III SA/Kr 253/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia 8 grudnia 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2011 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), art. 92 ust. 1 pkt 8, ust. 2 pkt 1 oraz Ip. 11.1 ust. 2 lit. a, Ip. 11.1 ust. 2 lit. c załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym), art. 15 ust. 8 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985). Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] 2011 r. w miejscowości W na drodze krajowej nr [...] zatrzymano pojazd marki Iveco o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], którym kierował M. L., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" M. L. Pojazdem wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy na trasie Ś - B w oparciu o licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy udzieloną M. L. Powyższe udokumentowano protokołem kontroli nr [...]. W wyniku kontroli stwierdzono ingerencję w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe, jak również stwierdzono samowolną ingerencję w pracę urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, wskutek której nastąpiła zmiana wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi. Mając na względzie powyższe ustalenia Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] nałożył na M. L., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" M. L., karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. L. zarzucając naruszenie zasady praworządności wynikającej z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Konstytucji RP), naruszenie art. 6, 7 i 107 § 1 k.p.a. oraz naruszenie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Skarżący podniósł, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Rozpoznając wniesione odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji, że w wyniku oględzin zainstalowanego w zatrzymanym pojeździe tachografu stwierdzono, iż do urządzenia rejestrującego marki Siemens VDO Automative typu 1318.24 09 nr [...], zostało podłączone niedozwolone urządzenie dodatkowe. Pod płytą bezpieczników w łańcuchu kinetycznym został zainstalowany wyłącznik tachografu. Przełączenie ww. przełącznika powodowało niewłaściwą rejestrację parametrów ruchu pojazdu, tj. zmianę wskazań tachografu odnośnie zapisów drogi oraz aktywności kierowcy. W momencie, w którym kierowca prowadził pojazd, tachograf rejestrował jedynie aktywność w postaci "odpoczynku". Przesłuchany na powyższą okoliczność w charakterze strony przedsiębiorca zeznał, że w dniu 1 września 2011 r. używał niedozwolonego urządzenia w celu sfałszowania danych na tachografie analogowym. Niedozwolone urządzenie używane było od godziny 22:05 w miejscowości W dnia 31 sierpnia 2011 r. w momencie rozpoczęcia przez kierowcę odpoczynku. Przedsiębiorca wskazał, że na wszelki wypadek chciał mieć zarejestrowany odpoczynek, gdyby musiał komuś usunąć się w celu umożliwienia wyjazdu. W dniu kontroli drogowej, tj. 1 września 2011 r., na wykresówce również został zarejestrowany odpoczynek, ponieważ jak stwierdził przedsiębiorca, zapomniał wyłączyć urządzenie zmieniające wskazania urządzenia kontrolno - pomiarowego. Nadto przedsiębiorca oświadczył, że wcześniej używał niedozwolonego urządzenia celem sfałszowania zapisów na tachografie analogowym, gdy trzeba było podjechać pod załadunek lub rozładunek, a kierowca nie chciał przerywać odpoczynku. Mając na uwadze opisany powyżej stan prawny oraz faktyczny organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, iż w kontrolowanym pojeździe zainstalowano niedozwolone urządzenie dodatkowe oraz, że kierowca pojazdu używał go, przez co dopuścił się również samowolnej ingerencji w pracę urządzenia rejestrującego. Odnosząc się zarzutu wydania przez organ I instancji decyzji bez podstawy prawnej oraz naruszenia zarówno Konstytucji RP jak art. 6 i art. 107 k.p.a. organ odwoławczy uznał, że zarzuty te są bezpodstawne. Bezsprzecznym jest, że w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2011 r. powołano właściwe podstawy prawne jej wydania, tj. art. 92 ustawy o transporcie drogowym jak również art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 grudnia 2012 r. nr [...] M. L. zarzucił naruszenie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, naruszenie art. 6 i 107 k.p.a. oraz naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP. Skarżący podniósł, że w odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji zarzucił wydanie tej decyzji z niepełną podstawą prawną oraz powołanie się w uzasadnieniu decyzji na przepisy prawa inne niż przywołane w podstawie prawnej. Wykładania językowa słów uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawo jednoznacznie dowodzi, że w uzasadnieniu decyzji nie powinny być powołane inne przepisy niż podane w powołanej podstawie prawnej i protokole z kontroli z dnia [...] 2011 r. Na poparcie prawidłowego rozumienia przepisów art. 107 k.p.a. w oparciu o wykładnię językową skarżący powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 521/05.Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji powołał także przepisy prawa przywołane w protokole z kontroli, tj. rozporządzenie EWG nr 2821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Poszerzeniem podstawy prawnej organ potwierdził niekompletność podstawy prawnej decyzji organu I instancji. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Oceniając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji wedle wskazanych powyżej kryteriów, Sąd nie stwierdził, aby organy przy ich wydawaniu naruszyły przepisy prawa procesowego, jak i materialnego, w stopniu skutkującym uchyleniem kontrolowanych decyzji. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o transporcie ), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, "Kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów: 1) o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, 1a) o publicznym transporcie zbiorowym; 2) o czasie pracy kierowców, 3) o odpadach, 4) o ochronie zwierząt, 5) o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów, 6) o bezpieczeństwie żywności i żywienia, 7) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, 8) wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Przy czym, jak stanowi ust. 2 powyższego przepisu suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30.000 złotych - w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie. Jak stanowił ust. 4 art. 92 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Nieprzestrzeganie norm ustanowionych przepisami wskazanego powyżej rozporządzenia sankcjonowane jest, jak wynika z treści art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, karami pieniężnymi (art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym). Na organach inspekcji transportu drogowego, jak stanowią art. 92a i 93 ustawy o transporcie drogowym, spoczywa zatem obowiązek przeprowadzenia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej z tytułu naruszenia przepisów o jakich mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Nie ulega wątpliwości, że w tego rodzaju postępowaniu znajdują zastosowanie zasady i reguły postępowania przewidziane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego(ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) . Zgodnie zatem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przytoczony wyżej przepis ustanawia zasadę prawdy obiektywnej, która stanowi naczelną zasadę Kodeksu postępowania administracyjnego. Zawarta w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej (materialnej), wyrażona również w innych przepisach Kodeksu, m.in. w art. 6, 10, 77 § 1, 80, ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowości postępowania wyjaśniającego. Na podstawie bowiem ustalonego stanu faktycznego sprawy organ administracyjny dokonuje jego subsumcji pod stosowną normę prawną przesądzając w ten sposób. o powstaniu określonego obowiązku bądź prawa, a więc skutków prawnych, które dotyczyć będą wyłącznie faktów uznanych przez organ. Ponadto art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego we wzajemnej łączności. Podkreślić należy, że w sprawach mających za przedmiot wymierzenie kary administracyjnej z tytułu naruszenia przepisów o jakich mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, działania organu nakierowane są na wykazanie, iż istotnie doszło do naruszeń prawa skutkujących sankcją administracyjną, stronę (tj. przedsiębiorcę organizującego przewóz) zasadniczo zaś obciąża inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania, że zarzucane jej naruszenia są wynikiem zdarzeń lub okoliczności o jakich mowa w art. 93 ust. 7 ustawy, tj. których nie mogła ona przewidzieć. Organ, aby osiągnął cel w postaci wykazania naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym został wyposażony przez ustawodawcę w art. 73 ust. 1 pkt 2 i 3 tejże ustawy w uprawnienie do badania dokumentów i innych nośników informacji objętych zakresem kontroli, a także dokonywanie oględzin i zabezpieczanie zebranych dowodów. Ustawodawca przewidział także możliwość zabezpieczenia zebranych w toku kontroli dowodów celem dokonania na ich podstawie oceny ewentualnych naruszeń przepisów regulujących przewóz drogowy. Jedynym ograniczeniem wynikającym z ustawy o transporcie drogowym dotyczącym możliwości zebrania i zabezpieczania materiału dowodnego jest to, aby dowody te dotyczyły zagadnień mieszczących się w dopuszczalnym zakresie kontroli. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organy dostatecznie wykazały, że przedsiębiorca dopuścił się naruszeń obowiązujących przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skoro w niniejszej sprawie podczas kontroli na drodze ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że w pojeździe przedsiębiorcy stwierdzono ingerencję w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe, jak również stwierdzono samowolną ingerencję w pracę urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, wskutek której nastąpiła zmiana wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi, to nie można organom zarzucić dowolności. Wbrew twierdzeniom i zarzutom podniesionym najpierw w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a potem w skardze, decyzje w niniejszej sprawie miały podstawę prawną, którą stanowił art. 92 ustawy o transporcie drogowym, jak słusznie podniósł organ odwoławczy. Zostały też wydane przez właściwy organ i we właściwej formie. Pracownicy Inspekcji Transportu Drogowego są, w świetle art. 89 ustawy o transporcie drogowym uprawnieni do kontroli pojazdów, w tym do znajdujących się w nich urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (art. 89 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym). Zgodnie natomiast z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, co nastąpiło. Decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli (art. 93 ust. 1a ustawy). Skoro w tym przypadku kontrola miała miejsce we W w województwie w (50 km na wschód od P), to do kontroli, jak i do wydania decyzji nakładającej karę za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym właściwy byli odpowiednio pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w P i Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Zarzuty naruszenia konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego i działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa, która dodatkowo znajduje swój wyraz w art. 6 k.p.a., są więc chybione. "Wynikająca z art. 92 ust. 1 u.t.d. odpowiedzialność ma charakter administracyjny, co oznacza, że nie jest ona oparta na zasadzie winy i do stwierdzenia zaistnienia tejże odpowiedzialności wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia, nawet jeżeli powstało ono w sposób niezawiniony."(tak WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 29 lutego 2012 r., sygn.. akt II SA/Go 931/11; LEX nr 1123205). Zgadzając się w pełni z tym stanowiskiem dodać należy, że skarżący przedsiębiorca w tym przypadku nie tylko, iż nie wykazał, że nie mógł przewidzieć zdarzeń lub okoliczności w wyniku których doszło do naruszenia przepisów ustawy, to przeciwnie potwierdził podczas przesłuchania, że miał świadomość naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.