I GSK 1792/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2717/13 w sprawie ze skargi A Spółki z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. I GSK 1792/14 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ( dalej: WSA ), oddalił skargę A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Skarżąca), na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (dalej: DIC) z dnia [...] września 2013r., wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że: Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie wydał w dniu [...] lipca 2013r., decyzję określającą Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 44.386,00 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Audi A8, nr nadwozia: [...]. Decyzja ta została doręczona Skarżącej w dniu 10 lipca 2013 r., a w dniu 25 lipca 2013 r. (data nadania przesyłki), Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji. Postanowieniem z dnia [...] września 2013r. DIC stwierdził uchybienie do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu powyższego postanowienie wskazał, że z potwierdzenia odbioru decyzji z dnia [...] lipca 2013r., określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym wynika, że została ona doręczona dniu 10 lipca 2013 r. Skarżąca miała prawo wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia powyższej decyzji, a więc do dnia 24 lipca 2013 r., zgodnie z art. 223 § 1, § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz.U. 2015 poz. 613 z późn. zm., dalej: ordynacja podatkowa) Natomiast odwołanie z dnia 23 lipca 2013 r. zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w Zielonej Górze w dniu 25 lipca 2013 r., a więc zostało złożone po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Organ pokreślił, że każde nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie, co uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Od powyższego postanowienia Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając błędne ustalenie uchybienia terminu do złożenia odwołania, faktu odbioru decyzji przez osobę uprawnioną do odbioru korespondencji w imieniu spółki, jak również błędne przyjęcie daty doręczenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 czerwca 2014r. oddalił powyższą skargę. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja organu I instancji została przesłana na prawidłowy adres Skarżącej, który w toku postępowania przed organami nie był zmieniany ani kwestionowany. Z treści zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji wynika, że została ona doręczona Skarżącej w dniu 10 lipca 2013 r., co potwierdza opatrzenie tego dokumentu datą przez P. K., późniejszego prezesa zarządu Skarżącej oraz pieczęcią spółki. Przesłana decyzja zawierała również prawidłowe pouczenie co do sposobu oraz terminu jej zaskarżenia. Stwierdził w związku z powyższym, że wniesienie odwołania w dniu 25 lipca 2013r.( nadanie przesyłki zawierającej odwołanie) uchybia terminowi do jego wniesienia. Podkreślił przy tym, że ostatni dzień 14-dniowego terminu w którym możliwe było wniesienie odwołania nie był dniem uznanym za ustawowo wolny od pracy, jak również nie była to sobota. Tym samym organ zasadnie, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej stwierdził uchybienie przez Skarżącą terminu do wniesienia odwołania. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła Skarżąca, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, Dz.U. 2016 poz. 718 z póżn. zm., dalej: p.p.s.a.), naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z 122 ordynacji podatkowej polegające na tym, że Sąd I instancji, w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej, w zaskarżonym wyroku, przyjął stan faktyczny błędnie i niewyczerpująco ustalony przez organ, a w konsekwencji uznał, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, o co wnosiła Spółka w piśmie z dnia 24 czerwca 2014 r. uzupełniającym skargę w sytuacji, gdy było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do daty odbioru decyzji przez Spółkę, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie przez Sąd uzasadnienia wyroku z powodu braku odniesienia się do zarzutów i okoliczności podnoszonych przez Spółkę w piśmie z dnia 24 czerwca 2014 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia podstaw do jej uwzględnienia. Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreśliła, że decyzja nie została odebrana w dniu 10 lipca 2013 r., bowiem data widniejąca na potwierdzeniu odbioru decyzji została wpisana przez odbierającego błędnie. Przesyłka została odebrana w rzeczywistości w dniu 11 lipca 2013 r., natomiast listonosz podpisując się, automatycznie przepisał powyższą datę. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił również, wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów zbiorczych poczty polskiej celem ustalenia kiedy została doręczona przesyłka zawierająca decyzję, od której Skarżąca złożyła odwołanie, co stanowi naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. gdyż przeprowadzenie powyższego dowodu było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do daty odbioru decyzji przez Spółkę. W odpowiedzi na skargę DIC wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga okazała się nie uzasadniona. Przepisy art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 122 ordynacji podatkowej, których naruszenie zarzucała Skarżąca są w istocie przepisami ustrojowymi, które bezpośrednio nie mogą być zaliczone do żadnej z podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. Na skutek działania określonego organu w oparciu o przepisy prawa ustrojowego mogą jednak powstać, ustać lub przekształcić się stosunki prawne, z tego względu uprawnione jest przyjęcie, że zarzuty naruszenia przepisów ustrojowych mogą być powołane w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu, bowiem skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór, co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym orzekł w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia powyższego przepisu, który jest przepisem ustrojowym nie jest uzasadniony. Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w z art. 122 ordynacji podatkowej. Wskazany przepis określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Wadliwość uzasadnienia może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną naruszenia przepisów postępowania, gdy uzasadnienie nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia ( uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010r. II FPS 8/09, wyroki NSA: z dnia 28 września 2009 r., I OSK 1605/09, z dnia 27 października 2010 r., II GSK 900/09, z dnia 5 listopada 2010 r., II OSK 1713/10, z dnia 30 listopada 2012 r., II FSK 745/11). Natomiast uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również wskazano na zastosowanie w wskazanym stanie faktycznym sprawy art. 228 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej. Brak akceptacji Skarżącej rozstrzygnięcia Sądu I instancji dla dokonanej przez Sąd oceny prawnej, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a.. Skarżąca nie może bowiem poprzez wskazany zarzut podważać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, (wyroki NSA: z dnia 27 lipca 2012 r., I FSK 1467/11, z dnia 13 maja 2013 r., II FSK 358/12), co uczyniła, zarzucając przyjęcie błędnego stanu faktycznego przez Sąd I instancji. Podkreślić jednocześnie należy, iż Sąd poprzez wskazanie faktów na których oparł zaskarżone postanowienie, uznał argumentację Skarżącej co do innej daty odbioru przesyłki za nie uzasadnioną. Nie zasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów. Podkreślić należy, iż podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy celne w toku postępowania. Sąd bierze pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.), a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada jedynie, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31, uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów. Nie jest natomiast jego rolą uzupełniania materiału dowodowego. Wniosek dowodowy Skarżącej zmierzał natomiast do tego aby Sąd I instancji uzupełnił materiał dowodowy sprawy poprzez uzyskanie dokumentów od Poczty Polskiej, celem ustalenia dnia doręczenia przesyłki, oraz przeprowadził dowód z tych dokumentów. Z tego też względu zarzut powyższy nie mógł być uznany za uzasadniony. Uznanie za niezasadne powyższych zarzutów sprawia, iż bezzasadnym jest zarzut naruszenia przepisów art. 151 p.p.s.a., które postrzegać należy za pochodną wcześniejszych zarzutów. Skoro bowiem podniesione zarzuty, które wcześniej omówiono, okazały się bezskuteczne, to tym samym w konsekwencji za bezskuteczny uznać należy zarzut naruszenia ww. przepisu prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia oddalającego skargę. Tym samym wobec braku skutecznych zarzutów podważających zaskarżony wyrok, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 184 p.p.s.a. skargę oddalił.