III SA/Kr 25/11
WyrokWSA w Krakowie2012-01-10
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Bożenna Blitek, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił odpłatność za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej, obciążając matkę w pełnej wysokości, mimo braku informacji o jej sytuacji materialnej i majątkowej, a jedynie na podstawie faktu nieustalonego miejsca jej pobytu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania i prawa materialnego, błędnie interpretując art. 79 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Obciążenie matki w pełnej wysokości opłatą za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej, jedynie z powodu nieustalonego miejsca jej pobytu i braku kontaktu, bez podjęcia prób ustalenia jej sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej, jest arbitralne i stanowi naruszenie zasady uznaniowości oraz obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. W związku z tym, zaskarżone decyzje zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności matki (M. H.), działającej przez kuratora, za pobyt jej dwojga dzieci w rodzinach zastępczych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Starosty ustalające wysokie kwoty odpłatności za okresy od 1998/1999 do 2010/2011. Matka, której miejsce pobytu było nieznane, była reprezentowana przez ustanowionego kuratora, który nie posiadał bezpośrednich informacji o jej sytuacji materialnej. Kurator podnosił, że matka nie jest w stanie ponieść wskazanych kwot ze względu na trudną sytuację życiową.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, orzekając jednocześnie, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Przyznano również wynagrodzenie kuratorowi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Barbara Pasternak Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2012 r. sprawy ze skarg M. H., nieznanej z miejsca pobytu, działającej przez kuratora K. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 października 2010 r. nr [...] z dnia 18 października 2010 r. nr [...] z dnia 18 października 2010 r. nr [...] z dnia 18 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz kuratora K. W. tytułem wynagrodzenia za dokonane czynności kwotę 480 zł ( czterysta osiemdziesiąt złotych).
Zaskarżoną przez M. H. działającą przez kuratora K. W. (R.) decyzją z dnia 18 października 2010r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2010r. znak [...] ustalającą M. H. odpłatność za pobyt dziecka K. H. w rodzinie zastępczej za okres od 01.06.2005r. do 31.07.2010r. w łącznej wysokości 50 722,39 zł. Decyzją z dnia 18 października 2010r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2010r. znak [...] ustalającą odpłatność M. H. za pobyt dziecka P. H. w rodzinie zastępczej za okres od 01.08.1999r. do 31.07.2010r. w łącznej wysokości 80 939,65 zł. Decyzją z dnia 18 października 2010r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z [...] 2010r. znak [...] ustalającą M. H. odpłatność za pobyt dziecka K. H. w rodzinie zastępczej za okres od 01.08.2010r., nie dłużej jednak niż do dnia 31.07.2011r. w wysokości 658,80 zł za każdy miesiąc. Decyzją z dnia 18 października 2010r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z [...] 2010r. znak [...] ustalającą odpłatność M. H. za pobyt dziecka P. H. w rodzinie zastępczej za okres od 01.08.2010r., nie dłużej jednak niż do 31.07.2011r. w wysokości 658,80 zł miesięcznie.
Jako podstawa prawna decyzji wskazany został art. 79 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (DZ.U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz uchwała Rady Powiatu Nr [...] z [...] 2004r. w sprawie ustalania warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej (Dz.Urz. Woj.z 2004r., Nr 320, poz. 1055).
Decyzje zapadły w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 22 maja 1998r. sygn. akt [...] ograniczył M. H. władzę rodzicielską nad małoletnią córką P. H. przez umieszczenie jej w rodzinie zastępczej u D. i S. H.
Postanowieniem z dnia 24 marca 2005r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy umieścił K. H., syna M. H. w rodzinie zastępczej, powierzając funkcję rodziny zastępczej dziadkom macierzystym D. i S. H.
Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2006 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy ustanowił kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu M. H. w osobie K. R. celem reprezentowania nieobecnej w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie obciążenia M. H. kosztami pobytu dziecka w rodzinie zastępczej.
Pierwotnie wydana w sprawie w/w płatności w dniu [...] 2007r. decyzja Starosty znak [...] została na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2007r. znak [...] uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z uwagi na brak w sprawie wyjaśnień kuratora K. R. co do możliwości płatniczych skarżącej. Dopiero
w odwołaniu kurator podniosła, że M. H. nie jest w stanie uiścić określonych decyzjami kwot, przy czym podniesiono okoliczności takie jak: trudna sytuacja na rynku pracy, brak wykształcenia zawodowego oraz częste zmiany miejsca zamieszkania przez skarżącą, co uniemożliwiło jej podjęcie stałej pracy. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż by przyjąć, iż M. H. znajduje się
w trudnej sytuacji materialnej winno się zebrać na tą okoliczność stosowne dokumenty, czego organ pierwszej instancji nie uczynił.
Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji przesłuchał kuratora M. H. – K. R., która wyjaśniła, że jako kurator nigdy nie miała kontaktu z M. H. Informacje, które podała w odwołaniu uzyskała od osób zajmujących się sprawą skarżącej, stąd nie posiada informacji bezpośrednio od skarżącej na temat jej sytuacji materialnej i osobistej . Dodała, że nie zna aktualnego miejsca pobytu skarżącej.
Decyzją z dnia [...] 2010r. znak [....] Starosta na podstawie art. 8, 10 ust. 3, art. 79, 106 ust. 1 i 4, art. 112 ust. 5, 154 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, uchwały Nr [...] Rady Powiatu z [...] 2004r. w sprawie ustalania warunków częściowego lub całkowitego zwalniana rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, § 1 pkt 1 , 2 lit. a i e rozporządzenia Rady Ministrów z 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych
z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 127, poz. 1055) ustalił M. H. odpłatność za pobyt dziecka K. H. w rodzinie zastępczej za okres od 01.06.2005r. do 31.07.2010r. w łącznej kwocie 50 722,39 zł. Decyzją z dnia [...] 2010r. znak [...] na podstawie w/w przepisów ustalił M. H. odpłatność za pobyt dziecka P. H. w rodzinie zastępczej od dnia 01.08.1999r. do 31.07.2010r. w wysokości 80 939,65 zł. Decyzją z dnia [...] 2010r. znak [...] Starosta ustalił M. H. odpłatność za pobyt dziecka K. H. od dnia 01.08.2010r. nie dłużej niż do 31.07.2011r. w wysokości 658,80 zł miesięcznie a decyzją z dnia [...] 2010r. znak [...] ustalił M. H. odpłatność za pobyt dziecka P. H. w rodzinie zastępczej za okres od dnia 01.08.2010r. nie dłużej niż do 31.07.2011r. w wysokości 658,80 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że M. H. jest matką K. H. i P. H. przebywających w rodzinie zastępczej, przy czym ojcostwo dzieci nie jest ustalone. Jako, że z oświadczenia kuratora skarżącej wynika, że miejsce pobytu skarżącej nie jest znane, stąd dane do ustalenia jej sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej nie są możliwe do ustalenia. Danymi takimi nie dysponuje również kurator, który został pouczony o możliwości czynnego udziału i prawie do wypowiedzenia się w każdym stadium postępowania. Ze względu na brak informacji o sytuacji życiowej i materialnej skarżącej niemożliwym jest w ocenie organu stwierdzenie, że konieczność uiszczenia w/w odpłatności stanowiłaby dla M. H. nadmierne obciążenie, co powinno znaleźć potwierdzenie w wywiadzie środowiskowym. Organ zaznaczył przy tym, że zgodnie z art. 79 ustawy o pomocy społecznej opłatę za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w tej rodzinie wnoszą solidarnie rodzice. Małoletni K. H. przebywa w rodzinie zastępczej od czerwca 2005r. Rodzina zastępcza otrzymała częściowe pokrycie kosztów utrzymania małoletniego w łącznej wysokości 50 722,39 zł i ta kwotę skarżąca jest zobowiązana pokryć. P. H. natomiast przebywa w rodzinie zastępczej od czerwca 1998r. Rodzina zastępcza w okresie od 01.08.1999r. do 31.07.2010r. otrzymała na częściowe pokrycie kosztów utrzymania małoletniej pomoc pieniężną w łącznej wysokości 80 939,65 zł.
