III SA/Kr 195/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-09-11
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, uzupełniony o informacje znane sądowi z urzędu, jest wystarczający do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli strona wykaże trudną sytuację materialną i zdrowotną?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, uzupełniony o informacje znane sądowi z urzędu dotyczące trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej strony, jest wystarczający do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Sąd może wydać rozstrzygnięcie bez wzywania do składania dodatkowych oświadczeń lub przedkładania dokumentów źródłowych, jeśli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się, że nie stać jej na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną swoją oraz swojej rodziny (matka i niepełnosprawny brat). Dochody gospodarstwa domowego były niskie, a wydatki na leczenie i bieżące utrzymanie wysokie. Sąd, opierając się na złożonym oświadczeniu oraz informacjach z akt administracyjnych, ocenił sytuację skarżącej jako wystarczającą do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowiono dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z sędziwą matką i niepełnosprawnym bratem.
Określając majątek swój wskazała, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 1582,74 zł podając, że składa się na to 150 zł alimentów otrzymywanych od byłego męża, 775,70 zł emerytury matki, 504 zł renty socjalnej brata plus 153 zł dodatku pielęgnacyjnego.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, nie ma z czego opłacić adwokata z wyboru bo czasem rodzinie brakuje nawet środków na leczenie czy żywność.
Na podstawie pomocniczych akt administracyjnych dołączonych do sprawy zapisanej pod sygn. III SA/Kr 194/09 okolicznościami znanymi z urzędu, w rodzinie występują problemy zdrowotne, boryka się z problemem niepełnosprawności, w stałym leczeniu pozostają wszyscy członkowie rodziny, na wydatki związane z leczeniem rodzina przeznacza około 1/3 swego budżetu, wydatki na bieżące utrzymanie domu należy zaś szacować w wysokości około 400 zł korzystają z pomocy społecznej (vide k. 64; decyzje k. 58-56; faktury z aptek k. 47-41; aktualizacja wywiadu środowiskowego k. 40-39; k. 11).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie adwokata gdy – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, iż przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja prawna opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, że stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów oraz nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony do składania dodatkowych oświadczeń lub przedkładania dokumentów źródłowych (arg. ex art. 255 ppsa). Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony najzwyczajniej albo nie będzie stać na pokrycie wymaganych opłat (art. 246 § pkt. 1 ppsa) albo odbędzie się to kosztem istotnego uszczuplenia jej majątku (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa) (por. także orz. SN z 9 marca 1936 r., C III 869/35, Zb.Urz. 1936, poz. 465 także orz. SN z 3 listopada 1936 r., C II 1435/36, PPiA 1937, nr 2, s. 185) to może wydać rozstrzygniecie w przedmiocie zwolnienia bez konieczności dalszych wezwań
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji skarżącej i jej możliwości płatniczych. Skarżąca nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać rodzinę w której dochód na osobę oscyluje w granicach ustalonego przepisami ustawy o pomocy społecznej progu ubóstwa, borykającą się z problemami zdrowotnymi i niepełnosprawnością, zmuszoną do korzystania ze wsparcia oferowanego przez pomoc społeczną. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że skromnymi środkami jakimi dysponuje gospodarstwo domowe skarżącej po opłaceniu leków i bieżących kosztów utrzymania domu skarżąca może opędzić najbardziej podstawowe potrzeby życia codziennego.
Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego.
Z przytocznych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło