III SA/Kr 210/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 22 grudnia 2016r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 22 grudnia 2016r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, w której jednocześnie zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku skarżący wskazał, że wykonanie ww. decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki i doprowadzi do konieczności ogłoszenia upadłości, gdyż nie dysponuje on środkami pieniężnymi koniecznymi dla zaspokojenia należności wynikających z decyzji. Jego zdaniem, nawet w przypadku wydania przez Sąd pozytywnego dla niego orzeczenia, (co jego zdaniem jest bardzo prawdopodobne) nie da się już przywrócić stanu pierwotnego. Co więcej, przez cały czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego nie będzie on w stanie normalnie funkcjonować i zapewnić bytu rodzinie. Według skarżącego, taki właśnie cel przyświeca organowi, gdyż od lat organy służby celnej prowadzą walkę z tzw. "hazardem", która ze względu na postawę sądów administracyjnych jest nieskuteczna. Podał, że organy postanowiły doprowadzić do ekonomicznej katastrofy i fizycznej upadłości kontrolowanych podmiotów i w tym celu masowo wydają orzeczenia w przedmiocie kar pieniężnych, pomimo wątpliwości w zakresie konstytucyjnym i zgodności z normami prawa europejskiego. Tym samym, zdaniem skarżącego, jedyną instytucją, która może uniemożliwić bezprawne działania organów, które w dalszej przyszłości mogą narazić Skarb Państwa na odszkodowania, jest sąd administracyjny, który według skarżącego, powinien wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał ponadto, że dotychczas sądy administracyjne stały na stanowisku, że wykonanie decyzji takich, jak niniejsza, powinno zostać wstrzymane, na dowód czego przedłożył postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych wymienionych we wskazanym przepisie. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzeczniczym, wyrażonym między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004r. sygn. akt GZ 138/2004, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji - zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. - jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Stosownie do powyższych uregulowań, zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadnia wstrzymanie danego aktu. Skoro zaskarżoną decyzją wymierzono stronie karę pieniężną, to z uwagi na treść art. 61 § 3 p.p.s.a. oczywistym jest, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku, powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową strony skarżącej, tak by Sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kwoty przed rozpoznaniem sprawy, rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tego jednak nie sposób doszukać się w rozpatrywanym wniosku. Jego autor nie podał bowiem żadnych rzeczowych informacji wskazujących na aktualne możliwości płatnicze, czy posiadany przez niego majątek. Nie dał zatem Sądowi możliwości oceny, czy uiszczenie kwoty, stanowiącej wartość przedmiotu zaskarżenia, przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy, zagrozi płynności finansowej skarżącego, a tym bardziej czy doprowadzi do jego upadłości. Skarżący nie sprecyzował również, na czym miałby polegać brak normalnego funkcjonowania i zapewnienia bytu rodzinie. Trzeba bowiem przypomnieć, że ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014r. sygn. akt II OZ 1099/14). Należy również wskazać, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego, wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2014r. sygn. akt I OZ 737/14). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2013r., sygn. akt II GZ 684/13). Zaznaczyć w tym miejscu również należy, że aby Sąd mógł dokonać oceny zasadności wniosku, koniecznym jest dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym skarżącego. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi odbywać się z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej aktualnej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych strona wnioskująca nie przedłożyła. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił szczegółowych danych i okoliczności dotyczących jego sytuacji finansowej, wskazując jedynie na ogólnikowe, niczym niepoparte stwierdzenia. Nadto, skarżący nie wykazał, ale też nie uprawdopodobnił okoliczności, na które się powoływał we wniosku, a to uniemożliwiło Sądowi zweryfikowanie, czy strona rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej zaskarżoną decyzją, a co się z tym wiąże, że wykonanie tej decyzji, wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W kontekście przekonania skarżącego, jakoby wysoko prawdopodobnym było, że Sąd przychyli się do jego stanowiska w sprawie, podkreślić należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na tym etapie postępowania nie ma nic wspólnego z analizą zasadności skargi, czy kontrolą legalności spornej decyzji. Sąd nie ma dowolności w udzielaniu stronom ochrony tymczasowej, gdyż działa wyłącznie w granicach przesłanek wynikających z przytoczonego wyżej przepisu ustawy procesowej. Również samo przekonanie skarżącego o zasadności jego stanowiska w sprawie nie jest i nie może być wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy, jakoby zaskarżone rozstrzygnięcie organu było nieprawidłowe, (zwłaszcza w obliczu zarzutu tworzenia nieznanych prawu, skutków nieważności umowy), nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 p.p.s.a., (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2004r. sygn. akt: FZ 358/04). Wypada ponadto zauważyć, że z uwagi na treść art. 61 § 3 p.p.s.a nie ma znaczenia powołane przez skarżącego we wniosku, postanowienie sądu administracyjnego, gdyż wstrzymanie wykonania decyzji jest uzależnione od konkretnej sytuacji danej strony skarżącej oraz skutków, jakie przyniosłoby wykonanie tej decyzji. Sam zaś fakt, że inny sądy administracyjny uwzględnił wniosek skarżącego w konkretnej sprawie, oznacza jedynie, że skarżący ten wykazał, że w związku z wykonaniem tych decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie - jak już wyżej podano - skarżący okoliczności takich nie wykazał. Same twierdzenia skarżącego w tym zakresie nie mogą stanowić podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Na tej podstawie Sąd nie może bowiem wywieść słusznych podstaw do orzeknięcia w kierunku wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, bowiem tylko konkretne, poparte stosownymi dokumentami dane, mogą stać się przesłanką do poparcia wniosku skarżącego. Sąd musi ponadto posiadać wiedzę, na czym mogłoby polegać wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w odniesieniu do sytuacji skarżącego. W tym celu strona powinna podać konkretne, poparte odpowiednią dokumentacją, okoliczności dotyczące jej sytuacji majątkowej i finansowej. W niniejszej sprawie skarżący, nie przedłożył wystarczających dokumentów, wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., od których ustawa uzależnia możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Brak stosownych dokumentów, uniemożliwiło Sądowi dokonanie rzetelnej analizy sytuacji skarżącego, a tym samym nie pozwoliło uznać ogólnikowych deklaracji o zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu za wiarygodne. Konkludując, warto wskazać na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w postanowieniu z dnia 10 listopada 2016r., sygn. akt II GZ 1146/16, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Strona powinna w tym celu należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.