I OSK 2003/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-06-23
Skład orzekający: Rafał Stasikowski, Roman Ciąglewicz, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, jeśli dowody te były już przedmiotem oceny w postępowaniu administracyjnym lub przed sądem pierwszej instancji, a ich celem jest ponowne ustalenie stanu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów jedynie w ściśle określonych przypadkach, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Nie jest to jednak narzędzie do ponownego ustalania stanu faktycznego ani do zwalczania ustaleń, z którymi strona się nie zgadza. Dowody te muszą pozostawać w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. W sytuacji, gdy dokumenty były już przedmiotem oceny organów lub sądu pierwszej instancji, a ich celem jest jedynie kwestionowanie ustaleń faktycznych, sąd nie ma obowiązku ich przeprowadzania.Stan faktyczny
Skarżąca R. D. wniosła zarzuty dotyczące modernizacji ewidencji gruntów i budynków z 2010 r., twierdząc, że błędnie przedstawiono granicę jej działki z drogą publiczną, co pozbawiło ją dostępu do tej drogi. Po odmowie uwzględnienia zarzutów przez organy administracji i uchyleniu decyzji przez WSA, organy ponownie odmówiły zmiany danych, wskazując na brak podstaw prawnych i dowodowych. WSA w Warszawie oddalił skargę, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną skarżącej, która zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Rafał Wolnik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 40/19 w sprawie ze skargi R. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 40/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, oddalił skargę.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne:
W 2010 r. na terenie m.in. obrębu [...], z urzędu była przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków. Jej celem było przekształcenie dotychczasowych kartograficznych danych ewidencji gruntów i budynków prowadzonej w postaci graficznej (rysunek na foliach) do postaci cyfrowej (numerycznej). Informacja, że opracowany operat opisowo-kartograficzny stał się operatem ewidencji gruntów i budynków została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] marca 2011 r. Tym samym dane z tego operatu stały się obowiązującymi danymi ewidencyjnymi.
W dniu [...] lutego 2016 r. skarżąca wystąpiła do organu ewidencyjnego z zarzutami odnośnie tej modernizacji. W jej ocenie w obecnej ewidencji błędnie została przedstawiona granica jej działki na odcinku z działką [...] - drogą publiczną, co pozbawiło ją dostępu do tej drogi. W ocenie skarżącej działka [...] miała ok. 5 m wspólną granicę z tą drogą, podczas gdy według obecnych danych ewidencji ma tylko 0,62 m.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., powołując się na art. 24a ust. 10 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie: Dz.U. z 2020 r., poz. 276), zwanej dalej p.g.i.k., orzekł o odrzuceniu zarzutów.
Decyzją z dnia [...] października 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił ww. decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków odnośnie w żądanym przez skarżącą zakresie.
Wyrokiem z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt. VIII SA/Wa 1055/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia [...] października 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2016 r. Sąd zobowiązał organy do wnikliwej analizy argumentacji skarżącej, w szczególności do zweryfikowania na jakich odcinkach kwestionowana jest granica oraz jakie argumenty przemawiają za odmiennym wykazaniem przebiegu tej granicy. Wskazał na rozważenie konieczności przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych w postaci geodezyjnych pomiarów terenowych oraz umożliwienie innym właścicielom działek sąsiadującym z nieruchomością skarżącej, mającym interes prawny, udziału w toczącym się postępowaniu.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2018 r. odmówił żądanej przez skarżącą zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków.
Organ I instancji wskazał, że praca geodezyjna potwierdziła, iż przeprowadzając modernizację ewidencji gruntów w spornym obrębie nie dokonano żadnych zmian w przebiegu granic działki skarżącej oraz nie zmieniono jej powierzchni, co w efekcie skutkowałyby zmniejszeniem dostępu tej działki do drogi publicznej. Brak zgody stron na ustalenie przebiegu odcinków granic przedmiotowych działek potwierdził istniejący spór między sąsiednimi nieruchomościami. Organ ewidencyjny wskazał, że nie ma podstaw do ujawniania w miejsce danych aktualnych - danych wynikających z dokumentów sporządzonych przed dokumentem najbardziej aktualnym, byłoby to sprzeczne z obowiązkiem utrzymania ewidencji w stanie aktualności.
Rozpoznając odwołanie skarżącej od powyższej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie doszło do zmiany przebiegu granicy działki [...] . W państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym nie ma dokumentów, które pozwalałyby na wprowadzenie w ewidencji innych niż istniejące współrzędnych punktów załamania granic ww. działki.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie i dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków działki [...] z drogą publiczną [...] i działką [...] . Skarżąca podniosła, że błędem jest twierdzenie organów, że w wyniku modernizacji geodezyjnej nie doszło do zmiany przebiegu granicy działki [...] , skoro granice nie odpowiadają stanowi prawnemu. Wskazała, że rozgraniczenie i podział działek [...] i [...] [...] nastąpił przed Sądem [...] w [...][...] kwietnia 1949 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a., wskazał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji powołał się na wstępie na wynikającą z art. 153 p.p.s.a. zasadę związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1055/16. W ocenie Sądu kontrolowane obecnie rozstrzygnięcia organów orzekających nie naruszają art. 153 p.p.s.a., ani też przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (obecnie: Dz.U. z 2019 r., poz. 393), zwanego dalej rozporządzeniem.
Sąd pierwszej instancji za prawidłowe uznał stanowisko organów, że wystąpienie skarżącej powinno być rozpoznawane jako wniosek o zmianę dotychczasowych danych objętych ewidencją gruntów i budynków. W ocenie Sądu, przed wydaniem kwestionowanych decyzji, organy podjęły wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia 19 lipca 2017 r., uzupełniły postępowanie administracyjne.
Sąd wskazał dalej, że niesłuszne są zarzuty skarżącej, iż w wyniku modernizacji ewidencji gruntów dokonano zmian przebiegu granicy jej działki. W aktach sprawy brak jest bowiem jakiejkolwiek dokumentacji opracowanej zgodnie z obecnymi standardami technicznymi, która określałaby współrzędne punktów załamania granic działki [...] odmiennie, niż wykazane jest to w ewidencji gruntów i budynków. Nadto wykazano, że na przedmiotowym odcinku granicy działki [...] istnieje spór graniczny. A zatem odmienny od obecnie wykazanego w ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działki [...] może zostać określony jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego lub ustalenia linii granicznych w postępowaniu przed sądem cywilnym. Powyższe, w ocenie Sądu, potwierdza, że podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...] (operat nr [...]) nie dokonano żadnych zmian w przebiegu granicy działki [...] , które w skutkowałyby zmniejszeniem dostępu tej działki do drogi publicznej.
Zdaniem Sądu skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów, które mogłyby wskazywać na inny przebieg spornej granicy. Zmiany w ewidencji gruntów i budynków odnośnie przebiegu granic mogą zaś zostać wprowadzone na podstawie operatu geodezyjnego zawierającego współrzędne punktów załamania granic. Skarżąca takiego operatu nie przedłożyła. Sąd zauważył również, że dokumenty na które skarżąca powołała się dopiero przed Sądem nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie. Nie dysponował nimi też biegły geodeta sporządzający opinię, tj. operat techniczny w tej sprawie. Przywoływane przez skarżącą dokumenty z 1949 r., jak również mapa z 1912 r. powstały przed założeniem ewidencji gruntów i budynków, zatem mogą stanowić podstawę wprowadzenia zmian w tej ewidencji jedynie wraz z odpowiednim opracowaniem geodezyjnym odnoszącym występujące na planie dane dotyczące granic do współrzędnych punktów załamania granic.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływa na wynik sprawy tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku niedostrzeżonym przez Sąd I instancji naruszeniem przez organy obu instancji art. 7 i art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia jedynie o dane ze szkicu granicznego i protokołu ustalenia przebiegu granic oraz operat techniczny i nieuwzględnienie dowodów przedkładanych przez skarżącą na posiedzeniu WSA w dniu 10 kwietnia 2019 r.;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów dołączonych przez skarżącą na posiedzeniu Sądu I instancji w dniu [...] kwietnia 2019 r.;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w związku z naruszeniem w postępowaniu administracyjnym przez organy administracji art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegającym na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i braku zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i zaakceptowanie tego stanu przez Sąd I instancji;
4. art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na pominięciu przez WSA w Warszawie przy orzekaniu dowodów z pism złożonych przez skarżącą na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r.;
5. art. 7, art. 9, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - wszystkie pozostające w związku z ark 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., gdyż z uwagi na ich naruszenie należało orzec o uchyleniu decyzji administracyjnej w całości;
6. art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niezastosowanie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. - co skutkowało oddaleniem skargi w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;
7. art. 133 § 1 p.p.s.a. (względnie art. 134 § 1 p.p.s.a.) i art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 365 § 1 k.p.c. oraz art. 366 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie przez organy oraz kontrolujący je Sąd I instancji ich związania motywami zawartymi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku sądu powszechnego Sądu [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 1949 r., sygn. akt [...].
Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Dodatkowo na podstawie art. 106 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:
- dokumentów z 1949 r., złożonych na posiedzeniu WSA w Warszawie w dniu [...] kwietnia 2019 r., jak również mapy z 1912 r. oraz orzeczenia Sądu [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 1949 r., sygn. akt [...], pisma Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., oraz pisma tego organu z dnia [...] października 2018 r. oraz planu [...] wraz z wykazem miar na okoliczności podniesione w skardze kasacyjnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka przedstawiła argumenty na poparcie swoich zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do złożonego przez skarżącą kasacyjnie wniosku dowodowego, wskazać przyjdzie, że o ile dowód z dokumentu przeprowadzany w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymagałby weryfikacji lub skonfrontowania z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, postępowanie sądowe przekroczyłoby niewątpliwie dopuszczalny, legalny zakres postępowania dowodowego. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające wyłącznie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Według natomiast art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2.
Z powyższych norm prawnych wynika, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w przywołanym art. 106 § 3 p.p.s.a. Dowód uzupełniający z dokumentów sąd może przeprowadzić zarówno z urzędu, jak i na wniosek. Nadto celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny jest dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (por.m.in. wyroki NSA: z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/0; z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt II GSK 40/05).
Jak wynika z twierdzeń skarżącej, postulowane do przeprowadzenia dowody dotyczą dokumentów bądź to już wcześniej znajdujących się w aktach administracyjnych, bądź też zgromadzonych w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Dowody te były przedmiotem oceny w postępowaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał powody, dla których odmówił mocy dowodowej dokumentacji z 1912 r. ([...]). Z kolei Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, pod jakimi warunkami wnioskowane dowody mogłyby stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji ([...]).
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej kasacyjnie o przeprowadzenie na podstawie art. 193 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodów uzupełniających z dołączonych do skargi kasacyjnej dokumentów.
Kontynuując wątek dowodowy, odnieść się przyjdzie do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. Ten ostatnio wymieniony przepis nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2016 r., II OSK 1592/14; wyrok NSA z dnia 25 października 2015 r., I OSK 300/14; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., II FSK 1306/08, LEX nr 558886). Jak już wyżej wskazano, sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, nie jest natomiast jego rolą uzupełnianie materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2016 r., I GSK 1792/14). Ponadto dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyroki NSA: z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II OSK 840/11; z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2501/15). Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstawy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego za organ administracji bądź dokonywania ocen, które w przekonaniu Sądu powinny mieć miejsce na etapie postępowania administracyjnego jako konieczne dla podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Tymczasem dowody, na których skupia się skarżąca pozostawały bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, co dodatkowo stanowi o braku naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, przypomnieć przyjdzie, iż o skuteczności zarzutu opartego na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde naruszenie przepisów, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym wyrokiem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. W świetle art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno wiązać się z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest zatem uzasadnić, iż następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść zaskarżonego wyroku, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. W rozpoznawanej sprawie taki związek nie został dostatecznie wykazany.
Wobec faktu, że większość zarzutów oscyluje wokół braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i dokładnego ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym (art. 7, art. 9, art. 77, art. 80 k.p.a.), to rozważenia wymagało, czy poczynione w toku postępowania ustalenia były wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Zwrócić przyjdzie zatem uwagę, na co wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że z regulacji ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a zwłaszcza z art. 20, art. 22 i art. 24 tej ustawy wynika, iż ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne. Zmiany w ewidencji nie rozstrzygają sporów o prawo, nie nadają ani nie ujmują praw. Żądaniem wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że ewidencja nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (por.m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 sierpnia 1998 r., sygn. akt II SA 766/98; 14 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2566/12; 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13). Podkreślić trzeba, że ewidencja gruntów i budynków jedynie potwierdza stan zaistniały wcześniej, a więc rejestruje zmiany dokonane w innych postępowaniach. Przy czym, co istotne w niniejszej sprawie, punktem wyjścia dla oceny aktualności tej ewidencji, jest wynik przeprowadzonej w 2010 r. modernizacji. Po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...]7 marca 2011 r. ([...]), Informacji Nr 1 Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie projektu operatu opisowo-kartograficznego, który staje się operatem ewidencji gruntów i budynków - dane w nim zawarte stały się obowiązujące (art. 24a ust. 8 p.g.i.k.). Tak dokonana aktualizacja nie została podważona w prawem przewidzianym terminie.
Przypomnieć przyjdzie, że zgodnie z art. 24a ust. 12 p.g.i.k., zarzuty do danych ewidencyjnych zgłoszone po terminie określonym w art. 24a ust. 9, traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, co zasadnie uczyniły organy w kontrolowanym postępowaniu. W tym jednak przypadku, nanoszone na wniosek zmiany w ewidencji muszą być udokumentowane i nowopowstałe w stosunku do danych ewidencyjnych skutecznie przyjętych w trybie modernizacji.
Z powyższego wynika jednoznacznie, że ewentualna realizacja intencji skarżącej może obecnie nastąpić wyłącznie przy spełnieniu wymagań dotyczących trybu zmiany danych ewidencyjnych, w szczególności zaś w oparciu o dokumenty stanowiące podstawę wpisu sporządzone po dacie opublikowania informacji z 2011 r. To z kolei oznacza, że ewentualne uchybienia w zakresie ustaleń co do stanu faktycznego, których dopatruje się skarżąca w skardze kasacyjnej, pozostają bez wpływu na wynik sprawy.
Na koniec, odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia związania motywami zawartymi w uzasadnieniu postanowienia Sądu [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 1949 r., sygn. akt [...], wskazać przyjdzie, że zarzut ten również nie zasługiwał na uwzględnienie. Orzeczenie to wydane zostało w postępowaniu o dział spadku i wiążąca moc jego sentencji odnosi się do stanu prawnego (własnościowego) nieruchomości, nie zaś do stanu geodezyjnego. Wskazać też przyjdzie, że związanie wynikające z art. 365 § 1 k.p.c. odnosi się do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, podczas gdy skarżąca powołuje się na jego motywy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, natomiast druga strona postępowania nie zażądała jej przeprowadzenia.
Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło