III SA/Kr 217/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędziowie WSA Ewa Michna Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant sekretarz sądowy Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi U. K., I. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 2 grudnia 2024 r. nr IG-II.7221.132.2024.KG w przedmiocie ujawnienia w danych ewidencyjnych zmiany przebiegu granic oddala skargę. Przedmiotem skargi U. K. i I. K. (dalej: "skarżący") była decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 2 grudnia 2024 r. (znak IG-II.7221.132.2024.KG) utrzymująca w mocy decyzję Starosty Miechowskiego z 10 października 2024 r. (znak GG.6620.196.2023.EB) w przedmiocie ujawnienia w danych ewidencyjnych zmiany przebiegu granic. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: 1. Pismem z 21 sierpnia 2023 r. Starosta Miechowski wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków w działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w obrębie W. w gminie M. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte ze względu na niemożność równoczesnego wprowadzenia przebiegu granic wynikającego z postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy z 30 listopada 2022 r (sygn. akt [...]), ugody zawartej 7 grudnia 2020 r. (sporządzonej w ramach operatu nr [...]) - bez ingerencji w przebieg granic działek sąsiednich, z uwagi na charakter techniczny i prawidłowe działanie usług danych przestrzennych związanych z prowadzonymi przez Starostę bazami danych. 2. Decyzja organu I instancji z 12 marca 2024 r. orzekająca o aktualizacji danych ewidencyjnych - w związku z odwołaniem skarżących została uchylona przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 30 kwietnia 2024 r. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, tj. dokumentacji, na podstawie której wykazany był dotychczasowy przebieg granic. W aktach sprawy nie stwierdzono jakichkolwiek dokumentów z założenia ewidencji gruntów (map, szkiców, wykazów, protokołów ustalenia stanu władania, szkicu reambulacyjnego, dokumentacji z uregulowania własności gospodarstw rolnych, etc.). Ponadto organ odwoławczy uznał, że dokumentacja na podstawie której dokonana miałaby być aktualizacja ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granic działki nr [...] z działkami nr [...] i nr [...], tj. operat nr [...] nie spełnia wymogów przewidzianych w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r., poz. 219 dalej "rozporządzenie egib"), bowiem przebieg granic działki nr [...] od strony północnej, tj. z działkami nr [...] i nr [...], wykazano w drodze czynności kameralnych. Ponadto organ II instancji stwierdził wówczas, że przedstawiony w postępowaniu operat będący wynikiem wyłącznie kameralnych analiz aktualnych i archiwalnych dokumentów geodezyjnych i kartograficznych oraz obliczeń dokonanych na podstawie danych z pomiaru kartometrycznego, bez określenia współrzędnych punktów granicznych działki nr [...] z działkami nr [...] i nr [...] w sposób pozwalający na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy, nie może stanowić podstawy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. 3. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Starosta Miechowski decyzją z 10 października 2024 r. (znak: GG.6620.196.2023.EB) orzekł o ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W., gmina M. przebiegu granic działek ewidencyjnych w następujący sposób: • działki nr [...] z działką nr [...] od punktu P4 przez punkty 13F, 12F, 15F, 11F, 10F, 9F, do punktu 8F, zgodnie postanowieniem sygn. akt [...] z 30.11.2022 r • działki nr [...] z działką nr [...] od punktu 8F przez punkt 104p do punktu 103p zgodnie z protokołem ustalenia granic zawartym w operacie [...] przyjętym do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej "PZGiK") w dniu 5 lutego 2024 r. Odcinki granicy pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] od punktu 8F przez punkt 104p do punktu 103p oznacza się jako sporne odcinki granic działek ewidencyjnych. • działki nr [...] z działką nr [...] od punktu 103p do punktu 31-177p zgodnie ze szkicem aktualizacji bazy danych EGiB i wykazem współrzędnych punktów granicznych zawartych w operacie [...] przyjętym do PZGiK w dniu 6 września 2024r. • działki nr [...] z działką nr [...] od punktu 31-177p przez punkt 1 do punktu 2 zgodnie ze szkicem aktualizacji bazy danych EGiB i wykazem współrzędnych punktów granicznych zawartych w operacie [...] przyjętym do PZGiK w dniu 6 września 2024 r. Odcinki granicy pomiędzy działką nr [...] z działką nr [...] od punktu 31-177p przez punkt 1 do punktu 2 oznacza się jako sporne odcinki granic działek ewidencyjnych • działki nr [...] z działką nr [...] od punktu 2 przez punkty 3, 4, 5, 6, 7 do punktu 8 zgodnie ze szkicem aktualizacji bazy danych EGiB i wykazem współrzędnych punktów granicznych zawartych w operacie [...] przyjętym do PZGiK w dniu 6 września 2024 r. Odcinki granicy pomiędzy działką nr [...] z działką nr [...] od punktu 2 przez punkty 3, 4, 5, 6, 7 do punktu 8 oznacza się jako sporne odcinki granic działek ewidencyjnych • działki nr [...] z działką nr [...] od punktu 8 do punktu P4 zgodnie ze szkicem aktualizacji bazy danych EGiB i wykazem współrzędnych punktów granicznych, zawartych w operacie [...] przyjętym do PZGiK w dniu 6 września 2024r. Odcinki granicy pomiędzy działką nr [...] z działką nr [...] od punktu 8 do punktu P4 oznacza się jako sporne odcinki granic działek ewidencyjnych • działki ewidencyjnej nr [...] z działką nr [...] od punktu 100 przez punkty e25, e24, 101 do punktu 102 - zgodnie z zawartą ugodą w dniu 7 grudnia 2020 r., sporządzoną w ramach operatu [...] przyjętego do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 11 lutego 2021 r • działki nr [...] z działką nr [...] od punktu 2 do punktu 31-15033 - ze szkicem aktualizacji bazy danych EGiB i wykazem współrzędnych punktów granicznych, zawartych w operacie [...] przyjętym do PZGiK w dniu 6 września 2024r. Granicę pomiędzy działką nr [...] z działką nr [...] od punktu 2 do punktu 31-15033 oznacza się jako granicę sporną działek ewidencyjnych • działki ewidencyjnej nr [...] z działką nr [...] od punktu 8 do punktu 31-15026 - ze szkicem aktualizacji bazy danych EGiB i wykazem współrzędnych punktów granicznych, zawartych w operacie [...] przyjętym do PZGiK w dniu 6 września 2024 r. Odcinek granicy pomiędzy działką nr [...] z działką nr [...] od punktu 8 do punktu 31-15026 oznacza się jako sporny odcinek granicy działek ewidencyjnych II. Zmianę powierzchni działki nr [...] z 0.0400 na 0.0442 ha zgodnie z wykazem zmian gruntowych zawartym w operacie [...] przyjętym do PZGiK w dniu 6 września 2024r. III. Zmianę powierzchni z 0.0400 na 0.0279 ha i użytku z LslV na Br-Rllla, w działce nr [...] zgodnie z wykazem zmian gruntowych zawartym w operacie [...] przyjętym do PZGiK w dniu 6 września 2024r. IV. Zmianę powierzchni dziatki nr [...] z 0.1400 na 0.1304 ha zgodnie z wykazem zmian gruntowych zawartym w operacie [...] przyjętym do PZGiK w dniu 6 września 2024r. V. Zmianę powierzchni dziatki nr [...] z 0.0800 na 0.0229 ha zgodnie z wykazem zmian gruntowych zawartym w operacie [...] przyjętym do PZGiK w dniu 6 września 2024r. W uzasadnieniu decyzji organ oświadczył o uzupełnieniu akt sprawy o operat techniczny nr [...] przyjęty do przyjętym do PZGiK w dniu 6 września 2024 r. Wyjaśnił, że ewidencję gruntów dla wsi W. gromada P. założono na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 1955 Nr 6, poz. 32) oraz instrukcji Ministerstwa Rolnictwa z dnia 21 kwietnia 1955 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów na obszarze gromad, osiedli i miast nie stanowiących powiatów (M.P. 1955 Nr 38, poz. 379). W latach 60-tych ustalony został stan władania i sporządzone protokoły z tego ustalenia. Zostały założone rejestry gruntów, gdzie wykazano działki nr: [...] o pow. 0,04 ha, [...] o pow. 0,14ha, [...] o pow. 0,04 ha, [...] o pow. 1,26 ha oraz nr [...] o pow. 0,08 ha. Następnie własność działek o nr. [...], [...], [...] i [...] została uregulowana Aktami Własności Ziemi odpowiednio AWZ [...] z 17 grudnia 1975 r., AWZ [...] z 23 grudnia 1975 r. oraz postanowieniami Sądu Rejonowego w Miechowie sygn. akt [...] z 26 czerwca 1990 r., sygn. akt [...] z 25 listopada 1993 r. Działka nr [...] stała się własnością Gminy Miechów z mocy prawa stwierdzoną decyzją Wojewody Małopolskiego z 26 września 2012 r. znak: WS-VII.7532.1.491.2012.AB. Organ I instancji ustalił, że aktualnie w rejestrze gruntów i budynków obrębu W. figurują w jednostce rejestrowej: - G.63 działka nr [...] o pow. 1,2600 ha jako własność S. i D. K., - G.204 działki: nr [...] o pow. 0,0400 ha i nr [...] o pow. 0,1400 ha jako własność I. i U. K., - G.195 działka nr [...] o pow. 0,0400 ha jako własność K. i S. P., - G.2 działka nr [...] o pow. 0,0800 ha i nr [...] o pow. 0,0200 ha jako własność Gminy Miechów, - G.234 działka nr [...] o pow. 3,7654 ha jako własność Skarbu Państwa w zarządzie Zarządu Dróg Powiatowych w Miechowie. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że w pełni zgadza się z wynikami kontroli dokonanymi przez organ odwoławczy, iż za nieustaloną uznać należy cała granicą działki nr [...] z działkami [...] i [...]. Organ odwołał się do operatu [...] wskazując, że wykonawca tej pracy ustalał jedynie północną granicę działki nr [...] z działką [...]. Dokonano tego poprzez odsunięcie równoległe granicy południowej tej działki o 3 m w kierunku północnym. Wykonawca wskazał, że punkty leżące na południowej granicy tej działki spełniają kryteria dokładnościowe. Szerokość działki wynosząca 3 m została określona na szkicu polowym nr 15 w operacie założenia ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji wskazał, że stosując się do zaleceń zawartych w decyzji organu odwoławczego z 21.06.2024 r. powołał biegłego (S. Z.), którego zadaniem było sporządzenie opinii o przebiegu północnej granicy działki nr [...] wraz ze stosowną dokumentacją do aktualizacji rejestru. Z tej pracy został sporządzony operat zarejestrowany pod nr [...]. Ustalenie granicy działki nr [...] z działkami sąsiednimi nastąpiło na podstawie par. 33 pkt 3 rozporządzenia. W operacie stwierdzono, że granicę działki nr [...] z działkami nr [...] oraz [...] uzyskano poprzez odsunięcie w kierunku północnym jej południowej granicy, tak aby zachować szerokość działki [...] wynoszącą 3 m, określoną szkicu nr 15 z operatu założenia ewidencji gruntów. Z kolei południowa granica została ustalona na podstawie wyroku [...] z dnia 30.11.2022 – do operatu [...] oraz operatem [...] – która to granica została oznaczona jako sporna. Granica została od punktu 31-177p (istniejąca rura stalowa), przez punkty 1 i 2 (istniejący palik), punkt 3 (punkt w budynku), punkty 4-8. Punkty wspólne dla działek [...], [...] oraz 8- zostały ustalone operatem [...], a mimo to wykonawca operatu [...] dokonał zmiany punktu wspólnego dla działek [...], [...] i [...], ustalając go w punkcie 103p, to w miejscu tym szerokość działki [...], która powinna wynosić 3m nie jest zachowana. Z kolei granicę działki nr [...] i [...] ustalono od punktu 2 do 31-15033 (granicznik betonowy), między działami [...] i [...] od punktu P$ do punktu 8, a część granicy między działkami [...] i [...] od punktu nr 8 do pkt nr 31-15026 (istniejący granicznik betonowy). Geodeta podał, że strony nie wyraziły zgody na tak ustalone granice, przez co oznaczono je jako sporne. Organ przyjmując ustalenia operatu [...] – dokonał analizy przyjętych punktów granicznych i wskazał, że spełniają one kryteria dokładnościowe, czego konsekwencją jest także aktualizacja powierzchni działek. 4. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli U. i I. K., nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem, wnosząc o ujawnienie tych granic w sposób odpowiadający stanowi prawnemu oraz stanowi spokojnego posiadania. Dodatkowo odwołujący się, wnieśli o dopuszczenie dowodu ze świadków na okoliczność miejsca wjazdu, czasookresu posadowienia studni, zakresu korzystania przez uczestników ze spornych dziatek. 