III SA/Kr 193/12
WyrokWSA w Krakowie2012-11-06
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Maria Zawadzka, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba zawodowa narządu głosu, spowodowana nadmiernym wysiłkiem głosowym, może zostać stwierdzona, jeśli udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły po upływie dwóch lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jest zgodna z prawem. Kluczowym elementem do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu jest wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych w okresie nie dłuższym niż dwa lata od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. W analizowanej sprawie objawy wystąpiły po czterech latach, co wyklucza związek przyczynowo-skutkowy z pracą zawodową.Stan faktyczny
Skarżąca E. G. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej narządu głosu, spowodowanej wieloletnim nadmiernym wysiłkiem głosowym. Organy administracji obu instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich, stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wskazując na wystąpienie objawów chorobowych po upływie dwóch lat od zakończenia pracy w narażeniu. Skarżąca kwestionowała zastosowane przepisy prawa oraz sposób oceny dowodów, podnosząc m.in. zarzut naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Kr 193/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.), Sędziowie WSA Maria Zawadzka, WSA Barbara Pasternak, , Protokolant Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2012r., sprawy ze skargi E. G., na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, z dnia 30 listopada 2011r. Nr [...], w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 listopada 2011 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2011 r., znak: [...], o braku podstaw do stwierdzenia u E. G. choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat
- wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem
do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105 poz. 869, zwanym dalej rozporządzeniem
z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych).
Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U.
z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), w związku
z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122 poz. 851 ze zm.) oraz § 8 ust. 1
i § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Na podstawie formularza oceny narażenia zawodowego ustalono,
że E. G. w latach 1965 – 1998 pracowała na stanowisku nauczyciela, prowadząc zajęcia dydaktyczne z dziećmi, gdzie narażona była na nadmierny wysiłek głosowy. W ramach prowadzonego postępowania, skarżąca została skierowana na badania lekarskie w celu potwierdzenia występowania u niej choroby zawodowej.
Ośrodek Medycyny Pracy wydał w dniu [...] 2003 r. orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej.
Rozpoznając odwołanie od tego orzeczenia Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego [...] 2003 r. wydał orzeczenie Nr [...], w którym stwierdził również brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Na podstawie powyższych orzeczeń i oceny narażenia zawodowego Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2004 r. wydał decyzję Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u E. G. choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej pod pozycją 15 wykazu chorób zawodowych określonych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych
oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115, zwanym dalej rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych).
Decyzją z dnia [...] 2004 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 608/04, Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie skargę na tę decyzję oddalił.
Po ponownym rozpatrzeniu Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...], znak: [...], stwierdził brak podstaw do stwierdzenia u E. G. choroby zawodowej, wymienionej pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonych rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych.
Po przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, a następnie
jego rozpatrzeniu, Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2007 r., znak: [...], uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2004 r. Nr [...], znak: [...], i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W toku tego postępowania doszło do weryfikacji orzeczeń jednostek orzeczniczych. Wyjaśnienia wymagały bowiem kwestie kiedy nastąpiły pierwsze objawy upoważniające do rozpatrywania podejrzenia choroby zawodowej,
kiedy zostało przesłane zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej i czy miało
to miejsce przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych.
Ośrodek Medycyny Pracy uznał za zasadne orzeczenie z [...] 2003 r. Nr [...], gdyż. Analiza dokumentacji lekarskiej nie dostarczyła dowodów, na to, by u pacjentki w okresie do 1998 r., kiedy zakończyła pracę w narażeniu i do dwóch lat od zakończenia pracy w narażeniu były rozpoznane zmiany wymienione w wykazie chorób zawodowych. Pierwsze objawy chorobowe, mogące upoważniać do rozpoznania choroby zawodowej wystąpiły bowiem u E. G. dopiero we wrześniu 2002 r., tj. 4 lata po ustaniu pracy w narażeniu. Swoje stanowisko o braku podstaw
do stwierdzenia u E. G. choroby zawodowej podtrzymała również jednostka orzecznicza II stopnia w orzeczeniu z dnia [...] 2008 r. Nr [...].
Wobec tego decyzją z dnia [...] 2008 r. Nr [...], znak: [...], Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u E. G. choroby zawodowej, która to decyzja w trybie instancyjnym została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Sanitarny z dnia [...] 2009 r., znak: [...].
Z uwagi na wejście w życie z dniem 3 lipca 2009 r. nowego rozporządzenia
w sprawie chorób zawodowych (tj. rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r.
w sprawie chorób zawodowych) i stwierdzeniem niekonstytucyjności poprzednioobowiązującego rozporządzenia (rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r.
w sprawie wykazu chorób zawodowych) przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07), Wojewódzki Inspektor Sanitarny, decyzją z dnia [...] 2009 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnił skargę E. G. na powyższe decyzje w całości i je uchylił przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W następstwie powyższego Ośrodek Medycyny Pracy wydał w dniu [...] 2010 r. orzeczenie lekarskie NR [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby narządu głosu, spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, uwzględniając kryteria diagnostyczno – orzecznicze zawarte w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W postępowaniu odwoławczym orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydał w dniu [...] 2011 r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Instytut ten po przeprowadzonym badaniu stroboskopowym rozpoznał u pacjentki niepełne zwarcie fonacyjne w części międzybłoniastej głośni o charakterze wrzecionowatym. Stwierdził jednakże, że w dokumentacji medycznej brak jest jakichkolwiek wpisów potwierdzających obecność niedowładu mięśni przywodzących napinających fałdy głosowe w okresie zatrudnienia lub do dwóch lat po zakończeniu narażenia zawodowego, a opisywana zmiana chorobowa w obrębie krtani wystąpiła dopiero
po co najmniej dwóch latach od zakończenia narażenia zawodowego. Brak więc jest potwierdzenia bezpośredniego związku niedowładu fałdów głosowych z obciążeniem wysiłkiem głosowym w czasie zatrudnienia.
Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich oraz przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2011 r. wydał decyzję Nr [...], znak: [...], o braku podstaw do stwierdzenia u E. G. choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat.
W odwołaniu od tej decyzji E. G. podniosła, że przyjęte przez organ ustalenie, co do nie występowania dolegliwości w obrębie strun głosowych jest sprzeczne z zapisem orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] 2011 r. wydanego przez Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Instytut w ww. orzeczeniu stwierdził u odwołującej niepełne zwarcie fonacyjne w części międzybłoniastej głośni o charakterze wrzecionowatym, lecz mimo tego orzekł o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Ponadto odwołująca podniosła, że organ nie odniósł się do kwestii zastosowania dyspozycji art. 2352 Kodeksu pracy (dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustaw - kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw Dz. U. Nr 99, poz. 825), w tym aspekcie, że wcześniej były stwierdzane u odwołującej objawy schorzeń w obrębie krtani o cechach choroby zawodowej, lecz nie zostały tak zakwalifikowane, ze względu na zgłoszenie dopiero po 2 latach od ustania zatrudnienia. Kolejnym zarzutem stawianym w odwołaniu, co do orzeczenia lekarskiego z dnia [...] 2011 r. jest to, że według odwołującej ww. orzeczenie jest opinią biegłego, mającą na celu jedynie rozpoznanie występowania (bądź nie występowania) schorzenia o cechach choroby zawodowej oraz datowanie tego schorzenia. Natomiast orzekanie, że ze względu na brak udokumentowania występowania schorzenia w okresie zatrudnienia i do 2 lat po ustaniu narażenia, nie istnieją podstawy do rozpoznania i ustalenia choroby zawodowej, stanowi uzurpowanie sobie funkcji orzeczniczej w zakresie rozstrzygania sprawy, nie dla biegłego zastrzeżonej. Ponadto odwołująca wskazała, że według niej właściwymi przepisami do rozpatrywania jej przypadku są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 i z 1989 r. Nr 61, poz. 364), gdyż w okresie wykonywania i zaprzestania wykonywania czynności zawodowych obowiązywały owe przepisy. Ponadto przepisy tegoż rozporządzenia nie ograniczały czasowo - do dwóch lat po ustaniu zatrudnienia - możliwości ustalenia istnienia choroby zawodowej, co według skarżącej oznacza, iż kończąc pracę z dniem 31 sierpnia 1998 r. nabyła ona prawo do starania się o ustalenie choroby zawodowej w każdym czasie. Podniosła także, że organ I instancji stosując się do zapisu § 11 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zarówno w kwestii proceduralnej i merytorycznej, zastosował regulacje tym rozporządzeniem wstecz, w stosunku do postępowań
o ustalenie choroby zawodowej wszczętych przed datą jego wejścia w życie,
co według niej łamie zasadę nie działania prawa wstecz i jest sprzeczne
z Konstytucją RP.
W uzasadnieniu opisanej na wstępie zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że jednostka orzecznicza I stopnia po przeprowadzonych badaniach
w dniach: [...] 2010 r. i [...] 2010 r. wydała orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ponieważ ww. badania nie ujawniły obecności zmian w obrębie strun głosowych wymienionych w punkcie 15 obowiązującego wykazu chorób, będącego załącznikiem do ww. rozporządzenia. Natomiast jednostka orzecznicza II stopnia po przeprowadzonych badaniach w dniach 19 – 24 kwietnia 2011 r. stwierdziła u pacjentki niepełne zwarcie fonacyjne w części międzybłoniastej głośni o charakterze wrzecionowatym, jednakże wydała orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Powodem takiego rozstrzygnięcia jest fakt,
że opisywana zmiana chorobowa w obrębie krtani wystąpiła dopiero po czterech latach od zakończenia narażenia zawodowego, a w dokumentacji medycznej brak jest jakichkolwiek wpisów potwierdzających obecność niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe w okresie zatrudnienia lub do dwóch lat po zakończeniu narażenia zawodowego. Brak więc jest potwierdzenia bezpośredniego związku niedowładu fałdów głosowych z obciążeniem wysiłkiem głosowym w czasie zatrudnienia. Wcześniej jednostki orzecznicze nie ujawniły
u odwołującej się objawów schorzeń w obrębie krtani o cechach choroby zawodowej. Ośrodek Medycyny Pracy w 2004 r. oceniał przesłaną przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dokumentację lekarską E. G. z lat 1965 - 2003 r., 1998 - 2004 r. i stwierdził, że dokumentacja ta nie wniosła nowych informacji, które mogłyby być podstawą do zmiany orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i pozwalałyby przyjąć, że zmiany w narządzie głosu powstały w okresie do 2 lat od zakończenia pracy w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2011 r. również odniósł się do dokumentacji lekarskiej E. G. z Poradni Laryngologicznej. Analiza ww. dokumentacji nie dostarczyła dowodów na to, aby u pacjentki w okresie do 1998 r. i do dwóch lat od zakończenia narażenia zawodowego (czyli do 2000 r.) były rozpoznawane zmiany wymienione w wykazie.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że zmiany chorobowe w obrębie krtani stwierdzone u E. G. nie mogą być łączone z pracą zawodową, gdyż zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych jednym z warunków do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu jest wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych do dwóch lat od zakończenia pracy. W przedmiotowej sprawie udokumentowane objawy schorzenia wystąpiły po 4 latach od zakończenia pracy, brak jest zatem podstaw
do uznania związku przyczynowo - skutkowego rozpoznanego schorzenia z pracą zawodową.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E. G. zarzuciła naruszenie przepisów prawa, w szczególności wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych pomimo, że rozporządzenie to wydane zostało, w zakresie
w jakim ma ono zastosowanie (§ 11 ust. 2.) do postępowań z zakresu orzekania
o chorobach zawodowych poczynając od dnia 3 września 2002 r., zamiast
na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 i z 1989 r. Nr 61, poz. 364). Ponadto zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji bez wyjaśnienia występowania przesłanek zdrowotnych do stwierdzenia choroby zawodowej - wedle właściwych dla przypadku skarżącej przepisów określających choroby zawodowe - a z poprzestaniem tylko
na elemencie czasowym stwierdzenia objawów chorobowych po dacie zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Zarzuciła także wydanie zaskarżonej decyzji bez próby wyjaśnienia znaczenia - udokumentowanego (dokumentem PIT 8B za 1999 r.
i referencjami z dnia 17 marca 2003 r.) okresu wykonywania przez skarżącą pracy
w narażeniu zawodowym po przejściu na emeryturę (tj. po okresach pracy
w przedszkolach obecnie samorządowych), a mianowicie: na przestrzeni 1999 r.
w A S.c. Centrum Szkoleniowe P. R., A. L. oraz w okresie od września 2000 r. do czerwca 2002 r. u I. L., a więc okresu "przesuwającego" - o niemal 3 lata - rozpoczęcie owego 2-letniego czasokresu po zakończeniu pracy w narażeniu zawodowym, w czasie którego wystąpienia objawów chorobowych czyni dopuszczalnym stwierdzenie choroby zawodowej u skarżącej (nawet wedle rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych). Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone
w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę
do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrolowane według wskazanych powyżej kryteriów wydane w niniejszej sprawie decyzje odpowiadają bowiem prawu.
Nie jest trafna argumentacja skarżącej, że w niniejszej sprawie zastosowanie winny mieć przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.
w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 i z 1989 r. Nr 61, poz. 364, zwanym dalej rozporządzeniem z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych).
Zgodnie bowiem z § 11 ust. 1 Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.
w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105 poz. 869, zwanym dalej rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych),
z zastrzeżeniem ust. 2 do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, ze czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.
Wskazany ust. 2 § 11 wymienionego rozporządzenia stanowi,
że postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r.,
są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących, w dniu ich wszczęcia.
Dokonana przez organy wykładnia § 11 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych jest prawidłowa.
Aby można mówić, że postępowanie powinno się toczyć na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów, tzn. przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, jak uważa skarżąca,
to postępowanie musi być wszczęte i niezakończone przed 3 września 2002 r.,
skoro z ust. 2 § 11 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych wynika, że decydujące znaczenia ma tutaj fakt i data dokonania zgłoszenia takiego podejrzenia. Z tym dniem rozpoczyna się postępowanie
w sprawie choroby zawodowej, co ma znaczenie dla zastosowania właściwych przepisów według jakich postępowanie to winno się toczyć.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd, że użyte
przez ustawodawcę wyrażenia "wszczęte" w ust. 2 § 11 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych nie oznacza wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), tj., postępowania administracyjnego. W przepisie tym jest mowa o wszczęciu postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia, a więc rozumianego szeroko, na które składają się wszelkie czynności podjęte w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej,
a nie stricte procesowe.
W sytuacji zatem, gdy w tym przypadku postępowanie w sprawie zgłoszenia podejrzenia u skarżącej choroby zawodowej rozpoczęło się wskutek pierwszej czynności – wystawienia skierowania na badania skarżącej, które miało miejsce po 3 września 2002 r., to rację mają organy, że postępowanie toczyć się powinno
na podstawie rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, a nie na podstawie rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, jak twierdzi skarżąca.
Niezasadne są również twierdzenia skarżącej, że rozpoznano u niej symptomy chorobowe w okresie wskazanym w rozporządzeniu po zakończeniu przez nią pracy
w narażeniu.
Wskazać należy, że w świetle art. 235 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.
– Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym".
Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 237 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, które weszło
w życie 3 lipca 2009 r.( rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych).
Stosownie do treści tego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych
na pojęcie choroby zawodowej składają się dwa elementy: wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.
We wskazanym rozporządzeniu, co do niektórych schorzeń sprecyzowano dodatkowo, że ów związek przyczynowy upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej istnieje jedynie wówczas, gdy udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie istnienia narażenia zawodowego albo w okresie nie dłuższym
niż wskazany w tym rozporządzeniu.
Aby zatem doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonych do rozporządzenia oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem.
W przypadku ustalenia, że rozpoznana u pracownika choroba jest wymieniona
w wykazie chorób zawodowych, ocena warunków jego pracy musi, zatem wykazać bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że pracę wykonywał w warunkach narażających na powstanie tej choroby zawodowej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem, co najistotniejsze, wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Choroba zawodowa jest, więc pojęciem prawnym, oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.
Zgodnie § 8 ust. 1 wskazanego rozporządzenia podstawę do wydania
przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia stanowi materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli zaś właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna,
że materiał dowodowy, o którym mowa w ust.1 jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia
o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że choroba zawodowa w postaci przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat - została ujęta w wykazie chorób zawodowych w poz. 15. Skoro w świetle orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej II stopnia rozpoznano co prawda zmiany chorobowe w obrębie krtani u skarżącej, ale wystąpiły one dopiero po co najmniej dwóch latach od zakończenia narażenia zawodowego, to brak było podstaw do stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej u skarżącej.
Jak już wskazano podstawą decyzji w kwestii stwierdzenia choroby zawodowej jest jedynie orzeczenie i badanie lekarskie przeprowadzone na podstawie i w zgodzie z rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są opiniami
w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., czyli stanowią dowód w sprawie podlegający ocenie przez organy zgodnie z regułami dowodowymi, zwartymi w art. 80 k.p.a.
W sytuacji, gdy jednostki orzecznicze w sposób wystarczający, spójny
i logiczny uzasadniły brak związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy czynnikami chorobowymi a pracą w narażeniu na nie, nawet w okresie wskazanym
w rozporządzeniu po ustaniu pracy w narażeniu, to w żaden sposób nie można zarzucić organom obu instancji naruszenia przepisów postępowania w stopniu,
który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy., Organy, zgodnie z postanowieniami artykułów: 7 i 77 § 1 k.p.a. zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy,
i przede wszystkim, stosownie do art. 80 k.p.a., dokonały jego prawidłowej oceny. Stanowiska w Sądu w tej kwestii nie może zmienić argumentacja skarżącej,
że nie wzięto pod uwagę udokumentowanego faktu wystąpienia symptomów choroby zawodowej w okresie 2 lat po ustaniu pracy w narażeniu i nie zastosowano art. 235² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94
ze zm.). Jednostki orzecznicze wskazały bowiem, podobnie jak organy,
że dokumentacja lekarska była analizowana. Jak trafnie podniósł organ odwoławczy wskazany przez skarżącą przepis nie miał zastosowania, bo w dokumentacji lekarskiej nie stwierdzono wpisów świadczących o rozpoznaniu symptomów dających podstawę do rozpatrywania choroby zawodowej w czasie pracy
w narażeniu i w okresie wskazanym w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r.
w sprawie chorób zawodowych. Skarżąca nie przedstawiła tez żadnej innej dokumentacji. Nie można również zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, skoro przepisy te zostały przez organy w sposób właściwy i poprawny zinterpretowane i zastosowane.
Brak, zatem podstaw do uchylenia wydanych w tej sprawie decyzji i uznania skargi za zasadnej.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając kontrolowane decyzje za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło