III SA/Kr 198/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Dorota Dąbek spr. NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Powiatu w Myślenicach z dnia 29 listopada 2005 r. Nr : XXXVIII/277/2005 w przedmiocie powołania Rady Społecznej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Myślenicach l stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości , II orzeka , że uchwała nie może być wykonana Zaskarżoną uchwałą z dnia 29 listopada 2005r. Rada Powiatu w Myślenicach powołała Radę Społeczną Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Myślenicach w składzie 5-osobowym, przy czym przedstawiciela Wojewody Małopolskiego nie wskazano z nazwiska. Jako podstawę prawną powołano art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) oraz art. 45 ust. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. nr 91, poz. 408 z późn. zm.). Skarżący Wojewoda Małopolski wniósł o stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości podnosząc, że wydana ona została z naruszeniem obowiązujących przepisów prawnych , a to art. 45 ust. 1 i ust. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej i art. 47 ust. 1 oraz §19 Statutu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Myślenicach zatwierdzonego uchwałą Rady Powiatu w Myślenicach nr XIV/97/2004. Skarżący wywodzi bowiem, że z treści art. 47 ust. 1 cytowanej ustawy wynika, że skład rady społecznej i czas trwania jej kadencji określa statut publicznego zakładu opieki zdrowotnej nadany przez organ, który utworzył zakład, a z art. 45 ust. 1 wynika, że w skład rady społecznej wchodzą m.in. przedstawiciele wybrani przez radę powiatu w liczbie określonej przez organ, który utworzył zakład. W powołanym zaś §19 Statutu określono liczbę 12 członków Rady. Zdaniem skarżącego zatem zaskarżona uchwała powołująca 5-osobowy skład Rady Społecznej zamiast 12-osobowego naruszyła zatwierdzoną przez siebie zasadę sformułowaną w statucie. Skarżący nie neguje uprawnień rady powiatu do ustalania liczby członków rady społecznej wynikających z art. 45 ust. 1 pkt 1 litera b ustawy, jednakże korzystając z tego uprawnienia rada powiatu związana jest zapisami Statutu Zakładu, zresztą przez nią zatwierdzanego, albowiem z mocy art. 47 ust. 1 ustawy to statut określa skład rady społecznej. Skoro zatem w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały obowiązywał zapis statutu że skład rady społecznej powinien liczyć 12 osób, podejmując zaskarżona uchwałę rada winna ten zapis uwzględnić. W przeciwnym razie regulacja art. 47 ust. 1 ustawy byłaby zbędna. Późniejsza natomiast zmiana statutu, już po podjęciu zaskarżonej uchwały, nie ma dla oceny jej legalności znaczenia prawnego. Skarżący podkreślił nadto, iż uchwale zatwierdzającej projekt statutu nadano walor prawa miejscowego, a także, że wadliwe jest powołanie organu kolegialnego w niepełnym składzie, to znaczy bez wskazania imiennie przedstawiciela wojewody. W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu w Myślenicach wniosła o oddalenie skargi. Podniesiono, że podjęcie zaskarżonej uchwały było konieczne z uwagi na upływająca kadencję poprzedniej rady społecznej, brak zaś wskazania nazwiska przedstawiciela wojewody spowodowany był tym, że w dniu podejmowania uchwały wojewoda nie wskazał jeszcze swego przedstawiciela. Brak ten został uzupełniony na kolejnej sesji, po wskazaniu przez wojewodę przedstawiciela i w związku z tym Rada Powiatu podjęła uchwałę z dnia 19 grudnia 2005r. nr XXXIX/299/2005. Kwestionując poglądy zawarte w skardze podniesiono, że kompetencje do ustalenia składu rady społecznej i jej powołania ma Rada Powiatu. I Rada w § 1 zaskarżonej uchwały właśnie z tej kompetencji skorzystała, ustalając liczbę członków rady społecznej. Przez to rada stworzyła sytuację, w której statut stał się nieaktualny i wymagał dostosowania. Takiej zmiany dostosowującej dokonała nowo powołana Rada Społeczna w dniu 11 stycznia 2006r., co następnie w dniu 12 stycznia 2006r. zostało zatwierdzone przez Radę Powiatu. Uzależnienie możliwości zmiany liczby rady społecznej od uprzedniego wprowadzenia zmian w statucie spowodowałoby, że w istocie kompetencja przysługująca radzie powiatu przysługiwałaby radzie społecznej, bo to ona ma kompetencje do zmiany statutu. Spowodowałoby to wyłączenie regulacji ustawowej tj. art. 45 ust. 2 pkt b cyt. ustawy. Byłoby to działanie niezgodne z prawem. Dlatego też rada powiatu mogła skorzystać ze swej ustawowej kompetencji i zobowiązać Radę Społeczną do dostosowania statutu do podjętych rozstrzygnięć. Inna kolejność prowadziłaby do niewzruszalności statutu przez organ o nim stanowiący. Podniesiono też, że niezasadny jest zarzut skargi, iż nieprawidłowe jest powołanie Rady Społecznej w niepełnym składzie osobowym, bez wskazania imiennego przedstawiciela Wojewody, gdyż ustawa nie precyzuje, że członkowie rady muszą być wybrani jedną uchwałą, a powyższy brak już został uzupełniony przez Radę Powiatu kolejną uchwałą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : W ocenie Sądu wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem. W ocenie Sądu zasadne są powołane w skardze argumenty, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem zasad wynikających z ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej. Z treści art. 47 ust. 1 cytowanej ustawy wynika, że skład rady społecznej i czas trwania jej kadencji określa statut publicznego zakładu opieki zdrowotnej nadany przez organ, który utworzył zakład, a z art. 45 ust. 1 wynika, że w skład rady społecznej wchodzą m.in. przedstawiciele wybrani przez radę powiatu w liczbie określonej przez organ, który utworzył zakład. Zestawiając te dwa przepisy ze sobą uznać należy, że przepis art. 45 ust. 1 ustawy nie może być stosowany samodzielnie, w oderwaniu od innych przepisów, a zwłaszcza od art. 47 ust. 1. Analiza zaś obowiązującej regulacji prawnej prowadzi zatem do następującej konkluzji: ustawodawca przyznał organowi tworzącemu zakład (w przedmiotowym przypadku radzie powiatu) uprawnienie do wybrania do rady społecznej swoich przedstawicieli w liczbie przez siebie ustalonej, ale jednocześnie wskazał, że skład radu społecznej określa statut zoz. Uprawnienie wynikające z art. 45 ust. 1 mogłoby zatem być przez radę powiatu wykorzystane tylko w tych przypadkach powoływania rady społecznej, w których w statucie nie określono składu tej rady. Do takiej sytuacji mogłoby dojść w przypadku powoływania pierwszej rady społecznej, gdyby nie było jeszcze statutu zoz, lub też później, gdy nie byłoby obowiązującego statutu zoz, albo gdyby nie regulował on kwestii składu rady społecznej. We wszystkich natomiast innych przypadkach, a więc w sytuacji gdy statut zoz realizując wymogi ustawy określa skład rady społecznej, przyjąć należy, że rada powiatu wybierając swoich przedstawicieli do rady społecznej jest tymi postanowieniami statutu związana. Należy zatem uznać, że zawarte w statucie zasady dotyczące składu rady społecznej ZOZ, są dla rady powiatu wiążące, dopóki nie zostaną zmienione w stosownym trybie. Jak wynika z art. 39 ustawy statut zoz uchwala rada społeczna i przedkłada go do zatwierdzenia organowi, który utworzył zakład. Dla swej mocy prawnej wszelkie zmiany statutu wymagają zatem akceptacji organu który utworzył zakład, a więc w niniejszym przypadku rady powiatu. Bez takiej zgody zmiany statutu nie będą miały mocy prawnej. Bezzasadne są zatem argumenty podnoszone w odpowiedzi na skargę, że skoro to nie rada powiatu lecz rada społeczna uchwala zmiany statutu ZOZ, to konieczność stosowania się rady powiatu do treści statutu oznacza pozbawienie jej możliwości korzystania ze swej ustawowej kompetencji do ustalenia liczby członków rady społecznej. To bowiem w istocie właśnie rada powiatu ma władczy wpływ na treść statutu wyrażający się w uprawnieniu do jego zatwierdzenia. Interpretując treść cytowanej ustawy należy zatem wyprowadzić z niej zasadę związania rady powiatu treścią obowiązującego w danym zakładzie opieki zdrowotnej statutu. Dopiero po dokonaniu jego zmiany możliwym zatem byłoby podjęcie uchwały o zaskarżonej treści, a więc o powołaniu rady społecznej w liczbie 5 członków. W §19 Statutu ZOZ obowiązującego w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały określono bowiem liczbę 12 członków rady społecznej. Rada Powiatu podejmując zaskarżoną uchwałę powołującą 5-osobowy skład Rady Społecznej zamiast 12-osobowego naruszyła zatem zatwierdzoną przez siebie zasadę sformułowaną w statucie. Rzeczywiście to rada powiatu ma uprawnienia do ustalania liczby członków rady społecznej, co wynika z art. 45 ust. 1 pkt 1 litera b ustawy, jednakże korzystając z tego uprawnienia rada powiatu związana jest zapisami statutu zakładu, albowiem z mocy art. 47 ust. 1 ustawy to właśnie statut określa skład rady społecznej. Skoro zatem w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały obowiązywał zapis statutu, że skład rady społecznej powinien liczyć 12 osób, podejmując zaskarżoną uchwałę rada powiatu winna ten zapis uwzględnić. W przeciwnym razie regulacja art. 47 ust. 1 ustawy byłaby zbędna. Późniejsza natomiast zmiana statutu, już po podjęciu zaskarżonej uchwały, nie ma dla oceny jej legalności znaczenia prawnego. Mając powyższe na uwadze należy zatem ocenić, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem art. 45 ust. 1 i ust. 8 oraz art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej, jak również §19 Statutu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Myślenicach zatwierdzonego uchwałą Rady Powiatu w Myślenicach nr XIV/97/2004. Za zasadny uznać też należy zarzut skargi, że wadliwe jest powołanie organu kolegialnego w niepełnym składzie, to znaczy bez wskazania imiennie wszystkich powoływanych członków. W istocie bowiem nie doszło do powołania całej rady społecznej, lecz jedynie do powtórzenia zapisów wynikających już z samej ustawy, która w art. 45 przewiduje, że w skład rady społecznej wchodzi m.in. przedstawiciel wojewody. Przedmiotowa zatem uchwała o powołaniu organu kolegialnego jest więc niepełna. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Mając powyższe na uwadze, stwierdzono jej nieważność w całości, działając na podstawie art.147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270).