu, wszystko jest bez sensu, niech się to już skończy. J. M. się nigdy nie zmieni, ja z nim żyłam 22 lata i mi to wystarczy, z nim nie da się żyć pod jednym dachem. W tym miesiącu złożyłam wniosek w Referacie Lokalowym Urzędu Miasta N. o przydział mieszkania socjalnego. Obecnie nadal mieszkam w B., właściciel chce jednak sprzedać ten dom, jak sprzeda to będę musiała się przenieść do Ośrodka Interwencji Kryzysowej przy ul. [....] w N. i tam zamieszkać, bo nie mam gdzie się zatrzymać. Nie powróciłam do mieszkania przy ul. [....] w N., nie podjęłam żadnych kroków prawnych żeby wrócić do tego mieszkania – byłam pod tym mieszkaniem, ale J. M. skakał do bitki. Z tym człowiekiem nie da się żyć."
Organ przywołał treść art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o. i wskazał, że za miejsce stałego pobytu uznaje się miejsce, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nie opuszczenia miejsca stałego pobytu, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem.
W sprawie, przytoczony wyżej materiał dowodowy bezspornie potwierdza, iż B. M. nie mieszka w spornym lokalu z zamiarem stałego przebywania. Opuszczenie budynku przez B. M. nastąpiło w maju 2012 r., kiedy to wyprowadziła się do rodzinnego domu przy ul. [....] w N. Wymieniona dobrowolnie i świadomie opuściła miejsce pobytu stałego, koncentrując swoje sprawy życiowe w innym miejscu. Jak wynika z przeprowadzonego postępowania uzupełniającego w sprawie stan ten nie uległ zmianie i B. M. mieszka nadal w budynku w B., co jednoznacznie świadczy, że jej życie koncentruje się poza miejscem pobytu stałego. Daje to podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o.
Organ podkreślił, że nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, to jednak następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania skutecznych czynności prawnych by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła.
O ocenie charakteru pobytu czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu.
B. M. pomimo korzystnego dla niej wyroku Sądu Rejonowego w N. sygn. akt [.....], którym wymienionej przywrócono naruszone posiadanie nie podjęła żadnych skutecznych kroków prawnych, aby w przedmiotowym lokalu ponownie zamieszkać. Jak sama wyjaśniła nie doszła też z byłym mężem do porozumienia w kwestii ponownego zamieszkania w tym lokalu. Nieskorzystanie z prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu powoduje, że brak jest podstaw prawych do utrzymywania fikcji meldunkowej.
Wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale powinien być oceniany według kryteriów obiektywnych. W sytuacji, gdy osoba faktycznie mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym lokalu, odmowa wymeldowania stałaby się utrzymaniem fikcji meldunkowej, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności.
Jeśli B. M. w przyszłości ponownie zamieszka w przedmiotowym lokalu z zamiarem pobytu stałego to nie będzie żadnych przeszkód, aby ponownie zameldowała się pod tym adresem dokonując tym samym obowiązku meldunkowego.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Prokurator Rejonowy w N.
Zaskarżonej decyzji zarzucił, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania:
I. art. 107 § 3 K.p.a., przez zaniechanie wskazania dowodów, na których się organ odwoławczy oparł ustalając stan faktyczny, brak wskazania przyczyn, w jakiej części dał wiarę dowodom takim jak wyjaśnienia J. M., treść pisma z MOPS z dnia [....] 2013 r. znak: [....], w jakiej mierze dał wiarę zeznaniom świadków A. M., M. W., z jakich przyczyn odmówił wiarygodności wyjaśnieniom B. M., informacji udzielonej przez Kuratora Zawodowego ds. Rodzinnych Sądu Rejonowego w N. w piśmie z dnia 2.10.2013 r. co powoduje, iż uzasadnienie decyzji jest nieczytelne i nie przekonuje o słuszności podjętej decyzji,
II. art. 7, 77 i 80 K.p.a. przez błędne ustalenie na podstawie zebranego materiału w sprawie, iż B. M. opuściła przedmiotowy lokal w sposób trwały i dobrowolny, pomimo, iż prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw do wymeldowania B. M. z w/w lokalu z uwagi na przedsięwzięte przez nią działania w celu możliwości powrotu do w/w lokalu,
III. art. 86 K.p.a. przez nie przeprowadzenie dowodu z akt sprawy sygn. [....] Sądu Rejonowego w N. pomimo, iż postępowanie to zakończyło się prawomocnym wyrokiem nakazującym J. M. przywrócenie B. M. prawa posiadania mieszkania przy ulicy [....] w N. poprzez wydanie jej w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku kluczy do tego mieszkania oraz zakazanie J. M. czynienia byłej żonie przeszkód w korzystaniu z całego mieszkania. Nadto sąd cywilny ustalił, iż B. M. opuściła ww. lokal mieszkalny z uwagi na poniżanie przez męża - i pomimo istnienia sprzeczności pomiędzy wyjaśnieniami złożonymi w postępowaniu administracyjnym przez B. M. i J. M. odnośnie istotnych kwestii w sprawie - dowód z akt w/w sprawy byłby pomocny w usunięciu tych sprzeczności.
Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie akt postępowania organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia.
W obszernym uzasadnieniu skargi prokurator podniósł, że trudno się zgodzić z oceną materiału zebranego w sprawie dokonaną przez organ odwoławczy.
Przede wszystkim prokurator podniósł, że od dnia 1.01.2015 r. obowiązują nowe przepisy regulujące instytucję wymeldowania z miejsca pobytu stałego oraz czasowego określone w art. 33 i n. ustawy z dnia 24.09.2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2010 r., nr 217, poz. 1427 ze zm.).
Prokurator nie zgodził się z twierdzeniem organu II instancji, iż B. M. sporny lokal opuściła w maju 2012 r. i w tej kwestii podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym wyprowadziła się z tego mieszkania w lipcu 2012 r. i przeniosła się wówczas do domu rodzinnego przy ulicy [....] w N. Datę tę wskazał również J. M. we wniosku o wymeldowanie B. M.
Ponadto treść pisma MOPS w N. z dnia 17.09.2013 r. oraz treść pisma z dnia 2.10.2013 r. Kuratora Zawodowego ds. Rodzinnych Sądu Rejonowego w N. wskazują jako datę wyprowadzenia się B. M. ze spornego mieszkania: lipiec 2012 r. Z pism tych wynika, iż B. M. przeniosła się wówczas do domu rodzinnego przy ulicy [....] w N.
Taką też datę (lipiec 2012r.) przyjął Sąd Rejonowy w N. w sprawie o sygn. [....] z powództwa B. M. o przywrócenie naruszonego posiadania tego mieszkania. W toku postępowania administracyjnego B. M. konsekwentnie wskazywała lipiec 2012 r. jako datę wyprowadzenia się z w/w lokalu. Znamienne jest, iż organ odwoławczy również przyjął, że B. M. po wyprowadzeniu się z tego lokalu zamieszkała w swoim domu rodzinnym jednakże nie wyjaśnił dlaczego nie dał wiary dowodom, z których wynika, iż wyprowadziła się z lokalu w lipcu 2012r.
Niezrozumiałym jest stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż materiał zebrany w toku postępowania administracyjnego bezspornie wskazuje, że B. M. nie mieszka w spornym lokalu z zamiarem stałego przebywania, że opuściła lokal dobrowolnie i świadomie i jej centrum życiowe koncentruje się w obecnym miejscu zamieszkania w B.
Powyższe wskazuje, iż organ odwoławczy całkowicie dał wiarę wyjaśnieniom J. M. i wybiórczo potraktował zeznania A. M., M. W., ponadto pominął dowody z dokumentów i wyjaśnień B. M.
Z wyjaśnień B. M. wynika, że opuściła wspólnie zajmowany z byłym mężem lokal ponieważ miała już dość jego zachowania polegającego na poniżaniu jej, uniemożliwianiu korzystania ze sprzętów gospodarstwa domowego, wulgarnym odnoszeniu się do niej. Pomimo opuszczenia mieszkania dysponowała kluczem do drzwi wejściowych do mieszkania i przychodziła do tego mieszkania pod nieobecność byłego męża. Wymieniona przychodziła po swoje ubrania albowiem od listopada 2012 r., nie mając gdzie się podziać, zamieszkała w noclegowni przy OIK w N. gdzie nie ma możliwości przechowywania odzieży. Jeszcze w grudniu 2012 r. B. M. była w tym mieszkaniu na Wigilii razem z mężem i dziećmi. Na Wigilię zaprosił ją mąż.
O powyższym B. M. mówiła swojej siostrze M. W., zgłaszała kuratorowi, do MOPS-u w N. Do lutego 2013 r. rodzina była objęta procedurą Niebieskiej Karty. B. M. zgłaszała również kuratorowi, że w kwietniu 2013 r. usiłowała dostać się do w/w mieszkania jednakże nie mogła kluczem otworzyć drzwi wejściowych albowiem mąż wymienił zamek.
Co więcej, J. M. w rozmowie z kuratorem nie zaprzeczył, iż B. M. była wówczas pod drzwiami mieszkania jednakże, jak dodał, nie wpuścił jej bo wszczęła awanturę.
O dokonaniu w 2013 r. wymiany przez J. M. zamka w drzwiach wejściowych do mieszkania zeznał również syn wymienionych A. M. podczas przesłuchania w dniu 4.09.2013 r. A. M. zeznał wówczas, iż ok. 3 miesiące temu (od daty przesłuchania) nastąpiła wymiana zamka. Następnie w/wymieniony sam z własnej inicjatywy zgłosił się w dniu 5.09.2013 r. do siedziby organu administracyjnego celem zmiany zeznań albowiem jak stwierdził, po rozmowie ze swoim ojcem przypomniał sobie, że wymiana zamka w drzwiach wejściowych do mieszkania nastąpiła ok. 3 miesiące ale po wprowadzeniu się rodziny do lokalu przy ulicy [....] (co miało miejsce w sierpniu 2011 r.).
Zarówno do zeznań A. M., jego siostry jak i wyjaśnień stron postępowania należy podchodzić z dużą dozą ostrożności albowiem strony są skonfliktowane, pomiędzy stronami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, strony są po rozwodzie, w konflikt angażowane są dzieci stron i dlatego dowody z relacji tych osób wymagają skrupulatnej oceny czego organ odwoławczy nie uczynił.
Wyrokiem z dnia [....] 2013 r. sygn. [....] Sąd Okręgowy w N., rozwiązał małżeństwo J. M. z B. M. przez rozwód- bez orzekania o winie, ponadto ustalił nieograniczone kontakty B. M. z dziećmi oraz oddalił żądanie J. M. o eksmisję byłej żony z mieszkania przy ulicy [....]. Ponadto sąd ustalił zasady korzystania z w/w mieszkania w ten sposób, iż orzekł prawo B. M. i J. M. do wspólnego korzystania z całego mieszkania z tym ograniczeniem, iż J. M. przyznał prawo wyłącznego korzystania z łóżka znajdującego się w dużym pokoju, a B. M. przyznał prawo nocowania w tym pokoju ale w innym łóżku. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 1.02.2013 r.
Od maja 2013 r. B. M. zamieszkała w B. gdzie wynajęła mieszkanie. Jest to już trzecie miejsce zamieszkania wymienionej odkąd wyprowadziła się z przedmiotowego mieszkania. Wymieniona nadal jednak chciała wrócić do spornego lokalu i w tym celu pismem z dnia 26.05.2013r. zwróciła się do Sądu Rejonowego w N. o przywrócenie posiadania spornego mieszkania.
Wyrokiem z dnia [....] 2014r. sygn. [....] Sąd Rejonowy w N. nakazał J. M. przywrócenie B. M. posiadania mieszkania przy ulicy [....] w N. poprzez wydanie kluczy do tego mieszkania w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zakazanie mu czynienia B. M. przeszkód w korzystaniu z całego mieszkania. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 16.07.2014r.
Działania podejmowane przez B. M., świadczą o tym, iż nigdy nie pogodziła się z opuszczeniem spornego lokalu, w celu powrotu do tego lokalu podjęła właściwe środki prawne. Miejsce zamieszkania w B. ma charakter pobytu czasowego, nie jest to miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 25 ust 1 u.e.l.d.o.
Nie można czynić zarzutu B. M., iż nie wystąpiła o egzekucję przywrócenia posiadania mieszkania jak to uczynił organ II instancji. Wymieniona zeznała, że w godzinach dopołudniowych pracuje, ponadto była pod drzwiami w/w mieszkania ale J. M. "skoczył do bitki". Organ odwoławczy nie dokonał oceny tych zeznań tylko oparł się bezkrytycznie na wyjaśnieniach J. M. i przyjął, że niezainicjowanie przez B. M. postępowania egzekucyjnego w celu powrotu do lokalu świadczy o tym, iż nie podjęła ona prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu. A przecież to J. M. został zobowiązany przez sąd do wydania byłej żonie kluczy do mieszkania i nie powinien mieć z tym problemów skoro wie gdzie była żona mieszka. Ponadto trudno się dziwić, iż B. M. chcąc zamieszkać razem z byłym mężem i dziećmi w mieszkaniu nie chciała od razu występować na drogę egzekucji celem wyegzekwowania przysługującego jej prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wskazał, że ustalenia dokonane przez organ II instancji w toku ponownie przeprowadzonego postępowania nie były ustaleniami dowolnymi. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy.
Faktem bezspornym jest, że B. M. opuściła miejsce pobytu stałego w 2012 r.
W aktach sprawy znajduje się pismo Urzędu Pracy z którego wynika, że wymieniona przy ostatniej rejestracji w dniu 16.03.2012 r. podała adres do korespondencji B., [...] P. Może świadczyć to o tym, że B. M. opuściła lokal nie w miesiącu lipcu 2012 r. ale w miesiącach poprzednich.
Syn B. M. zeznał, że jego matka nie mieszka w lokalu od maja 2012 r. Wyjaśnienie to ponowił w trakcie przesłuchania w dniu 4 września 2013 r.
J. M. zeznał, że jego była żona wyprowadziła się z lokalu w maju 2012 r. Wymieniony składał również zbieżne wyjaśnienia w Komendzie Miejskiej Policji w N.
Również córka B. M. zeznała, że matka nie mieszka w lokalu najprawdopodobniej od maja 2012 r.
Od maja 2012r. pracownik socjalny MOPS w N., w czasie wizyt w spornym lokalu nie przeprowadził z B. M. żadnej rozmowy.
Zdaniem Wojewody, materiał dowodowy sprawy nie pozwala na uznanie, że miały miejsce bezprawne zachowania J. M., które uzasadniałyby przyjęcie, że opuszczenie lokalu przez B. M. było niedobrowolne. Dochodzenie w sprawie psychicznego i fizycznego znęcania się przez J. M. nad B. M. prowadzone pod nadzorem Prokuratora Rejonowego w N. zostało bowiem umorzone, gdyż nie stwierdzono popełnienia czynów zawierających znamiona czynu zabronionego. Tak więc również ustalenie charakteru opuszczenia miejsca pobytu stałego przez B. M. nie było dowolne. Ustalenie to zostało oparta na stosownych dokumentach.
Odnosząc się do zarzutu pominięcia okoliczności, jaką były podejmowane przez B. M. działania, w wyniku których Sąd Rejonowy w N. nakazał J. M. przywrócenie B. M. posiadania, zdaniem organu zarzut ten w realiach sprawy nie jest zasadny. Wbrew twierdzeniom skargi organ odwoławczy nie pominął oceny przywrócenia B. M. posiadania spornego lokalu. Organ odwoławczy okoliczność tą wziął pod uwagę zgodnie z zaleceniem zawartym w uzasadnieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2014 r. w sprawie III SA/Kr 344/14, jednakże decyzja wydana przez organ odwoławczy powinna uwzględniać stan faktyczny istniejący w dacie jej wydania.
Wojewoda przytoczył stanowisko przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 299/11. NSA: o dobrowolnym opuszczeniu lokalu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub gdy podjęte środki okazały się nieskuteczne. Nie oznacza to jednak, iż wydany przez sąd cywilny wyrok przywracający posiadanie lokalu zwalnia organ administracji z czynienia jakichkolwiek dalszych ustaleń w tym zakresie, zwłaszcza jeśli od jego uprawomocnienia się do dnia orzekania przez organ administracji upływa znaczny okres czasu. Skutki wyroku posesoryjnego nie odnoszą się bowiem do charakteru opuszczenia lokalu, jakie może nastąpić już po jego wydaniu. W tym okresie mogą bowiem zajść okoliczności świadczące o tym, że dana osoba, pomimo przywróconego jej posiadania, przedmiotowy lokal opuściła i opuszczenie to ma charakter trwały.
Organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnienia B. M., które mogą być ocenione jako świadczące o tym, że pomimo nieprzebywania w lokalu, wyroku przywracającego posiadanie tego lokalu nie będzie egzekwować. Jest to istotna okoliczność, którą organ zobowiązany był wziąć pod uwagę. Świadczy bowiem o tym, że B. M. opuściła miejsce pobytu stałego i opuszczenie to ma charakter trwały. Oparcie więc rozstrzygnięcia wyłącznie na tej podstawie, że wymieniona skorzystała z środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, jakkolwiek okoliczność ta miała miejsce, zdaniem organu odwoławczego nie byłoby w sprawie prawidłowe.
Wojewoda podkreślił, że egzekucja wyroku przywracającego posiadanie jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem B. M., które zgodnie z art. 125 § 1 Kodeksu cywilnego może zostać zrealizowane przez uprawnioną w ciągu 10 lat. Trudno zatem przyjmować, by ocena zamiaru uprawnionej była uzależniana od upływu tego okresu, a organ powstrzymywał się z wydaniem rozstrzygnięcia administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz.1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażoną w art. 153 P.p.s.a. zasadę należy rozumieć w ten sposób, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Oznacza to, iż obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie.
Zastosowanie powyższych kryteriów do sprawy poddanej ponownie kontroli Sądu wskazuje, że skarga jest uzasadniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 344/14 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [....] 2013 r. nr [....]. uchylającą decyzję organu I instancji w całości i orzekającą o wymeldowaniu B. M. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [....] w N.
Sąd ocenił, że dokonane przez organ odwoławczy ustalenia faktyczne w zakresie dotyczącym zarówno dobrowolności jak i trwałości opuszczenia przez skarżącą B. M. miejsca stałego zameldowania są dowolne, nie uwzględniające całości materiału dowodowego, w szczególności ustaleń dokonanych w sprawie o rozwód, przez co organ dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 i art. 80 K.p.a.
Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy, powinien ponownie poczynić ustalenia faktyczne na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego, zebranego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący. Organ przed wydaniem decyzji w sprawie winien bowiem
- uwzględnić dowody zgromadzone w toczącej się przed Sądem Okręgowym sprawy o rozwód, jak również
- ustalić czy sprawa o przywrócenie posiadania została zakończona.
Pozwoli to wyjaśnić w dostateczny sposób, czy opuszczenie lokalu ma charakter dobrowolny i trwały. Dopiero na tle prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych, będzie można prawidłowo zastosować przepisy prawa materialnego w zakresie wymeldowania danej osoby z pobytu stałego.
Wydając ponownie zaskarżoną obecnie decyzję organ odwoławczy nie wykonał powyższych wskazań z naruszeniem art. 153 P.p.s.a. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu ocena prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe.
Taka sytuacja w sprawie zaistniała.
Trafnie zatem zarzucono w skardze naruszenie również art. 86 K.p.a. przez nie przeprowadzenie dowodu z akt sprawy sygn. [....] Sądu Rejonowego w N. pomimo, iż postępowanie to zakończyło się prawomocnym wyrokiem z dnia [....] 2014 r., który uprawomocnił się w dniu 16.07.2014r. nakazującym J. M. przywrócenie B. M. prawa posiadania mieszkania przy ulicy [....] w N. poprzez wydanie jej w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku kluczy do tego mieszkania oraz zakazanie J. M. czynienia byłej żonie przeszkód w korzystaniu z całego mieszkania. Nadto sąd cywilny ustalił, iż B. M. opuściła ww. lokal mieszkalny z uwagi na poniżanie przez męża - i pomimo istnienia sprzeczności pomiędzy wyjaśnieniami złożonymi w postępowaniu administracyjnym przez B. M. i J. M. odnośnie istotnych kwestii w sprawie - dowód z akt w/w sprawy byłby pomocny w usunięciu tych sprzeczności.
Niezastosowanie się do wskazań Sądu wskazuje także na trafność pozostającego w związku z powyższą argumentacją zarzutu naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a. przez błędne ustalenie na podstawie dotychczas zebranego materiału w sprawie, iż B. M. opuściła przedmiotowy lokal w sposób trwały i dobrowolny, pomimo, iż prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw do wymeldowania B. M. z w/w lokalu z uwagi na przedsięwzięte przez nią działania w celu możliwości powrotu do w/w lokalu.
Niewątpliwie trafna w tym zakresie jest również argumentacja skargi wskazująca, że wyrokiem z dnia [....] 2013 r. sygn. [....] Sąd Okręgowy w N., na skutek pozwu J. M., rozwiązał małżeństwo J. M. z B. M. przez rozwód - bez orzekania o winie, ponadto ustalił nieograniczone kontakty B. M. z dziećmi oraz oddalił żądanie J. M. o eksmisję byłej żony z mieszkania przy ulicy [....]. Ponadto wyrokiem rozwodowym sąd ustalił zasady korzystania z w/w mieszkania w ten sposób, iż orzekł prawo B. M. i J. M. do wspólnego korzystania z całego mieszkania z tym ograniczeniem, iż J. M. przyznał prawo wyłącznego korzystania z łóżka znajdującego się w dużym pokoju, a B. M. przyznał prawo nocowania w tym pokoju ale w innym łóżku. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 1.02.2013 r.
Trafny jest również zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., przez zaniechanie wskazania dowodów, na których się organ odwoławczy oparł ustalając stan faktyczny, brak wskazania przyczyn, w jakiej części dał wiarę dowodom takim jak wyjaśnienia J. M., treść pisma z MOPS z dnia [...] 2013 r. znak: [...], w jakiej mierze dał wiarę zeznaniom świadków A. M., M. W., z jakich przyczyn odmówił wiarygodności wyjaśnieniom B. M., informacji udzielonej przez Kuratora Zawodowego ds. Rodzinnych Sądu Rejonowego w N. w piśmie z dnia 2.10.2013 r. co powoduje, iż uzasadnienie decyzji jest nieczytelne i nie przekonuje o słuszności podjętej decyzji.
Nie była natomiast trafna argumentacja w skardze zawarta, że od dnia 1.01.2015 r. obowiązują nowe przepisy regulujące instytucję wymeldowania z miejsca pobytu stałego oraz czasowego określone w art. 33 i n. ustawy z dnia 24.09.2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2010 r., nr 217, poz. 1427 ze zm.).
Niewątpliwie ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tj. Dz.U.z z 2015 r., poz. 388), dalej "u.e.l.". W art. 1 u.e.l. ustawodawca wskazuje na jej zakres przedmiotowy. Zgodnie z treścią art. 1 u.e.l. w ustawie uregulowano:
- zasady i sposób prowadzenia ewidencji ludności w Rzeczypospolitej Polskiej;
- zakres i zasady rejestracji danych gromadzonych w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności, rejestrach mieszkańców i rejestrach zamieszkania cudzoziemców;
- zasady i tryb nadawania numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności;
- zasady wykonywania obowiązku meldunkowego przez obywateli polskich i cudzoziemców;
- zasady udostępniania danych z Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności oraz rejestrów.
Regulacja powyższa i pozostałe zawarte w tej ustawie różnią się znacznie od regulacji zawartej w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Niewątpliwie też przepisy regulujące instytucję wymeldowania z miejsca pobytu stałego oraz czasowego zostały określone w art. 33 i następnych u.e.l.
Należy jednakże przypomnieć, że zawarte w Rozdziale 9 ustawy o ewidencji ludności przepisy przejściowe i końcowe były wielokrotnie zmieniane.
W szczególności art. 80 tej ustawy został zmieniony przez:
- art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o zmianie ustawy o dowodach osobistych i ustawy o ewidencji ludności (Dz.U. z 2011 r., nr 133, poz. 768) z dniem 30 czerwca 2011 r.;
- art. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2011 r. (Dz.U. z 2011 r.., nr 288, poz. 1689) zmieniającej nin. ustawę z dniem 31 grudnia 2011 r.;
- art. 5 pkt 12 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1407) z dniem 31 grudnia 2012 r.;
- art. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2014 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. 1888) zmieniającej nin. ustawę z dniem 31 grudnia 2014 r.
Zgodnie z art. 80 o treści obowiązującej od dnia 31 grudnia 2014 r.: ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2015 r., z wyjątkiem art. 62, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.
Również zawarty w rozdziale 9 ustawy o ewidencji ludności - art. 69 zdanie wstępne był wielokrotnie zmieniany przez:
- art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o zmianie ustawy o dowodach osobistych i ustawy o ewidencji ludności (Dz.U. z 2011 r., nr 133, poz. 768) z dniem 30 czerwca 2011 r.
- art. 5 pkt 6 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1407) z dniem 31 grudnia 2012 r.
Zgodnie z art. 69 ustawy o ewidencji ludności o treści obowiązującej od dnia 31 grudnia 2012 r.: postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, z późn. zm.) i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w sprawach indywidualnych o:
1) zameldowanie, uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania oraz wymeldowanie, udostępnienie danych ze zbioru PESEL i gminnych zbiorów meldunkowych - prowadzi się na podstawie niniejszej ustawy;
2) udostępnienie danych z wojewódzkich zbiorów meldunkowych - umarza się.
Z kolei ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych utraciła moc dopiero z dniem 1 marca 2015 r. na podstawie art. 1 pkt 28 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o zmianie ustawy o dowodach osobistych i ustawy o ewidencji ludności (Dz.U. z 2011 r., nr 133, poz. 768).
Należy zatem jedynie przypomnieć, że Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia 11 grudnia 2014 r. nr [....], uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o wymeldowaniu B. M. z pobytu stałego przy ul. [....] w N. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. Prawidłowo, więc stosował przepisy dotychczasowe obowiązujące w dacie wydania tej decyzji.
Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. uchylona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Przy ponownym prowadzeniu postępowania organ uwzględni oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło