III SA/Kr 2/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Bożenna Blitek Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2009 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody z dnia 13 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z dnia 13.11.2008 r. [...] Wojewoda utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008 r. znak [...] o odmowie przyznania M. C. prawa do zasiłku dla bezrobotnych, powołując jako podstawę prawną przepis art. 71 ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. "a" do "i" oraz ust. 2 pkt 1 do 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 z późn.zm.). Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego. M. C. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w Urzędzie Pracy w dniu 16 września 2008 r. i uzyskała z tym dniem status osoby bezrobotnej. W dniu [...] 2008 r. organ zatrudnienia (pierwszej instancji) wydał opisaną na wstępie decyzję odmawiającą przyznania M. C. prawa do zasiłku dla bezrobotnych, uzasadniając stanowisko tym, że pomimo iż skarżąca w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację i uzyskanie statusu bezrobotnej nie wykazała 365 dni zatrudnienia ani też innego okresu wymienionego w ust. 2 art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w/w). W odwołaniu od tej decyzji M. C. wniosła o jej uchylenie i przyznanie przez organ drugiej instancji zasiłku z dniem 23.09.2008 r. Podniosła, że w okresie od 1.09.2007 do 31.08.2008 r. była zatrudniona jako nauczyciel w Gimnazjum w wymiarze 14/18 etatu. Okres zatrudnienia wyniósł 366 dni. W miesiącach wrześniu, październiku, listopadzie 2007 wynagrodzenie (brutto) uzyskane przez skarżącą wynosiło odpowiednio 947,33 zł, 947,33 zł, 963,57 zł, a kwota minimalnego wynagrodzenia wynosiła w tym czasie 936 zł (brutto). W okresie od 16.11.2007 r. do dnia 23.07.2008 r. przebywała na zasiłku chorobowym i macierzyńskim, których podstawę wynagrodzenia stanowiła kwota brutto 979,81 zł. Minimalne kwoty zasiłku chorobowego i macierzyńskiego, stanowiące odpowiednik minimalnego wynagrodzenia za pracę, wynosiły za rok 2007 – 760,87 zł, a za rok 2008 – 971,63 zł. Zestawienie powyższe zdaniem skarżącej wskazuje, iż w okresie od września 2007 r. do lipca 2008 r. w każdym z miesięcy uzyskała co najmniej minimalne wynagrodzenie lub odpowiednio zasiłek chorobowy lub macierzyński w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz ust. 2 pkt 2, a zatem organ odwoławczy winien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przyznać skarżącej zasiłek dla bezrobotnych. Na poparcie swojej argumentacji skarżąca powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2008 r. (I OSK 175/06), w którym interpretacja pojęcia "minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy" zostało dokonane w kontekście zasad określonych art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu (Dz.U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.). Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska wyrażonego przez skarżącą w odwołaniu ani wskazanej interpretacji dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w związku ze sprawą I OSK 175/06. Utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2008 r., Wojewoda uznał, że skarżąca nie spełnia warunków z art. 71 ust. 1 pkt 2 od "a" do "i" ust. 2 pkt 1 do 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zdaniem organu odwoławczego decydująca w przypadku skarżącej jest treść art. 71 ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. "a" oraz ust. 2 pkt 3 w/w ustawy. Przepisy te stanowią, że: " 1. Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy (...)" Poza sporem jest, że z przedłożonego w dniu rejestracji świadectwa pracy wynika, że skarżąca wykazała 366 dni okresu zatrudnienia (od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r.). Natomiast nie wykazała wg. organu, że w ciągu całego tego okresu (a przynajmniej 365 dni) osiągnęła co najmniej minimalne wynagrodzenie, od którego istnieje obowiązek opłacania składki. Minimalne wynagrodzenie za prace w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31.12.2007 r. wynosiło 936 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2006 r. Dz.U. z 2006 r. nr 171 poz. 1227), od 1 stycznia 2008 r. – 1126 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2007 r. Dz.U. z 2007 nr 171 poz. 1209). Wynagrodzenie M. C. w rozpatrywanym okresie kształtowało się następująco: wrzesień 2007 r. – 947,33 zł, październik 2007 r. – 947,33 zł, listopad 2007 r. – 963,57 zł, grudzień 2007 r. – 996,05 zł, styczeń 2008 r. – 842,09 zł, luty 2008 r. – 825,90 zł, marzec 2008 r. – 825,90 zł, kwiecień 2008 r. – 825,90 zł, maj 2008 r. – 825,90 zł, czerwiec 2008 r. – 825,90 zł, lipiec 2008 r. – 825,90 zł, sierpień 2008 r. – 1102,89 zł. Nadto organ odwoławczy ustalił, że w okresie od 16 listopada 2007 r. do 23 lipca 2008 r. skarżąca przebywała na zasiłkach chorobowych i macierzyńskim. Ustalono także, że stawka wynagrodzenia zasadniczego brutto, w wymiarze 0,78 etatu wynosiła 1102,89 zł. Zdaniem organu w przypadku umowy o pracę kwota wynagrodzenia brutto nie ulega przeliczeniu do pełnego etatu. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację (tj. od 15 marca 2007 r. do 15 września 2008 r.) M. C. posiada 366 dni pracy na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,78 etatu, jednak od 1 stycznia 2008 r. do 31 sierpnia 2008 r. podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy była kwota niższa od minimalnego wynagrodzenia, co uzasadnia stwierdzenie, że wykazała tylko 122 dni uprawniające do zasiłku dla bezrobotnych, z wymaganych 365 dni. Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi M. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zostały ponowione zarzuty podniesione w odwołaniu, domagając się przeliczenia uzyskanego wynagrodzenia do wysokości pełnego etatu i przyjęcia że podstawą wymiaru składki na Fundusz Pracy była kwota nie mniejsza niż minimalne wynagrodzenie. Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy sprowadza się do wykładni art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w/w), a mianowicie czy właściwe do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy będzie przyjęcie wyniku wykładni literalnej ustawy w tym przepisu sformułowanego "osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego służy obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy", czy też należy uwzględnić wykładnię systemową tego sformułowania i odnieść jego znaczenie do treści art. 8 ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu (w/w). Przepis ten wskazuje sposób ustalania wysokości minimalnego wynagrodzenia dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, stanowiąc, że ustala się je w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin pracy przypadających do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu, biorąc za podstawę wysokość minimalnego wynagrodzenia ustalonego na podstawie ustawy (o minimalnym wynagrodzeniu). Trafnie zauważa skarżąca, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie zawiera autonomicznie określonego pojęcia minimalnego wynagrodzenia. Z tego powodu uzasadnione jest zdaniem skarżącej, a nawet konieczne zastosowanie wykładni systemowej i przyjęcie do interpretacji tego pojęcia regulacji ustawowych ustawa o minimalnym wynagrodzeniu (w/w), a w szczególności uwzględnienie przepisu art. 8 ust. 1 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym w skardze uzasadnieniu wyroku z dnia 18 lipca 2008 r. I OSK 175/06 opowiadając się za przyjęciem tak dokonanej wykładni systemowej z zastosowaniem zasad określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu stwierdził, że zauważyć należy, że "co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę o którym w przepisie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia, nie odnosi się do każdego wymiaru pracy, w jakim zatrudniony jest pracownik, lecz tylko do tego który jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy. Na trafność tego poglądu wskazuje treść art. 6 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu stanowiącego, że wysokość wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy nie może być niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia ustalonego w trybie art. 2 i art. 4 ust. 2. Sposób ustalania minimalnego wynagrodzenia dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustawa określa w art. 8 ust. 1 nakazując ustalenie tego wynagrodzenia w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin pracy przypadających do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu, biorąc za podstawę wysokość minimalnego wynagrodzenia ustalonego na podstawie niniejszej ustawy. W taki właśnie sposób rozpatrując sprawę ponownie organ ustali kwestię osiągnięcia przez skarżącą M. C., w poszczególnych miesiącach pracy, kwoty co najmniej minimalnego wynagrodzenia od którego istniał obowiązek odprowadzania składki na Fundusz Pracy. Zdaniem Sądu użyte w przepisie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy sformułowanie oznacza, że kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, dotyczy pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy i osiągającego w miesiącu co najmniej minimalne wynagrodzenie, a w stosunku do pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy wysokość osiąganego przez niego minimalnego wynagrodzenia, bądź ustalona według zasad określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu. Uwagi powyższe znajdują zastosowanie także do obliczenia podstawy wymiaru zasiłków – chorobowych i macierzyńskiego o którym mowa w art. 71 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Interpretacja literalna przyjęta przez organy jest niewłaściwa, dlatego należy uznać, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego co odpowiada dyspozycji art. 145 § 1 p 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), dlatego na mocy tego przepisu oraz art. 134 powołanej ustawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję jak i decyzję organu pierwszej instancji.