III SA/Kr 27/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Wojewody z dnia 12 listopada 2012 r. nr [....] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Starosta decyzją z dnia [...] 2012 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2, art. .9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 10 ust. 7 pkt 1, art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.), orzekł o uchyleniu w całości decyzji z dnia [...] 2011 r. orzekającej o przyznaniu Z. O. statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 grudnia 2011 r. oraz odmówił uznania Z. O. za osobę bezrobotną od dnia 15 grudnia 2011 r. W uzasadnieniu Starosta podał, że 15 grudnia 2011 r. Z. O. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy i na podstawie decyzji z dnia [...] 2011 r. uznano go za osobę bezrobotną. Organ I instancji ustalił, że w okresie od 1 lipca 1996 r. do 30 listopada 2011 r. Z. O. był zatrudniony za granicą i dlatego komplet dokumentów został przesłany do Wojewódzkiego Urzędu Pracy, do którego kompetencji należy prowadzenie postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych po pracy za granicą. Ponadto 19 września 2012 r. Z. O. dostarczył pismo z ZUS z dnia 21 sierpnia 2012 r., z którego wynika, że nabył on od dnia 1 grudnia 2011 r. prawo do emerytury z czeskiej instytucji ubezpieczeniowej i nadal ją pobiera. W związku z tym Starosta uznał, że nie było możliwe nabycie przez Z. O. statusu osoby bezrobotnej. Odwołanie od decyzji Starosty wniósł Z. O., który podał, że w dniu rejestracji dostarczył wymagane dokumenty potwierdzające zatrudnienie od 1 czerwca 1996 r. do 30 listopada 2011 r. w C. Odwołujący się podkreślił, że powodem rozwiązania umowy o pracę była mała ilość pracy oraz zamiar odejścia na wcześniejszą emeryturę. Odwołujący się potwierdził, że świadczenie emerytalne zostało mu przyznane, lecz jego wysokość (574 zł miesięcznie), jest tak niska, że zasiłek dla bezrobotnych został słusznie przyznany. Wojewoda decyzją z dnia 12 listopada 2012 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie Wojewody w sprawie bezspornym było, że od 1 grudnia 2011 r. Z. O. nabył prawo do świadczenia emerytalnego przyznanego przez czeską instytucję ubezpieczeniową. Wojewoda podkreślił, że jednym z podstawowych wymogów koniecznych do uzyskania statusu bezrobotnego jest nieposiadanie prawa do emerytury, zaś ustawa nie rozróżnia emerytury krajowych i zagranicznych, ani też nie odnosi się do ewentualnej wysokości przyznanej emerytury. Przepis art. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma charakter bezwzględny i organy nie mają możliwości uznaniowego rozstrzygania w tym zakresie. Ponadto Wojewoda wskazał, że w karcie rejestracyjnej bezrobotnego Z. O. oświadczył, że nie nabył prawa do emerytury. Wszystkie te okoliczności, zdaniem Wojewody, wykluczały możliwość uzyskania przez Z. O. statusu bezrobotnego. Skargę na decyzję Wojewody wniósł Z. O., który powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreślił, że jest nadal gotowy do podjęcia zatrudnienia, lecz w wieku 62 lat znalezienie pracy jest bardzo trudne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Jak stanowi przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1569 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych zasad doprowadziła do uznania zasadności skargi. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją stanowią przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku (Dz.U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Art. 2 ust 1 pkt. 2 lit a do lit. l tej ustawy ( w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) definiuje pojęcie osoby bezrobotnej. Wynika z niego, że posiadanie statusu osoby bezrobotnej uzależnione jest od kumulatywnego zaistnienia szeregu przesłanek faktycznych i prawnych, wśród których istotną z punktu widzenia analizy stanu faktycznego kontrolowanej sprawy jest przesłanka określona lit. c, tj. nie nabycie przez osobę prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobieranie nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Stan faktyczny sprawy jest niesporny. Skarżący nabył z dniem 1 grudnia 2011 r. prawo do emerytury przyznanej decyzją czeskiej instytucji ubezpieczeniowej z dnia 13 marca 2012 r. Zdaniem organów, okoliczność powyższa wyklucza skarżącego z kręgu osób bezrobotnych, bowiem jak wynika z przepisu art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. c) za osobę bezrobotną nie może zostać uznana osoba, która nabyła prawo do emerytury bez względu na to, czy chodzi o emeryturę krajową czy zagraniczną. Zdaniem Sądu, wykładnia przepisu art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. c) ustawy zastosowana przez organy jest błędna, ponieważ jest wykładnią rozszerzającą. Świadczenia wymienione w tym przepisie, wykluczające możliwość uzyskania statusu osoby bezrobotnej uregulowane są w przepisach z zakresu ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego. Za emeryturę w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. c) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy może być uznane tylko takie świadczenie, które odpowiada wymaganiom prawnym uregulowanym w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.z 2009r. nr 153, poz. 1227). Ustawodawca zawarł w tej ustawie nie tylko szczegółowe uregulowania dotyczące przesłanek decydujących o uzyskaniu prawa do emerytury i wysokości tego świadczenia, ale nadto przepisy gwarantujące osobom uprawnionym do emerytury uzyskiwanie tego świadczenia w kwocie nie mniejszej, niż określona jako "kwota najniższej emerytury" – art. 85 ust. 2 ustawy. Ustawa z dnia 13 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2012.118) w art. 1 nadała przepisowi art. 85 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(...) następujące brzmienie: "Kwota najniższej emerytury, z zastrzeżeniem art. 24a ust. 6, art. 54, art. 54a ust. 2 i art. 87, oraz renty rodzinnej wynosi 799,18 zł miesięcznie". Przepis ten obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Nadto ustawa o emeryturach i rentach z FUS przewiduje w art. 88 ust. 1, że emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia 1 marca. Z uregulowań powyższych dotyczących minimalnej wysokości emerytury, oraz szczegółowych przesłanek uzyskania prawa do emerytury wynika, że emeryturą w rozumieniu przepisów prawa obowiązującego jest świadczenie z ubezpieczenia społecznego mające na celu zapewnienie ubezpieczonemu środków utrzymania w razie zaprzestania aktywności zawodowej z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego, o wysokości nie niższej niż najniższa emerytura (tak wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15.10.2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 60/08, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10.05.2012 r., sygn. akt II SA/Bk 205/12, obydwa dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl) .Dlatego też, wbrew stanowisku organów, to nie uzyskanie prawa do emerytury "w ogóle", decyduje o niemożliwości uznania za osobę bezrobotną. Tylko nabycie prawa do emerytury w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS powoduje niemożność uznania za osobę bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia (...) Świadczenie w postaci "emerytury zagranicznej" powinno odpowiadać pojęciu emerytury na gruncie ustawy o emeryturach i rentach z FUS co do swojej funkcji jak i wysokości. Organy powinny były więc rozważyć, czy przysługujące skarżącemu prawo do świadczenia przyznanego przez czeską instytucję ubezpieczeniową jest prawem do emerytury w świetle polskiego ustawodawstwa mając na względzie okoliczność, iż skarżący wskazywał, że przeszedł na emeryturę "wcześniejszą", oraz wysokość pobieranego świadczenia a co za tym idzie, czy prawo to rzeczywiście wyłącza uznanie skarżącego za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i rynkach pracy. Ponownie rozpatrując sprawę organy winny uwzględnić pogląd wyrażony wyżej, odnośnie właściwej interpretacji pojęcia "nabycia prawa do emerytury" użytego w przepisie art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. c) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Należało więc uznać, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego – art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. c w/w ustawy przez błędną jego wykładnię, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Wada ta stanowi podstawę do uwzględnienia skargi na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z wyżej wskazanych przyczyn orzeczono jak w sentencji.