III SA/Kr 21/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją matką i dwójką swoich dzieci. Zadeklarował brak nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Dochody swego gospodarstwa domowego oszacował na 840,66 zł emerytury matki. Uzasadniając swoje starania podniósł, że obecnie jest osobą bezrobotna, bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w właściwym miejscowo urzędzie pracy. Jest kawalerem, ma jednak dwójkę dzieci które z nim nie mieszkają. Obciąża go obowiązek alimentacyjny. Ma z tego tytułu wielotysięczne zaległości. W ramach dozoru elektronicznego odbywa karę 1 roku pozbawienia wolności. Twierdzi, że z powodu związanych z tym ograniczeń nie może podjąć pracy poza miejscowością R. Wskazuje na wydatek 80 zł za dostawę wody i ok. 2000 zł tytułem zakupu opału na zimę. Do tego dochodzi bilet miesięczny PKP i autobusowe. Powiada , że leczy się odwykowo w grupie terapeutycznej. Wymieniając stałe zobowiązania i wydatki wskazał na konieczność spłacania przez matkę raty pożyczki zaciągniętej w Banku na pokrycie domu dachem i budowę studni. Do wniosku dołączył kopię zaświadczenia z urzędu pracy, zaświadczenie komornika o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, zawiadomienie o stanie zaległości w sprawie alimentacyjnej, wyciąg z rachunki bankowego matki za okres od 02.07-01.08.2015 r., zaświadczenie z GOPS o zadłużeniu skarżącego względem funduszu alimentacyjnego na kwotę 40283,33 zł, wydruki z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, zeznanie PIT 36 za rok 2014 oraz informacje o wysokości straty poniesionej w 2014 r., zeznanie PIT 36 za rok 2013 oraz informacje o wysokości straty poniesionej w 2013 r., wyrok SR z 20.07.2015 r. sygn. akt [...] uznający skarżącego za winnego zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu stanowiącego przestępstwo skarbowe z art. 107 §1 kks, wyrok SR z 30.07.2015 r. sygn. akt [...] uznający skarżącego za winnego dokonania zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycję art. 107 §1 kks, kopie rachunków za wywóz śmieci i odprowadzanie ścieków, kopie pokwitowania raty, Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zwarte we wniosku odnośnie rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego wzbudziły wątpliwości, zarządzeniem z dnia 11.02.2016 r. poproszono skarżącego o: • wyjaśnienie z jakich środków – przy deklarowanym bezrobociu, niskiej rencie matki oraz braku (dot. obojga) jakichkolwiek nieruchomości, zasobów i przedmiotów wartościowych - skarżący opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika? Jeśli pomoc tę skarżący otrzymuje pro bono przedstawienie pisemnego oświadczenia pełnomocnika wraz z informacją czy okoliczność ta jest znana organom właściwego samorządu zawodowego? Jeśli środki na opłacenie takiej pomocy prawnej otrzymał od osób trzecich przedstawienie na tę okoliczność pisemnych oświadczeń tych osób, • wyjaśnienie kiedy dokładnie matka skarżącego zaciągnęła pożyczkę bankową na konieczność spłaty której powołuje się skarżący we wniosku? W jakiej wysokości i na jaki okres? Jaka jest wysokość miesięcznej raty? Czy ma lub miała problemy z terminowym regulowaniem tego zobowiązania? • czy w związku z opisanymi robotami budowlanymi matka skarżącego dokonywała jakiegokolwiek zgłoszenia albo występowała ze stosownym wnioskiem ? Zarządzenie nie zostało wykonane. Pełnomocnik skarżącego, udzielił wybiórczych informacji. Posiłkując się dialektyką erystyczną ograniczoną do zacytowania fragmentu jednego z dowolnie dobranych orzeczeń Sądu Najwyższego z lat 50-tych ubiegłego wieku nie wyjaśnił z jakich środków skarżący opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika. Z urzędu stwierdza się, że jak dotąd skarżący wniosek o prawo pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych złożył w kilkunastu sprawach. We wszystkich tych sprawach korzysta z pomocy pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości. Ta jednak nie udzieliła na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które była proszona. To powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Dla profesjonalnego pełnomocnika z usług którego strona korzysta wskazana w powołanym wyżej przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa reguła prawa i przedstawione kierunki jej wykładni nie powinny być zaskoczeniem. Wszystkie zaś pytania dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez stronę i wystarczało udzielić na nie jednoznacznych odpowiedzi w tym również pytanie o źródła finansowania pełnomocnika z wyboru (nieznacznej zaliczki – przyp. RWSA). Pytanie to nie wykluczało przy tym ewentualności, że pomoc taka może być świadczona pro bono. Tym bardziej dziwi więc unikanie jednoznacznych odpowiedzi i zamiast tego posiłkowanie się dialektyką erystyczną. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.