W odwołaniu od powyższych decyzji działająca w imieniu M. H. kurator K. W. (R.) wniosła o zmianę zaskarżonych decyzji w całości poprzez uwzględnienie odwołania i zwolnienie M. H. w całości z obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt jej dzieci K. i P. H. w rodzinie zastępczej ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając decyzji naruszenie prawa materialnego tj. art. 79 ust. 3 o pomocy społecznej poprzez przyjęcie, że M. H. jako rodzic jest zdolna do poniesienia wskazanych w zaskarżonych decyzji płatności. W uzasadnieniu odwołania kurator podniosła, że skarżąca nie posiada środków na zapłatę żądnej kwoty, prawdopodobnie nie pracuje i nie ma stałego miejsca zamieszkania.
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisane na wstępie decyzje, podzielając ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji i wyjaśniając, że co prawda ust. 3 art. 79 stanowi, że starosta, ustalając wysokość opłaty rodziców dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej, uwzględnia ich sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową, niemniej
w rozpoznawanej sprawie organ nie może z przyczyn obiektywnych ustalić tej sytuacji. Miejsce pobytu M. H. jest nieznane. Kurator również nie ustalił tego miejsca. Co więcej, według organu zachowanie M. H. można zakwalifikować jako brak współdziałania skarżącej z pracownikiem socjalnym i jako odmowę wyjaśnień co do sytuacji materialnej i osobistej. Znaczy to, że zgodnie z § 7 uchwały w sprawie ustalania warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców
z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w zw. z art. 11 ustawy o pomocy społecznej skarżąca jest zobowiązana do poniesienia w maksymalnej wysokości odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Organ zauważył też, że w/w przewiduje tryb zwolnienia z obowiązku pokrycia odpłatności za pobyt dziecka
w rodzinie zastępczej, który rozpoznawany jest w odrębnym postępowaniu i wymaga w tym zakresie wniosku.
Decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego stały się przedmiotem skarg M. H., działającej przez kuratora K. W. (R.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wniosła w nich o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie spraw organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania art. 80 kpa poprzez nierozpatrzenie w całości zebranego materiału dowodowego a także naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 79 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w zw. z § 7 w/w uchwały poprzez przyjęcie, że M. H. jako rodzic jest zdolna do ponoszenia opłaty z pobyt jej dziecka w rodzinie zastępczej, podczas gdy jej sytuacja materialna uniemożliwia uiszczenie opłat w kwocie 50 722,39 zł oraz w kwocie 80 939,65, jak też ustalonych w decyzjach z 18.10.2010r. W uzasadnieniu skarg kurator nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że zachodzą okoliczności przemawiające za obciążeniem M. H. płatnością za pobyt jej dzieci w rodzinie zastępczej, gdyż skarżąca faktycznie nie ma możliwości poniesienia tej odpłatności. Nie posiada środków pieniężnych. Brak z nią kontaktu powoduje, że nie można jej przekazać informacji o ciążących na nią w myśl § 7 w/w uchwały obowiązkach tj. konieczności współdziałania i składnia wyjaśnień. Kurator uznała rozstrzygnięcie organu za sprzeczne bowiem z jednej strony decyzje stanowią o obciążeniu skarżącej kosztami pobytu dziecka w rodzinie zastępczej a z drugiej stanowią, że prawdopodobnym jest, iż skarżąca takich środków nie posiada.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270,
z późn. zmianami dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.
Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skargi M. H. podlegają uwzględnieniu.
Kwestia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej uregulowana była na dzień wydania zaskarżonych decyzji w art. 79 ustawy z dnia 12 marca 2004r.
o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), w uchwale
Nr [...] Rady Powiatu z dnia [...] 2004r. w sprawie ustalania warunków częściowego albo całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej a także w rozporządzeniu Rady Ministrów z 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Ust. 1 przepisu art. 79 ustawy o pomocy społecznej brzmiał w ten sposób, że opłatę za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oraz osoby pełnoletniej, o której mowa w art. 78 ust. 5, do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w tej rodzinie, wnoszą solidarnie rodzice. Obecnie kwestia rodzin zastępczych uregulowana została w ustawie z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2011r., Nr 149, poz. 887), która na podstawie art. 218 pkt 16 uchyliła z dniem 01.01.2012 r. przepisy art. 70 - 87a ustawy o pomocy społecznej. Wracając do art. 79 ustawy o pomocy społecznej, stanowi on w ust. 2 i 3, że decyzje o wysokości opłaty wydaje starosta przed umieszczeniem dziecka w rodzinie zastępczej, uwzględniając sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową jego rodziców, także pozbawianych władzy rodzicielskiej, albo którym władza ta została zawieszona lub organiczna. Ustęp 5 pozwala staroście na częściowe albo całkowite zwolnienie lub odstąpienie od ustalenia opłaty, a ostatni ust. 6 cyt. artykułu do kompetencji rady powiatu przekazuje określenie warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia rodziców z przedmiotowych opłat.
Z przepisów tych wynika, że zasadniczo ustalenie wysokości opłat następuje przed umieszczeniem dziecka w rodzinie zastępczej, natomiast dokonanie tego w późniejszym czasie może nastąpić wówczas, jeżeli przed umieszczeniem dziecka odstąpiono od ustalenia opłaty lub miało miejsce częściowe albo całkowite zwolnienie z tej opłaty. W tym zakresie w niniejszej sprawie organy nie poczyniły żadnych ustaleń, chociaż ma to istotne znaczenie. Wymaga bowiem podkreślenia, że decyzja o ustaleniu opłaty, jak i w przedmiocie zwolnienia lub odstąpienia od ustalenia opłaty ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nie opiera się na sztywnych kryteriach normatywnych. Uznanie administracyjne nie może jednak nosić cech dowolności a musi być oparte na racjonalnych przesłankach. Innymi słowy, w niniejszej sprawie organ winien ustalić czy skarżąca wcześniej była całkowicie lub częściowo zwolniona z omawianej odpłatności, bądź czy w ogóle odstąpiono od opłaty. W ocenie Sądu obciążenie skarżącej M. H. odpłatnością w pełnej wysokości byłoby uzasadnione tylko i wyłącznie w sytuacji wykazania, że jej status materialny i społeczny poprawił się. Brak ustaleń w tym zakresie nie pozwala na ocenę, czy i w jakiej wysokości skarżąca powinna ponosić opłatę za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej. Skoro P. H. przebywała w rodzinie zastępczej od 1998 r. a decyzja ustalając opłatę za jej pobyt w rodzinie zastępczej określa datę początkową 01.08.1999r., tak samo w przypadku K. H. decyzja ustalająca opłatę określa miesiąc czerwiec 2005r., natomiast umieszczenie go w rodzinie zastępczej nastąpiło na podstawie postanowienia Sądu z marca 2005r. – to organy winny mając na uwadze treść art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego dokonać szczegółowych ustaleń mogących stanowić podstawę wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Ustalenia te winny być dokonane z uwzględnieniem oczywiście aktualnej sytuacji skarżącej tj. tego, iż działał w jej imieniu kurator a z samą skarżącą brak jest kontaktu. W kontrolowanych postępowaniach organy uznały tymczasem arbitralnie, naruszając w ten sposób zasadę uznaniowości, że skoro matka K. i P. H. jest nieznana z miejsca pobytu, to bez dokonywania jakichkolwiek dalszych ustaleń należy obciążyć ją za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej w pełnej wysokości. Jedynym dokumentem widniejącym w aktach mającym świadczyć o ustaleniu odpłatności za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej są postanowienia Sądu Rejonowego z 1998r. i 2005r. o umieszczeniu P. i K. H. w rodzinie zastępczej. Sąd zauważa, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do wysunięca tak dalekoidących wniosków, iż okoliczność braku ze skarżąca kontaktu i brak wiedzy na temat jej pobytu uzasadnia obciążenie jej w całości opłatą za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej. Przepis art. 79 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowi o tym, iż starosta, ustalając wysokość opłaty rodziców dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej, uwzględnia ich sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową. Przepis ten stanowi jednocześnie przesłanki obciążenia danej osoby opłata za pobyt w rodzinie zastępczej. W sytuacji gdy orzekające w sprawie organy nie udowodniły by podjęły jakiekolwiek czynności w celu ustalenia miejsca pobytu skarżącej – wymyka się kontroli Sądu stwierdzenie organu, że skarżąca jest zobowiązana do zapłaty całości ustalonych kosztów, gdyż jej nieobecność (brak możliwości ustalenia miejsca pobytu) należy wiązać z sytuacją uniemożliwiania przez nią złożenia wyjaśnień i z sytuacją braku współpracy z organami. Tak samo brak jest jakichkolwiek dowodów na okoliczność, że kurator skarżącej podejmował czynności zmierzające do poczynienia ustalenia miejsca pobytu skarżącej. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w pkt 2 tezy wyroku z 21 maja 2008r. sygn. akt IV SA/Wr 80/08 (Lex nr 494089): decyzja w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej winna być rezultatem analizy wszystkich uwarunkowań i okoliczności faktycznych i prawnych składających się na sytuację rodziców dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. Nie może stanowić "wypadkowej" algorytmu matematycznego, gdyż stanowiłaby zaprzeczenie woli ustawodawcy nakazującego uwzględniać "sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodowa i majątkową". Teza ta ma niniejszej prawie o tyle znaczenie, że orzekające w sprawie organy ustaliły wysokie kwoty zobowiązania skarżącej z tytułu opłaty za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej, rozbijając jedynie kwoty te na poszczególne miesiące czasokresu, w którym dzieci skarżącej przebywały w rodzinie zastępczej. Brakuje w aktach dokumentacji, z której wynikałoby ile faktycznie rodzina zastępcza otrzymała pomocy finansowej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka. Znaczenie tej okoliczności jest o tyle istotne, że przepis art. 79 ust. 5 pozwala z urzędu na częściowe lub całkowite zwolnienie lub odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty. W sytuacji braku stosownej dokumentacji nie można stwierdzić czy faktycznie skarżąca jest zobowiązana do poniesienia opłat w całości.
Powyższe braki postępowania administracyjnego uzasadniają w ocenie Sądu stwierdzenie, że orzekające w sprawie organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustalenie stanu faktycznego bowiem w drodze zebrania i oceny materiału dowodowego jest funkcją postępowania administracyjnego.
W postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej zobowiązane są zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 kpa do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz do dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału czy dana okoliczność została udowodniona . Dopiero tak zebrany materiał dowodowy może zostać poddany ocenie. Organy naruszyły również przepisy prawa materialnego tj. art. 79 ust. 1 i 5 ustawy o pomocy społecznej, dokonując niewłaściwej wykładni tego przepisu polegającej na uznaniu, że, nieobecność skarżącej uzasadnia spełnienie przesłanki obciążenia skarżącej całością opłat za pobyt jej dzieci w rodzinie zastępczej.
Wobec powyższego, organ pierwszej instancji rozpoznając sprawę ponownie ustali zobowiązanie M. H. do poniesienia opłaty za pobyt jej dzieci w rodzinie zastępczej zgodnie z podanymi wyżej wskazówkami, dokonując ustaleń faktycznych w szerszym niż dokonanym zakresie, również poprzez uzupełnienie dokumentacji.
Zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji zostały uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
W pkt III orzeczono o wynagrodzeniu kuratora na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym oraz stawek i należności kuratorów (Dz.U. Nr 27, poz. 197) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz.U. Nr 163, poz. 1348).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło