III SA/Kr 1889/14

WyrokWSA w Krakowie2015-05-14

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Tadeusz Wołek, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dokonać aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących granic działki, jeśli wnioskodawca nie zgłosił uwag ani zarzutów w terminach przewidzianych przepisami prawa, a żądane zmiany nie wynikają z dokumentów stanowiących podstawę prawną dla takich zmian?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zakwalifikowały żądania skarżących jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją, ponieważ nie zgłosili oni uwag ani zarzutów w terminach przewidzianych przepisami prawa dotyczących modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Ponadto, sąd stwierdził, że aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków może nastąpić wyłącznie po uzyskaniu odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych, a żądane przez skarżących zmiany granic działki przekraczają ramy postępowania ewidencyjnego i wymagają odrębnego postępowania, np. rozgraniczeniowego.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się o dokonanie zmian granicznych działki w ewidencji geodezyjnej i kartograficznej, argumentując zwężenie jej szerokości i powierzchni. Organ I instancji odmówił dokonania zmian, wskazując na obowiązującą ewidencję po modernizacji w 2008 r. i brak zgłoszenia uwag w terminie. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu, Starosta ponownie odmówił aktualizacji, wskazując na brak odpowiednich dokumentów i spór o granice. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję Starosty w mocy, podzielając stanowisko o braku podstaw do zmian w postępowaniu ewidencyjnym. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Maria Zawadzka Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. J. i M. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego T. W. Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Pismami z dnia 5 maja 2011 r. (k. 14 i k. 27 akt adm.) i z dnia 8 czerwca 2011 r. (k. 17 i k. 28 akt adm.) M. i J. J. zwrócili się o "dokonanie zmian granicznych działki [...], obręb I, w ewidencji geodezyjnej i kartograficznej Starostwa i doprowadzenie do czasów katastru austriackiego w skali 1:2880", a także żądali takiego "sprostowania na mapie geodezyjno – kartograficznej w skali 1:2000", "ażeby jej pow. użytkowa była zbliżona do 0,0288 ha", ponieważ "szerokość działki [...] została zwężona z 6 mb do 4 mb". I. Decyzją z dnia [...] 2012 r. Nr [...] Starosta orzekł o odmowie dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...] położonej w I (k. 126 i k. 134 akt adm.). W wyniku odwołania J. i M. J. z dnia 28 kwietnia 2012 r. (k. 135 akt adm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia (k. 149 akt adm.). Na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego J. i M. J. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarga ta została odrzucona postanowieniem z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1210/12 (k. 152 akt adm.). Na tę samą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego J. i M. J. wnieśli w dniu 28 stycznia 2013 r. kolejną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarga ta została odrzucona postanowieniem z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 207/13 i postanowienie to jest prawomocne (k. 154 akt adm.). II. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu I, gmina A w zakresie danych ewidencyjnych dotyczących granicy działki nr [...] z działką nr [...]. Jako podstawę prawną Starosta wskazał szereg przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), a także przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454 z późn. zm.). Na uzasadnienie tej decyzji organ I instancji podał m.in., że ewidencja gruntów dla powiatu, w tym także dla wsi I, została założona w latach 60-tych i ogłoszona obwieszczeniem Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 26 października 1971 r. w Dzienniku Urzędowym WRN nr 10, poz. 119. Od tej pory ewidencja gruntów stała się obowiązująca, a stan ujawniony w założonym operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...] położonej w I jest zgodny ze stanem ujawnionym zarówno na mapie katastralnej w skali 1:2880 jak i rastrowej mapie ewidencji gruntów w skali 1:2880. Podano, że w 2008 roku została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków dla gminy A, w tym obrębu I. Celem modernizacji było założenie ewidencji gruntów i budynków, modernizacji mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 i 1:2000 z postaci analogowej do postaci cyfrowej oraz aktualizacja powierzchni działek i użytków. Prace modernizacyjne, zgodnie z warunkami technicznymi, nie obejmowały ustalenia granic do celów ewidencji gruntów i budynków. Projekt operatu opisowo-kartograficznego w przypadku gminy A został wyłożony do wglądu zainteresowanych na okres 15 dni poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa w dniach od 5 grudnia 2008 r. do 29 grudnia 2008 r., z tym, że informacja o terminie i miejscu wyłożenia tego projektu została ogłoszona co najmniej 14 dni wcześniej w siedzibie starostwa i właściwego urzędu gminy, a także prasie o zasięgu krajowym. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane ujawnione w tym projekcie, mógł w okresie wyłożenia projektu zgłaszać uwagi do tych danych. Z dniem 30 grudnia 2008 r. projekt tego operatu stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, a informacje o tym starosta ogłosił dnia 13 listopada 2009 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa nr 687, poz. 5178. Zarzuty zgłoszone po upływie 30 dni od dnia powyższego ogłoszenia, tj. po 13 grudnia 2009 r. traktowane są – zgodnie z przepisami - jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją. Organ podkreślił, że państwo J. wiedzieli o przeprowadzonej modernizacji, o czym świadczy podpis J. J. w sporządzonym arkuszu danych ewidencyjnych budynków z dnia 11 sierpnia 2008 r. i w przewidzianym prawem terminie nie zgłaszali ani uwag do projektu operatu opisowo-kartograficznego, ani zarzutów do operatu ewidencji gruntów i budynków. Z tego względu żądania i uwagi do operatu ewidencji gruntów i budynków (modernizacja) kierowane przez M. i J. J. od 2011 r. do różnych organów zostały potraktowane jako wniosek o aktualizację danych ewidencyjnych. Organ podał, że wnioski o aktualizacje danych powinny być skierowane do właściwego starosty w ciągu 30 dni od powstania tych zmian. Organ zaznaczył, że Starosta zwracał się do Sądu Rejonowego z zapytaniem czy były prowadzone postępowania cywilne z wniosku M. i J. J. w sprawie działki nr [...] i uzyskał wyrok tego Sądu z dnia 21 lutego 2014 r. sygn. akt [...] oddalający powództwo M. i J. J. w sprawie odtworzenia zniszczonych punktów granicznych, przy czym jednocześnie w uzasadnieniu tego wyroku "Sąd wskazał drogę załatwienia ustalenia spornego przebiegu granic nieruchomości poprzez określenie punktów i linii granicznych w postępowaniu rozgraniczeniowym". Starosta podał, że kilka biur geodezyjnych i geodetów (których w uzasadnieniu decyzji organ wymienił) zgłaszało swoje prace geodezyjne do Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, które dotyczyły wznowienia granic działki [...] w I oraz ustalenia granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] a [...], [...] i [...] w I, jednak biura te i geodeci składali rezygnację z wykonania prac. Taka rezygnację z kontynuowania dalszych prac złożył w szczególności geodeta J. M., który przekazał do ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej sporządzoną przez siebie dokumentację sporządzoną przed zaniechaniem dalszych prac, która – zgodnie z przepisami – pomimo niekompletności została wpisana do ewidencji materiałów zasobu jako operat techniczny nr [...]. Jednakże – zdaniem organu – z uwagi na to, że zarówno granica działki [...] z działką [...] jak i usytuowane punkty graniczne nie zostały ustalone prawidłowo, to dokumentacja ta nie może stanowić podstawy do dokonania żądanych przez wnioskodawców zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji podał, że na pisma Starosty o podanie informacji, czy będą podejmowane dalsze kroki w celu sporządzenia kompletnej dokumentacji geodezyjno – kartograficznej, która stanowiłaby podstawę zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków granicy działki [...] z działką [...] w I, M. i J. J. pismami, które wpłynęły do organu 25 marca 2014 r. i 15 kwietnia 2014 r. oświadczyli, że nie przewidują żadnych kroków w celu sporządzenia kompletnej dokumentacji w tym zakresie. Organ zaznaczył, że podstawą aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków są dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych danych i takim dokumentem mogłaby być przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego kompletna dokumentacja geodezyjno – kartograficzna, której obecnie brak. Organ zaznaczył także, że z akt sprawy wynika, że istnieje także spór o przebieg granic miedzy działką [...] a działką [...] w I, który z kolei może być rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym. Zdaniem tego organu, skoro do chwili obecnej nie złożono właściwych dokumentów, to brak jest podstawy do dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Od powyższej decyzji Starosty z dnia [...] 2014 r. odwołanie wnieśli M. i J. J., którzy – jako właściciele działki nr [...] o powierzchni 288 m² położonej w I, obj. KW [...] Sądu Rejonowego ponowili wniosek podnosząc, że operat pomiarowy nr [...] został wykonany błędnie, że granica miedzy działką [...] a pierwotnie działką [...] była ustalana, o czym świadczą wskazane przez nich okoliczności, że nie wiedzieli o przeprowadzonej w 2008 r. modernizacji i - ich zdaniem – "projekt operatu opisowo-kartograficzny modernizacji mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 opracowany na przełomie 2008/09 roku jest niewiarygodny i całkowicie odbiega od rzeczywistości na gruncie działki [...] i [...] oraz [...] (obręb I)". Decyzją z dnia 16 września 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2014 r. nr [...]. Na uzasadnienie organ II instancji podał m.in., że Starosta przeprowadził bardzo wnikliwą analizę materiałów złożonych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Kartograficznej i Geodezyjnej, szczegółowo opisaną w zaskarżonej decyzji i dokonał ustaleń, które organ odwoławczy w pełni podziela. Organ II instancji podał także, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że przebieg granicy między działką [...] i działką [...] nigdy nie był przedmiotem ustaleń i pomiaru na gruncie, a podejmowane próby dokonania tego były przerywane z różnych względów, a przede wszystkim ze względu na zaistniały spór pomiędzy właścicielami działek przyległych do działki [...]. Organ odwoławczy podał, że po przeanalizowaniu pełnej dokumentacji, ze względu na zaistniały spór, organ ten także nie widzi możliwości wykonania pomiaru przebiegu granic działki nr [...] zgodnie z żądaniem odwołujących się M. i J. J. Zdaniem tego organu, nie ma także podstaw do zmiany przebiegu granic działki nr [...] z działką nr [...] z powodu – jak twierdzą odwołujący się – źle wykonanego operatu KERG [...], choćby dlatego, że dotyczy on rozgraniczenia działki nr [...] z działkami nr [...] i nr [...], a więc nie dotyczy granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]. Ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] i nr [...] jest możliwe w postępowaniu rozgraniczeniowym, na co wskazywał Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wyroku sprawy o sygn. akt [...]. Zdaniem organu odwoławczego, z uwagi na to, że przebieg granic pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] przedstawiony na mapie ewidencyjnej jest zgodny z dokumentami zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, co szczegółowo zostało wykazane w uzasadnieniach (na stronie 4) zaskarżonej decyzji, nie zachodzą też przesłanki do wykonania na koszt Skarbu Państwa pracy geodezyjnej mającej na celu ustalenie przebiegu granic tych działek w trybie przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ II instancji podkreślił, że trwała stabilizacja punktów granicznych, o dokonanie której występują M. i J. J. w swych pismach, "może nastąpić wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych i może dotyczyć wyłącznie punktów ustalonych w oparciu o zgodne oświadczenie, o którym mowa w ust. 1" (§ 38 ust. 4 powołanego wyżej rozporządzenia). Organ podkreślił także, że prezentowane na stronie internetowej www.geoportal.gov.pl informacje dotyczące działek ewidencyjnych mają charakter jedynie poglądowy, a "obowiązującym jest wyłącznie stan ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków". Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że rozstrzygnięcie przedstawionej sprawy przekracza ramy postępowania ewidencyjnego. Z powyższą decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie zgodzili M. i J. J., którzy pismem z dnia 1 października 2014 r. wnieśli na nią skargę domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Skarżący przedstawili argumentację podobną jak w ich pismach i odwołaniu, a sprowadzającą się do tego, że w 2008 r. "w czasie wektoryzacji i przeskalowania map geodezyjnych obręb I., powiat W, zawężono działkę nr [...]" z 6 mb do 4 mb i długości 52 mb do 50 mb, "wskutek czego powierzchnia działki została zmniejszona z 0,0288 m² do 10,0190m²" i "przyczyną tego faktu jest opracowany operat pomiarowy Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej nr [...]" zmieniający konfigurację działek. Skarżący zaznaczyli, że "podpisany przez J. J. w dniu 11 sierpnia 2008 r. nie jest dowodem, iż skarżący wiedzieli o przeprowadzanej modernizacji gruntów i budynków w 2008 roku, ponieważ takie dokumenty sporządzane są także na potrzeby innych postępowań." W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 20 lutego 2015 r. M. i J. J. podali, że "jest prawdą, że granica działki nr [...] z działką nr [...] nigdy nie stanowiła przedmiotu pomiarów geodezyjnych", nie mniej jednak – zdaniem skarżących – w 2008 r. w czasie przeskalowania i modernizacji mapy geodezyjnej w skali 1:2880 zawężono działkę nr [...] z szerokości 6 mb do 4 mb i z długości 52 mb do 50 mb, a tym samym dokonano zmiany przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] i [...]. Skarżący podnieśli, że pierwotnie granice działki [...] zostały ustalone za czasów austriackich, o czym świadczy m.in. kamień dworski osadzony przez Hrabstwo Romerów w XIX w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Na wstępie rozważań należy zauważyć, że w Polsce po okresie zaborów (austriackiego, rosyjskiego i pruskiego, w których kwestie związane z nieruchomościami były uregulowane w różny sposób) zaszła konieczność ujednolicenia spraw związanych z nieruchomościami i obecnie kwestie te – jednolicie dla całej Rzeczpospolitej Polskiej regulują dwie odrębne ustawy: 1. ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013r., poz. 707 z późń. zm.) oraz 2. ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.). Wymienione wyżej ustawy regulują kwestie związane z nieruchomościami w zależności od celu, któremu mają służyć. I tak ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wskazuje w art. 1 jako cel prowadzenia ksiąg wieczystych – ustalenie stanu prawnego nieruchomości, przy czym – zgodnie z art. 3 tej ustawy domniemywa się, że prawo ujawnione w księdze wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje. Księgi wieczyste prowadzone są przez sądy rejonowe (art. 23 zdanie pierwsze ustawy) należące do pionu sądownictwa powszechnego, a sprawy cywilnoprawne związane z zakresem własności nieruchomości regulowane są w drodze postępowania cywilnego także przez sądy powszechne. Zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy, księga wieczysta zawiera cztery działy, z których: pierwszy obejmuje oznaczenie nieruchomości oraz wpisy praw związanych z jej własnością, drugi obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego, trzeci przeznaczony jest na wpisy dotyczące ograniczonych praw rzeczowych, z wyjątkiem hipotek, na wpisy ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością lub użytkowaniem wieczystym oraz na wpisy innych praw i roszczeń, z wyjątkiem roszczeń dotyczących hipotek, a czwarty przeznaczony jest na wpisy dotyczące hipotek. Wynika z tego, że w dziale III księgi wieczystej dokonuje się wpisów dotyczących ograniczonych praw rzeczowych, w tym służebności gruntowych, np. służebności drogi koniecznej obciążającej nieruchomość dla której prowadzona jest księga wieczysta. Należy dodać, że na podstawie tej ustawy zostało wydane Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1122 z późn. zm.), które szczegółowo reguluje kwestie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów. Z kolei druga ustawa - ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne reguluje zgodnie z art. 1 sprawy dotyczące m.in. ewidencji gruntów i budynków (art. 1 ust. 1 pkt 3) czy rozgraniczania nieruchomości (art. 1 ust. 1 pkt 5). Art. 20 ust. 1 stanowi, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1); budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 2), przy czym celem tej ewidencji nie jest ustalenie stanu prawnego nieruchomości (jak w przypadku ksiąg wieczystych), a m.in. wymiar podatków i świadczeń. Świadczy o tym wprost art. 21 ust. 1 tej ustawy: Art. 21. 1. Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Należy przy tym podkreślić, że historycznie i skrótowo rzecz biorąc, księgi wieczyste (na terenie dawnego zaboru austriackiego poprzedzające je tzw. Lwh będące liczbą wykazu hipotecznego w księgach wieczystych obejmujących całe miejscowości) służą ustaleniu właścicieli nieruchomości i obciążeń nieruchomości, w tym ujawnieniu ograniczonych praw rzeczowych w rodzaju służebności drogi koniecznej czy prawa przejazdu lub przechodu, natomiast ewidencja gruntów i budynków służyła i obecnie służy przede wszystkim wymiarowi właściwego podatku od nieruchomości uzależnionego od rodzaju użytku czy przeznaczenia budynku. Dane o rodzaju użytku, będącego podstawą wymiaru podatku uwidocznione są w podatkowych nakazach płatniczych kierowanych do osób władających nieruchomością, co oznacza nie tylko właścicieli, ale i posiadaczy oraz innych użytkowników. Taka regulacja, w przeciwieństwie do wieczystoksięgowej, w niewątpliwy sposób ułatwia ściąganie podatków należnych państwu. W niniejszej sprawie skarżący w swych pismach wskazali, że są właścicielami działki nr [...] o powierzchni 288 m² (0,0288 m²) położonej w I, obj. KW [...] Sądu Rejonowego. Stan prawny działki nr [...] o powierzchni 288 m² (0,0288 m²) nie powinien więc budzić wątpliwości, tym bardziej, że w zbiorze dokumentów założonej księgi wieczystej znajdują się dokumenty stanowiące podstawę wpisu. Skarżący w piśmie z dnia 20 lutego 2015 r. podali, że "jest prawdą, że granica działki nr [...] z działką nr [...] nigdy nie stanowiła przedmiotu pomiarów geodezyjnych", co powinno unaocznić skarżącym – o ile mają wątpliwości co do przebiegu tej granicy - konieczność dokonania takich pomiarów np. w postępowaniu rozgraniczeniowym, które – w przypadku nie zakończenia go ugodą – zostanie kontynuowane przed sądem powszechnym. Mają rację – zdaniem Sądu – organy administracyjne obu instancji wskazując na "zamkniętą" sprawę przeprowadzonej w 2008 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla gminy A, w tym obrębu I. Organy w swych decyzjach wykazały, że skarżący, tak jak każda inna osoba, której interesu prawnego dotyczyły dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-graficznego, mogli w okresie wyłożenia projektu zgłaszać uwagi do tych danych. Z dniem 30 grudnia 2008 r. projekt tego operatu stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, a informacje o tym starosta ogłosił dnia 13 listopada 2009 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa nr 687, poz. 5178. Sąd zwraca uwagę na treść art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, w wersji na dzień 1 grudnia 2008 r. - z uwagi na daty wyłożenia projektu (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.), który stanowi: "Art. 24a. 1. Starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. 2. Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. 3. Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego. 4. Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego. 5. Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym. 6. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych. (...) 8. Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa. 9. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych. (...) 12. Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków." Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika więc, że organy obu instancji nie naruszyły prawa kwalifikując zarzuty skarżących zgłoszone w pismach z dnia 5 maja 2011 r. i 8 czerwca 2011 r. (po upływie 30 dni od dnia powyższego ogłoszenia, tj. po 13 grudnia 2009 r.) jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją. Co prawda organy podniosły, że państwo J. wiedzieli o przeprowadzonej modernizacji, o czym świadczy podpis J. J. w sporządzonym arkuszu danych ewidencyjnych budynków z dnia 11 sierpnia 2008 r., czemu skarżący zaprzeczają (przyznając jednocześnie, że J. J. w sporządzonym arkuszu danych ewidencyjnych budynków z dnia 11 sierpnia 2008 r. złożył podpis jednak – jak twierdzą - w innym celu), to jednak ustalanie tego w świetle przytoczonych wyżej przepisów nie ma – zdaniem Sądu – istotnego znaczenia. Bezspornym bowiem jest, że skarżący w terminie przewidzianym wyżej przytoczonymi przepisami art. 24a prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie zgłaszali ani uwag do projektu operatu opisowo-kartograficznego, ani zarzutów do operatu ewidencji gruntów i budynków. Sąd zwraca uwagę także na to, że wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, o których mowa w art. 24a ust. 12 omawianej ustawy, podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 tej ustawy, a więc właściciele nieruchomości lub władający tymi nieruchomościami (w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego) i gruntami (dla których nie można ustalić właścicieli) zobowiązane są zgłosić staroście w terminie określonym w art. 22 ust. 2 ustawy – prawo geodezyjne i kartograficzne, który to przepis stanowi: "Art. 22. (...) 2. Podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej." Z kolei organy administracyjne zobowiązane są załatwiać takie wnioski w trybie § 44-47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.) wydanego w oparciu o art. 26 ust. 2 omawianej ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. W szczególności Sąd zwraca uwagę na treść § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 pkt 1 – 3, § 46 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 – 4 oraz § 47 ust. 1 tego rozporządzenia, które to przepisy stanowią: " § 44. Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy: (...) 2) utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi,(...)." "§ 45. 1. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych." "§ 46. 1. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. 2. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów." "§ 47. 1. Aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych." Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika więc, że dokonanie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków może nastąpić wyłącznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca – niewątpliwym jest, że "zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków", nie zostały zgłoszone przez skarżących "w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian", o czym mówi przytoczony wyżej art. 22 ust. 2 omawianej ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Nadto, z uwagi na przedmiot wniosków skarżących - "dokonanie zmian granicznych działki nr [...]" – Sąd zwraca uwagę na treść § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków: "§ 36. Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych." Żądanie skarżących dokonania w trybie aktualizacji "zmian granicznych działki [...], obręb I, w ewidencji geodezyjnej i kartograficznej Starostwa i doprowadzenie do czasów katastru austriackiego w skali 1:2880" i "sprostowania na mapie geodezyjno – kartograficznej w skali 1:2000", aby powierzchnia działki nr [...] "była zbliżona do 0,0288 ha", ponieważ "szerokość działki [...] została zwężona z 6 mb do 4 mb" w sposób więc oczywisty – zdaniem Sądu – przekracza ramy postępowania ewidencyjnego, na co słusznie zwróciły uwagę organy obu instancji. W oparciu o powyższe ustalenia i mając na względzie stanowisko wyżej przedstawione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji, a zatem na podstawie powołanych wyżej przepisów skargi nie uwzględnił orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło