III SA/Kr 258/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala wyroku WSA w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2008r. W dniu [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u W. P. m.in. choroby zawodowej narządu słuchu. Decyzję oparto na uzyskanych w sprawie orzeczeniach lekarskich. W dniu [...] 2002r. Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu u W. P. W uzasadnieniu podano, iż brak dostatecznie udokumentowanego ciągłego narażenia na ponadnormatywny hałas od 1990 r. (w podanych przez zakład pracy pomiarach od 1990 r. tylko jeden pomiar przekraczał NDN dźwięku). W przedstawionej dokumentacji laryngologicznej w audiogramie wykonanym [...] 2001r., a więc tuż po zakończeniu pracy zawodowej stwierdzono jedynie obniżenie czułości słuchu ucha lepiej słyszącego, które nie powodując upośledzenia sprawności społecznej wydolności słuchu nie mogło być uznane za chorobę. Wiedza medyczna dotycząca ekspozycji na ponadnormatywny hałas wskazuje, że jego patologiczne działanie na narząd słuchu jest tylko w czasie trwania narażenia zawodowego. W wyniku ponownie przeprowadzonych badań lekarskich Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wydał w dniu [...] 2003r. orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. W uzasadnieniu podano, iż przesunięcie progu słuchu w audiometrii tonalnej dla częstotliwości 1, 2 i 4 kHz po odjęciu poprawki na wiek wynosi średnio: UP - 41 dB, UL- 24dB. Stwierdzane zmiany nie są typowe dla skutków działania hałasu na narząd słuchu z powodu asymetrii niedosłuchu, braku cech lokalizacji ślimakowej niedosłuchu oraz upośledzenia funkcji prawego przedsionka. Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymał wyżej opisaną decyzję w mocy. Wyrokiem z dnia 26.07.2005r., sygn. akt. II SA/Kr 1425/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in. na lakoniczne uzasadnienia orzeczeń lekarskich. Ponownie przeprowadzając postępowanie administracyjne Powiatowy Inspektor Sanitarny wystosował pisma do Ośrodka Medycyny Pracy w dniu 09.01.2006r. oraz do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w dniu 20.02.2006r. z prośbą weryfikacji orzeczeń lekarskich zgodnie ze wskazaniami Sądu. W dniu [...] 2006r. Ośrodek Medycyny Pracy wydał opinię lekarską, w której stwierdzono, iż warunkiem rozpoznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy uszkodzeniem słuchu, a pracą zawodową jest zgodnie z § 1.1 i § 1.2 wykazu chorób zawodowych bezsporne stwierdzenie, że choroba zawodowa została spowodowana przez działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Analiza dokumentacji laryngologicznej ujawniła, że w czasie badań w Oddziale Laryngologicznym Szpitala wykonano badania SISI. Badania te wskazują na pozaślimakowe uszkodzenie słuchu. Zgodnie z wiedzą medyczną bezsporne jest, że hałas powoduje uszkodzenie komórek narządu Cortiego zlokalizowanych w części ślimakowej narządu słuchu. Stwierdzone zostało także, iż to nie warunki pracy przyczyniły się do powstania ewentualnego uszkodzenia słuchu. W dniu [...] 2006r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego uzupełnił swoją wcześniejszą opinię stwierdzając, że w czasie przeprowadzonego badania stwierdzono niedosłuch odbiorczy ale o lokalizacji pozaślimakowej, niesymetryczny, co świadczy o jego pozazawodowej genezie. Ponadto stwierdzono, że od 1998r. W. P. był diagnozowany i leczony z powodu upośledzenia funkcji prawego przedsionka, a schorzenie to nie jest wywołane działaniem hałasu. Stwierdzany niedosłuch nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z warunkami pracy i nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, a prawdopodobnymi przyczynami, które mogły spowodować stwierdzany niedosłuch mogą być zmiany naczyniowe, infekcyjne ototoksyczne i inne. W związku z przedłożonymi przez W. P. wyjaśnieniami i wynikami badań organ administracyjny zwrócił się ponownie z prośbą do OMP o weryfikację orzeczeń lekarskich przedłożonych przez stronę. W dniu [...] 2006r. Ośrodek Medycyny Pracy szczegółowo ustosunkował się do przedłożonej dokumentacji i podtrzymał swoje stanowisko o braku postaw do stwierdzenia schorzenia zawodowego słuchu. Na podstawie tak uzupełnionego postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u W. P. choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. W uzasadnieniu decyzji szczegółowo opisano przeprowadzone badania oraz omówione zostały wydane w sprawie opinie lekarskie. Organ stwierdził również, że zgodnie z wykazem chorób zawodowych z roku 1983 ubytek słuchu oblicza się jako średnią arytmetyczną dla częstotliwości 1,2 i 4 kHz z uwzględnieniem poprawki należnej dla wieku (presbyacusis). Fakt istnienia schorzeń (cukrzyca, nadciśnienie, zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kręgosłupa) nie jest równoznaczny ze stwierdzeniem niezdolności do pracy zawodowej. Natomiast choroby te mogą tłumaczyć niedosłuch o lokalizacji pozaślimakowej - a więc niecharakterystycznej dla działania hałasu. Od powyższej decyzji odwołał się W. P. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, iż jego zdaniem wydana decyzja jest niezgodna z prawdą i nie odpowiada rzeczywistemu stanowi faktycznemu. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] wskazując, że w uzasadnieniu decyzji znalazły się argumenty dotyczące pylicy płuc, a nie schorzenia słuchu. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12.06.2007r. sygn. akt. III SA/Kr 147/07 powyższa decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] została uchylona. Sąd wskazał, że zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzenia dotyczące pylicy płuc miały jedynie charakter pomyłki maszynowej i nie należało ich traktować jako przyczyny uchylenia decyzji organu I instancji. Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...], znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.), w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 122, póz. 851 z późn. zm.) i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), organ administracji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż orzekające w tej sprawie organy Inspekcji Sanitarnej dokonały analizy oceny narażenia zawodowego pracownika oraz wydanych orzeczeń lekarskich jednostek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych. Podkreślone zostało także, iż W. P. zatrudniony był w latach 1969 - 2000 w systemie trzyzmianowym w "A" S.A. w K. na stanowiskach: elektromontera, operatora, elektronika. Pracował w narażeniu na hałas, którego wartości w latach 1980 - 2000 kształtowały się na poziomach od 74 dB do 89 dB. Organ odwoławczy wskazał także, że w związku z przestawieniem przez W. P. w postępowaniu przed organem I instancji dodatkowej dokumentacji lekarskiej, w tym audiogramów, doręczone dowody przekazano do Ośrodka Medycyny Pracy z wnioskiem o ich analizę i wyrażenie opinii, czy mogą mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia lekarskiego. Jednostka orzecznicza jeszcze raz podkreśliła, że całość materiału dowodowego tłumaczy asymetryczny charakter niedosłuchu i wskazuje na istnienie pozahałasowych czynników uszkadzających zarówno narząd słuchu jak i narząd równowagi. Zdaniem organu, fakt istnienia schorzeń (cukrzyca, nadciśnienie, zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kręgosłupa szyjnego) nie jest równoznaczny ze stwierdzeniem niezdolności do pracy zawodowej. Natomiast choroby te mogą tłumaczyć niedosłuch o lokalizacji pozaślimakowej, a więc niecharakterystyczny dla działania hałasu. Analiza audiogramów z roku 1996, 1998, styczeń 2001r., listopad 2001r., kwiecień 2002r. oraz z 2006r. wykazuje: asymetrię - zawsze gorsze jest ucho prawe (tymczasem uszkodzenie pohałasowe jest zawsze symetryczne), stopniowe systematyczne pogarszanie się słuchu mimo zaprzestania pracy zawodowej, porównanie audiogramów z roku 2002 i 2006 nie dowodzi że są one jednakowe, w roku 2002 z poprawką na wiek wynosiło 37 dB, zaś w roku 2006 już 48 dB. Należy zatem uznać, że przyczyną osłabienia słuchu są czynniki chorobowe samoistne, pozaślimakowa lokalizacja niedosłuchu wskazuje na inne niż zawodowe przyczyny niedosłuchu, a nadto brak jest dowodów na to, że osłabienie ostrości słuchu powstało w czasie pracy zawodowej w latach 1969-2000. Z tych wszystkich powodów organ orzekł o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej słuchu. Na powyższą decyzję złożył skargę W. P., podważając stwierdzenia zawarte w orzeczeniach lekarskich Ośrodka Medycyny Pracy w zakresie asymetrii słuchu, analizy audiogramów oraz wniosków dotyczących chorób samoistnych. Szczegółowo odniósł się do zawartych w nich opisów chorób oraz stwierdził, iż badania zostały wykonane po ustaniu stosunku pracy i dlatego nie mogą być prawdziwe. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał w całości swoje stanowisko w sprawie. Stwierdził ponadto, iż skarżący nie posiada wiedzy medycznej uzasadniającej autorytatywne podważanie opinii lekarskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i jako taka na uwzględnienie nie zasługuje. Stosownie do § 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, póz. 294 z późn. zm.) "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Zgodnie z treścią § 10 ust. l rozporządzenia inspektor sanitarny wydaje decyzję w sprawie choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność istnienia w środowisku pracy skarżącego czynników szkodliwych narażających na powstanie choroby zawodowej słuchu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracyjny wyraźnie bowiem przyjął, że W. P. pracował w narażeniu na hałas, którego wartości w latach 1980-2000 kształtowały się na poziomach od 74 do 89 dB. Przeprowadzone natomiast u skarżącego badania lekarskie wykazały istnienie schorzenia słuchu, niemniej jednak oba ośrodki wydające orzeczenia wskazały na brak jego zawodowej etiologii. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy administracyjne odmawiając uznania rozpoznanego u skarżącego schorzenia słuchu za chorobę zawodową, prawidłowo uznały te orzeczenia lekarskie za wiarygodne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o braku u skarżącego podstaw do rozpoznania choroby zawodowej słuchu. Należy zatem przyjąć, że wydane w niniejszej sprawie decyzje: zarówno organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały zgodnie z prawem materialnym. Należy podkreślić, iż ponowne orzeczenia lekarskie Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, dodatkowo uzupełnione, są bardzo szczegółowo uzasadnione, a zawarta w nich argumentacja jest przekonująca i nie budzi wątpliwości. Organy wydając swoje decyzje w pełni zatem zastosowały się do wskazań zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lipca 2005r.(II SA/Kr 1425/03) i z dnia 12 czerwca 2007r. (III SA/Kr 147/07). Skoro bowiem wydane ponownie orzeczenia lekarskie są rzetelnie uzasadnione, to organy mogły oprzeć na nich swoje rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 § l k.p.a. (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001 r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999 r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Jak była mowa wyżej, wydane w niniejszej sprawie opinie są jednoznaczne i wzajemnie spójne, nie budząc wątpliwości. Opierając się na tych orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne prawidłowo stwierdziły brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej słuchu. W takiej sytuacji za nieuzasadnione uznać należy zarzuty skarżącego. Wobec wyraźnego i jednoznacznego stwierdzenia zawartego w zaskarżonej decyzji nieuzasadniony jest zarzut dotyczący nieprzyjęcia przez organ narażenia zawodowego na hałas. Wobec przedłożonych wyników badań lekarskich nieuzasadniony jest także zarzut niepogarszania się niedosłuchu na przestrzeni lat, przedłożone wyniki uwzględniają już bowiem - wbrew zarzutom skarżącego - poprawkę na wiek. Nie mają też znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zarzuty dotyczące tego, że OMP nie przeprowadzał sam badania SISI, lecz oparł się na wynikach przedłożonych przez skarżącego ze szpitala w K., wiarygodności tych wyników skarżący bowiem nie podważa. Nieuzasadniony jest także zarzut niewykonania przez organ zaleceń sądu zawartych we wcześniejszym wyroku, jak bowiem wskazano powyżej te zalecenia zostały wykonane poprzez uzupełnienie postępowania wyjaśniającego i uzyskanie uzupełnionych opinii lekarskich. Sąd nie dopatrzył się zatem w tej sprawie ani naruszenia przepisów prawa materialnego które miały wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § l pkt 1 litera a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organy należycie bowiem wyjaśniły stan faktyczny, w pełni czyniąc zadość wymaganiom zawartym w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Decyzje są prawidłowo uzasadnione, odpowiadając wskazaniom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego przyjąć należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zapadła po należytym wyjaśnieniu sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.