III SA/Kr 228/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Elżbieta Kremer Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 11 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia 11 stycznia 2006 r. [...] utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta N. z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...] o odmowie przyznania W. G. prawa do zasiłku przedemerytalnego, przewidzianego w art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. 2001r., nr 6, póz. 56 ze zm.) w jej brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2001 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy powołały przepis art. 150a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, póz. 1001 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem "prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. Prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego." Z ustalonego przez organ pierwszej instancji i niespornego stanu faktycznego wynika, że W. G. została zarejestrowana i uznana za osobę bezrobotną z dniem [...] listopada 2001 na mocy decyzji Prezydenta Miasta N. z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...]. W dniu rejestracji przedłożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w N. świadectwo pracy z dnia [...] października 2001 r. potwierdzające zatrudnienie w Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego "[...]" S.A. w okresie od [...] sierpnia 1977 do [...] października 2001 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Z treści świadectwa pracy wynika, że pracodawca zastosował skrócony okres wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 361 Kodeksu pracy, od [...] listopada 2001 r. do [...] grudnia 2001 r. Za ten okres W. G. otrzymała odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Na tej podstawie Prezydent Miasta N. w decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. orzekł o odmowie przyznania W. G. prawa do zasiłku dla bezrobotnych, powołując się na przepis art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałania bezrobociu (w/w) obowiązującej w dniu rejestracji skarżącej, który stanowi że "prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę". Zasiłek dla bezrobotnych W. G. uzyskała po upływie okresu, za który otrzymała odszkodowanie, tj. zgodnie z przepisem art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy w/w, a mianowicie od dnia 1 stycznia 2002 r. na okres 12 miesięcy, na mocy decyzji Prezydenta Miasta N. z dnia [...] stycznia 2002 r. [...] nr [...]. Z dniem [...] sierpnia 2002 r. W. G. utraciła status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku z powodu podjęcia zatrudnienia. W dniu [...] maja 2005 r. W. G. wniosła o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, gdyż jej zdaniem takie uprawienie przysługuje jej w oparciu o orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, który zakwestionował niekorzystne w przypadku skarżącej przepisy ustawy. W uzasadnieniu wskazała ponadto, że została zwolniona z pracy z ZNTK "[...]" S.A. w N. z przyczyn ekonomicznych, dotyczących zakładu pracy i po zapewnieniu przez pracownika Powiatowego Urzędu Pracy, że po 24 latach pracy i dodatkowo roku pobierania zasiłku dla bezrobotnych uzyska 25 letni okres uprawniający do zasiłku przedemerytalnego. Wskutek zmiany przepisów nie przyznano jej uprawnień, na które liczyła dlatego aktualnie zmuszona jest pracować jako sprzątaczka, gdyż nie może znaleźć pracy w swoim dotychczasowym zawodzie. W odpowiedzi na ten wniosek, Powiatowy Urząd Pracy poinformował pismem z daty [...] czerwca 2005 r., iż w aktualnym stanie prawnym realizacja orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie jest możliwa, albowiem nie ma przepisów merytorycznych jak i organu właściwego do przyznania i wypłaty świadczeń wynikających z orzeczenia Trybunału. W przygotowaniu znajduje się projekt uregulowania sytuacji prawnej osób, których wyrok dotyczy, w związku z czym rozpatrzenie wniosku o zasiłek przedemerytalny będzie możliwe po ukazaniu się odpowiednich przepisów prawa. Po wejściu w życie ustawy z dnia [...] lipca 2005 o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 164, póz. 1366), która wprowadziła art. 150a (wyżej powołany) mający na celu realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. sygn. K19/02 poprzez określenie zasad przyznawania zasiłków przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych, na zasadach "dotychczasowych" (tj. obowiązujących na gruncie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w jej brzemieniu do 31 grudnia 2001 r.), Prezydent Miasta N. rozpatrzył wniosek W. G. z dnia [...] maja 2005 r. wydając opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. Odmawiając przyznania W. G. prawa do zasiłku przedemerytalnego, organ pierwszej instancji stwierdził, że w dniu rejestracji skarżąca wykazała 24 lata i 4 miesiące okresu uprawniającego do zasiłku, w tym ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zasiłek przedemerytalny, według przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu obowiązujących w dniu 31 grudnia 2001 r. (art. 37j), przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Skarżąca W. G. dysponuje wyłącznie okresem uprawniającym do zasiłku wykazanym w dniu rejestracji tj. 24 lata i 4 miesiące, albowiem fakt, że w dacie 31 grudnia 2001 r. nie pobierała zasiłku dla bezrobotnych, wyklucza możliwość doliczenia pobieranego od 1 stycznia 2002 r. zasiłku. Ponadto organ stwierdził, że skarżąca pobierała zasiłek przez 7 miesięcy, a zatem po doliczeniu go nie uzyskałaby okresu wymaganego do zasiłku przedemerytalnego tj. 25 lat. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji W. G. domagała się ponownego rozpatrzenia wniosku zarzucając, że decyzja jest krzywdząca i niekorzystna. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydając opisaną na wstępie decyzję z dnia 11 stycznia 2006 r. w oparciu o przepis art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wprawdzie do dnia [...] stycznia 2002 r. W. G. spełniła określone w ustawie warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa od zasiłku dla bezrobotnych, jednak nie spełniła pozostałych warunków określonych w art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, mianowicie nie posiadała 25 letniego okresu uprawniającego do zasiłku. Z kolei fakt spełnienia warunków określonych przepisem art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu po dniu 12 stycznia 2002 r. uprawnia do przyznania zasiłku przedemerytalnego, jedynie w sytuacji określonej w art. 150a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienie i instytucjach rynku pracy. Przepis ten uzależnia nabycie uprawnień do zasiłku przedemerytalnego (lub świadczenia przedemerytalnego) na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2001 r. przez osoby, które po dniu 12 stycznia 2002 spełniły warunek posiadania wymaganego okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego (lub świadczenia przedemerytalnego) w wyniku zaliczenia do tego okresu czasu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Skorzystanie z możliwości uzupełnienia okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego przez zaliczenie do niego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych jest uzależnione od faktu pobierania go w dacie 31 grudnia 2001 r. Skarżąca W. G. nie pobierała zasiłku w tej dacie, gdyż decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Prezydent Miasta N. odmówił przyznania prawa do zasiłku w oparciu o przepis art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Podzielając stanowisko organu pierwszej instancji organ odwoławczy wskazał także na to, że zaliczenie okresu pobieranego zasiłku uzależnione jest nie tylko od pobierania go w dacie 31 grudnia 2001 r. lecz także od tego, że jego doliczenie uprawnia do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Tymczasem skarżąca nie pobierała zasiłku w dacie 31 grudnia 2001 r. jak również okres pobierania zasiłku od [...] stycznia 2002 r. do [...] lipca 2002 r. nie jest wystarczający do uzupełnienia okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Powyższa decyzja Wojewody [...] stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w której W. G. domagała się rozpatrzenia wniosku o zasiłek przedemerytalny, gdyż stanowisko organu odwoławczego jak i organu pierwszej instancji jest niezgodne z oczekiwaniami wynikającymi z przepisów obowiązujących w dacie zwolnienia z pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia, podtrzymując stanowisko dotychczas zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Powołany przez organy jako podstawa prawna decyzji przepis art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wprowadzony ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w/w) ma na celu wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. sygn. K19/02, który orzekł że art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy ... o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ... (Dz. U. 154, póz. 1793) w części w jakiej zawiera zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i" , wyłączający nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Równocześnie treść przepisu art. 150a ust. 1 uwzględnia regulację wynikającą z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. 2003r., nr 6 póz. 65) dalej zwaną ustawą uzupełniającą, który stanowił, że prawo do zasiłku przedemerytalnego (...) na zasadach określonych w przepisach dotychczasowych (tj. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzemieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r.) przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. Wyrokiem z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 3 ust. 1 w/w w treści w jakiej obejmuje wyrazy "do dnia 12 stycznia 2002r." jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP (sentencja wyroku ogłoszona została dnia 26 września 2006 r. Dz. U. Nr 170, póz. 1222). Analiza przepisu art. 150a prowadzi do wniosku, że ustawodawca powtórzył wprawdzie formułę prawną zawartą wcześniej w art. 3 ust. 1 ustawy uzupełniającej z dnia 20 grudnia 2002r. lecz równocześnie rozszerzył prawo do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego na rzecz osób, które w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierały zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu zasiłkowego do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, spełniły warunek dotyczący wykazania odpowiedniego okresu uprawniającego do zasiłku, po dniu 12 stycznia 2002 r. Rozszerzenie to ma na celu ochronę realizacji uprawnień nabytych na podstawie przepisów dotychczasowych poprzez zabezpieczenie "interesów w toku". W rozpatrywanej sprawie, skarżąca W. G. nie spełniła warunku dotyczącego posiadania (w jej przypadku) 25 letniego okresu uprawniającego do zasiłku do dnia 12 stycznia 2002r., jak również warunek ten nie został spełniony po tej dacie. Pobieranie przez skarżącą zasiłku w okresie od [...] stycznia 2002r. do [...] lipca 2002r. nie uprawnia do zaliczenia go do okresu od którego uzależnione jest prawo do zasiłku przedemerytalnego z dwóch powodów. Po pierwsze okres ten nie jest wystarczający do uzupełnienia, a po drugie możliwość doliczenia tego okresu jest uzależniona od pobierania zasiłku w dacie końcowej obowiązywania "dotychczasowych" zasad tj. w dniu 31 grudnia 2001 r. Mając na uwadze, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2005 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, póz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z prawem, należy stwierdzić w oparciu o powyższe rozważania, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Uwzględnienie skargi przez wojewódzki sąd administracyjny może nastąpić wyłącznie w sytuacji określonej przepisem art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.)-p.p.s.a., który stanowi że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b)naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Działając w zakresie wskazanym wyżej powołanym przepisem, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego uległa ona oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.