III SA/Kr 2295/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Ewa Michna (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi P. M. na uchwałę Rady Miejskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej z dnia 4 listopada 2024 r., nr VII/79/24 w sprawie rozpatrzenia odwołania Mieszkańca Gminy od decyzji Gminnej Komisji Wyborczej w Kalwarii Zebrzydowskiej z dnia 18 października 2024 r. przyjętej uchwałą Gminnej Komisji Wyborczej nr 9/2024 oddala skargę. Pismem z 24 listopada 2024 r. skarżący (P. M.) wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej nr VII/79/24 z dnia 4 listopada 2024 r. w sprawie rozpatrzenia odwołania Mieszkańca Gminy od decyzji Gminnej Komisji Wyborczej z dnia 18 października 2024 r. przyjętej uchwałą Gminnej Komisji Wyborczej nr 9/2024. Zaskarżona uchwała zapadła w poniżej przytoczonym stanie faktycznym. W dniu 8 października 2024 r. skarżący złożył protest wyborczy, w którym zażądał przeprowadzenia ponownie wyborów na sołtysa i członków Rady Sołeckiej Sołectwa Brody. W ocenie skarżącego wybory zostały przeprowadzone nieprawidłowo ponieważ liczba ogłoszonych kandydatów równa była liczbie mandatów, a więc faktycznie nie było żadnego wyboru. Zarzut dotyczył liczby kandydatów wymaganej w statucie sołectwa. Zdaniem skarżącego statut określał ją w sposób nieprawidłowy na 5-12 mandatów. Gminna Komisja Wyborcza w sposób nieprawidłowy określiła ją na 12 osób. Nie podała również w sposób wymagany przepisami liczby kandydatów do rad poszczególnych sołectw i rad osiedli. Zarzut trzeci dotyczył wprowadzenia wymogu miejsca zamieszkania w danym sołectwie dla kandydata na sołtysa. Zarzut czwarty dotyczył braku pieczęci Gminnej Komisji Wyborczej na karcie do głosowania. Gminna Komisja wyborcza ww. uchwałą nr 9/2024 z18 października 2024 r. nie uznała złożonego protestu za uzasadniony. W uzasadnieniu wskazała, że liczba kandydatów do Rady Sołectwa wynikała z § 13 ust. 1 statutu sołectwa. Zdaniem Gminnej Komisji Wyborczej wybory zostały prawidłowo przeprowadzone zgodnie z kalendarzem wyborczym wynikającym z uchwały Nr IV/41/2024 Rady Miejskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej, a stosowne ogłoszenia znalazły się na plakatach umieszczonych na terenie całej gminy, na dowód czego pracownicy zajmujący się rozplakatowywaniem ogłoszeń wyborczych, wykonali zdjęcia. Dodatkowo ogłoszenia wyborcze znajdowały się w Urzędzie Miasta i przed każdym z lokali wyborczych. Na kartach do głosowania umieszczono również instrukcję głosowania. Skarżący złożył odwołanie, w którym zasadniczo powtórzył swoje zarzuty. Zaskarżoną uchwałą Rada Miejska postanowiła nie uwzględnić odwołania. Odnosząc się do zarzutu, iż nie przeprowadzono wyborów na członków rady sołeckiej gdyż przyjęta procedura wyborcza przy liczbie kandydatów równej liczbie mandatów była błędna tj. nie dawała żadnego wyboru głosującym, Rada Miejska wskazała, że zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej określał statut jednostki pomocniczej. Zgodnie z § 21 ust. 3 statutu sołectwa "Wybory zarządza Rada Miejska, uchwałą określającą datę przeprowadzenia wyborów na dzień ustawowo wolny od pracy". Zgodnie z kolei z § 38 ust. 1-3 statutu sołectwa "1. Wybranym na Sołtysa zostaje kandydat. który uzyskał największą liczbę ważnie oddanych głosów. 2. Jeżeli głosowano na jednego kandydata na Sołtysa, kandydata tego uważa się za wybranego, jeżeli uzyskał w głosowaniu więcej niż połowę ważnie oddanych głosów: "TAK". 3. Członkami Rady Sołeckiej zostają wybrani kandydaci, którzy otrzymali kolejno największą liczbę ważnie oddanych głosów". Rada Miejska podkreśliła, że ponieważ w sołectwie Brody zgłoszonych do Rady Sołeckiej było 12 kandydatów, a każdy wyborca miał możliwość wyboru kandydatów, którym udzielał poparcia, to zarzuty odwołania były bezzasadne. Kolejny zarzut dotyczył nieprawidłowo określonej liczby członków rady sołeckiej określając ją na "5-12 członków". Zgodnie jednak z § 13 ust. 1 statutu sołectwa: "Rada Sołecka w Sołectwie liczy 5-12 osób" – zarzut ten był też bezzasadny, ponieważ w sołectwie Brody zgłoszonych kandydatów do Rady Sołeckiej było 12, więc nie miało to wpływu na wynik głosowania. Co do kolejnego zarzutu należało stwierdzić, że obwieszczenia Burmistrza z dnia 26 sierpnia 2024 r. o numerach i granicach obwodów głosowania, wyznaczonych siedzibach obwodowych komisji wyborczych, lokalach obwodowych komisji wyborczych dostosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych w wyborach Sołtysów i członków Rad Sołeckich oraz Przewodniczących i członków Zarządów Osiedli, na terenie Gminy Kalwaria Zebrzydowska zarządzonych na dzień 6 października 2024 r. oraz Informację Burmistrza z dnia 28 sierpnia 2024 r. o ustalonej liczbie członków w poszczególnych Radach Sołeckich i ustalonej liczbie członków w poszczególnych Zarządach Osiedli na terenie Miasta i Gminy Kalwaria Zebrzydowska, rozdysponowano pracownikom Urzędu Miasta do rozplakatowania do dnia 30 sierpnia 2024 r. na terenie całej Gminy. Pracownicy wykonali zadanie, a na potwierdzenie przedstawili zdjęcia wywieszonych obwieszczeń. Kwestia podania tej informacji nie miała żadnego wpływu na przebieg i wynik wyborów. Informacja została podana do publicznej wiadomości w stosownym trybie, poprzez rozplakatowanie na tablicach ogłoszeń na terenie całej Gminy i na tablicy Urzędu Miasta w terminie pozwalającym na zapoznanie się z nią przez wszystkie osoby zainteresowane, a zwłaszcza przez wyborców. Nadto informacja ta znajdowała się w każdym lokalu wyborczym, a karta do głosowania zawierała pouczenie o sposobie głosowania i liczbie mandatów przypadających w danym sołectwie. Pouczenia na karcie były stosowne, jasne i nie budzące wątpliwości. Odpowiadając na ostatni zarzut Rada Miejska ponownie podkreślała, że liczba mandantów rady Sołeckiej sołectwa Brody określona została w statucie tegoż sołectwa. Gminna Komisja Wyborcza ustalając liczbę mandatów rady sołeckiej w Brodach przyjęła maksymalną wartość tj. 12 mandatów (statut określał liczbę od 5-12). W złożonej skardze, skarżący ponownie zarzucił, że przyjęta procedura wyboru kandydatów do rady sołectwa była błędna, nie dawała bowiem żadnego wyboru głosującym. Zdaniem skarżącego nieprawidłowo określono liczbę mandatów do obsadzenia w radzie sołeckiej na od 5 do 12. Gminna Komisja Wyborcza samowolnie ustaliła liczbę mandatów w radzie sołeckiej nie mając do tego podstaw. W Uzasadnieniu swoich zarzutów skarżący podniósł, że źródłem błędów są błędne zapisy statutu sołectwa Brody i to one ograniczają jego prawa wyborcze. Zdaniem skarżącego akt prawa miejscowego nie mógł wprowadzać modyfikacji nieprzewidzianych w akcie rangi ustawowej. Skarżący wniósł więc o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej i zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie była usprawiedliwiona ponieważ wybory zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Na wstępie Sąd zauważa, że skarżący już w poprzednich wyborach (7 kwietnia 2019 r.) wniósł skargę na uchwałę wydaną w przedmiocie odwołania od rozstrzygnięcia w sprawie jego protestu wyborczego. Skarga ta wyrokiem z 9 grudnia 2022 r., III SA/Kr 571/22 została oddalona. W niniejszej sprawie skarżący podniósł inne zarzuty, a to dotyczące błędnego określenia liczby kandydatów na radnych do rady sołectwa. Podobne zarzuty znalazły się w prawomocnie odrzuconej skardze (z uwagi na brak wykazania interesu prawnego) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na uchwałę Rady Miejskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej nr LIII/585/24 z dnia 29 lutego 2024 r. w sprawie uchwalenia Statutów Sołectw Gminy Kalwaria Zebrzydowska (postanowienie WSA w Krakowie z 4 czerwca 2024 r., III SA/Kr 622/24. W rozstrzyganej sprawie słusznie organy podniosły, że zgodnie z § 13 ust. 1 Statutu Sołectwa Brody stanowiącym załącznik nr 3 do Uchwały nr LIII/585/24 Rady Miejskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej z dnia 29 lutego 2024 roku – "Rada Sołecka w Sołectwie liczy 5-12 osób". Skoro zgłosiło się tylko 12 kandydatów, to prawidłowo taka liczba kandydatów została ustalona w karcie do głosowania. Zarzut skarżącego sprowadzał się w istocie do założenia, że skoro liczba zgłoszonych w wyborach kandydatów do rady sołeckiej odpowiadała liczbie wybieranych radnych, to wszyscy kandydaci mieli zagwarantowany wybór, a więc wybory były nieprawidłowe. W tym skarżący upatrywał ograniczenia swoich praw wyborczych i błędów w wyznaczeniu liczby kandydatów. Zarzut ten jest bezzasadny, ponieważ obowiązujący statut sołectwa dopuszcza tego typu sytuację. Tylko w przypadku wyborów na sołtysa, jeżeli głosowano na jednego kandydata na sołtysa, kandydata tego uważa się za wybranego, jeżeli uzyskał w głosowaniu więcej niż połowę ważnie oddanych głosów: "TAK" (§ 38 ust. 2 statutu). Natomiast w przypadku głosowania na kandydatów do rady sołeckiej, członkami rady sołeckiej zostają wybrani kandydaci, którzy otrzymali kolejno największą liczbę ważnie oddanych głosów (§ 38 ust. 3 statutu). Jednakże, w praktyce, co jest istotne zdaniem Sądu, statut sołectwa gwarantuje wyborcom i ewentualnym kandydującym do rady sołeckiej, nieograniczoną możliwość zgłaszania kandydatur do wyborów na radnych rady sołeckiej. Zgodnie bowiem z § 25 ust.1; 4 i 5 statutu zgłoszenia może dokonać wyborca; a zgłoszenie kandydata powinno zawierać pisemne poparcie co najmniej 10 wyborców, zamieszkałych w danym obwodzie, przy czym uprawnioną do dokonania zgłoszenia kandydata w Gminnej Komisji Wyborczej jest jedna z osób udzielających mu poparcia. Z dostępnych publicznie danych o liczbie potencjalnych wyborców (mieszkańców sołectwa) zawartych w raporcie o stanie Gminy Kalwaria Zebrzydowska (https://bip.malopolska.pl/api/files/3824238) wynika, że liczba osób o stałym meldunku w 2024 r. w miejscowości Brody to 2 491 osób, co przy wymogu uzyskania poparcia przez kandydata na radnego u 10 osób, nie jest, zdaniem Sądu, nadmiernie wygórowanym warunkiem. Nie jest więc tak jak sugerował skarżący, że równa liczba kandydatów na radnych i liczba stanowisk, na które wyborcy dokonują wyboru – powoduje, że wybory są nieprawidłowe. Zgodnie z art. 35 ust 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153) statut sołectwa w szczególności określa zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej. Takimi organami jest sołtys. Działalność sołtysa wspomaga z kolei rada sołecka (art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Z kolei zgodnie z art. 36 ust. 2 powołanej ustawy sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Z akt wynika, że pozostałe okoliczności faktyczne dotyczące przeprowadzanych wyborów (ewentualne błędy w publikacji ogłoszeń wyborczych i brak pieczęci na karcie do głosowania) nie zostały nawet uprawdopodobnione przez skarżącego. W świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o samorządzie gminnym, a także powołanych wyżej przepisów statutu sołectwa, przeprowadzone głosowanie na członków rady sołeckiej Sołectwa Brody nie naruszyło więc przepisów prawa i dlatego Sąd oddalił skargę zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).