III SA/Kr 1984/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 października 2014r. nr [ ] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego skargę oddala Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2014 r. znak: [...] odmówił S. G., działającej jako przedstawiciel K. G. przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 2 pkt 4 i art. 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.), rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. nr 123, poz. 836 ze zm.), art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1546 ze zm.)) oraz art. 104 kpa w związku z art. 25 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z dołączonych do wniosku oświadczeń członków rodziny oraz zaświadczeń z Urzędu Skarbowego o dochodzie rodziny za 2013 r., podlegającym opodatkowaniu na zasadach określonych wart. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszonym o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne wynika, że dochód S. G. wyniósł 18.660,14 zł (23.217,00 zł dochód - 22,00 zł podatek należny -2.895,02 zł składka na ubezpieczenie społeczne -1.639,84 zł składka zdrowotna). Zatem miesięczny dochód członków rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 777,50 zł (18.660,14 zł : 12 miesięcy : 2 osoby), czyli przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczeń z funduszu alimentacyjnego o kwotę 52,50 zł. Od powyższej decyzji odwołała się S. G., działając w imieniu małoletniego K. G. Zarzuciła, że organ l instancji uwzględnił w dochodzie rodziny jednorazową premię za 30 lat pracy i podkreśliła, że nie jest to stały składnik jej wynagrodzenia, a odmowa przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego pozbawi jej rodzinę płynności finansowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 października 2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2, art. 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium przedstawiło zasady przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego i podkreśliło, że świadczenia te przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Kolegium wskazało, że w 2013 roku rodzina S. G. osiągnęła łączny dochód w wysokości 18.660,14 zł, co dało miesięczny dochód rodziny w wysokości 1.555,01 zł (18.660,14 zł : 12 = 1.555,01 : 2 = 777,50 zł), która to kwota przekracza ustawowe minimum mające do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. kwotę 725 zł. w ocenie Kolegium obliczenia dochodu rodziny odwołującej się zostały dokonane przez organ l instancji zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Kolegium wyjaśniło sposób obliczania dochodu w sprawach o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego i podkreśliło, że z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że dochód osiągnięty z tytułu premii, chociażby jednorazowej, podlega uwzględnieniu w dochodzie rodziny, a dochód ten nie może zostać potraktowany jako dochód utracony w rozumieniu art. 9 ust. 3 i art. 2 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zatem decyzja organu l instancji była prawidłowa, a orzeczenie przez organ o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przy ustalonym stanie faktycznym byłoby niezgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Skargę na decyzję SKO wniosła S. G., która zarzuciła, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 2 pkt 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w związku z art. 5 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca wskazała, że prawo nie czyni jakiejkolwiek różnicy pomiędzy zasadami przyznawania świadczeń rodzinnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego i uznaje się, że w przypadku osób, które korzystają ze świadczeń rodzinnych, możliwa jest kontynuacja uprawnień do nich, mimo przekroczenia kryterium dochodowego o relatywnie niewielkie kwoty. Zgodnie zaś z art.5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenia rodzinne (w tym świadczenia alimentacyjne) przysługują także w sytuacji, gdy przeciętny dochód netto rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza ustawowe kryterium o kwotę nie wyższą niż kwota najniższego zasiłku rodzinnego, czyli 106 zł. Dlatego, zdaniem skarżącej, w sytuacji gdy kwota dochodu netto na osobę w rodzinie skarżącej przekracza ustawowe kryterium o 50,50 zł, organy winny wydać decyzję o przyznaniu skarżącej wnioskowanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, oddala skargę. Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł prowadzi do uznania, że skargę należało uznać za nieuzasadnioną. Skarżąca domagała się przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz swojego małoletniego syna K. G. Zasady i warunki przyznawania tego świadczenia regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2012.1228 ze zm.). Art. 9 ust. 1 tej ustawy stanowi, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. W rozumieniu przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (art. 2 pkt. 11), za osobę uprawnioną uznaje się osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego, pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Jak wynika z treści art. 9 ust. 1 i 2, ustawodawca uzależnił prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od spełnienia określonych warunków. Podstawowym natomiast warunkiem jest spełnienie kryterium dochodowego. Odnośnie do pojęcia dochodu, oraz dochodu rodziny, przepis art. 2 pkt. 4 i pkt. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów odsyła do przepisów o świadczeniach rodzinnych, co oznacza stosowanie w tym zakresie przepisów art. 3 pkt. 1 i pkt. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. 2013.1456), dalej u.ś.r. Z uwagi na źródło osiąganego przez skarżącą dochodu, istotny jest przepis art. 3 pkt. 1 lit. a) u.ś.r., zgodnie z którym dochód to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Należy stwierdzić, że ustalenia organu co do wysokości dochodu uzyskanego przez skarżącą i jej rodzinę w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy są prawidłowe. Dochód ten wyliczono zgodnie z regułami określonymi w przepisach wskazanych w podstawie prawnej decyzji organu I instancji, a także z uwzględnieniem zasad wynikających z treści § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzoru wniosków, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ( Dz. U. z 2010r. Nr 123 poz. 836). Z prawidłowych wyliczeń organu pierwszej instancji, które powtórzył także organ odwoławczy wynika bezspornie, że tak wyliczony dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącej przekracza kwotę 725 złotych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, zatem przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że fakt uzyskania przez skarżącą w roku poprzedzającym okres świadczeniowy premii za 30 lat pracy powoduje konieczność uwzględnienia jtego dochodu w dochodzie rodziny. Ewentualne nieuwzględnienie uzyskanego z tytułu premii dochodu mogłoby nastąpić tylko w drodze uznania tego dochodu za dochód utracony, na co nie pozwalają przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Jak bowiem wynika z treści art. 2 pkt. 17 ustawy, utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną wystąpieniem zdarzeń enumeratywnie wyliczonych w tym punkcie , w lit. a) do lit. f). przepis ten zawiera więc zamknięty katalog przyczyn utraty dochodu. Organy są więc zobowiązane na podstawie tego przepisu do uznania jako utraty dochodu zaistnienia któregokolwiek ze zdarzeń wymienionych w przepisie art. 2 pkt. 17 ustawy i nie mają podstaw do uznania za utratę dochodu utraty, spowodowanej innymi zdarzeniami, nie wymienionymi w tym przepisie. Prawidłowe jest zatem rozumowanie organu i ocena stanu faktycznego sprawy polegająca na uznaniu, że dochód z tytułu premii wypłaconej skarżącej w 2013 roku nie może być uznany za dochód utracony. Wskazać także należy, że premia taka jest składnikiem wynagrodzenia za pracę, a obliczenia wysokości dochodu rodziny w przeliczeniu na osobe w rodzinie organy dokonały biorąc pod uwagę dochód skarżącej wynikający z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach okre slonych w art. 27, 30b, 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podstku dochodowym od osób fizycznych, uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres swiadczeniowy (k. 8 akt adm.). Nie znajdują oparcia w przepisach prawa zarzuty skargi. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w ustawie pomocy osobom uprawnionym do alimentów brak przepisu, analogicznego do przepisu art. 5 ust. 3 u.ś.r., zgodnie z którym w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Ustawa ta nie zawiera także ogólnego przepisu przewidującego stosowanie zasad przyznawania świadczen rodzinnych do przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Tylko w zakresie pojęcia "dochodu" i "dochodu rodziny", z art. 2 pkt. 4 i pkt. 5 ustawy wynika obowiązek stosowania przepisów o świadczeniach rodzinnych. Brak także na gruncie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, oraz u.ś.r. podstaw do formułowania poglądu, iż "obowiązujący porządek prawny" nie czyni jakiejkolwiek różnicy pomiędzy zasadami przyznawania świadczeń rodzinnych a świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przeciwnie - jakkolwiek podstawowym warunkiem przyznawania tak świadczeń rodzinnych jak i świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest osiąganie przez osoby uprawnione dochodów niższych od ustalonych kryteriów dochodowych, to jednak przesłanki i zasady przyznawania świadczeń na podstawie tych ustaw są odmienne. Świadczenia rodzinne stanowią bowiem odrębna i samodzielną część systemu zabezpieczenia społecznego, natomiast celem regulacji zawartych w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest nie tylko wspieranie osób uprawnionych do alimentów w przypadku niemożności ich wyegzekwowania, ale również podejmowanie wobec dłużników alimentacyjnych działań mających na celu dyscyplinowanie osó zobowiązanych do alimentacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2007r. , I OSK 120/07, LEX nr 469746). Skoro więc zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób powodujący konieczność wyeliminowania jej z obrotu porawnego, to na podstawie art. 151 ppsa, skarga podlegała oddaleniu. Dlatego na podstawie tego przepisu orzeczono jak w sentencji.