III SA/Kr 217/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. W., G. W. na akt Prezydenta Miasta z dnia 8 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego postanawia skargę odrzucić. M. W. i G. W. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Prezydenta Miasta z dnia 8 grudnia 2011r. polegającą na skierowaniu skarżących do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. K w K. W skardze zakwestionowano prawidłowość ww. skierowania, ponieważ zdaniem skarżących: – uchwała nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy weszła w życie pod dacie wyroku eksmisyjnego wydanego przez Sąd Okręgowy z dnia 20 lutego 2007r.; – skarżącym nie doręczono zarządzenia Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] 2011r., co uniemożliwiło skarżącym zaskarżenie tego zarządzenia; – G. W. winna otrzymać samodzielne mieszkanie; – zaskarżone skierowanie nie zawierało pouczenia o przysługujących skarżącym środkach odwoławczych; – zaskarżone skierowanie bez odszkodowania praktycznie pozbawia skarżące prawa do zamieszkiwania w dotychczas zajmowanym mieszkaniu; – Prezydent Miasta nie wyjaśnił wskazywanych przez skarżące nieprawidłowości dotyczących treści ksiąg wieczystych oraz ewidencji gruntów i budynków obejmujących mieszkanie skarżących. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a ponadto nie została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Sprawa skargi na zarządzenie Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] 2011r. została wyłączona do odrębnego rozpoznania. Na rozprawie w dniu 28 lutego 2013r. M. W. zarzuciła, że wydanie zaskarżonego skierowania nie zostało poprzedzone stosowną procedurą, a tym samym skarżące nie brały udziału w postępowaniu, które doprowadziło do wydania zaskarżonego aktu. Ponadto M. W. domagała się zawieszenia postępowania sądowego, twierdząc, że Trybunał Konstytucyjny powinien zbadać, czy zaskarżony akt z uwagi na wady postępowania jest w istocie skierowaniem. WSA w Krakowie odmówił zawieszenia postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Poddanie wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, jednak, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie "ppsa"), który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne. W myśl art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z przytoczonego przepisu wynika, że nie w każdej sytuacji, w której jednostka jest niezadowolona z działalności organów administracji publicznej, dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Podkreślić trzeba, że skargę można wnieść tylko w sytuacjach opisanych w powołanym wyżej przepisie. Jeżeli zaś skarga dotyczy przypadku niewymienionego w art. 3 § 2 ppsa, sąd administracyjny zobowiązany jest do jej odrzucenia, gdyż rozpatrując taką skargę wykroczyłby poza swoje kompetencje powierzone mu przez ustawodawcę. Odnosząc się do treści skargi M. W. i G. W., wyjaśnić trzeba, że uregulowany w ustawie z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266 ze zm.) tryb udzielania pomocy mieszkaniowej ma dwa etapy. W pierwszym etapie wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega przeanalizowaniu i weryfikacji, a następnie wydawane jest rozstrzygnięcie o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu. W drugim etapie postępowania, w razie skierowania do zawarcia umowy, wnioskodawca zawiera umowę najmu z zarządcą budynku. Działanie właściwego organu w pierwszym etapie nie stanowi ani oferty zawarcia umowy, ani negocjacji umowy i dlatego działania te mają charakter administracyjnoprawny, ponieważ rozstrzygają o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Z reguły poprzedza ono etap drugi, stanowiący już czynności o charakterze cywilnoprawnym. Podkreślić trzeba, że uprawnienie skarżących do lokalu socjalnego nie znajdowało uzasadnienia w akcie administracyjnym, wydanym na podstawie przepisów o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, lecz z wyroków sądowych, a mianowicie najpierw wyroku Sądu Rejonowego z dnia 16 lutego 2006r. sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 lutego 2007r. sygn. akt [...], którym oddalono apelację skarżących od wyroku Sądu I instancji. O charakterze prawnym czynności podejmowanych w wyniku realizacji wyroku w sposób wyraźny stanowi przepis art. 14 ust. 6 ustawy o ochronie praw lokatorów. Wynika z niego, że orzekając o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym zaskarżone w niniejszej sprawie skierowanie skarżących do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. K stanowiło ofertę zawarcia umowy i dlatego nie może być uznane za rozstrzygniecie w indywidualnej sprawie załatwiane w drodze decyzji na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bądź czynność z zakresu administracji publicznej, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Potwierdza to także treść art. 22 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, który stanowi, że z zasobu mieszkaniowego gminy wydziela się część lokali, które przeznacza się na wynajem jako lokale socjalne. Z kolei z art. 23 tej ustawy wynika, że uzyskanie prawa do lokalu socjalnego następuje na podstawie umowy najmu. Zarówno oferta zawarcia umowy, jak i sama czynność zawarcia umowy najmu stanowi czynność cywilnoprawną, a więc w przypadku kwestionowania przez stronę zainteresowaną jej warunków, jako sprawa cywilna podlega rozstrzygnięciu przed sądem powszechnym na podstawie art. 1 i art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 20 lipca 2012r. sygn. akt I OSK 2236/11. Ponadto w wyroku tym powołano się na wcześniejsze orzeczenia NSA dotyczące tej kwestii, a mianowicie postanowienia z dnia 22 lipca 2010r. sygn. akt I OSK 362/10 i z dnia 10 lutego 2012r. sygn. akt I OSK 2192/11 oraz wyrok z dnia 3 listopada 2010r. sygn. akt I OSK 885/10 (wszystkie wymienione orzeczenia opublikowane zostały w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach Sądów Administracyjnych dostępnej pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie na czynność Prezydenta Miasta, jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa.