III SA/Kr 263/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-10-31
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu w ramach prawa pomocy przysługuje wynagrodzenie za zastępstwo prawne w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, w tym za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz za udział w rozprawach przed WSA i NSA, a także zwrot kosztów związanych z pełnomocnictwem substytucyjnym?Ratio decidendi
Radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, obejmujące sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawach przed WSA i NSA. Wynagrodzenie to jest ustalane według stawek minimalnych określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych, powiększone o podatek VAT. Koszty związane z pełnomocnictwem substytucyjnym nie podlegają zwrotowi ze Skarbu Państwa, gdyż wybór sposobu wykonywania zawodu przez radcę prawnego nie może obciążać Skarbu Państwa.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano wniosek radcy prawnego M. R. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Postępowanie dotyczyło skargi na decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej na zakup żywności. W toku sprawy skarżący korzystał z pomocy radcy prawnego, który sporządził skargę kasacyjną i reprezentował stronę przed WSA i NSA w kilku instancjach. Sąd rozstrzygał o przyznaniu wynagrodzenia za te czynności oraz o zwrocie kosztów związanych z pełnomocnictwem substytucyjnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie radcy prawnemu M. R. kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie o sygn. akt. III SA/Kr 263/13, podwyższone o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. R. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie ze skargi L. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na zakup żywności postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie radcy prawnemu M. R. wykonującemu zawód w Kancelarii Radcy Prawnego przy ul. [...] w K, kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie o sygn. akt. III SA/Kr 263/13, podwyższone o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
Po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 14 lipca 2010 r. sygn. akt. III SA/Kr 147/10 wyroku oddalającego skargę strony (k. 15), skarżący wniósł o ustanowienie dla niego radcy prawnego (k. 18). W efekcie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2010 r. ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego (k. 33), którego Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych wyznaczyła w osobie mecenasa M. R. (vide: k. 44-45).
Wyznaczony radca prawny sporządził i wniósł skargę kasacyjną (k. 49-54) od tego wyroku oraz zapewnił skarżącemu reprezentację na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 25 maja 2011 r. (vide: kserokopia protokołu rozprawy sygn. akt. I OSK 120/11) (k. 85).
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 120/11 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 147/10 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania (k. 79).
W dniu 16 grudnia 2011 r. radca prawny M. R. złożył na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu za sporządzenie skargi kasacyjnej i udział w rozprawie przez NSA oraz za udział w rozprawie przed WSA w Krakowie (k. 96).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił ten wniosek radcy prawnego i w punkcie II wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt. III SA/Kr 909/11 przyznał mu stosowne wynagrodzenie (k. 99).
Wobec jednak tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przedmiotowym wyrokiem oddalił skargę strony, więc wyznaczony radca prawny sporządził i wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku (k. 115-122). Jak poprzednio radca prawny zapewnił też skarżącemu reprezentację na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 31 stycznia 2013 r. (vide: kserokopia protokołu rozprawy sygn. akt. I OSK 1125/12) (k. 131).
Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt. I OSK 1125/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 909/11 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania (k. 132)
Na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. akt. III SA/Kr 263/13 substytut wyznaczonego radcy prawnego mecenas P. P. (k. 148) wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając że koszty nie zostały opłacone w całości ani w części oraz przedkładając wykaz kosztów dodatkowych związanych z dojazdem pełnomocnika do NSA (vide: protokół rozprawy k. 150 a także faktura k. 145, i kopie biletów k. 146-148).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wydanym przez siebie wyroku z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 263/13 nie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków (k. 151).
Postanowieniem z dnia 20 września 2013 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przyznał rady prawnemu M. R. wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 909/11 oraz za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W dniu 22 października 2013 r. wpłynął zaś wniosek radcy prawnego M. R. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu za udział w rozprawie gdzie ustanowił pełnomocnika substytucyjnego przed WSA w Krakowie w dniu 21 maja 2013 r. Wyznaczony radca prawny oświadczył, iż opłaty i wydatki za udział w tej rozprawie nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 02/163/1349 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (§1 rozp.)
Zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w §16 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. Ponieważ radca prawny złożył takie oświadczenie w piśmie datowanym na dzień 18 października 2013 r. zachodzą warunki aby przyznać mu należne wynagrodzenie.
W myśl §2 ust. 2 powołanego rozporządzenia podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4. Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi wysokość stawek minimalnych konkretyzuje umieszczony w rozdziale 4 rozporządzenia przepis §14 różnicując w zależności od charakteru sprawy, instancji i przejawionej przez radcę prawnego aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia. W sprawie takiej jak niniejsza, stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 240 zł co wynika wprost z §14 ust. 2 pkt. 1 lit. c) rozporządzenia. Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona opłata ulega jednak powiększeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
Co się natomiast tyczy zwrotu ewentualnych kosztów to podtrzymując stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia 20 września 2013 r. dodatkowo podnieść należy, że także i koszt opłaty od pełnomocnictwa substytucyjnego trudno uznawać za wydatek niezbędny. Kwestia wyboru sposobu w jaki wyznaczony radca prawny wykonuje swój zawód pozostaje bowiem wyłącznie jego sprawą i taki wybór nie może dodatkowo obciążać Skarbu Państwa. W konsekwencji opłata od pełnomocnictwa substytucyjnego leży poza polem zainteresowania Skarbu Państwa podobnie jak wzajemne rozliczenia między substytutem oraz pełnomocnikiem ustanowionym dla strony z urzędu.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło