III SA/Kr 2021/14
WyrokWSA w Krakowie2015-05-19
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Bożenna Blitek, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów wykonania kserokopii dokumentacji medycznej oraz przyznanie zasiłku celowego na żywność w zaniżonej kwocie narusza przepisy ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Odmowa przyznania zasiłku celowego na kserokopie dokumentacji medycznej była uzasadniona możliwością jej nieodpłatnego uzyskania przez stronę przy współdziałaniu z MOPS. Przyznane kwoty zasiłku na żywność, choć niższe niż oczekiwania strony, zostały przyznane w ramach uznania administracyjnego, uwzględniając sytuację materialną strony, ale także możliwości finansowe MOPS oraz interes społeczny zapewnienia pomocy jak największej liczbie potrzebujących. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i doraźny, a nie obligatoryjny czy stanowiący źródło utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca M.P. wniosła skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzje Prezydenta Miasta. Decyzje te odmówiły przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów kserokopii dokumentacji medycznej niezbędnej do wniosku o stopień niepełnosprawności oraz przyznały zasiłek celowy na żywność w kwotach 36 zł i 120 zł. Skarżąca podnosiła, że jest w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, a przyznane świadczenia są niewystarczające. Zarzucała organom nieuwzględnienie jej argumentów i dowolność w podejmowaniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi M.P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek ( spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skarg M. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 września 2014r. nr [ ] z dnia 18 września 2014r. nr [ ] z dnia 18 września 2014r. nr [ ] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata M. N. - Kancelaria Adwokacka, ul. [ ] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.
Prezydent Miasta decyzjami skierowanymi do M. P. z dnia [...] 2014 r.
1. nr [...] - odmówił przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów wykonania kserokopii dokumentacji medycznej – na podstawie art. 104, art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.", art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 36 pkt. 1 lit. c, art. 39 ust. 1 i 2, art. 102, art. 104, art. 106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz.182 ze zm.), dalej "u.p.s.", § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 2012 r. zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823), dalej "rozporządzenie";
2. nr [...] - przyznał zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie w kwocie 36 zł za miesiąc lipiec.
3. nr [...] - przyznał zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie w kwocie 120 zł za miesiąc sierpień.
Decyzje 2. i 3. wydano na podstawie art. 104, art. 107, art. 108 K.p.a., art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 102, art. 104, art. 106 ust. 1, 3 i 4, art. 109 u.p.s., § 1 rozporządzenia, § 2 ust. 1 i 3 pkt. 1, 2, 3, § 7 uchwały [...] Rady Miasta z dnia 15.01.2014 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w zakresie dożywiania (Dz. Urzędowy Województwa z 2014r., poz. 415) dalej "uchwała [...] Rady Miasta z dnia 15.01.2014 r.".
W uzasadnieniach decyzji organ wskazał, co następuje.
Ad. 1-3
Na podstawie wywiadu środowiskowego oraz zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i rodzinnej ustalono, że M. P. mieszka sama, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Nie podejmuje żadnej pracy zarobkowej. Orzeczeniem z dnia 18.10.2012 r. została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności okresowo do 31.10.2014 r. ze wskazaniami do zatrudnienia na otwartym rynku pracy. Dochodem w maju 2014 r. był dodatek mieszkaniowy w wys. 215,94 zł oraz zasiłek okresowy w wys. 240 zł. Łącznie 455,94 zł. W miesiącu czerwcu sytuacja materialna była taka sama jak w maju. Użytkuje dwupokojowe mieszkanie spółdzielczo własnościowe.
Ad. 1
W dniu 23.07.2014 r. podczas wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania M. P. zwróciła się z prośbą o pomoc finansowana pokrycie kosztów wykonania kserokopii dokumentacji medycznej niezbędnej do załączenia do wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Leczy się w Centrum Medycznym P przy ul. R.
Jak ustalił Ośrodek koszt jednej kserokopii dokumentu w Centrum Medycznym P wynosi 50 gr., a w Poradni przy ul. K koszt wynosi 80 gr. Jak również ustalono, ksero dokumentacji medycznej może być wydane bezpłatnie na prośbę pacjenta popartą pismem z MOPS. W Poradni Zdrowia Psychicznego M przy Al. P dokumentacja medyczna jest wydawana pod zastaw dokumentu tożsamości w celu wykonania kserokopii. Kserokopię tych dokumentów może M. P. wykonać w każdej Filii MOPS po wcześniejszym ustaleniu terminu z pracownikami. Zaświadczenie do przychodni o wydaniu bezpłatnej dokumentacji Ośrodek może wydać na prośbę wnioskodawcy.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Dochód M. P. nie przekracza wskazanego kryterium.
Ad. 2-3
Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że M. P. znajduje się w trudnej sytuacji bytowej i nie jest w stanie samodzielnie zapewnić żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie, w szczególności ze względu na jej sytuację dochodową. Ustalono, iż dochód M. P. nie przekracza kwoty 150% kryterium dochodowego. Wobec powyższego zasadne jest przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie.
Zasiłek celowy na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie został przyznany z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną tj. umiejętność racjonalnego gospodarowania środkami finansowymi.
Świadczenie jest współfinansowane z dotacji przekazanej przez Wojewodę w ramach wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w realizacji zadania dożywiania dzieci i zapewniania posiłku osobom tego pozbawionym "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020.
W tym stanie rzeczy, działając w oparciu o art. 39 u.p.s. w związku z § 7 uchwały [...] Rady Miasta z dnia 15.01.2014 r. postanowiono jak w sentencji.
Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadano w oparciu o art. 108 K.p.a. ze względu na wyjątkowo ważny interes strony spowodowany jej trudną sytuacją.
Ad. 2 Świadczenie zostało przyznane na 9 dni w miesiącu.
M. P. wniosła odwołania od powyższych decyzji. Wniosła o przyznanie zasiłku na potrzebny kurs zawodowy, prowadzony przez osoby z uprawnieniami, aby mogła spełnić wymagania pracodawców i podjąć normalną pracę, co zapewni jej utrzymanie i zabezpieczenie na starość.
Zgodnie z informacją dołączoną do wniosku w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, do zaświadczenia lekarskiego należy dołączyć kserokopie dokumentacji medycznej potwierdzone za zgodność z oryginałem. Jeżeli uda się wypożyczyć dokumentację w spółce medycznej (większość kategorycznie odmawia) to kserokopia nie zostanie uwierzytelniona. Pani O. (pracownik MOPS) w czasie wywiadu dnia 23 lipca twierdziła, że skarżąca nie musi kserować całej dokumentacji a tylko ostatnie pół roku.
Przed podjęciem prac społecznie użytecznych przedstawiciele Filii okłamywali skarżącą, że nie mają innej pracy poza sprzątaniem i opieką nad ciężko chorymi ludźmi. Dopiero kiedy GUP uznał jej zaświadczenia lekarskie, w tym od biegłego sądowego, znalazła się inna praca, która jak się okazało była od dawna ale ukrywano to przed skarżącą.
W szpitalu przy F powiedziano skarżącej, że nie uznają zaświadczeń MOPS (więc MOPS nie ma uprawnień nakazujących spółkom medycznym wypożyczanie pacjentom kartotek).
Według informacji uzyskanych w wydziale przyjmującym wnioski, dokumentacja nieuwierzytelniona lub niekompletna może skutkować odmową przyznania stopnia niepełnosprawności, nie przewidziano przypadku, w którym kogoś nie stać na kserokopie. Co więcej: skarżąca ma oświadczyć, że pokryje koszty badań, dodatkowych konsultacji specjalistycznych lub obserwacji szpitalnych, jeżeli zespół orzekający będzie takich żądał.
Niepełnosprawni utrzymują się ze znacznie wyższych kwot, nie takich jakie skarżąca ma do dyspozycji. Pracownicy socjalni żądają aby płaciła różnicę czynszu, bo w grudniu spółdzielnia nie potwierdzi jej wniosku na dodatek mieszkaniowy.
Skarżąca ma wiele przewlekłych schorzeń, w tym skóry, która wymaga stosowania specjalnych preparatów. Rany nie chcą się goić. Nie wykupuje większości lekarstw, bo są zbyt drogie.
Przyznanie zasiłku na kserokopie dokumentacji medycznej jest zasadne, tym bardziej, że w ostatnich miesiącach znacznie obniżono skarżącej zasiłek na żywność (pomimo pogorszenia się stanu zdrowia udokumentowanego zaświadczeniami lekarskimi). W latach poprzednich przyznawano jej po 150 zł miesięcznie na żywność, a obecnie otrzymałam 36 zł na lipiec oraz 120 zł na sierpień. To paradoks, bo ceny podstawowych artykułów żywnościowych znacznie wzrosły, nawet tych umieszczonych w promocyjnych gazetkach hipermarketów.
Skarżąca jest bardzo osłabiona, nie może czekać z jedzeniem aż znajdzie pracę i pracodawca raczy wypłacić. To prawda, że ma przyznany "tylko" lekki stopień niepełnosprawności narządu ruchu, ale ledwo chodzi, a dolegliwości bólowe wzmogły się do tego stopnia iż obawia się o własną zdolność do samoobsługi.
Urzędnicy MOPS chętnie wpisują wskazania do zatrudnienia na otwartym rynku pracy, ale świadomie pomijają wskazania do odbycia specjalistycznego szkolenia zawodowego, zgodnie z wymogami pracodawców, aby spełniając w końcu ich warunki mogła pracować i własny chleb jeść. Taki zapis jest na aktualnym orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności z dnia 18.10.2012 r. Kierownik Filii obiecała skarżącej porządny kurs na wolnym rynku przed przystąpieniem do prac społecznie użytecznych. Bardzo się starała i otrzymała najlepsze opinie od dwóch pracodawców. Pomimo to odmówiono skarżącej nawet taniego kursu. Przez 3 ostatnie lata kilkanaście razy odmawiano skarżącej szkoleń grupowych i szkoleń indywidualnych. W roku 2013 doradca zawodowy, która rozumiała sytuację na rynku pracy, doradziła kurs zbiorowy z GUP, który miał pomóc w uaktualnieniu wiedzy zawodowej.
Skarżąca ma przeciwwskazanie do prac ciężkich z powodu zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej (choroba powstała z przeciążeń) oraz dyskopatii i innych chorób. W MOPS są zaświadczenia wydane przez biegłego ortopedę, przez reumatologa oraz neurologa. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 2012 r. stwierdza potrzebę odbycia specjalistycznego szkolenia. Dlatego skierowanie przez MOPS na dobry kurs jest zasadne.
Same lekarstwa i fizykoterapia nie wystarczą jak jest pusty żołądek. Prośbę o pomoc finansową na lipiec skarżąca złożyła 30 czerwca. Podczas wywiadu środowiskowego uznano tę datę. Dnia 1 lipca udała się do Filii ale nie udało jej się ustalić terminu wywiadu. Przez 7 dni roboczych bezskutecznie oczekiwała na pracownika socjalnego (wydatek na jeden bilet autobusowy jest wyższy niż całodzienne wyżywienie). Dnia 17 lipca udała się do Filii, gdzie wyznaczono dwie daty na wywiad środowiskowy: 22 lub 23 lipca. Miała oczekiwać nie wiedząc dokładnie, w którym dniu wywiad się odbędzie. Czy naprawdę nie można było wypłacić nawet tych 36 zł w miesiącu lipcu? Ponieważ nie miała wpływu na termin wywiadu, uważa przyznane kwoty na żywność za zbyt niskie; nie odpowiada to celowi, jaki powinien mieć na uwadze MOPS, aby ludzie żyli w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Skarżąca prosi o przyznanie minimum 150 zł na miesięczne wyżywienie (takie kwoty otrzymywała przez ostatnie lata). Bezrobocie nie jest winą skarżącej. Zrobiła wszystko aby dostać się na kurs i spełnić wymagania pracodawców. Nie ma własnych środków finansowych aby zapłacić za dobry kurs. Rzetelnie pracowała w pracach społecznie użytecznych. W maju wpłaciła 80 zł czynszu, w czerwcu 20 zł (dowód w załączeniu). W lipcu nie miała z czego wpłacić, pomimo zawartej ze spółdzielnią ugody. Dostarczyła nawet zaświadczenie lekarskie, że bez okularów nie może normalnie funkcjonować (może wzrok popsuł się z niedożywienia, a nie ze starości).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżone decyzje w całości w mocy decyzjami z dnia 18 września 2014 r.
1. nr [...], - na podstawie art. 3, art. 8 ust. 1, art. 39 u.p.s. oraz art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a.;
2. nr [...],
3. nr [...],
Decyzje 2. i 3. Wydano na podstawie art. 3, art. 8 ust. 1, art. 39 u.p.s., § 2 ust. 1 i 3 pkt. 1, 2, 3, § 7 uchwały [...] Rady Miasta z dnia 15.01.2014 r. oraz art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone decyzje są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Organ przywołał treść art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.
Ad. 1.
Zgodnie z powyższym uregulowaniem przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej jest możliwe, jeżeli wnioskowany zasiłek jest nieodzowny do pokrycia podstawowych potrzeb osoby i jej koniecznych życiowych wydatków. Ponadto przyznanie zasiłku celowego jak i innych świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt. 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Organ wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych, które definiują, że "wymienione w art. 39 ust. 2 u.p.s. potrzeby oraz zwrot ustawowy "niezbędna potrzeba bytowa" uprawniają do sformułowania cech potrzeb, na jakie w pierwszej kolejności zasiłek celowy może być przyznany. Chodzi przede wszystkim o potrzeby, bez których zaspokojenia powstaje niebezpieczeństwo zagrożenia życia i zdrowia wnioskodawcy (żywność, leki, leczenie, opał, odzież). Zaliczyć do nich można również potrzeby w postaci niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw, jednak chodzi tu tylko o takie naprawy i remonty, które zabezpieczają byt, a nie które podnoszą jakość funkcjonowania" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15.09.2011 r., sygn. akt II SA/Bk 442/11, LEX nr 1085783).
Ad. 2-3.
Zgodnie z § 7 uchwały [...] Rady Miasta z dnia 15.01.2014 r. - w przypadku braku możliwości zapewnienia gorącego posiłku lub gdy przyznanie pomocy w tej formie byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną można udzielić pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. Prawo do świadczenia w postaci zasiłku celowego w zakresie określonym w ust. 1 przysługuje w sytuacji, gdy dochód na osobę lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego.
Ad. 1-3
Z akt sprawy, a w szczególności z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 23 lipca 2014 r. wynika, że M. P. ma 50 lat, mieszka sama, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zarejestrowana jest w GUP, ale bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W maju 2014 r. utrzymywała się z dodatku mieszkaniowego w kwocie 215,98 miesięcznie i zasiłku okresowego w wysokości 240 zł miesięcznie. Łącznie jej dochód wynosił 455,94 zł. Orzeczeniem z dnia 18.10.2012 r. została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności, okresowo do 31.10.2014 r., a zatem jest osobą zdolną do podjęcia zatrudnienia na otwartym rynku.
Ad. 1
Organ I instancji dokładnie przeanalizował okoliczności sprawy i w granicach uznania administracyjnego, jakie pozostawia mu art. 39 u.p.s., a także przy uwzględnieniu środków finansowych będących w dyspozycji Ośrodka odmówił przyznania skarżącej pomocy na wykonanie kserokopii dokumentacji medycznej.
Jak wynika z ustaleń starszego pracownika socjalnego, skarżąca ma możliwość nieodpłatnego uzyskania kserokopii dokumentacji medycznej w niektórych placówkach w których się leczy, po przedstawieniu stosownego wniosku wraz z zaświadczeniem wydanym przez MOPS o korzystaniu ze świadczeń socjalnych.
Z kolei w placówkach w których dokumentacja medyczna jest wypożyczana (Poradnia Zdrowia Psychicznego M przy al. P), skarżąca ma możliwość jej nieodpłatnego skserowania w każdej Filii MOPS po wcześniejszym ustaleniu terminu z pracownikami. W przypadku konieczności uzyskania uwierzytelnionej dokumentacji medycznej niezbędnej w postępowaniu o ustalenie stopnia niepełnosprawności strona winna jednoznacznie wskazać jaki będzie koszt sporządzenia takiej dokumentacji lub przedłożyć fakturę wystawioną za jej sporządzenie.
Organ przywołał art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 3 u.p.s. Mając powyższe na uwadze stwierdził, że skarżąca ma realną możliwość uzyskania kserokopii niezbędnej dokumentacji medycznej bez konieczności ponoszenia wydatków pieniężnych, pochodzących zarówno ze środków własnych jak i środków z pomocy społecznej. Musi jedynie skorzystać ze swoich uprawnień i złożyć wniosek w MOPS o wydanie zaświadczenia do placówek medycznych, a także ustalić z pracownikami MOPS termin ewentualnego kserowania dokumentacji medycznej.
Organ przywołał również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lipca 2004 r., sygn. akt II SA/Kr 937/00.
Ad. 2-3
Na mocy decyzji wydanych w sprawie skarżąca otrzymała zasiłki celowe w wysokości odpowiednio 36 zł i 120 zł z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie z terminem realizacji do dnia 9.08.2014 r. Świadczenie jest finansowane z dotacji przekazanej przez Wojewodę w ramach wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w realizacji zadań dożywiania dzieci i zapewnienia posiłku osobom tego pozbawionym "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020.
Organ odwoławczy wskazał, że decyzja dotycząca przyznania zasiłku celowego jak również określenia jego wysokości jest z mocy prawa decyzją podejmowaną w granicach tzw. uznania administracyjnego, po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny.
Zdaniem Kolegium ww. decyzja wydana przez organ I instancji jest uzasadniona. Zgodnie z art. 39 ust. 2 zasiłek celowy może pokrywać w całości lub w części koszty związane z zakupem żywności.
Organ podkreślił, że pomoc jaką udziela stronie Ośrodek Pomocy Społecznej jest uzależniona nie tylko od potrzeb wnioskodawcy, ale również - zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.s. - od możliwości pomocy społecznej (por. wyrok NSA z 12.01.1994 r. sygn. akt I SA 164/93). Poza tym pomocy z MOPS nie można traktować jako źródła dochodu czy też formy utrzymania. Podkreśla to art. 3 ust. 1 u.p.s., który stwierdza, iż pomoc społeczna "wspiera osoby i rodziny", nie jest zaś zobligowana do zaspokajania wszystkich potrzeb osób zwracających się o pomoc.
Ad. 1-3
Organ zwrócił uwagę, iż zaskarżonej decyzji nie można rozpatrywać w oderwaniu od faktu, iż skarżąca objęta jest systematyczną pomocą z MOPS w formie świadczeń pieniężnych, bo w dniu 29 lipca 2014 r. wydane zostały decyzje przyznające stronie kilka zasiłków:
1. zasiłek celowy na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie w kwocie 36 zł ([...]),
2. zasiłek celowy na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie w kwocie 120 zł ([...]),
3. Zasiłek celowy na dofinansowanie do zakupu biletu socjalnego w wysokości 29 zł ([...]),
4. zasiłek celowy na dofinansowanie do opłat za czynsz w kwocie 120 zł ([...]),
5. zasiłek celowy na dofinansowanie do zaległości i bieżących opłat za energię w kwocie 120 oraz na dofinansowanie do zaległości i bieżących opłat za gaz w wysokości 200 zł ([...]),
6. zasiłek okresowy w kwocie 240 zł miesięcznie na okres od dnia 1.07.2014 r. do 31.08.2014 r. ([...]).
Świadczy to wyraźnie, iż MOPS aktywnie reaguje na potrzeby skarżącej i udziela jej pomocy na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Poza tym, kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej (542 zł dla gospodarstwa jednoosobowego) stanowi podstawę oceny sytuacji finansowej. W świetle powyższych faktów można zatem stwierdzić, iż MOPS udziela skarżącej znacznej pomocy finansowej. Można nawet stwierdzić, iż pozostaje ona na utrzymaniu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Organ przywołał art. 3 ust. 1 u.p.s. Pomoc ta ma mieć charakter doraźny i nie może stanowić źródła utrzymania. Stąd w przypadku wielokrotnego występowania o świadczenia organ może uwzględnić tylko te, które w danej sytuacji są najistotniejsze (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. II SA/Po 995/12).
Ad. 2-3
Za odmową przyznania zasiłku celowego w większym rozmiarze przemawia także interes społeczny. Kolegium zwróciło uwagę, iż w wyniku pauperyzacji społeczeństwa do Ośrodków Pomocy Społecznej wpływa większa ilość wniosków, a przy ograniczonych możliwościach finansowych MOPS musi mieć na uwadze cel i wysokość przyznawanych zasiłków, tak, aby zaspokoić potrzeby jak największej ilości osób potrzebujących.
W związku z tym Kolegium działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, gdyż wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i w granicach uznania administracyjnego.
Kolegium podkreśliło, że orzeczenie nie pozbawia skarżącej prawa do składania innych wniosków o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej i uzyskania tych świadczeń w uzasadnionych przypadkach. Mogą to być również wnioski o przyznanie w kolejnych miesiącach zasiłku celowego na zakup żywności. Organ wskazał również, że wniesiona w odwołaniu potrzeba przyznania pomocy finansowej na kurs zawodowy została potraktowana przez organ I instancji jako wniosek o pomoc, który zostanie rozpatrzony w odrębnym postępowaniu.
M. P. wniosła na powyższe decyzje skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wniosła o ich uchylenie wraz z poprzedzającymi decyzjami organu I instancji.
W uzasadnieniu skarg zarzuciła, że w uzasadnieniu decyzji organ II instancji ograniczył się do podtrzymania stanowiska organu I instancji, nie przeanalizował argumentów skarżącej i nie wyjaśnił dlaczego odmawia jej argumentacji słuszności.
Skarżąca spełnia wszystkie warunki do udzielenia pomocy finansowej z MOPS: niepełnosprawność narządu ruchu, bezrobocie, czasowa niezdolność do pracy. Jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nigdy nie odmówiła przyjęcia jakiejkolwiek oferty pracy.
Powtórzyła argumentację z odwołania. Wskazała ponadto, że w K – mieście wyższych uczelni, w czasie kryzysu ciężko jest znaleźć pracę niepełnosprawnej, starszej kobiecie. Sytuacja finansowa skarżącej jest tragiczna. Zadłużenie czynszowe stale rośnie. Mieszkanie wymaga remontu: piec gazowy zepsuty, brak ciepłej wody, spłuczka do WC zepsuta, ściany popękały i wymagają malowania, brak telefonu. Po usunięciu starych rur przez instalatora spółdzielni, pozostały na ścianach rowy i odpadły kawałki tynku. Te naprawy mieszkańcy wykonują na swój koszt. Prosi tylko o zasiłki na niezbędne wydatki (na naprawę spłuczki do WC odmawiano, na naprawę pieca również).
Ustanowiony w ramach prawa pomocy profesjonalny pełnomocnik skarżącej sprecyzował zarzuty wobec zaskarżonych decyzji.
Podniósł, że skarżąca bardzo aktywnie i z dużym zaangażowaniem poszukuje pracy. Wielokrotnie zwracała się do MOPSu, do Grodzkiego Urzędu Pracy, a nawet bezpośrednio do Prezydenta Miasta o pomoc w sfinansowaniu odpowiedniego kursu, który znacznie zwiększyłby jej szansę uzyskania zatrudnienia, niestety bez rezultatu. Kursy, które są proponowane skarżącej w żaden sposób nie podniosą jej kwalifikacji, dla przykładu kurs podstawowej obsługi komputera, w sytuacji, gdy skarżąca bardzo dobrze posługuje się komputerem. Skarżąca znalazła się w sytuacji, w której z jednej strony nie może uzyskać środków na odpowiedni kurs, który podniesie jej kwalifikacje, z drugiej strony w Grodzkim Urzędzie Pracy otrzymuje informacje, że nie może otrzymać ofert pracy, jeżeli nie spełnia wymagań pracodawców, ponadto doradca zawodowy poinformował skarżącą, że jej kwalifikacje są nie wystarczające na rynku pracy. Skarżąca ma chory kręgosłup, zaawansowaną chorobę zwyrodnieniową stawów nie może dźwigać ciężkich rzeczy. Sytuacja finansowa skarżącej jest niezwykle ciężka, nie ma środków finansowych nawet na najpotrzebniejsze rzeczy, w mieszkaniu nie ma nawet ciepłej wody, mieszkanie wymaga remontu.
Organ administracji - mając możliwość, a nie obowiązek przyznania zasiłku - nie może podejmować decyzji w sposób całkowicie dowolny. Uzasadnienie decyzji uznaniowej organu powinno precyzyjnie wskazywać zarówno możliwości finansowe organu (m.in. ilość przeznaczonych na ten cel środków pieniężnych, którymi w danym okresie czasu dysponuje organ, ilość osób zainteresowanych uzyskaniem takiego zasiłku), jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia, ponieważ uznanie organu wypływające z art. 39 u.p.s. jest uzależnione od wielkości przyznanych z budżetu państwa środków finansowych na pomoc społeczną oraz od liczby osób uprawnionych do korzystania z tej pomocy i ubiegających się o nią (wyrok WSA w Olsztynie z dn. 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/O1 1217/13). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji niewątpliwie nie spełnia powyższych wymagań.
Celem pomocy społecznej jest udzielenie wsparcia osobie w ciężkiej sytuacji życiowej, w jakiej skarżąca niewątpliwie się znajduje.
