III SA/Kr 210/10

WyrokWSA w Krakowie2011-01-25

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Dorota Dąbek, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o zameldowaniu na pobyt stały osoby, która posiada umowę użyczenia lokalu, ponosi opłaty, a jej rodzina (żona i dziecko) przebywa w tym lokalu w ciągu dnia, podczas gdy sama rodzina mieszka w innym mieście?
Ratio decidendi
Zameldowanie na pobyt stały jest dopuszczalne, gdy osoba fizycznie przebywa pod oznaczonym adresem i ma zamiar stałego pobytu, co przejawia się w koncentracji podstawowych funkcji życiowych (mieszkanie, nocleg, posiłki, wypoczynek, przechowywanie rzeczy, przyjmowanie wizyt, kontakty z sąsiadami). Nawet jeśli życie rodzinne jest dzielone między dwa miejsca, a rodzina mieszka w innym mieście, fakt fizycznego przebywania w lokalu, ponoszenia opłat, posiadania tam rzeczy osobistych i zamiaru stałego pobytu, potwierdzony kontrolą meldunkową, uzasadnia zameldowanie na pobyt stały.
Stan faktyczny
H. T. zaskarżyła decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zameldowaniu W. M. na pobyt stały w lokalu przy ul. B 210/8 w A. W. M. twierdził, że mieszka tam od 1995 r., posiada umowę użyczenia, ponosi opłaty, a jego żona i dziecko przebywają w lokalu w ciągu dnia z opiekunką, podczas gdy rodzina mieszka w C. Organy administracji, po analizie zeznań świadków i kontroli meldunkowej, uznały, że W. M. faktycznie zamieszkuje w lokalu w A z zamiarem stałego pobytu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA poprzez wybiórcze traktowanie dowodów i brak ustalenia charakteru pobytu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. T.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec ( spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję Wojewody z dnia 23 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania skargę oddala Zaskarżoną przez H. T. decyzją z dnia 23 grudnia 2009r. znak [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009r. znak [...] o zameldowaniu W. M. na pobyt stały w lokalu nr 8 przy ul. B 210 w A. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 139, poz. 993). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: W dniu 25.03.2009r. W. M. wniósł o zameldowanie go na pobyt stały w lokalu przy ul. B 210/8 w A. Podał, że zamieszkuje w nim nieprzerwanie od listopada 1995r. Meldował się do tej pory jedynie na pobyty czasowe. Obecnie występuje o zameldowanie na pobyt stały, gdyż zamierza na stałe w nim zamieszkać. W lokalu ma swoje rzeczy, dysponuje kluczami i ma swobodny do niego dostęp, wykonując w nim powszechne czynności życiowe. Wyjaśnił, że w dniu 31.01.2001r. zawarł z administratorem budynku nr 210 przy ul. B, W. K. umowę użyczenia lokalu nr 8, która na dzień złożenia wniosku o zameldowanie pozostaje aktualna. Ponosi opłaty za mieszkanie. Posiada podpisaną umowę z zakładem energetycznym a jednorazowo wpłacił współwłaścicielce budynku przy ul. B 210 Z. T. – P. kwotę 1000 zł tytułem opłaty za zużycie wody oraz wywóz śmieci. W mieszkaniu przebywa wraz z nim w określonych godzinach żona i dziecko. W czasie pracy obojga tj. od 12.00 do 17.00 dzieckiem zajmuje się opiekunka. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2009r. znak [...] wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z wniosku W. M. orzekł o zameldowaniu go na pobyt stały w lokalu nr 8 przy ul. B 210 w A. W toku postępowania ustalono, że współwłaścicielami budynku nr 210 przy ul. B są H. T., Z. T. – P. i E. G. Przesłuchano W. M. jako stronę postępowania, który złożył podane wyżej wyjaśnienia a także świadków na okoliczność zamieszkiwania W. M. w lokalu nr 8 przy ul. B 210. W. K., administrator w/w budynku, potwierdził zawarcie z W. M. umowy użyczenia lokalu oraz okoliczność jego zamieszkiwania od około roku 1994 - 1995. Dodał, że w roku 2006 sprzedał udziały w kamienicy i zrzekł się funkcji administratora na rzecz Z. T. – P. (współwłaścicielki kamienicy), ale nie jest mu wiadome by W. M. wyprowadził się z przedmiotowego lokalu. Świadkowie K. B., Z. B. i E. S., lokatorzy budynku przy ul. B 210 zeznali zgodnie, że widują często W. M. na klatce i na zewnątrz budynku, wychodzącego również z psem. Z. B. zeznał, że utrzymuje kontakty sąsiedzkie z W. M., bywa w jego lokalu i ma wiedzę o tym, że przerobił lokal składający się pierwotnie z dwóch pokoi i kuchni na składający się z jednego pokoju i kuchni. Co do żony W. M. i jej ewentualnego zamieszkiwania w w/w lokalu świadek ten podał, że nie może stwierdzić czy zamieszkuje ona na stałe w tym lokalu, ale jest przez niego widywana czy to na klatce czy wsiadającą z mężem do samochodu. Nie potrafił powiedzieć w jakim kierunku odjeżdżają. K. B. dodała, że widuje W. M. w soboty, niedziele i święta w zamieszkiwanym wspólnie budynku. Widuje również jego samochód stojący wieczorami pod blokiem. Jest pewna zamieszkiwania W. M. w lokalu pod nr 8, co do żony nie potrafiła stwierdzić tego jednoznacznie. Przesłuchana w charakterze świadka żona W. M. A. O. – M. podała, że jej mąż mieszka w A pod adresem ul. B 210/8. Tam koncentruje swoje życie, mieszkanie jest przez niego umeblowane i w mieszkaniu posiada wszelkie osobiste rzeczy. Ona sama przebywa w mieszkaniu codziennie, gdyż zostawia tam na parę godzin syna z opiekunką. Opiekunka zajmuje się synem w czasie gdy ona i W. M. pracują. Następnie odbiera syna i wraca do C, gdzie ma dom. W. M. przyjeżdża do C na weekendy. Storna postępowania E. G., świadkowie M. P., C. R. i P. R., lokatorzy budynku ul. B 210 w A podali, że W. M. jest przez nich widywany na klatce wspólnie zamieszkiwanego budynku, niemniej sporadycznie, a M. P. dodała, że mieszkając w w/w budynku od 2008 widziała W. M. może dwa, trzy razy, słyszała odgłosy z lokalu nr 8, również psa, ale ostatnio coraz rzadziej. Z. T. – P. wyjaśniła, że bywa codziennie w budynku przy ul. B 210 w A z racji swojej funkcji (administratora budynku) a dodatkowo z powodu zamieszkiwania w tym budynku jej córki. Uważa, że W. M. nie mieszka w w/w lokalu w sposób stały i sprzeciwia się jego zameldowaniu na pobyt stały. Z jej obserwacji wynika, że W. M. jedynie co jakichś czas przyjeżdża do lokalu nr 8 z żoną i dzieckiem. Następnie oboje udają się do pracy a dziecko zostaje z opiekunką. Po południu W. M. z rodziną odjeżdżają do swego domu w C i tam w ocenie Z. T. – P. W. M. ma faktyczne miejsce zamieszkania. Dodatkowo podała, że w Sądzie Rejonowym Wydział I Cywilny prowadzona jest sprawa o eksmisję W. M. z lokalu przy ul. B 210/8 w A. W. M. wyjaśnił ponadto odnośnie jego ewentualnego zamieszkiwania w C, że nie posiada tam żadnej nieruchomości. Nie jest też prawdą, że wyjeżdżają codziennie z żoną i synem do C, bowiem stale mieszka w A. Przesłuchany w charakterze strony S. K., pełnomocnik skarżącej H. T. podał, że nie wyraża zgody na zameldowanie W. M. przy ul. B 210/8 w A. Kontrola meldunkowa wykonana przez Komisariat Policji w dniu 23.04.2009r. wykazała, że W. M. mieszka pod adresem ul. B 210/8 w A. Kontrola meldunkowa Policji w C wykazała z kolei, że W. M. nie zamieszkuje pod adresem C os. D, gdzie zamieszkuje jego żona i dziecko. Ustalono, że W. M. odwiedza ich sporadycznie. Sąsiedzi tej posesji również zeznali, że widują W. M. w C bardzo rzadko a według ich wiedzy mieszka i pracuje w A. W ocenie organu z materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że W. M. zajmuje lokal przy ul. B 210/8 w A. Lokatorzy budynku znają go z widzenia a zeznania tych, którzy twierdzili, że widują go rzadko czy kilka razy nie mają wpływu na ustalenie stanu faktycznego. Spełniona jest według organu przesłanka do zameldowania na pobyt stały W. M. pod wskazanym wyżej adresem. W odwołaniu od powyższej decyzji H. T. podniosła naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zwróciła uwagę, że organ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do zeznań świadków, którzy twierdzili, że nie widują W. M. na terenie budynku nr 210 przy ul. B w A. W ten sposób organ potraktował wybiórczo materiał dowodowy i naruszył przepisy art. 77 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zarzuciła też, że organ nie ustalił jaki charakter należy przypisać pobytowi W. M. w w/w lokalu, w sposób ograniczony wskazał jedynie motywy uznania tego, że pobyt ma charakter stały. Zauważyła, że w sprawie istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że W. M. zamieszkuje wraz z żoną i synem w C, nie traktując w efekcie mieszkania przy ul. B 210/8 jako miejsca stałego pobytu. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda wydał opisaną na wstępie decyzję, podzielając w całości ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołującej się H.T., że pominięto w sprawie znaczenie zeznań o niezamieszkiwaniu przez W. M. w w/w lokalu – organ odwoławczy zauważył, że w zasadzie osoby, które były przeciwne zameldowaniu W. M. Z. T. – P. i E. G. nie zakwestionowały najistotniejszego w sprawie ustalenia tj. przebywania W. M. pod w/w adresem. W tym miejscu powołał się na wyjaśnienie Z. T. – P. złożone na rozprawie w dniu 18.05.2009r. i w dniu 01.07.2009r. gdzie podała, że widuje W. M. w budynku nr 210 i przed budynkiem, odjeżdżającego samochodem z rodziną. Podobnie wyjaśniła E. G. oraz zeznała M. P., córka Z. T. – P. Co istotne, kontrola meldunkowa wykonana zarówno w C jak i w A dowiodły, że faktycznym miejscem zamieszkania W. M. jest A ul. B 210/8. Wyniki kontroli pokrywają się z ustaleniami dokonanymi na podstawie zeznań świadków i wyjaśnień stron. W. M. dojeżdża do C jedynie w weekendy, które to ustalenie było istotne dla decyzji o zameldowaniu go w A. W dacie zgłoszenia pobytu stałego w dniu 25.03.2009r. legitymował się pobytem stałym w/w lokalu to jest zamieszkaniem w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zasadą wynikającą z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest zameldowanie na pobyt stały. Zameldowanie na pobyt czasowy jest wyjątkiem. Bez znaczenia dla wyniku sprawy jest brak zgody skarżącej na zameldowanie się W. M. Konieczność dokonania zameldowania nie jest uzależniona od stosunków panujących miedzy stronami i nie ma wpływu na charakter tytułu prawnego do lokalu zamieszkiwanego przez określoną osobę. Decyzja Wojewody stała się przedmiotem skargi H. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której wniosła o jej uchylenie ze względu na naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 1 i 80 Kpa i przepisów prawa materialnego tj. art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W ocenie skarżącej nawet jeśli przyjąć, że W. M. dokonywał wizyt w przedmiotowym lokalu to jeszcze nie znaczy to, że można mówić o pobycie stałym. Z pobytem stałym wiąże się koncentracja w danym miejscu spraw życiowych danej osoby. Oznacza to nie tylko przebywanie w lokalu ale realizacja w tym lokalu spraw osobistych i majątkowych. Skarżąca zarzuciła brak ustalenia przez organ charakteru pobytu W. M. w w/w lokalu. W szczególności organy nie odniosły się do faktu, że żona W. M. zamieszkuje z dzieckiem w domu w C, co może wskazywać na to, że centrum spraw osobistych W. M. znajduje się również w C. Następnie skarżąca powtórzyła zarzut z odwołania, że organ odwoławczy pominął zeznania świadków wskazujące na niezamieszkiwanie W. M. w w/w lokalu, w ten sposób naruszając art. 7 , 77 1 kpa. Zaskarżona decyzja w ocenie H. T. została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego a sporządzone uzasadnienie nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 Kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z dyspozycją art.134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przede wszystkim należy podkreślić, że ustawa z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ma charakter porządkowy i ewidencyjny a zameldowanie pod oznaczonym adresem ma wskazywać jakie jest faktyczne miejsce pobytu danej osoby. Stanowi o tym art. 9 ust. 2 b ustawy poprzez stwierdzenie, że:" zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu". Fakt zameldowania nie przesądza, ani rozstrzyga kwestii prawnych dotyczących charakteru prawnego tytułu do zajmowanego lokalu. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy przesłanką zameldowania na pobyt stały jest "zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania". Na tle tego przepisu orzecznictwo sądowe ukształtowało wykładnię, zgodnie z którą uważa się, że miejsce stałego pobytu osoby to miejsce, w którym osoba ta realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Inaczej rzecz ujmując, na prawną konstrukcję pobytu stałego składają się dwa elementy, które muszą występować łącznie: przebywanie w sensie fizycznym pod oznaczonym adresem, tzw. corpus oraz zamiar stałego pobytu w danym lokalu, tzw. animus. Przy czym "zamiar" należy rozumieć nie jako wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 07.07.2009r. sygn. II SA/OL 428/09 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 20.05.2010r. sygn. II SA/Bk 81/10) . Przechodząc na grunt sprawy, należy uznać, że w przypadku W. M. spełniona została przesłanka stałego zameldowania w lokalu przy ul. B 210/8 w A. Postępowania dowodowego wynika ,że przebywa w sensie fizycznym w tym lokalu jak również , że ma zamiar stale w nim przebywać. Istotnymi w tym względzie były zbieżne z jego twierdzeniami zeznania świadków : K. B., Z. B., W. K., C. R., P. R., E. S. i A. O. – M. Osoby te zgodnie zeznały, że W. M. jest widywany w budynku przy ul. B 210 od lat, co oznacza, że od lat miejsce to stanowi jego centrum życiowe. Trafnie zauważył organ drugiej instancji, że również osoby, które sprzeciwiały się zameldowaniu W. M. na stałe – występujące w sprawie jako strony współwłaścicielki budynku nr 210 – E. G., Z. T. – P. a także świadek M. P. przyznały, że W. M. jest widywany na klatce budynku nr 210 a także to, że z jego mieszkania dochodzą odgłosy należącego do niego psa. Te okoliczności potwierdzają słuszność przyjęcia przez organ tezy, że W. M. zamieszkuje w lokalu nr 8 przy ul. B 210 w A. Natomiast zamiar W. M. zamieszkiwania w tym lokalu na stałe przejawia się on w ocenie Sądu w tym, że podejmował działania remontowe w tym mieszkaniu, co znaczy, że dostosowywał je do własnych potrzeb, mając na uwadze stały w nim pobyt. Utrzymuje kontakty sąsiedzkie, co z punktu widzenia zasad i doświadczenia życiowego przemawia za przyjęciem, że zamierza funkcjonować w społeczności lokalnej budynku nr 210 jako stały lokator. Co więcej, należy przyjąć, że skoro na co dzień w mieszkaniu przebywa dziecko W. M. z opiekunką, a jak zeznała żona W. M. ona sama codziennie przebywa w tym mieszkaniu – to koncentracja życia samego W. M. i jego rodziny także ma miejsce w A pod adresem ul. B 210/8. Nawet taka okoliczność jak posiadanie psa w mieszkaniu w A przemawia za przyjęciem tej tezy. Natomiast szczególnie istotnym dowodem sprawie są wyniki kontroli meldunkowej dokonanej zarówno C jak i w spornym lokalu w A. Okoliczność, że w pewnym sensie życie rodzinne W. M. dzieli się na dwa miejsca: A i C zmienia istoty rzeczy gdy idzie o ocenę którym z tych miejsc koncentruje się życie codzienne W. M. i jego rodziny. Wyjaśnienia stron, zeznania świadków odnośnie jego wyjazdów do C potwierdziła kontrola meldunkowa dokonana przez Policję w C. Wynika z niej, że W. M. przebywa w C, w domu, który na okres weekendowy zajmuje także jego żona. Przebywają tam wspólnie w czasie dni wolnych od pracy, w soboty i w niedziele, ale swoje życie koncentrują tak naprawdę w A. Ten sposób ułożenia kontaktów rodzinnych i miejsc przebywania rodziny nie wyklucza przyjęcia, że w gruncie rzeczy W. M. zamieszkuje z zamiarem pobytu stałego w lokalu przy ul. B 210/8 w A. Okoliczność ta uzasadnia zameldowanie go pod tym adresem na pobyt stały na podstawie art. 47 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skoro organy przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z zasadami procedury administracyjnej oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu niezgodności z prawem. Sąd oddalił z tego względu skargę H. T. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło