III SA/Kr 272/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant Starszy Referent Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 20 grudnia 2023 r., nr SKO.NP/4115/384/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokat A. J. - Kancelaria Adwokacka K., ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie zaskarżoną do Sądu decyzją z 20.12.2023 r. (SKO.NP/4115/384/2023) po rozpatrzeniu odwołania B. M. (dalej: "skarżąca") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa z 16.10.2023 r. (DŚRSM-5202-175-2/22) odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: 1. W dniu 21.12.2022 r. skarżąca złożyła w organie I instancji wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na rezygnację z zatrudnienia spowodowaną sprawowaniem opieki nad ojcem, Z. Ł. Ojciec skarżącej legitymuje się orzeczeniem z 13.12.2022 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe, ze stwierdzeniem, iż nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności, zaś ustalony stopień niepełnosprawności istnienie od 16.11.2022 r. 2. SKO w Tarnowie decyzję z 18.04.2023 r. (SKO.NP/4115/101/2023) uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa z 2.02.2023 r. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego wskazując na brak przymiotu konstytucyjności podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu I instancji (art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych) oraz nakazując zbadanie tego, czy w sprawie występuje związek przyczynowo-skutkowy między pasywnością zawodową skarżącej, a opieką nad ojcem. SKO zaleciło ustalenie, czy ilość i rodzaj czynności opiekuńczych uniemożliwia skarżącej podjęcie pracy. Kolegium zaleciło sporządzenie opinii dot. sprawności psychofizycznej ojca skarżącej z ustaleniem, w jakim zakresie jest on samodzielny, a w jakim wymaga pomocy. 3. Organ I instancji decyzją z 12.06.2023 r. (DŚRSM-5202-175-1/22) ponownie odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazał, że skarżąca powinna rozważyć skorzystanie z usług opiekuńczych jako pomocy w opiece nad ojcem, jak też przyjęcia ojca do Środowiskowego Domu Samopomocy (dalej ŚDP), który jest dedykowana dla osób mających zaburzenia psychiczne oraz cierpiących na choroby otępienne. Ośrodek ten realizuje też tzw. opiekę wytchnieniową. Organ podał także, iż nie istnieją okoliczności zwalniające drugą osobę zobowiązaną do alimentacji niepełnosprawnego (jego syna) od współpartycypowania w opiece. 4. Opisana decyzja została uchylona przez SKO w Tarnowie decyzją z 10.08.2023 r. (SKO.NP/4115/257/2023), a sprawa przekazana została ponownie organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że nie został należycie ustalony i wyjaśniony zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącą względem ojca. Wywiad środowiskowy nie zawiera odniesień do schorzeń ojca skarżącej (miażdżyca, zaburzenia pamięci, orientacji, równowagi, tętniaka podstawy czaszki, nadciśnienie, Alzheimer, nietrzymanie moczu, niedosłuch, słaby wzrok). Organ zalecił skoncentrowanie ustaleń na tym, czy i ewentualnie jaki rodzaj schorzeń ojca skarżącej wpływa na rzeczywisty zakres opieki, jej skalę i specyfikę czynności opiekuńczych. 5. W ponownym postępowaniu organ I instancji przeprowadził 19.09.2023 r. wywiad środowiskowy. Stwierdzono wówczas, że skarżąca mieszka z ojcem, po tym jak pogorszył się znacznie jego stan zdrowia. Niepełnosprawny choruje na Alzheimera, ma miażdżycę, zaburzenia pamięci krótkoterminowej i długoterminowej, padaczkę, niewydolność krążenia, zaburzenia rytmu dobowego. W dniu wywiadu był leżący, osłabiony, niechętny do kontaktu z zaburzeniami jelitowymi. Ustalono, że z uwagi na zaburzenia rytmu dobowego zachodzi obawa o bezpieczeństwo niepełnosprawnego, wymagana jest stała czujność wobec ryzykownych zachowań tej osoby. Wymaga on uwagi i pomocy fizycznej gdyż poziom rozumienia i przewidywania skutków swojego postępowania stwarza niebezpieczne dla niego sytuacje (wstaje w nocy, wychodzi na balkon, klatkę, przed blok). Padaczka i tętniak powodują zaburzenia równowagi i skutkują upadkami, które są niebezpieczne. Powyższe powoduje, że skarżąca stale ojca pilnuje i asekuruje. Dba też o jego higienę, wyżywienie i zdrowie, w tym podaje mu leki. W związku z niewydolnością serca i udarem, ojciec skarżącej musi często mierzyć ciśnienie, czego sam nie zrobi – ma bowiem osłabiony wzrok, problemy manualne oraz brak świadomości. Często zaczyna on pewne działanie (odkręca wodę, gaz) i już tego nie kończy, co wynika z zaburzeń pamięci, na które cierpi. Stan zdrowia (samopoczucia) ojca skarżącej zmienia się co chwilę, przez co skarżąca nie jest w stanie zaplanować następnego dnia, ani nawet nocy. Zapisano w wywiadzie, że skarżąca musi stale obserwować ojca i zapobiegać skutkom jego niebezpiecznych zachowań. Sam nie jest w stanie zgłosić potrzeby jedzenia, czy picia. Skarżąca kontroluje też potrzebę zmiany pampersa. W toku wywiadu skarżąca podała, że zawozi ojca do ŚDP, a w czasie jego pobytu w tej placówce, jest w stanie zrobić zakupy, posprzątać, załatwić sprawy. Jak ojciec jest w domu, to nie może go zostawić samego i wykonać żadnych z w.w. czynności. 6. Organ I instancji decyzją z 16.10.2024 r. (DŚRSM-5202-175-2/22) ponownie odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Opisał ustalenia wywiadu środowiskowego (por. punkt 5 powyżej) i podał – w oparciu o dokumentację znajdującą się w aktach sprawy, że ojciec skarżącej od kilku lat zmaga się z postępującymi zaburzeniami pamięci, pogorszeniem funkcjonowania i wymaga opieki innych osób. Jest niesamodzielny, gubi się w najbliższym otoczeniu, jest pampersowany, ma zaburzenia rytmu dobowego. Cierpi na zaburzenia orientacji allopsychicznej – brak świadomości miejsca, czasu, sytuacji. Przejawia głębokie deficyty w obszarze pamięci, funkcji poznawczych oraz wykonawczych. Choruje na Alzheimera, przeszedł trepanację czaszki, ma miażdżycę, chorobę zwyrodnieniową stawów, łuszczycę polekową, chorobę niedokrwienną serca. Organ podał, że na mocy decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa z 16.02.2023 r. ojciec skarżącej został skierowany do ŚDS Z., na okres od 20.02 do 31.12.2023 r., gdzie przebywa od ok. godz. 9.00 do godz. 13-14.00, od poniedziałku do piątku. Wg organu, w tej sprawie nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy, gdyż ojciec skarżącej może uczestniczyć i uczestniczy przez kilka godzin w zajęciach wsparcia dziennego ŚDS. W godzinach przebywania ojca we wskazanej placówce, skarżąca może podjąć zatrudnienie. Organ dodał, że skarżąca pracowała do 31.08.2022 r., a niepełnosprawność ojca istnieje od 16.11.2022 r. 7. W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie przez nią pracy zarobkowej nie wypełnia przesłanki uzasadniającej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. 8. SKO w Tarnowie decyzją z 20.12.2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało, iż ojciec strony na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa z 16.02.2023 r. został skierowany do ośrodka wsparcia - Środowiskowego Domu Samopomocy "Z." w Tarnowie na pobyt dzienny na okres od 20 lutego 2023 r. do 19 maja 2023 r. Z kolei decyzją z dnia 18 maja 2023 r. skierowany został do w/w placówki na okres od 20 maja 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. i przebywa tam w godzinach od 9 do 13/14 od poniedziałku do piątku. Kolegium Odwoławcze podało, że w stanie faktycznym sprawy było poza sporem, że ojciec wnioskodawczyni uczęszcza na co dzień do ŚDS "Z." w Tarnowie, gdzie przebywa od poniedziałku do piątku w godzinach od 9 do 13/14. Jego potrzeby w tym czasie zapewnia Środowiskowy Dom Samopomocy. W ocenie organu, nie ma znaczenia to, że uczęszczanie do środowiskowego domu samopomocy jest dobrowolne i że ojciec nie zawsze tam się udaje. Znaczenie ma jedynie fakt, że ojciec skarżącej z tej pomocy co do zasady korzysta. Akcentowało Kolegium Odwoławcze, że skarżąca opiekę nad ojcem sprawuje jedynie rano (przed wyjazdem ojca do w/w placówki) oraz w godzinach popołudniowych (po powrocie z placówki). Oznacza to, że opieka nie jest na tyle absorbująca, aby uniemożliwiała skarżącej podjęcie zatrudnienia. Sprowadza się bowiem do czynności, które mogą być faktycznie wykonywane poza godzinami pracy (w godzinach porannych, popołudniowych lub wieczornych). W tym stanie rzeczy brak jest – wg SKO – związku przyczynowego wymaganego dyspozycją art. 17 ust. 1 ustawy, gdyż opieka sprawowana przez skarżącą nie ma takiego charakteru, aby uniemożliwiała zatrudnienie. Rozmiar obowiązków skarżącej związanych z opieką nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia, gdyż ojciec korzysta ze Środowiskowego Domu Pomocy, w którym ma zapewnioną opiekę odpowiednią do jego stanu zdrowia. Natomiast nadzór w godzinach porannych i popołudniowych, nie może być uznany za czynności wymagającej pełnej dyspozycyjności skarżącej. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wskazał, iż ustanie zatrudnienia skarżącej (upływ terminu na jaki umowa została zawarta) nastąpiło jeszcze przed ustaleniem znacznego stopnia niepełnosprawności u jej ojca. Nie ma zatem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z pracy, a podjęciem opieki nad niepełnosprawnym, niezależnie od ograniczonego zakresu tej opieki, który nie uzasadnia rezygnacji z zatrudnienia. 9. W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Akcentowała m.in., że organ nie zbadał, jak często jej ojciec przebywa w Środowiskowym Domu Samopomocy. Podała, że dużo jest przypadków absencji ojca we wskazanym ośrodku wynikających z jego chorób. Podkreśliła, że podczas pobytu ojca w ŚDS – jest ona pod stałym dyżurem telefonicznym na wypadek, gdyby musiała go odebrać, a sytuacje takie zdarzają się bardzo często. Skarżąca akcentowała, że podczas pobytu ojca w ŚDS może wykonać szereg niezbędnych czynności pośrednio związanych z opieką, jak pranie, zakupy, sprawy urzędowe, czy sprzątanie. Realizacja tych czynności przy ojcu, nie jest możliwa. Podkreśliła również, że musi ojca dowieźć do ośrodka, co jest utrudnione gdyż musi się przesiadać 2-3 razy w zależności od pory dnia. Takie przesiadki, w związku z problemami niepełnosprawnego w poruszaniu się, zaburzeniami równowagi, częstymi upadkami – są uciążliwe i zajmują dużo czasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem obu kontrolowanych decyzji. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji był art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2023 r., poz. 390; dalej u.ś.r.), w brzmieniu sprzed nowelizacji tego przepisu dokonanej ustawą z 7.07.20232 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. 2023 r., poz. 1429). Wskazany przepis stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje także innym – niż wymienione w poprzednich punktach tego ustępu – osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoby te nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego należy zatem wykazać, że osoba ubiegająca się o to świadczenie nie tylko należy do kręgu osób w nim wskazanych, ale także - stale i osobiście opiekuje się bliską (tj. objętą ustawowym obowiązkiem alimentacyjnym) osobą niepełnosprawną. Fundamentalną jest tu natomiast kwestia, czy taka opieka stanowi przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a tym samym, czy w istocie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją (niepodejmowaniem) zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaną opieką. Innymi słowy, zaniechanie aktywności zawodowej opiekuna musi nastąpić w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Podkreślić bowiem należy, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za sam tylko fakt opieki nad niepełnosprawnym, lecz za rzeczywisty brak możliwości podjęcia zatrudnienia przez opiekuna (lub jego rezygnację z zatrudnienia) – wynikający właśnie z konieczności sprawowania tej opieki. Jak przy tym wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 17 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20). Jak zasadnie wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 7.10.2011 r. (sygn. I SA/Wa 1265/11), wymóg opieki nad osobą niepełnosprawną związany jest z całkowitą zależnością tej osoby od otoczenia. Trafnie też zauważył NSA w wyroku z 12.10.2021 r. (sygn. akt I OSK 493/21), że o tym, czy istnieje związek przyczynowy w rozumieniu wyżej wskazanym, decydować winien zakres wymaganych czynności opiekuńczych i konieczny na to czas wykluczający - zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego - aktywność zarobkową i zawodową opiekuna. Kluczowa dla przyjętej przez oba orzekające organy administracji motywacja przemawiająca za odmową przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego sprowadzała się do tego, że ojciec skarżącej, od poniedziałku do piątku od ok. godz. 9 do ok. godz. 13/14 - uczęszcza do Środowiskowego Domu Pomocy, a pobyt ten odciąża skarżącą z czynności opiekuńczych realizowanych względem niepełnosprawnego, przez co może ona – zdaniem organów administracji – we wskazanych godzinach, przejawiać aktywność zawodową. Stanowisko to jednak poddać należało krytycznej ocenie. Wywiedzione ono zostało w warunkach nieuwzględniających ogółu okoliczności kontrolowanej sprawy, w tym przy braku uwzględnienia specyfiki uwarunkowań zdrowotnych ojca skarżącej i związanych z tym potrzeb opiekuńczych tej osoby. W kontrolowanej sprawie zwrócić należy uwagę, że w orzecznictwie NSA wypowiedziany został - trafny w ocenie orzekającego obecnie Sądu pogląd - iż kilkugodzinne pobyty osoby niepełnosprawnej w domu seniora, realizujące zalecenie wykorzystania wsparcia środowiskowego, nie dowodzą, że wymóg długotrwałej opieki ze strony skarżącej uległ zniesieniu, czy ograniczeniu (tak NSA w wyroku z 14.12.2023 r., sygn. akt I OSK 2040/22). Wskazać bowiem trzeba, że taki, niemający stałego charakteru pobyt niepełnosprawnego w ośrodku wsparcia, samoistnie nie podważa nieodzowności opieki sprawowanej przez opiekuna w zakresie wykluczającym możliwość realizacji przez niego jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Punktem wyjścia dla oceny zaistnienia związku przyczynowo-skutkowego w rozumieniu zaprezentowanym na wstępie uzasadnienia winno być natomiast precyzyjne ustalenie specyfiki uwarunkowań funkcjonowania niepełnosprawnego wyznaczonych stanem jego zdrowia rzutującym na zakres czynności opiekuńczych realizowanych przez opiekuna. Choć na ten aspekt słusznie zwracało uwagę SKO w Tarnowie w wydajnej wcześnie w tej sprawie kasatoryjnej decyzji z 10.08.2023 r. (por. punkt 4 uzasadnienia), to jednak zagadnienie to nie zostało uczynione przedmiotem bacznej uwagi żadnego z orzekających organów administracji na dalszym etapie tego postępowania. Akta kontrolowanej sprawy dostarczają natomiast informacji odnośnie do stanu zdrowia osoby podlegającej opiece. Nie przywołując ponownie obszernych ustaleń przedstawionych już w punkcie 5. części historycznej niniejszego uzasadnienia podkreślić jedynie należy, iż ojciec skarżącej jest pampersowany, choruje na Alzheimera, przeszedł trepanację czaszki, ma padaczkę, miażdżycę, chorobę zwyrodnieniową stawów, cierpi na zaburzenia orientacji w zakresie braku świadomości miejsca, czasu, sytuacji, przejawiając głębokie deficyty w obszarze pamięci, funkcji poznawczych oraz wykonawczych. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego podnosiła, że od wielu lat nie przespała nocy, gdyż jej ojciec wybudza się, załatwia potrzeby fizjologiczne na podłogę, odkręca gaz, próbuje wyjść z mieszkania. Takie zachowania podopiecznego wymagają niewątpliwie stałej czujności opiekuna i adekwatnych jego reakcji (przebierania niepełnosprawnego, sprzątania po nim, zmiany pampersów, mycia). Uwzględnienie powyższego zaangażowania skarżącej w bieżącą opiekę nad ojcem nakazuje przyjąć, że czas pobytu ojca w Środowiskowym Domu Pomocy, to w istocie czas na konieczny odpoczynek i regenerację przed realizacją kolejnych obowiązków opiekuńczych po powrocie ojca z ośrodka wsparcia, jak też czas na załatwienie spraw, które nie mogą być zrealizowane z uwagi na opiekę (zakupy, sprawy urzędowe, itp.). Organy administracji formułując pogląd o umożliwieniu skarżącej aktywności zawodowej wobec pobytu ojca w ośrodku wsparcia (od godz. 9.00 do godz. 13-14.00) nie uwzględniły czasu, który skarżąca realnie mogłaby przeznaczyć na pracę. W tym aspekcie dostrzec trzeba, że z uwagi na dowiezienie ojca do ośrodka na godz. 9.00 i potrzebę przemieszczenia się do ewentualnej pracy, realne dotarcie na miejsce (uwzględniając wielkomiejskie realia funkcjonowania skarżącej, w tym wzmożony ruch drogowy) – byłoby możliwe najwcześniej na ok. godz. 10.00. Skoro ojciec skarżącej jest odbierany ok. godz. 13-14, to zakończenie pracy przez skarżącą winno nastąpić także ok. godziny wcześniej. Realny więc czas pracy skarżącej to godziny od 10.00 do 12-13.00, tj. ok. 2-3 godzin. Abstrahując od tego, że skarżąca w istocie nie miałaby zapewnionego żadnego odpoczynku między pracą, a ponownym objęciem opieki nad ojcem stwierdzić trzeba, że praca we wskazanym wymiarze i uzyskane z tego tytułu wynagrodzenie, nie pozwalałoby na utrzymanie się opiekuna. Sąd nie podzielił tego argumentu Kolegium Odwoławczego, który dotyczył tego, iż ustanie zatrudnienia skarżącej nastąpiło jeszcze przed ustaleniem znacznego stopnia niepełnosprawności jej ojca, co wykluczać miałoby związek przyczynowo-skutkowy w rozumieniu wcześniej zaprezentowanym. Sąd stwierdza, że cytowany na wstępie uzasadnienia przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wymaga, aby złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne nastąpiło niezwłocznie po wydaniu stosownego orzeczenia o niepełnosprawności. Decyzja w tym względzie leży zawsze w gestii samego zainteresowanego takim świadczeniem. W realiach tej sprawy dostrzec natomiast należy, że relacja czasowa między ustalonym znacznym stopnień niepełnosprawności ojca skarżącej (od 16.11.2022 r.), a zaniechaniem przez nią aktywności zawodowej (od 1.09.2022 r.) wskazuje na istnienie jedynie krótkiej (nieco ponad 1-o miesięcznej) rozbieżności czasowej między tymi zdarzeniami, co przeciwnie do stanowiska Kolegium Odwoławczego nakazywało stwierdzić istnienie między nimi korelacji czasowej. Z przedstawionych wyżej przyczyn Sąd nie podzielił stanowiska organów administracji, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uprawniające do przyznania skarżącej oczekiwanego świadczenia. W okolicznościach przedmiotowej sprawy stan zdrowia niepełnosprawnego, niekwestionowany przez organy zakres i charter opieki sprawowanej przez skarżącą – niewątpliwie wskazują na to, że skarżąca nie jest w stanie efektywnie podjąć zatrudnienia. Stwierdzając naruszenie przez orzekające organy administracji art. 17 ust. 1 u.ś.r. – Sąd uchylił obie kontrolowane decyzje. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935; dalej p.p.s.a.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu administracji będzie uwzględnienie zawartego w niniejszym uzasadnieniu stanowiska Sądu (art. 153 p.p.s.a.). O wynagrodzeniu, które należne było ustanowionemu skarżącej z urzędu pełnomocnikowi, orzeczono w punkcie II wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.05.2024 r. w sprawie w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r. poz. 763).