5. Decyzją z dnia 2 grudnia 2024 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ stwierdził, że na podstawie powyższej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do PZGiK zasadnym było dokonanie aktualizacji istniejących w ewidencji wpisów wskazanych w sentencji zaskarżonej decyzji. W jego ocenie, brak akceptacji wyniku ustalenia przez wszystkie zainteresowane podmioty, nieusprawiedliwiona nieobecność na gruncie podmiotu prawidłowo zawiadomionego lub odmowa podpisania protokołu, nie powodują niemożności ustalenia przebiegu granic w trybie § 33 ust. 2 lub ust. 3 rozporządzenia egib. Wyjaśnił, że przepisy § 33 stanowią bowiem, że to geodeta uprawniony ustala przebieg granic działek ewidencyjnych. Wskazanie w protokole przez geodetę uprawnionego, że ustalenia przebiegu przedmiotowych granic dokonał na podstawie map jednostkowych oraz orzeczeń sądowych oznacza, że zastosował tryb określony w § 33 ust. 3 rozporządzenia egib. Organ odwoławczy, po analizie dostępnej dokumentacji dotyczącej wykazania przebiegu granic działek stanowiących przedmiot postępowania stwierdził, że czynności ustalenia przebiegu granic, których wyniki zawarte zostały w dokumentacji geodezyjnej - operatach: nr [...] oraz nr [...] (granica działki nr [...] z działką nr [...]) zostały wykonane zgodnie z przepisami rozporządzenia egib. Zdaniem organu, archiwalna dokumentacja obrazująca przebieg granic w kompleksie działek będących przedmiotem postępowania, a w szczególności przebiegu granic działki nr [...] zawiera rozbieżności i niejasności, a zawarte w nich informacje nie dają możliwości na jednoznaczne określenie przebiegu granic działki drogowej nr [...]. Szkice z pomiaru stanu władania nie zawierają miar pozwalających określić przebieg granic działki nr [...]. Na szkicu tym wskazano jedynie szerokość drogi - 3 metry. Również ze szkicu reambulacyjnego i miar na nim zawartych nie można jednoznacznie określić położenia (przebiegu granic działki drogowej nr [...]). Tym samym organ odwoławczy przyznał rację organowi I instancji, że zasadnym było pozyskanie danych dotyczących położenia granic w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów, organ odwoławczy podał, że błędne jest oczekiwanie skarżącego, że w ramach postępowania mającego na celu aktualizację danych ewidencyjnych dojdzie do załatwienia sporu o przebieg granic. Organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie aktualizacji istniejących w ewidencji wpisów. Podkreślił, że podstawą zmian w operacie ewidencyjnym nie może być tylko odmienna ocena stanu faktycznego na gruncie, ale przede wszystkim przewidziana prawem dokumentacja. Zasięg faktycznego użytkowania gruntu sam w sobie nie stanowi podstawy do aktualizacji przebiegu granic nieruchomości ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z tym stanem. Ponadto wskazał, że ustalony w trybie przepisów § 31-33 rozporządzenia egib przebieg granicy ewidencyjnej nie nadaje jej charakteru granicy prawnej i nie wyłącza rozstrzygnięcia sporu o zasięg prawa własności pomiędzy właścicielami sąsiednich działek w trybie postępowania rozgraniczeniowego. W obowiązującym stanie prawnym ustalenie przebiegu granic spornych poprzez określenie położenia punktów granicznych i linii granicznych i utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie może nastąpić na wniosek zainteresowanych w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości, gdzie organem właściwym jest wójt (burmistrz, prezydent miasta) wykonujący to zadanie jako zadanie własne gminy, a w dalszej kolejności - sąd. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wyraźnie odróżniają regulacje powiązane z ewidencją gruntów i budynków od problematyki rozgraniczenia nieruchomości. Odnosząc się do wniosku strony o dopuszczenie świadków na okoliczność miejsca ww. wjazdu, czasookresu posadowienia studni, zakresu korzystania przez uczestników ze spornych działek organ wyjaśnił, że w związku z rejestrowym i deklaratoryjnym charakterem ewidencji gruntów i budynków, w ramach której aktualizacji danych ewidencyjnych dokonuje się m.in. na podstawie udokumentowanych zmian, wniosek o dopuszczenie świadków nie mógł przynieść rezultatów oczekiwanych przez skarżących. W ocenie organu odwoławczego wszystkie okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione i udowodnione przez Starostę Miechowskiego, który zgodnie z przepisami obowiązującymi podczas prowadzenia postępowania i w dniu wydania decyzji, w oparciu o całokształt materiału dowodowego, w tym operaty techniczne nr [...] i nr [...], ugodę z 7 grudnia 2020 r. zawartą w operacie rozgraniczenia nr [...], postanowienie z 30 listopada 2022 r. sygn. akt [...] Sądu Okręgowego w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy o rozgraniczeniu zgodnie z operatem [...], prawidłowo orzekł o aktualizacji danych zawartych w bazie danych operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu W., gmina M. Tym samym organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie i nie dostrzegł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji. 6. W skardze na opisaną decyzję skarżący zarzucili naruszenie: a) art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego ograniczającą się wyłącznie do ustalenia sporu granicznego między właścicielami i pominięcie faktu, że do sprawy dołączone zostały mapy z 3 kwietnia 2024 i 14 kwietnia 2022 r., z których wynika fakt rzeczywistego przebiegu spornej granicy tj. - czerwona linia przebiegu granic, czyli działek [...] z [...] i [...], winna przebiegać tak, że winna być o jeden metr przesunięta w kierunku południowym, co najmniej o jeden metr - na działce [...], zaś na działce [...] przynajmniej 2-3 metry; czerwona granica nie była nigdy taka szeroka, jak ujawniona w zaskarżonej decyzji, - niebieska linia przebiegu granic, czyli działki [...] z [...] została ustalona, zdaniem skarżących zbyt szeroko, w historii korzystania z tego gruntu wynika, że nigdy nie było takiej szerokiej drogi, a teraz jest ujawniony stan na zasadniczo 3 metry, z wyjątkiem wyjazdu od strony drogi numer 8, gdzie na styku z nią jest załamanie do około 1,70 metra. W tej sytuacji skarżący stwierdził, że nie ma wyjazdu na działkę [...], a zawsze był tam wjazd, co wynika z faktu, że przy tym wjeździe jest położona studnia, i zawsze ta studia tam była, więc wjazd nie mógł się zmienić, zawsze był tam wjazd na działkę [...]. Skarżący zwrócił uwagę, że znajduje się tam 13 metrów drenów, więc droga nie mogła się przesunąć. Dreny te powstały około 60 lat temu, tj. wtedy, kiedy powstała droga. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Ponadto wnieśli o zobowiązanie organu do prowadzenia postępowania pod kątem o ujawnienia tych granic w sposób odpowiadający stanowi prawnemu oraz stanowi spokojnego posiadania. 7. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: 8. Skarga podlegała oddaleniu. 9. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z 2.12.2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Miechowskiego z 10.10.2024 r . o ujawnieniu z urzędu w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. danych obejmujących przebieg granic działek ewidencyjnych w sposób wskazany w pkt 3 uzasadnienia. 10.1. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (aktualny publikator Dz. U. z 2024 r., poz. 1151; dalej u.p.g.k.). Zgodnie z art. 2 pkt 8 u.p.g.k. przez ewidencję gruntów i budynków rozumieć należy system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. 10.2. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że rejestr ewidencji gruntów ma charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że dane w nim zawarte nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości, lecz stanowią jedynie potwierdzenie stanu prawnego zaistniałego wcześniej (por. wyrok NSA z 19 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1764/10). Na podstawie wpisów do tejże ewidencji strona nie nabywa więc prawa. Nadto, podkreślić trzeba, że zmiany w ewidencji gruntów i budynków - nie rozstrzygają także sporów o prawo, nie nadają, ani nie ujmują praw rzeczowych. Żądaniem wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można bowiem dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Akcentowany więc wyżej, deklaratoryjny charakter wpisów do ewidencji wskazuje bowiem na to, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z innych zdarzeń (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2003/19). Skoro więc ewidencja nie rozstrzyga sporów co do gruntów, to spory powstające na tle prawa własności, w tym zakresu i sposobu korzystania z nieruchomości, mogą być rozstrzygane przed sądami powszechnymi lub w innych, odrębnych postępowaniach administracyjnych (np. o rozgraniczenie nieruchomości). Reasumując powyższe należy więc stwierdzić, że dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków (na wniosek lub z urzędu) nie może stanowić podstawy dochodzenia, ani udowodnienia przez inny podmiot, jego praw właścicielskich, tudzież uprawnień do władania określoną nieruchomością lub jej częścią. W żadnym razie rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest bowiem rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, jaki jest zasięg tego prawa lub jakie są jego ograniczenia. Jak podnosi się przy tym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, błędne jest oczekiwanie, że w ramach postępowania mającego na celu aktualizację danych ewidencyjnych dojdzie do załatwienia sporu o przebieg granic, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie aktualizacji istniejących w ewidencji wpisów (por. m.in. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1347/10). Spór o prawo własności (zasięg tego prawa) może zostać rozstrzygnięty we wskazanych już wyżej postępowaniach. 10.3. Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. Stosownie do art. 24 ust. 2a) u.p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek lub z urzędu. W tym, ostatnio wskazanym przypadku, aktualizacja odbywać się będzie, jeżeli zmiany informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27.07.2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2024 r, poz. 219; dalej rozporządzenie) precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa. Stosownie do par. 33 ust. 1 rozporządzenia ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych dokonuje geodeta posiadający uprawnienia zawodowe w zakresie, o którym mowa w art. 43 pkt 2 lub 5 ustawy, zwany dalej "geodetą uprawnionym", na podstawie zgodnych wskazań podmiotów, o których mowa w § 11 pkt 7 i § 12 pkt 1, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, jeżeli wskazywany przebieg nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalanych granic. Zgodnie z ustępem 2 w przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. Według ustępu 3. cytowanego przepisu, w przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów. 11. W kontrolowanej sprawie ujawnienie nowych danych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. nastąpiło z urzędu. Motywem wszczęcia tego postępowania było stwierdzenie występowania rozbieżności między funkcjonującym w ewidencji przebiegiem granic działek (nr [...] – działka drogowa, nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]), a treścią przyjętych do zasobu dokumentów. Podstawą dokonanej przez organ czynności były: operat o numerze [...] (co do przebiegu granic działek: [...] z działkami nr [...], [...], [...] oraz [...]), a nadto o numerze [...] (co do przebiegu granic działek: [...] z [...]), jak też uwzględniona została decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Miechów z 17.03.2021 r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego w związku z ugodą dotyczącą przebiegu granic działki [...] i [...] stanowiącej część operatu nr [...] oraz dokumentacja sporządzona w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Krakowie w sprawie [...] (operat [...]). W realiach kontrolowanej sprawy zwrócić należy szczególną uwagę na te ustalenia organów administracji, z których wynikało, iż z uwagi na brak spójności danych ewidencyjnych wynikających z przywołanej wyżej ugody z dnia 7.12.202 (dz, [...] i [...]) oraz postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z 30.11.2022 r., jak też z opracowanych wcześniej operatów technicznych (nr [...]) - nie był poprawnie ustalony (odzwierciedlony w ewidencji gruntów) przebieg granicy działki drogowej nr [...] z działkami stanowiącymi własność skarżących, tj. działami nr [...] i [...]. Wskazana okoliczność stanowiła asumpt do zlecenia biegłemu sporządzenia pracy geodezyjnej w zakresie obejmującym ustalenie przebiegu przedmiotowych granic działek (operat nr [...]). Sporządzone w ramach tej pracy geodezyjnej sprawozdanie techniczne - w punkcie 3. (k. 460-462 oraz 459) obrazuje wykonaną przez biegłego analizę znajdującej się w zasobie miarodajnej dokumentacji geodezyjnej, a odnoszącej się do przedmiotowych granic nieruchomości. Analiza tych dokumentów potwierdziła stanowisko o występowaniu istotnych różnic w przebiegu granic działek nr [...], [...], [...] [...] – pomiędzy dokumentację archiwalną, a bazą danych e.g.i.b. Sprawozdanie to przy tym jasno prezentuje przyjętą przez wykonawcę pracy metodykę w zakresie ustalenia kluczowych w sprawie parametrów odnoszących się do ustalenia przebiegu granicy działek nr [...] i [...] (stanowiących własność skarżących) z działką drogową nr [...]. W tym względzie dostrzec należy, iż biegły wyznaczając tę granicę wziął pod uwagę informacje zawarte w pierwotnej ewidencji (szkic nr 15), które wskazywały na to, iż szerokość działki drogowej wynosi 3 metry. Uwzględniając zatem ten ostatnio wskazany parametr oraz dane o przebiegu granicy działki drogowej [...] wynikające z postanowienia Sądu Okręgowego oraz ugody (por. wyżej) geodeta obliczył współrzędne punktów granicznych północnej (nieustalonej dotychczas) granicy tej działki poprzez odsunięcie o 3 metry jej granicy południowej (której przebieg – co już wskazano, ustalony został w innych postępowaniach) w kierunku północnym i stwierdzonym punktom nadał trybuty SPD=2 oraz SD = 2. Nadto, w zakresie punktów wyznaczających granice działek, geodeta uwzględnił istniejące na gruncie elementy, takie jak: graniczniki betonowe, stalowa rura. Czyniąc ustalenia, słusznie biegły oparł się na par. 33 ust. 3 rozporządzenia (por. wyżej), skoro w zakresie przebiegu granic ocenianych działek brak było zgodnych oświadczeń stron, a nadto nie było możliwe określenie ostatniego spokojnego stanu posiadania. Wobec braku akceptacji przez skarżących oraz przedstawiciela gminy okazanej granicy, zasadnym było też oznaczenie ustalanych granic jako "spornych". Takie działanie zgodne jest z par. 33 ust. 6 pkt 4 rozporządzenia, który mówi, że: integralną częścią protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych są szkice graniczne sporządzone przez geodetę uprawnionego, które zawierają informacje o spornych odcinkach granic działek ewidencyjnych (por. k. 446-448). W ocenie Sądu, prawidłowość tych czynności nie budzi wątpliwości, przez co zasadne było też recypowanie stwierdzonych przez biegłego ustaleń do treści sentencji decyzji organu I instancji, utrzymanej następnie w mocy decyzją zaskarżoną w tej sprawie. Wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały należycie ustalone i uwzględnione. Odnośnie zarzutów skargi wskazać należy, iż zasadniczy argument skarżących sprowadzał się do oczekiwania przesunięcia granicy działek nr [...] z dz. [...] o jeden metr w kierunku południowym, zaś na działce [...] o przynajmniej 2-3 metry. Zwrócić jednak należy uwagę, że na poparcie tych oczekiwań skarżący nie przedłożyli miarodajnej dokumentacji geodezyjnej, która mogłaby podważać trafność ustaleń biegłego powołanego w sprawie, a w konsekwencji podważać także przyjęty przez organ kierunek rozstrzygnięcia tej sprawy. Nadto, oczekiwanie skarżących "przesunięcia granicy" dotyczy w istocie sporu o zasięg prawa własności. W tym natomiast względzie stwierdzić trzeba trafność stanowiska organu odwoławczego, iż błędne jest stanowisko skarżących, że w ramach postępowania aktualizacyjnego dane ewidencyjne dojdzie do załatwienia sporu o przebieg granic. Skoro bowiem skarżący uważają, że przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami przebiega inaczej, niż to jest odzwierciedlone aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków, to rozstrzygnąć ten spór należy i można tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym. Dopiero wynik postępowania rozgraniczeniowego dać może podstawę do dokonania przez organy ewidencyjne aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granicy pomiędzy spornymi nieruchomościami (por. w tym względzie punkt 11.2 niniejszego uzasadnienia). 12. Mając na uwadze przedstawione oceny, Sąd skargę oddalił. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 151 ustawy z 30.008.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935).