III SA/Kr 272/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2023 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 5 grudnia 2022 r. znak SKO.ŚR/4111/1258/2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 grudnia 2022 r., znak SKO.ŚR/4111/1258/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta A. z dnia 5 września 2022 r. o odmowie przyznania T. T. (dalej: "skarżący") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 17, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 615, dalej: "u.ś.r.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a."). Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 12 stycznia 2022 r. skarżący wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w A. o przyznanie świadczenia z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Z orzeczenia z dnia 13 czerwca 1978 r. wynika, że ojciec skarżącego S. T. został zaliczony do pierwszej grupy inwalidów. W dniu 14 lutego 2022 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, w którym wskazano, że ojciec skarżącego jest osobą niewidzącą, schorowaną. W 2020 r. przeszedł udar mózgu oraz zawał, w wieku 30 lat doznał złamania kręgosłupa. Skarżący pomaga ojcu we wszystkich czynnościach dnia codziennego – higienicznych, przygotowuje posiłki, podaje leki, organizuje wizyty lekarskie. Do 2020 r. pracował na podstawie umowy o pracę jako kierowca w firmie transportowej. Z uwagi na stan zdrowia przebywał następnie na zwolnieniu lekarskim, a później pobierał świadczenie rehabilitacyjne. W 2021 r. mógł wrócić do pracy, ale z uwagi na fakt opieki nad ojcem nie może podjąć zatrudnienia. Decyzją z dnia 8 marca 2022 r. Burmistrz Miasta A. odmówił przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz okoliczność, że niepełnosprawność ojca skarżącego powstała po ukończeniu 18 roku życia. Decyzją z dnia 21 czerwca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ wskazał, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 nie jest dopuszczalna odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Kolegium wskazało, że w sprawie nie ustalono, jaka jest sytuacja rodzinna wnioskodawcy oraz ojca. W ocenie Kolegium z akt sprawy nie wynika, aby zakres koniecznej opieki nad ojcem był tego rodzaju, aby wykluczał podjęcie przez skarżącego jakiegokolwiek zatrudnienia. W sprawie nie ustalono częstotliwości czynności opiekuńczych, a zawarte w wywiadzie środowiskowym informacje są zbyt ogólne. Zdaniem SKO w Krakowie konieczne jest wyjaśnienie związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącego, a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem, jak również możliwości pomocy przez rodzeństwo w sprawowaniu opieki nad ojcem. W dniu 2 sierpnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do przedłożenia brakujących dokumentów wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego: oświadczenia dotyczącego sytuacji rodzinnej wnioskodawcy i ojca, oświadczenia dotyczącego rodzeństwa, stanu rodzinnego, zdrowotnego, finansowego, jego wpływu na możność zaopiekowania się ojcem wspólnie z wnioskodawcą, ewentualnie oświadczeń rodzeństwa co do możliwości zajęcia się ojcem. W wykonaniu wezwania przedłożono do akt oświadczenie M. K., która wskazała, że nie może opiekować się ojcem, ponieważ pracuje zawodowo i opiekuje się teściami oraz E. A., która wskazała, że nie może zająć się ojcem ponieważ pracuje i wychowuje dwójkę dzieci. Skarżący oświadczył, że sprawuje opiekę nad ojcem, który jest niewidomy, po udarze i jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. Wskazał, że jego dzieci pracują i nie są w stanie pomagać w opiece nad ojcem. Decyzją z dnia 5 września 2022 r. Burmistrz Miasta A. odmówił przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. pozostaje obowiązującym przepisem prawa, a zatem brak jest możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku, gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu przez nią wieku określonego w powołanym przepisie. W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego zastosowanie bez uwzględnienia okoliczności, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. doszło do uznania niekonstytucyjności normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje ona prawo do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną z uwagi na wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Pismem z dnia 4 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wezwało skarżącego o udzielenie dodatkowych wyjaśnień i przedstawienie okoliczności wskazanych w piśmie. Z oświadczenia M. K. wynika, że nie może podjąć się opieki nad ojcem, ponieważ pracuje zawodowo i opiekuje się teściami, którzy mają skończone 80 lat. Z oświadczenia E. A. wynika, że nie może ona opiekować się ojcem, ponieważ pracuje na dwie zmiany z mężem i opiekuje się dwójką dzieci. Nie jest w stanie dojeżdżać do ojca, mieszka w O. Z oświadczenia skarżącego z dnia 16 listopada 2022 r. wynika, że ostatnie zatrudnienie zakończył w 2021 r. jako przedstawiciel handlowy, nie był bowiem w stanie łączyć opieki nad ojcem z zatrudnieniem. Wcześniej w opiece wspierała go żona, ale po rozwodzie sprawuje ją wyłącznie skarżący. Synowie, którzy mieszkają ze skarżącym są aktywni zawodowo i nie wspierają go w opiece nad niepełnosprawnym. Skarżący podaje ojcu lekarstwa, przygotowuje i podaje posiłki. W styczniu ojciec skarżącego przeszedł zawał serca, jest po udarze mózgu. Cierpi na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze. Występują u niego zawroty głowy, problemy z pamięcią, jest pod stałą opieką lekarza rodzinnego, który realizuje zalecenia kardiologa i diabetologa. Skarżący wskazał, że jego ojciec nie jest osobą samodzielną. Może zostać sam najwyżej na dwie godziny. Skarżący pomaga w czynnościach higienicznych, prowadzi w razie potrzeby ojca do toalety, smaruje kremami, balsamami, przygotowuje ubranie, ubiera, kontroluje ciśnienie, podaje leki, podaje i przygotowuje posiłki, podaje napoje i owoce. Codziennie wykonuje masaże pleców, sprząta, umawia wizyty lekarskie, transportuje na te wizyty, robi zakupy, płaci rachunki, realizuje recepty, pomaga w wyjściach na spacery, załatwia sprawy urzędowe, pali w piecu, układa do snu. Do 2020 r. pracował w usługach budowlanych na umowie zlecenia. Decyzją z dnia 5 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza A. W uzasadnieniu organ wskazał, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym niedopuszczalna jest odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Jest to konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Organ zwrócił uwagę, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. może być stosowny wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki nad osobą niepełnosprawną wyklucza podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem zatrudnienia przez skarżącego a opieką nad ojcem, ponieważ zakres opieki nad ojcem nie jest tego rodzaju, aby wykluczał podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Opieka nad ojcem obejmuje bowiem typowe czynności życia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed lub po rozpoczęciu pracy. Ojciec skarżącego ma trójkę dzieci, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny, a zatem przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu doprowadziłoby do przerzucenia ciężaru obowiązku alimentacyjnego na społeczeństwo. Organ zwrócił uwagę na możliwość skorzystania przez skarżącego z usług opiekuńczych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił: - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego nie wypełnia przesłanki niepodejmowania zatrudnienia lub rezygnacji z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną; - rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że skarżący zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, będąc jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, że rodzeństwo skarżącego może partycypować w opiece nad niepełnosprawnym ojcem, podczas gdy wykładnia funkcjonalna przepisów winna skutkować przyznaniem skarżącemu świadczenia. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, orzeczenie co do istoty sprawy i przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie. W niniejszej sprawie niesporne były następujące okoliczności: ojciec skarżącego jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie z roku 1978), jest wdowcem, posiada trójkę dzieci zobowiązanych do alimentacji, w 2020 r. przeszedł udar mózgu i zawał. Skarżący ostatni raz pozostawał w zatrudnieniu w listopadzie 2021 r. Niesporny jest również zakres opieki skarżącego nad ojcem ustalony na podstawie wywiadu środowiskowego oraz oświadczeń skarżącego, który obejmuje: przygotowanie i podanie posiłków, zgodnie z wymaganiami diety cukrzycowej, pomóc przy wstawaniu z łóżka, prowadzenie ojca do toalety, pomaganie w ubieraniu, mierzenie poziomu cukru we krwi trzy razy dziennie, mierzenie ciśnienia, podawanie lekarstw, wykonywanie masażu pleców, pranie, prasowanie, umawianie wizyt lekarskich, robienie zakupów, realizacja recept, pomoc w wyjściach na spacery, załatwianie spraw urzędowych, czytanie pism urzędowych, przygotowanie, przynoszenie opału, palenie w piecu, układanie do snu, czuwanie w czasie snu. Okolicznością sporną w niniejszym postępowaniu było istnienie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia a opieką nad ojcem, w szczególności okoliczność, czy zakres opieki skarżącego nad ojcem jest tego rodzaju, że wyklucza podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia przez skarżącego. Okolicznością sporną w niniejszej sprawie była również ocena, czy okoliczność istnienia innych osób zobowiązanych do alimentacji niepełnosprawnego, w odniesieniu do których nie zachodzą obiektywne przesłanki zwalniające z jego realizacji, powinna być uwzględniona przy ocenie spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, iż brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącego a opieką nad ojcem. Sąd podziela również stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że ocena spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w tym w szczególności ocena "konieczności" rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącego powinna uwzględniać okoliczność, że skarżący ma dwie siostry w równym stopniu zobowiązane do alimentacji względem niepełnosprawnego ojca. Organ II instancji zasadnie wskazał, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Jest to konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), w którym Trybunał stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W niniejszej sprawie nie zachodziła negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., ponieważ ojciec skarżącego jest wdowcem. Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności – bowiem ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica – lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie to nie może być zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. W przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, której zakres wyklucza podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r., pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 516/19). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13). Opieka uzasadniająca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego musi być tego rodzaju, że podjęcie zatrudnienia przez opiekuna (nawet w częściowym wymiarze czasu pracy) musiałoby się wiązać ze szkodą dla zaspokojenia podstawowych potrzeb osoby wymagającej opieki. Sąd podziela stanowisko przyjęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r. (sygn. akt I OSK 275/21), że prawidłowo interpretowana hipoteza normy wyrażonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. obejmuje również konieczność poszukiwania związku - także czasowego - pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej (działań zmierzających do jej podjęcia), a wystąpieniem konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie o braku spełnienia przez skarżącego przesłanek decydują dwie kluczowe okoliczności- zakres opieki skarżącego nad ojcem nie jest tego rodzaju, aby wykluczał podjęcie przez skarżącego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, a nadto w ocenie Sądu brak jest związku czasowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia a wystąpieniem konieczności opieki nad ojcem. Na wstępie należy wskazać, że zakres czynności opiekuńczych skarżącego nad ojcem obejmuje w zasadniczej części czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (robienie zakupów, przygotowanie posiłków, podanie posiłków, utrzymanie porządku, pranie, sprzątanie, przygotowanie opału). Sąd podziela w pełni pogląd wyrażony w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (z dnia 5 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 918/22), w świetle którego takie czynności jak: przygotowanie posiłków, ich podanie, podanie leków, czynności higieniczne, a tym bardziej czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego mogą być realizowane przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu, a także w dni wolne. Nie sposób przyjąć, aby takie czynności, jak dbanie o czystość w domu- sprzątanie, pranie, zmienianie pościeli, towarzyszenie w wizytach lekarskich, badaniach, wykupywanie leków, pilnowanie ich przyjmowania, pomoc w ubieraniu się, przygotowanie posiłków, czy ich podanie wymagały całkowitej rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia. Podkreślić należy, że są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je (dla siebie, a przy okazji także dla domowników) przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu, czy w dni wolne od pracy. Czynności polegające na pomocy w utrzymaniu higieny, podawaniu posiłków, czy leków nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia (por. wyrok WSA w Krakowie, jw.). W rezultacie, zdaniem Sądu prawidłowo przyjęto w zaskarżonej decyzji, że zakres opieki skarżącego nad ojcem nie jest tego rodzaju, aby wykluczał całkowicie podjęcie zatrudnienia przez skarżącego, a w rezultacie brak było spełnienia w sprawie podstawowej przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Dodatkowo, zdaniem Sądu z okoliczności sprawy również wynika brak związku czasowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia w 2021 r. a koniecznością opieki nad ojcem. Należy zwrócić uwagę, że niepełnosprawność ojca skarżącego istnieje od 1978 r., przyczyną niepełnosprawności były choroby narządu wzroku, a we wskazaniach orzeczenia wpisano pracę dla ociemniałych. W rezultacie, nie sposób przyjąć, aby aktualnie trudności ze wzrokiem ojca skarżącego były przyczyną, z powodu której wymaga stałej opieki skarżącego. Z doświadczenia życiowego wiadomym jest bowiem, że skoro ojciec skarżącego przez prawie 45 lat zmaga się z chorobą narządu wzroku nauczył się z nią funkcjonować. Dodać należy, że skarżący wskazał, że ojciec w 2020 r. przeszedł zawał serca oraz udar mózgu, po którym wystąpił niedowład, ale w wyniku rehabilitacji uległ znacznej poprawie. Skarżący oświadczył, że pracował do listopada 2021 r., a zatem w czasie kiedy ojciec cierpiał na dolegliwości i ograniczenia wywołane zawałem serca i udarem mózgu. Z okoliczności sprawy wynika zatem, że brak jest związku czasowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącego a koniecznością opieki nad ojcem. W toku postępowania ustalono, że skarżący ma dwie siostry, które oświadczyły, że nie są w stanie opiekować się ojcem. Córka E. wskazał, że pracuje, opiekuje się własnymi dziećmi, mieszka w znacznej odległości od ojca, natomiast córka M. nie jest w stanie zająć się ojcem, ponieważ pracuje i opiekuje się treściami. W ocenie Sądu okoliczności podniesione przez siostry skarżącego, mogą utrudniać realizację obowiązku alimentacyjnego względem ojca, ale nie stanowią okoliczności obiektywnych zwalniających z jego realizacji. Zasadnie również zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w zaskarżonej decyzji, że ocena konieczności rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącego powinna uwzględniać, że do opieki nad ojcem zobowiązane są również siostry skarżącego. Podkreślić należy, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem z zakresu pomocy społecznej, a zatem jego przyznanie powinno uwzględniać zasadę subsydiarności, w świetle której Państwo powinno pomagać tam, gdzie jednostka nie może poradzić sobie sama. Równocześnie, interpretacja przepisów u.ś.r. wymaga odwołania do wyrażonej w Konstytucji RP zasady wspierania rodzin, które znajdują się trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji). W ocenie Sądu pomoc Państwa powinna być stosowana tam, gdzie jednostka (rodzina) nie jest w stanie poradzić sobie samodzielnie. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r. (sygn. akt S 1/10) o przedstawieniu Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej uwag dotyczących niezbędności działań ustawodawczych, zmierzających do zapewnienia spójności zasad przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne jest subsydiarną formą pomocy rodzinie, jest ono wyrazem realizacji zasady pomocniczości. Jak podkreślił Trybunał, rekonstrukcja normy określonej w art. 17 u.ś.r. wymaga uwzględnienia zarówno przepisów tej samej ustawy, jak i innych ustaw m. in. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z art. 128 ustawy z dnia Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., dalej: "k.r.o.") obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby również środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zgodnie z art. 129 § 2 k.r.o. krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 135 § 2 k.r.o. wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego. Równocześnie, należy zwrócić uwagę, że zasadniczą przyczyną odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego był brak związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a opieką nad ojcem z uwagi na zakres opieki, jakiej wymaga ojciec skarżącego. Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji innych niż podniesione w skardze naruszeń. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowym zastosowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.