W odniesieniu do zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] 2014 r. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów wykonania kserokopii dokumentacji medycznej pełnomocnik podniósł, że skarżąca orzeczeniem z dnia 18.10.2012 r. została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności okresowo do 31.10.2014 r. Aktualnie skarżąca ponownie ubiega się o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Jednym z wymogów prawidłowego złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności jest załączenie do wniosku uwierzytelnionej kserokopii dokumentacji medycznej. Skarżąca cierpi na liczne schorzenia, leczy się między innymi u ortopedy, reumatologa, neurologa, endokrynologa, kardiologa.
Z informacji, jakie posiada skarżąca, Poradnie, w których się leczy, nie wypożyczają dokumentacji medycznej, ponadto nie we wszystkich miejscach można uzyskać uwierzytelnioną dokumentacje medyczną na podstawie pisma z MOPS.
Organ pierwszej i drugiej instancji ustalił, iż skarżąca spełnia ustawowe warunki uprawniające ją do przyznania zasiłku celowego z pomocy społecznej, w tym kryterium dochodowe oraz występowanie, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 u.p.s. Konieczność uzyskania uwierzytelnionej dokumentacji medycznej w celu załączenia jej do wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności jest niewątpliwie niezbędną potrzebą życiową skarżącej. Wobec powyższego, w sposób całkowicie nieuzasadniony odmówiono skarżącej przyznania zasiłku celowego na uzyskanie koniecznej dokumentacji.
W załączeniu przedłożył informację o dokumentach, jakie należy załączyć do wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Z kolei odnośnie zaskarżonych decyzji utrzymujących w mocy decyzje Prezydenta Miasta nr [...], nr [...] z dnia [...] 2014 r. o przyznaniu skarżącej zasiłków celowych pełnomocnik skarżącej podniósł, że katalog niezbędnych potrzeb życiowych wymienionych przez ustawodawcę w art. 39 ust. 2 u.p.s. ma charakter przykładowy, jednakże kolejność ich wyliczenia wskazuje na priorytety, którymi winien kierować się organ rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego. Ustawodawca jako wartość nadrzędną uznał zdrowie i życie ludzkie, a w dalszej kolejności potrzeby aktywizacji zawodowej lub zapewnienia dóbr materialnych w postaci ubioru lub odpowiedniego stanu mieszkania. Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obliguje do uwzględnienia słusznego interesu wnioskodawcy, o ile nie koliduje to z interesem społecznym i nie przekracza możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (wyrok WSA w Rzeszowie z dn. 28.10.2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1116/14).
Niewątpliwie potrzeba taka, jak zapewnienie posiłku ma charakter elementarny i musi być traktowana priorytetowo.
Skarżąca znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej, cierpi na liczne schorzenia, w tym zawansowaną chorobę zwyrodnieniową stawów, tarczycy, przewlekłe stany zapalne skóry, nadciśnienie tętnicze z zajęciem serca, alergie oraz bóle kręgosłupa. Nadto przyznany zasiłek w wysokości 36 zł za miesiąc lipiec nie został w ogóle skarżącej wypłacony w miesiącu lipcu. Wcześniejsze zasiłki na zakup żywności skarżąca otrzymywała w wyższej wysokości, nie wyjaśniona została przez organ przyczyna zmniejszenia stawki. Tak niska kwota powoduje, że skarżąca nie ma możliwości zaspokojenia głodu. Całkowicie nieuprawnione jest twierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że skarżąca "rości sobie prawo do pozostawania na wyłącznym utrzymaniu MOPS i oczekuje zaspokojenia wszystkich jej niezbędnych potrzeb". Skarżąca aktywnie współpracuje i wykazuje dużą inicjatywę w poszukiwaniu pracy, aby nie była zmuszona w przyszłości korzystać z pomocy MOPS.
W załączeniu przedłożył przykładową decyzję MPOS z lutego 2014 r. o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie w wysokości 150 zł oraz trzy zaświadczenia lekarskie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedziach na skargi wniosło o ich oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w zaskarżonych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz.1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Zastosowanie powyższego kryterium wskazuje zdaniem Sądu, że skargi nie są zasadne.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowił art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., który określa, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Z uwagi na podnoszona przez skarżącą argumentację należy jednoznacznie podkreślić, że świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy. Sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia (zasiłek celowy) i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami i żądaniami. Tym samym spełnienie kryteriów, w tym również finansowych, przez osobę ubiegającą się o zasiłek nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości, którą sama określa, a wręcz przeciwnie, organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej.
W sprawie poddanej kontroli Sądu poza sporem jest to, że skarżąca ma 50 lat, mieszka sama, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zarejestrowana jest w GUP, ale bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca w maju 2014 r. utrzymywała się z dodatku mieszkaniowego w kwocie 215,98 miesięcznie i zasiłku okresowego w wysokości 240,00 zł miesięcznie. Łącznie jej dochód wynosił 455,94 zł. Ponadto orzeczeniem z dnia 18.10.2012 r. skarżąca została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności, okresowo do 31.10.2014 r., a zatem jest osobą zdolną do podjęcia zatrudnienia na otwartym rynku.
Organy uznały, że sytuacja materialna i rodzinna w jakiej znajduje się skarżąca wskazuje na spełnienie warunków do otrzymania wnioskowanej pomocy. Organy wskazały również, ze skarżąca objęta jest systematyczną pomocą z MOPS w formie świadczeń pieniężnych. Przywołując przykładowo przyznane skarżącej świadczenia organy stwierdziły, że skarżąca pozostaje na utrzymaniu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Ad. 1
W sprawie tej organ I instancji decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] odmówił przyznania skarżącej świadczenia w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów wykonania kserokopii dokumentacji medycznej,
Wbrew twierdzeniom skargi organ I instancji nie kwestionował potrzeby uzyskania takiej dokumentacji, jednakże dokładnie przeanalizował okoliczności sprawy i w granicach uznania administracyjnego, jakie pozostawia mu art. 39 u.p.s., a także przy uwzględnieniu środków finansowych będących w dyspozycji Ośrodka odmówił przyznania skarżącej pomocy na wykonanie kserokopii dokumentacji medycznej. Jak wynika z ustaleń pracownika socjalnego, skarżąca ma możliwość nieodpłatnego uzyskania kserokopii dokumentacji medycznej w niektórych placówkach w których się leczy, po przedstawieniu stosownego wniosku wraz z zaświadczeniem wydanym przez MOPS o korzystaniu ze świadczeń socjalnych.
Z kolei w placówkach w których dokumentacja medyczna jest wypożyczana (Poradnia Zdrowia Psychicznego M przy al. P), skarżąca ma możliwość jej nieodpłatnego skserowania w każdej Filii MOPS po wcześniejszym ustaleniu terminu z pracownikami. Organ odwoławczy wskazał też, że w przypadku konieczności uzyskania uwierzytelnionej dokumentacji medycznej niezbędnej w postępowaniu o ustalenie stopnia niepełnosprawności, strona winna jednoznacznie wskazać jaki będzie koszt sporządzenia takiej dokumentacji lub przedłożyć fakturę wystawioną za jej sporządzenie.
Niewątpliwie przy takim określeniu oczekiwań ze strony organu należy zdaniem Sądu, pamiętać o treści art. 4 u.p.s. określającym, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z uzasadnionych rozsądnych propozycji pracowników socjalnych, pomagających osobie i rodzinie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe.
Powyższe organ jednoznacznie wskazał w uzasadnieniu decyzji.
Trafnie zatem zdaniem Sądu, stanowisko organu I instancji podzielił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji z dnia 18 września 2014 r. nr [...], który odwołując się do zasad przyznawania pomocy społecznej wynikających z art. 3 u.p.s., a w szczególności zasady subsydiarności określonej art. 2 u.p.s. stwierdził, że skarżąca ma realną możliwość uzyskania kserokopii niezbędnej dokumentacji medycznej bez konieczności ponoszenia wydatków pieniężnych, pochodzących zarówno ze środków własnych jak i środków z pomocy społecznej. Musi jedynie skorzystać ze swoich uprawnień i złożyć wniosek w MOPS o wydanie zaświadczenia do placówek medycznych, a także ustalić z pracownikami MOPS termin ewentualnego kserowania dokumentacji medycznej.
Zasadnie również stwierdził, że w przypadku wielokrotnego występowania o świadczenia organ może uwzględnić tylko te, które w danej sytuacji są najistotniejsze. Zdaniem Sądu beneficjenci pomocy społecznej nie mogą liczyć na uwzględnianie każdego wniosku o przyznanie kolejnego świadczenia, a organ pomocy społecznej może wydać decyzję odmowną w ramach uznania administracyjnego, ponieważ odmienna interpretacja przepisów ustawy a w szczególności art. 39 u.p.s. prowadziłaby do prostego rozdawnictwa świadczeń pochodzących przecież z danin publicznoprawnych.
Nie był zasadny zarzut, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie spełniają wymagań decyzji uznaniowych. Organy w sposób jednoznaczny w uzasadnieniu kwestionowanych decyzji podały przyczyny wydania decyzji o odmowie przyznania skarżącej świadczenia w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów wykonania kserokopii dokumentacji medycznej wskazując jednocześnie sposób w jaki skarżąca może taką dokumentację uzyskać przy zachowaniu obowiązku współdziałania wynikającego z treści art. 4 u.p.s. Obowiązek taki w przypadku skarżącej przy uwzględnieniu jej niekwestionowanej przez organy trudnej sytuacji osobistej, zdrowotnej wymaga szczególnego podkreślenia. W tej konkretnej sytuacji zbędnym było w ocenie Sądu, precyzyjnie wskazywanie zarówno możliwości finansowych organu (m.in. ilość przeznaczonych na ten cel środków pieniężnych, którymi w danym okresie czasu dysponuje organ, ilość osób zainteresowanych uzyskaniem takiego zasiłku).
Należy też podzielić stanowisko, że na gruncie przepisów u.p.s. decyzja odmowna co do zasady nie stoi na przeszkodzie ponownemu wszczęciu sprawy na skutek kolejnego wniosku dotyczącego tej samej potrzeby. Istotny jest każdorazowy stan faktyczny mogący ulegać zmianom.
Ad. 2-3
Organ I instancji decyzjami skierowanymi do M. P. z dnia [...]29 lipca 2014 r.:
2. nr [...] przyznał zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie w kwocie 36 zł za miesiąc lipiec;
3. nr [...] przyznał zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie w kwocie 120 zł za miesiąc sierpień.
Ad. 2
Świadczenie zostało przyznane na 9 dni w miesiącu od dnia 23.07.2014 r. do dnia 31.07.2014 r. (od dnia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, czyli dostarczenia ostatniego dokumentu w postępowaniu do końca miesiąca), czyli za 9 dni; przyznane świadczenie obejmowało więc ten okres miesiąca lipca w którym potrzeby strony w zakresie zakupu żywności jeszcze nie zostały zaspokojone.
Skarżąca nie zgadza się z wysokością przyznanych świadczeń.
Organy obu instancji uznały, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji bytowej i nie jest w stanie samodzielnie zapewnić żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie, w szczególności ze względu na jej sytuację dochodową. Ustalono, iż dochód skarżącej nie przekracza kwoty 150% kryterium dochodowego. Wobec powyższego trafnie uznały, że zasadne jest przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie.
Zdaniem Sądu, trafnie organ odwoławczy wskazał, że decyzja dotycząca przyznania zasiłku celowego jak również określenia jego wysokości jest z mocy prawa decyzją podejmowaną w granicach tzw. uznania administracyjnego, po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny. Zasadnie bowiem i w tym przypadku zwrócił uwagę, że zaskarżonych decyzji nie można rozpatrywać w oderwaniu od faktu, iż skarżąca objęta jest systematyczną pomocą z MOPS w formie świadczeń pieniężnych.
Świadczy to wyraźnie, iż MOPS aktywnie reaguje na potrzeby skarżącej i udziela jej pomocy na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Poza tym, kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej (542 zł dla gospodarstwa jednoosobowego) stanowi podstawę oceny sytuacji finansowej strony. W świetle powyższych faktów zasadnie zdaniem Sądu, stwierdził, iż MOPS udziela skarżącej znacznej pomocy finansowej. Trafnie też wbrew argumentacji skarżącej stwierdził, iż skarżąca pozostaje na utrzymaniu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Sąd w pełni podziela stanowisko, że organy pomocy społecznej nie są obowiązane do pokrycia wszystkich potrzeb wnioskodawcy, lecz mają jedynie wspomóc go materialnie w ciężkiej sytuacji życiowej (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Pomoc ta ma mieć charakter doraźny i nie może stanowić źródła utrzymania. Stąd w przypadku wielokrotnego występowania o świadczenia organ może uwzględnić tylko te, które w danej sytuacji są najistotniejsze.
Z akt sprawy w tym również z odwołania i skarg wynika, iż skarżąca rości sobie prawo do pozostawania na wyłącznym utrzymaniu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i oczekuje zaspokojenia wszystkich jej niezbędnych potrzeb. Przerzucanie przez skarżącą na MOPS obowiązku ponoszenia wszystkich swoich wydatków nie znajduje uzasadnienia w ustawie o pomocy społecznej.
Ponownie należy podkreślić, że świadczenia z pomocy społecznej mają jedynie wspomagać osoby z nich korzystające, a nie je utrzymywać - to jest bowiem podstawowym zadaniem każdego obywatela, który w tym zakresie winien przejawiać racjonalną aktywność w ramach swoich możliwości i współpracować z właściwymi instytucjami, w tym organami pomocy społecznej. Dążenie beneficjentów pomocy społecznej do poprawy swojej sytuacji nie może ograniczać się składania kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy.
Trafnie też organy wskazały, że za odmową przyznania zasiłku celowego w większym rozmiarze przemawia także interes społeczny. Nie można odmówić racjonalności stwierdzeniu, iż w wyniku pauperyzacji społeczeństwa do Ośrodków Pomocy Społecznej wpływa większa ilość wniosków, a przy ograniczonych możliwościach finansowych MOPS musi mieć na uwadze cel i wysokość przyznawanych zasiłków, tak, aby zaspokoić potrzeby jak największej ilości osób potrzebujących. Za nieprawidłowe, bowiem należałoby uznać działania organu polegające na finansowaniu potrzeb tylko jednej lub kilku rodzin, z pominięciem pozostałych uprawnionych rodzin, chociażby sytuacja materialna albo zdrowotna tej rodziny lub tych rodzin była najtrudniejsza.
W związku z tym w ocenie Sądu, zasadnie Kolegium działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało zaskarżone decyzje w mocy, uznając, że wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i w granicach uznania administracyjnego.
Wobec powyższego wbrew argumentacji skarżącej uzasadnienia decyzji spełniają wymogi decyzji uznaniowych. Zdaniem Sądu, w zaskarżonych decyzjach Kolegium jednoznacznie ustaliło stan faktyczny sprawy i dokonało subsumcji tego stanu pod określone przepisy ustawowe. Stosownie do przepisów K.p.a. należycie uzasadniło również motywy swojego rozstrzygnięcia.
Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, a tylko taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji, zgodnie z art. 145 P.p.s.a. Organy nie naruszyły przepisów ani tych dotyczących zasad prowadzenia postępowania, ani przepisów prawa materialnego skutkujących wadliwością rozstrzygnięć. Skoro zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącej adwokata orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2009 r., nr 146, poz. 1188 ze zm.), określając ich wysokość na podstawie § 19 pkt 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło